GEMS EĞİTİM MODELİ
Mehmet Vefa BİLİCİ Tüm Yazıları

Mehmet Vefa BİLİCİ

11-05-2018

( HATAYDA İLK )

Teknolojik gelişmelerle birlikte bilimsel bilginin hızla ilerlediği günümüzde öğretim programlarında ilköğretim öğrencilerinin bilim okuryazarı olarak topluma kazandırılmaları amaçlanmaktadır (Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) , 2013). Bu amaçla her öğrencinin bir bilim insanı gibi çevresindekileri gözlemleyip anlamlandırması beklenmektedir. Böylelikle bilgiye ulaşmanın yollarını kazanmaları hedeflenmektedir. Başarıyı artırmaya ilişkin yapılan sayısız çalışmaya rağmen dünya çapında ülkemize bakıldığında yerinin son sıralarda olduğu görülmektedir. Yücel, Karadağ ve Turan (2013), tarafından hazırlanan TIMSS 2011 raporuna göre, matematik başarı puanı yüksek olan öğrencilerin, hem matematiğin bütün öğrenme alanlarında hem de bütün bilişsel süreçlerde başarılarının yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu rapora göre ülkemizde matematik başarı puanının ortalamanın altında olduğu belirtilmiştir. Karaer (2006)’ ya göre, bazı öğrenciler matematik konularında yetersiz bilgiye sahip oldukları için fen derslerini sevmemektedirler. Olumsuz tutum içerisinde olan öğrencilerin, fen derslerinde başarısız olmaları kaçınılmaz bir gerçektir. Fen ve matematik alanlarına ilişkin başarı durumlarının bu alanların birbirine olan ilişkilerinden kaynaklı olduğu söylenebilir.(Uzun, Bütüner ve Yiğit, 2010).

 

Bilimin; sorgulama, işbirlikçi girişim ve dünyayı anlamlandırma görüşü üzerine kurulu dersler ile sağlanması mümkündür. Bilimsel süreç becerilerinin kazandırılması; fen dersleriyle deney gözlem yapılarak, bireysel ya da grupça çalışarak,  yaparak yaşayarak öğrenme ortamları sağlanarak bir çok yöntem ve teknikle mümkün olabilir. Ancak öğrencilerin gruplama, eşleme, ölçme, sınıflama gibi yöntemleri kullanarak bilgileri yorumlayabilmesi ve bilgilerinin kalıcılığını sağlaması için fen derslerindeki konuların matematikle ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Bu iki dersi entegrasyonunun yeterli düzeyde olmadığı ilgili literatür incelendiğinde görülmektedir.

 

Dünya çapında Matematik ve Fen’de büyük buluşlar (GEMS-Great Exploration in Math and Science) programı ile bu problemlerin üstesinden gelmek amaçlanmıştır. Bir çok ülkede uygulanmakta olan GEMS  programı öğrencilerin öğrenmeye ilişkin tutumlarını ve başarı düzeylerini arttırmıştır. GEMS programı anaokulu düzeyinden onuncu sınıf düzeyine kadar her öğrenciye hitap edebilecek şekilde tasarlanması mümkün olan bir programken, ülkemizde daha çok okul öncesi dönemde ve bazı özel okullarda bu programa yer verildiği görülmüştür. Buradan GEMS programının maliyetinin yüksek olduğu düşünülse de aslında çok ucuz malzemelerle programın amaçlarının sağlanmasının mümkün olduğu söylenebilir.

 

Fen ve matematik etkinlikleri ile öğrenciler bilimsel süreç becerileri ile kazanırken; Sınıflandırma, ölçme, gruplama, sıralama, eşleştirme, uzaysal konum gibi bir çok kavramı da aktif bir şekilde öğrenirler. Bu sayede öğrenciler öğrenme merakı edinerek, etkili düşünme becerileri ve buna bağlı olarak da sözel yeteneklerini geliştirmiş bireyler olarak topluma kazandırılabilirler ( Koçyiğit, 2007)

 

Yapılan bir diğer çalışmada yine; araştırma, keşfetme, sorgulama, tahmin etme, analiz, sentez, işbirliği, tartışma, problem çözme, ortak karar verme ve girişimcilik gibi çeşitli zihinsel ve üst düzey becerilerin kazandırılmasında fen ve matematik eğitiminin temellerinin çok önemli olduğu vurgulanmıştır (Güven, 1989; Akt. Sarıtaş, 2011)

 

GEMS Nedir? GEMS programı, 1984 yılında California Üniversitesi bünyesinde yer alan, öğretmen eğitimi ve müfredat geliştirme merkezi olarak da bilinen Lawrance Hall of Science adlı bir fen  merkezi tarafından oluşturulmuştur (Barret ve diğ., 1999). GEMS, öğrencileri fen ve matematiği erken yaşlarda eğlenceli etkinlikleriyle sevdirmeyi amaçlayan, bilimin tüm süreçlerini aktif öğrenme yoluyla yaşamalarına imkan veren kaliteli ve esnek bir ders programıdır.

 

GEMS’in hedefleri GEMS programının hedefleri Barber ve Bergmen (1988)’e göre aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir:

* Matematik ve fenin  birleştirilerek bilimsel süreç becerileri kazandırılmasını,

* Öğrencilerin matematik ve Fenin temel kavramlarını anlamalarını,

* Matematik ve fene karşı olumlu tutum geliştirilmesini,

* Matematik ve fen becerilerinin önemini kavratıp bunları öğrencilere kazandırmak,

* Öğrencilerin bağımsız öğrenen, eleştirel düşünebilen, sorgulama, analiz, sentez yapabilen, varsayımlarda bulunabilen, yeni fikirler üretebilen... vs. kısaca bir bilim insanı gibi çevreyi algılamasını,

* Ailelerin öğrenme öğretme sürecinde aktif rol almasını,

* Uygulamaya yönelik etkinlikler ile öğrenmenin kalıcılığını,

* Yaşam boyu öğrenmeyi sağlamaktır.

 

Mehmet Vefa Bilici

Özel Eğitim Uzmanı

Bu makale 179 defa okunmuştur.