Hasankeyf Müzesi'nde daha önce depolarda muhafaza edilen farklı dönemlere ait eserlerin teşhir edilmesi için İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Hasankeyf Müze Müdürlüğü ve GAP Kalkınma Ajansı işbirliğiyle 'Hasankeyf Müzesi'nin Turizme Kazandırılması ve Taş Eserler Yarı Açık Sergi Alanı Projesi' hayata geçirildi.

Proje kapsamında arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan 147 eserin teşhirinin sağlanması amacıyla yaklaşık 8 ay konservasyon (sanat eserleri, tarihi yapılar veya kültürel mirasın özgün yapısını bozmadan, kimyasal ve fiziksel bozulmalarını önleyerek veya yavaşlatarak gelecek nesillere aktarılmasını sağlayan koruma işlemi) ve restorasyon çalışması yürütüldü.

Çalışmanın ardından aralarında milattan önce 10 bin yıllarına dayanan gündelik yaşam malzemelerinin de bulunduğu farklı dönemlere ait eserler, yaklaşık 500 metrekarelik yarı açık sergi alanında ziyaretçilere açıldı.

Hasankeyf Müze Müdürü Şeyhmus Genç, AA muhabirine, müzenin 7 bin metrekarelik kapalı alanının bulunduğunu, ayrıca yaklaşık 300 dönümlük bir alanda da Ilısu Barajı dolayısıyla taşınan eserlerin yer aldığı Arkeopark'ın yer aldığını söyledi.

Ilısu Barajı'nın yapımıyla birlikte gerçekleştirilen tüm kurtarma kazılarından elde edilen arkeolojik eserlerin Hasankeyf Müzesi'nde koruma altına alındığını belirten Genç, müzenin büyüklük ve kültür sanat açısından bölgenin en önde gelen müzelerinden biri olarak ön plana çıktığını kaydetti.

Daha fazla eseri ziyaretçilere sunmak amacıyla bir proje yürüttüklerini ifade eden Genç, şunları söyledi:

'Tüm kazılarımızdan çıkarılan eserlerimizi müzeye getirdik ancak tüm eserlerimizi bir anda teşhirde vatandaşlarımızın önüne seremiyoruz. Hasankeyf'te bulunan ve milattan önce 10 bin yıl öncesine ait olan eserlerimiz depolarımızda duruyordu. Bunları teşhir etmek için bir proje hayata geçirdik. Eserlerimizi bahçemizde açık alanda teşhir edip halkımızın, kültür sanat sevenlerin ziyaretine açmak istedik. Yaklaşık 8 ay süren ciddi bir konservasyon ve restorasyon çalışmalarının ardından iki sergi alanında eserlerimizi ziyarete sunduk.'

Genç, projeyle müze bahçesinde yaklaşık 500 metrekare alanda oluşturulan 2 sergi yerinde 147 tarihi eseri sergilemeye başladıklarını belirtti.

Sergilenen eserler arasında farklı dönemlere ait mezar taşları ile yaşam malzemelerinin bulunduğunu ifade eden Genç, şöyle konuştu:

'Teşhir eserler içerisinde milattan önce 10 bin yıllarına ait Hasankeyf Höyük'te bulunan malzemeler yer alıyor. Bununla birlikte Türk-İslam sanatı açısından önemli eserlerimiz de var, mezar taşları ve mimari ögeler gibi. Sergilenen eserler arasında farklı dönemlere ait mezar taşları, lahit mezarlar, un yapmada kullanılan öğütme ve ezgi taşları, tarihi Hasankeyf Köprüsü'nün ayağındaki yüksek kabartmalı insan figürleri, motifli kapı lentosu, su kurnası ve bazı mimari yapılara ait parçalar yer alıyor. Özellikle Hasankeyf'e özgü mezar taşlarımız bulunuyor.'

Baharın gelişiyle ziyaretçi yoğunluğunun da arttığını bildiren Genç, müzeyi ziyaret edenlerin ilk kez 147 eseri görme imkanı bulacağını, bunun sevindirici olduğunu dile getirdi.

Geçen yıl Hasankeyf Müzesi'ni 60 bin kişinin ziyaret ettiğini anımsatan Genç, yeni sergi alanlarının oluşturulmasıyla bu yıl bu sayının katlanarak artmasını beklediklerini sözlerine ekledi.

Müzeyi gezen ziyaretçilerden Ali Gaspak da Bingöl'den geldiğini, arkadaşlarıyla birlikte tarihi Hasankeyf ilçesini gezdiklerini söyledi.

Müzede farklı dönemlere ait eserlerin yer aldığını ve keyifli bir gezi gerçekleştirdiklerini kaydeden Gaspak, 'Baraj gölü ve müze çok güzel. Dışarıda tarihi eserler var. Farklı dönemlere ait mezar taşları var. Peyzajı da çok güzel. Herkesin görmesini tavsiye ederim.' dedi.

Eşiyle Diyarbakır'dan gelen Merve Çalımbak ise gezi rotalarına Hasankeyf'i de eklediklerini, bu vesileyle ilk kez açık alanda sergilenen eserleri görme şansı yakaladıklarını belirtti.

Murat Çalımbak da Hasankeyf'in zengin kültüründen etkilendiklerini dile getirerek, 'Burası gerçekten çok güzel bir yer. Farklı devletlere tanık olmuş bir şehir.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: İbrahim Toprak

• DOSYA: Memleket Sofrası

Yemeğe adını veren piçik, yörede 'kırpılan şeyden kalan küçük parça' anlamına geliyor.

Kökeninin Mezopotamya'nın ve Anadolu'nun kadim yerleşimlerine, binlerce yıllık tarım ve yaşam kültürüne dayandığı söylenen piçik, doyurucu bir yemek olmanın yanı sıra aynı zamanda sosyal birlikteliği de simgeliyor.

Yemeğin tarifini AA muhabirine anlatan Sason Girişimci Kadınlar Üretim ve İşletme Kooperatifi Başkanı Sevgi Cihan, genellikle ailelerin bir araya gelerek hazırladığı piçik yemeğinin bayram ve düğünler gibi özel günlerde ikram edildiğini söyledi.

Piçik yemeği için gerekli malzemeler ve tarif şöyle:

Malzemeler (6 kişilik)

Köfteler için

• 1 su bardağı köftelik ince bulgur
• 1 su bardağı irmik
• 1 adet küçük boy soğan (rendelenmiş)
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 çay kaşığı pul biber
• Yarım çay kaşığı karabiber
• Tuz
• Bir tutam kuru nane (isteğe bağlı)

Pişirme suyu ve sos için

• 3-4 su bardağı sıcak su
• 2 yemek kaşığı sıvı yağ
• 1 yemek kaşığı tereyağı (isteğe bağlı, lezzet katmak için)
• 1 yemek kaşığı domates salçası
• 1 tatlı kaşığı biber salçası
• Bir tutam pul biber
• Tuz
• İsteğe bağlı olarak limon suyu ve nar ekşisi

Yapılışı

Köftelerin hazırlanması

1. İnce bulgur ve irmik derin bir kaba alınarak üzerine sıcak su gezdirilip kapağı kapatılır ve yaklaşık 5 dakika bekletilir.
2. Şişen bulgurun içine rendelenmiş soğan ile salça, pul biber, karabiber, bir tutam kuru nane ve tuz eklenir.
3. Tüm malzemeler özdeşleşene kadar iyice yoğurulur. Yaklaşık 10-15 dakika yoğurmak, köftelerin dağılmasını önleyecektir.
4. Hazırlanan hamurdan nohut büyüklüğünde parçalar koparılıp avuç içinde yuvarlayarak köfteler hazırlanır.

Yemeğin pişirilmesi

1. Geniş bir tencerede sıvı yağ ve tereyağı eritilir.
2. İçine domates ve biber salçası eklenip kokusu çıkana kadar kavrulur.
3. Pul biber ve tuz ekledikten sonra sıcak su ilave edilir, kaynaması beklenir.
4. Su kaynamaya başladığında, hazırlanan köfteler yavaş bir şekilde tencereye konulur.
5. Köfteler suyun yüzeyine çıkana kadar yaklaşık 10-15 dakika orta ateşte pişirilir.
6. Köfteler tabağa alınarak servise hazır hale getirilir.

Muhabir: Osman Bilgin

Programda konuşan Göktaş, Batman'da başlatılan projeyle bağımlılıkla mücadelenin sadece tedavi süreci olarak değil, önleme, erken müdahale, psikososyal destek ve sosyal uyumu kapsayan çok boyutlu bir destek mekanizması olarak kurgulandığını söyledi.

Göktaş, projenin hayırlı olmasını, bağımlılıkla mücadelede güçlü ve kalıcı sonuçlara vesile olmasını diledi.

Bağımlılığın bütün dünyada toplumların geleceğini etkileyen en kritik risk alanlarından biri olduğuna işaret eden Göktaş, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bugün tütün, alkol, madde, kumar ve bahis bağımlılığına kadar giderek büyüyen bir tehdit alanıyla karşı karşıyayız. Bunun yanı sıra dijital oyun, ekran ve sosyal medya kaynaklı davranışsal bağımlılıklar da bu çok katmanlı tehdidi her geçen gün daha görünür hale getiriyor. Bağımlılık sadece bir kişinin sağlığını, iradesini ve hayatla kurduğu dengeyi değil; eğitimden çalışma hayatına, aile bütünlüğünden sosyal güvenliğe, mahalle huzurundan kamu düzenine kadar geniş bir alanı da derinden etkiliyor. Bu nedenle bağımlılıkla mücadeleyi aileyi koruyan, toplumu güçlendiren ve geleceğimizi güvence altına alan bir sorumluluk olarak görüyoruz. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın da belirttiği gibi, insan sağlığına, toplum huzuruna zarar veren bağımlılığın her çeşidiyle mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz.'

Göktaş, Bakanlık olarak bağımlılıkla mücadelede koruyucu, önleyici ve destekleyici hizmetler verdiklerini ifade ederek, Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı ile özellikle dijital bağımlılık tehdidine karşı çalışmalar yürüttüklerini kaydetti.

Bu kapsamda erken müdahale programlarını, aile odaklı sosyal uyum danışmanlığı hizmetini ve yerel iş birliklerini geliştirdiklerini dile getiren Göktaş, 'Yenilediğimiz 'Sosyal uyum süreci danışmanlığı' modeliyle, 18 yaş üstü bağımlı bireylerin ailesiyle birlikte topluma güçlü bir şekilde katılmasını sağlıyoruz. Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programları ile toplumun farklı kesimlerine bağımlılık konusunda farkındalık kazandırıyoruz. Bu eğitimlerle 81 ilimizde 1 milyon 350 bin vatandaşımıza ulaştık. Aile Eğitim Programlarımızla yüz binlerce aileye bağımlılık riski, sağlıklı iletişim ve bilinçli medya kullanımı konularında eğitimler verdik.' diye konuştu.

Göktaş, dijital farkındalık atölyeleri, dijital detoks kampları ve rehber materyallerle aileleri dijital riskleri erken fark eden, doğru yöneten ve çocuklarını güvenle destekleyen bir yapıda güçlendirdiklerini belirterek, sosyal risk haritalarıyla bağımlılık riskini mahalle ve ilçe ölçeğinde aile rehberi sistemiyle takip ettiklerini söyledi.

Aile ve Toplum Temelli Sosyal Destek Modeli ile de özellikle yerelde tüm paydaşlarla iş birliğini daha da güçlendirdiklerini vurgulayan Göktaş, şöyle konuştu:

'Pilot uygulamalarını Batman'dan başlattığımız bu projeyle bağımlılıkla mücadelede yeni bir dönemi başlattık. Risk tespitinden tedaviye, rehabilitasyondan sosyal uyuma ve istihdama kadar uzanan tüm süreçleri tek bir yapı içerisinde yürütüyoruz. Projenin merkezinde, aileyi koruyan, güçlendiren ve çözümün aktif parçası haline getiren bir yaklaşım yer alıyor. Bu yaklaşım, bağımlı bireyin tedavi ve rehabilitasyon süreciyle eş zamanlı olarak hanedeki tüm bireyleri kapsayan bir müdahale düzeni kuruyor. Yani burada sadece bağımlı bireyin tedaviye erişimini değil; hanenin eğitim, sağlık, sosyal hizmet, istihdam ve ekonomik destek mekanizmalarıyla yeniden güçlenmesini hedefliyoruz. Çünkü bağımlılığın tekrar ortaya çıkmasına yol açan zemini değiştirmeden kalıcı başarıya ulaşmanın mümkün olmadığına inanıyoruz.'

Göktaş, il düzeyinde bir koordinasyon ekibi oluşturduklarını, Valilik koordinasyonunda bulunan bu yapıya bağlı saha ekipleri ile vakalara doğrudan temas eden bir çalışma düzeni kurduklarını ifade ederek, ekiplerin bugüne kadar yaklaşık 200 haneye ziyarette bulunduklarını kaydetti.

Hane ziyaretlerinde değerlendirmeyi tek bir kişi üzerinden yapmadıklarına işaret eden Göktaş, evde yaşayan her bir ferdin durumunun ayrı ayrı ele alındığını söyledi.

Göktaş, bağımlı bireyin tedavi ve rehabilitasyon süreci devam ederken, hanedeki diğer bireylerin de ihtiyaçlarını belirlediklerini, her birey için uygun destek planı oluşturduklarını belirtti.

Bu çerçevede; hanede varsa yaşlı, engelli veya bakıma muhtaç bireylerin sosyal yardım ve bakım hizmetlerine erişimini sağladıklarını anlatan Göktaş, okuma yazma bilmeyen yetişkinleri eğitim kurslarına yönlendirdiklerini, çocukların ve gençlerin eğitimden kopmasını önlemek için okul destekleri, mesleki eğitim imkanları ve spor faaliyetlerine katılımı teşvik ettiklerini belirtti.

Okul öncesi yaş grubundaki çocuklar için ücretsiz kreş imkanını devreye aldıklarını ifade eden Göktaş, hanenin ekonomik ihtiyacına göre sosyal yardım ve istihdam desteklerini sunduklarını söyledi.

Göktaş, şunları kaydetti:

'Sosyal, Ekonomik ve Siyasal Araştırmalar Enstitüsü iş birliğiyle meslek edindirme, iş garantili eğitim ve üretime katılım imkanı ile hanelerin ekonomik ve sosyal dayanıklılığını artırıyoruz. Yapılan her yönlendirmeyi 'aile rehberi' üzerinden düzenli biçimde takip ederek bağımlılığı besleyen tetikleyici unsurları azaltmayı hedefliyoruz. Aileyi dışarıdan sürekli destek alan bir yapı olmaktan çıkararak, kendi ayakları üzerinde durabilen bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyoruz. Aileyi güçlendiren her politikayla, her projeyle bağımlılığın yeniden üretildiği zemini daraltacağımıza inanıyoruz. Çünkü bir çocuğun okulla bağını koruyan her adım, gelecekte riskle karşı karşıya kalmasını azaltır, hanenin ekonomik dayanıklılığını artıran her destek kriz anlarında kırılmayı önler. Bakım yükünü hafifleten her hizmet, aile içi bağları daha da güçlendirir.'

Bu inançla, Batman'da başlatılan pilot uygulamayı kademeli şekilde ülke genelinde yaygınlaştıracaklarını belirten Göktaş, amaçlarının bağımlılıkla mücadelede tek seferlik ve dar kapsamlı bir müdahale yerine kalıcı sosyal güçlenmeyi üretmek; bireyi yalnız bırakmayan, aileyi destekleyen, toplumsal çevreyi dikkate alan bir mücadele yapısını kurmak olduğunu söyledi.

Bakan Göktaş, bu projenin pek çok kurumun kıymetli destekleriyle hayat bulduğunu dile getirerek, emeği geçen tüm kurumlara, saha personeline ve destek veren paydaşlara teşekkür etti.

Batman Valisi Ekrem Canalp ise uyuşturucuyla her yönüyle ve boyutuyla mücadele edeceklerini belirtti.

İnsanları sadece bağımlılıktan kurtarmayı değil aynı zamanda insanları bağımlılıktan uzak tutan, bağımlı olmalarını önleyen bir yaklaşımı da ortaya koymuş olacaklarını dile getiren Canalp, şöyle konuştu:

'Batman'da vermiş olduğumuz mücadele bakıldığında destansı bir mücadeledir. Söz gelimi 3,5 yıl içerisinde yakalamış olduğumuz uyuşturucu miktarı 2,5 tonun üzerindedir. Yapmış olduğumuz adli işlem sayısı 9 bin 800'ün üzerindedir. Tutuklanan kişi sayısı 800'e yaklaşmıştır. Şöyle düşünün, sahada 800 kişi uyuşturucu satmaya devam ediyor. Bu yönüyle baktığınızda bu mücadelenin yürütülmesi mümkün olabilir mi? Polisimiz, jandarmamız canını dişine takıp sürekli bir mücadele halinde.'

Muhabir: İbrahim Toprak,Mehmet Sıddık Kaya

Türkiye'de 1935 yılında yürürlüğe giren 2804 sayılı Kanun ile Maden Tetkik ve Arama Enstitüsünün (MTA) kurulmasıyla Raman Dağı'nda jeolojik çalışmalar başladı.

1940 yılından itibaren kazılan 7 kuyuda ekonomik değere sahip petrole rastlanmadı. 1945 yılında Raman'ın Yakıtlı köyü yakınlarında ilk defa farklı bir teknoloji kullanılarak sondaj çalışması gerçekleştirildi.

Bu aramayla 17 Ocak 1946'da 1361 metrede petrol bulundu. Raman-8 ismi verilen kuyudan 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün katıldığı törenle 8 Mart 1948'de petrol çıkarılmaya başlandı.

Kentte zaman içinde açılan kuyu sayısı arttı.

Bu artışla 1953 yılında Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) Batman Bölge Müdürlüğü, 1955 yılında ise Türkiye'nin ilk petrol rafinerisi olan Tüpraş Batman Rafinerisi kuruldu.

Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ'nin (BOTAŞ) kurulmasıyla bu kuruluşlarda çok sayıda kişi istihdam imkanı buldu.

Raman-8 kuyusunda elde edilen ilk üretim ve sonrasında artan kuyu sayısı sayesinde yaşanan gelişmeler Batman'ın kaderini değiştirdi.

1937 yılında köy iken bucak, 1957'de ilçe olan Batman, 16 Mayıs 1990'da il haline geldi.

Türkiye'nin petrol serüveninin resmen başladığı Batman, o tarihten bu yana ülkede petrol üretiminde önemli merkezlerden biri olmayı sürdürüyor.

Batman'daki petrol üretimini Siirt, Diyarbakır ve Mardin takip etti

TPAO Batman Bölge Müdürlüğünün sorumluluk sahasında yer alan 4 ilden Siirt'te 1956 yılında başlayan petrol üretimi 60 kuyuda sürüyor.

Petrol serüvenine 1961 yılında katılan Diyarbakır'da 314 kuyuya ulaşılırken Mardin'de 1970 yılında başlayan petrol üretimi 72 kuyuda devam ediyor.

Batman ve ardından Diyarbakır, Siirt ve Mardin'de açılan kuyularda üretilen günlük 35 bin 85 varil petrol, ülkenin ham petrol üretiminin yüzde 28'ini karşılıyor.

Yeni sondaj çalışmaları yapılan 4 ilde mevcut rezervlerin artırılarak ekonomiye kazandırılması için çalışmalar sürüyor.

TPAO Batman Bölge Üretim Müdürü Mehmet Tahir Ergin, AA muhabirine, Batman'ın ülkenin enerjide tam bağımsızlık hedefine giden yolda başlangıç noktası olduğunu söyledi.

1948'de Raman'da keşfedilen ilk ticari petrolle Batman'daki petrol serüveninin başladığını ifade eden Ergin, 'İlk ticari Raman-8 kuyusunda üretim 1948'den bu yana devam etmektedir. Bu kuyuda şu ana kadar yaklaşık 1 milyon varilin üzerinde petrol üretimi sağlanmıştır. Batman'a ve bölge ekonomisine petrolün büyük bir katkısı bulunmaktadır ve bu katkı artarak devam etmektedir. Raman sahası dışında farklı sahaların keşfi ile petrol üretimi artmış, ticari faaliyetler buna paralel olarak hız kazanmıştır. 4 ilde 2025 yılında 52 kuyu açıldı, 2026 yılı içerisinde 140 yeni kuyu açmayı hedefliyoruz.' dedi.

Ergin, TPAO'nun Türkiye'de enerjide tam bağımsızlık hedefiyle yola çıktığını, temel faaliyet alanının hidrokarbon arama ve üretimi olduğunu belirterek, Batman'da arama ve üretim yapılan sahalardan çıkardıkları petrolü saflaştırıp, içindeki katkı maddelerini, atık suyu, gazları, tortuları proses edip ayrıştırarak rafineriye teslime hazır hale getirdiklerini kaydetti.

'Değişik gravitelerde petrol üretmekteyiz'

Üretilen petrolün gravitesini ve kalitesini bünyelerinde bulunan laboratuvarlarda analiz ederek tespit ettiklerini anlatan Ergin, bu doğrultuda ticari değerinin tespit edilmesine de katkıda bulunduklarını ifade etti.

Ergin, 'Çok değişik gravitelerde petrol üretmekteyiz. Saha sayımız fazla. Küçük sahalarımız da var, büyük sahalarımız da ancak en büyük petrol rezervinin bulunduğu Batı Raman sahasındaki petrolümüz Şırnak sahalarına göre daha düşük gravitede fakat rezervi çok fazla. Uzun yıllar boyunca bu sahadan üretim yaparak ülke ekonomisine katkıda bulunacağımızı düşünüyoruz.' diye konuştu.

Petrol sahalarındaki üretimi farklı pompa çeşitleriyle gerçekleştirdiklerini anlatan Ergin, 'Türkiye'de bulunan petrol sahalarında genellikle pompalarla petrolün üretilmesi sağlanmaktadır. Bu üretim atbaşı pompalarla, burgulu pompalarla ve dalgıç pompalarla gerçekleştirilmektedir.' bilgisini paylaştı.

Ergin, petrol üretimi yaparken yerli ve milli imkanların kullanılması ve gerekli ekipmanların yerlileştirilmesi için de yoğun bir çalışma yürütüldüğüne işaret ederek, şöyle dedi:

'Yerli imkanlarla, yerli ekipmanla ve tamamen yerli personel ile petrol üretmek için çalışmalarımız devam etmektedir. Yerlileştirme ve millileştirme anlamında yaptığımız çalışmalar, hem ekipman hem personel hem de kullanılan malzeme anlamında şirketimizin genel politikası ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığımızın vizyonu çerçevesinde sürdürülmektedir.'

Muhabir: İbrahim Toprak,Ömer Yasin Ergin

Baraj gölü ve karla kaplı çevresi dronla görüntülendi.

Muhabir: Şahin Seçen

Daha sonra Uraloğlu, Sivil Toplum Merkezinde düzenlenen programda, sivil toplum kuruluşları (STK) temsilcileri ile bir araya geldi.

Uraloğlu, burada yaptığı konuşmada, Batman'da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, sivil toplum kuruluşlarının sahadaki deneyimlerinin değerli olduğunu söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde milletin değerlerini temsil eden samimi, gayretli, ülke sevdalısı kadrolarla, güçlü yarınlara emin adımlarla ilerlediklerini belirten Uraloğlu, ülkenin her tarafına hiçbir ayrım gözetmeksizin hizmet ettiklerini bildirdi.

Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Sokakta kime sorarsak bütün vatandaşlarımız da bunu teyit eder. Bize oy versin veya vermesin gerçekten bizim yaptıklarımızın hakkını o anlamda verirler. Biz de gerçekten bize oy verip vermediğine bakmaksızın ülkemizin her karış toprağına hizmet etmeye gayret ediyoruz. Bugün 'Terörsüz Türkiye' vizyonuyla yarım asırdır milletimizin huzurunu, gençlerimizin geleceğini çalan terörü bitirmek üzere çok önemli bir sürecin de önemli bir bölümündeyiz. Türkiye'deki terör süreci maalesef 2,5 trilyon dolarlık bir ağır fatura çıkarmıştır bize. İş insanlarımız, birazcık para hesabı yapan insanlarımız bunun ne demek olduğunu çok iyi bilirler. AK Parti hükümetlerimiz döneminde bütün ulaştırma yatırımları 350 milyar dolardır. Sadece teröre harcadığımız bunun neredeyse 10 katına yakın. 2,5 trilyon dolarlık bir rakam harcamışız oraya. Bunu harcamamış olsak neler yapardık? Sanayiye, üretime, refaha dönüştürebilseydik, milletimize bu anlamdaki bu nimetlerden yararlandırmış olsaydık elbette çok daha farklı bir Batman, çok daha farklı bir Türkiye olurdu.'

Ekonomik büyümenin birinci şartının güçlü bir ulaşım altyapısı olduğunu anlatan Uraloğlu, ulaşım olmadan ticaret, tarım ve turizmin olamayacağını dile getirdi.

Güvenli, hızlı ve kolay ulaşım sayesinde üretimin olabileceğini ifade eden Uraloğlu, şunları aktardı:

'Yol sayesinde de yatırımlar istediğimiz gibi hayata geçer. Sanayi gelişir, ülke kalkınır, ekonomi büyür ve hepimiz için çok kıymetli olan istihdam sayıları artar, vatandaşımız iş imkanına sahip olur. Yol tıpkı enerji, teknoloji, inovasyon gibi ekonominin, üretimin, sanayinin bel kemiklerinden biridir. Batman gerçekten gelişme potansiyeli yüksek, gelişmekte olan ve önümüzdeki süreçte gerçekten ülkemizde adını daha da ön plana çıkaracak olan illerimizden biri. Biz de Batmanımıza ne yapmamız gerekiyorsa onu yapma gayreti içerisindeyiz. 24 yıllık AK Parti hükümetlerimiz döneminde Cumhurbaşkanlığımızın liderliğinde Bakanlık olarak hayata geçirdiğimiz projeler, başarılar hepimiz için birer gurur kaynağı. 2002'den bu yana Türkiye'nin ulaşım ve iletişim altyapısına yaklaşık 350 milyar dolarlık yatırımı hayata geçirdik.'

Bakan Abdulkadir Uraloğlu, Marmaray'dan Avrasya Tüneli'ne, İstanbul Havalimanı'ndan Yavuz Sultan Selim Köprüsü'ne, Osmangazi Köprüsü'nden 1915 Çanakkale Köprüsü'ne, İzmir-İstanbul, Ankara-Niğde ve Kuzey Marmara otoyollarına kadar dev projeleri birbiri ardına hayata geçirdiklerini söyledi.

'2002'de sadece 6 bin 101 kilometre bölünmüş yol vardı ve 6 ilimiz birbirine bağlıydı veya 7 ilimiz bağlıydı. Bugün 77 ilimiz bölünmüş yollarla birbirine bağlı ve bölünmüş yol uzunluğumuzu 30 bin 49 kilometreye çıkardık.' diyen Uraloğlu, şöyle devam etti:

'Birileri eleştiriyordu. Cumhurbaşkanı'mız 15 bin kilometre bölünmüş yol deyince, 'Bunu nereye yapacaksınız, hangi trafik geçecek oradan?' diye eleştiriliyordu. Bakın bugün 15 bini geçtik, 30 bini de geçtik. Bir liderlik, ileriyi öngörme tam da bu noktadadır. 2002'de 8,5 milyon aracımız varmış Türkiye'de bugün 33 milyon araç var. O gün şehirler arasındaki ortalama hız 40 km/saatti, bugün 90 km/saat. Eğer biz bu bölünmüş yolları yapmasaydık, ne Batman'ımız ne Türkiye'miz bu hale gelirdi. Bunu asla unutmayalım. Bu gerçekten bir emeğin, bir özverinin sonucudur. Onun için Allah Cumhurbaşkanı'mızdan razı olsun. Yaklaşık 11 bin kilometre demir yolu ağımız vardı, bugün 14 bin kilometreye yükselttik. Burada da devam eden 4 bin kilometrelik demir yolu yatırımımız var. İnşallah bu noktada ülkemizin dört bir tarafını demir yolu ağlarıyla yeniden örüyoruz. Denizcilikte Türkiye 17. sıradan geçen yıl içerisinde ilk 10'a girmiş ülkelerden biri oldu çok şükür.'

İki yıl içerisinde ülkenin her noktasına 5G ulaştırılacak

Ülkenin dijital geleceğine attıkları en güçlü adımlardan biri olan 5G ihalesini geçen yıl yaptıklarını anımsatan Uraloğlu, 1 Nisan'da da bütün ülke genelinde sinyal yaymaya başlayacaklarını, 2 yıl içerisinde de ülkenin her noktasına 5G'yi ulaştıracaklarını bildirdi.

Sadece bugünü değil, 10 yılları, 100 yılları planlayan bir ülke haline geldiklerini, yöneticiler olarak görevlerinin sorunları çözmek olduğunu dile getiren Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu ve Marmaray ile orta koridor, yani Çin'den çıkıp Londra'ya giden koridordan Asya, Avrupa'yı kesintisiz demir yoluyla bağlamıştık. Bakü-Tiflis-Kars demir yolu ile Çin'den gelen yükleri, Marmaray üzerinden Londra'ya kadar iletebiliyoruz. Orta koridor sayesinde bu iki kıta arası deniz yoluyla 35, bazen 45 gün süren taşımalar yerine sadece 18 günde demir yoluyla geçebilir hale getirdik. Bu hat deniz yolundan iki kat hızlı hava yolundan da dört kat daha ucuz ve biz 75 milyar dolarlık ticaretin ana hattı olacak bir sistemi bir taraftan inşa ettik. 21 ülkeyi birbirine bağlayan, yılda 20 milyon tonun üzerinde taşıma kapasitesine sahip bu koridor Türkiye ekonomisine yaklaşık 3 milyar dolar doğrudan katkı sağlayacak. Şu anda orta koridorun gücünü arttıracak olan Zengezur Yolu bağlantısını sağlayacak Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu Hattı yapım çalışmalarını da bir taraftan sürdürüyoruz. Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti, Ermenistan ve Azerbaycan'daki kesimlerinin de inşa edilmesiyle Zengezur bağlantısı hayata geçecek. Çin'den çıkan yükler İngiltere'ye uzanan rotada alternatif kapasiteleriyle, güzergahlarıyla beraber daha verimli hale gelecektir. Kalkınma Yolu Projesi'yle Irak'ın Basra Körfezi'ndeki Faw Limanı'ndan Londra'ya kara ve demir yoluyla Avrupa'nın her ülkesine kesintisiz ulaşımı da inşallah sağlamış olacağız. Bu stratejik koridor, küresel ticaret rotalarını kısaltarak Türkiye'nin lojistik gücünü artıracak ve bölgesel ekonomik entegrasyonu da güçlendirecektir. Batman da inşallah bu proje vesilesiyle önemli bir lojistik merkez haline gelme sürecinde daha değerli ve güçlü olacaktır.'

Batman'da yaptıkları yatırımlara değinen Uraloğlu, 2002'den bu yana Batman'ın ulaşım ve iletişim altyapısına 40 milyar liranın üzerinde yatırım yaptıklarını, 15 kilometre olan bölünmüş yol uzunluğunu 177 kilometreye, bitümlü sıcak karışım kaplamalı yol uzunluğunu 3 kilometreden 126 kilometreye çıkardıklarını belirtti.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, konuşmasını şöyle tamamladı:

'Diktepe Geçişi dahil Batman-Diyarbakır, Batman-Hasankeyf-Gercüş-Midyat, Batman-Silvan-Kozluk Ayrımı Gap yolu gibi 6 önemli kara yolu projesinde de çalışmalarımızı yürütüyoruz. Diktepe Köprüsü'nü bitirdik. Devamındaki bağlantı yollarını da önümüzdeki aylar içerisinde bitirerek tamamen sizlerin hizmetine sunacağız. Diyarbakır-Batman yolundaki çalışmalarımız da önemli bir aşamaya geldi. Bu proje kapsamındaki Batman Çayı Köprüsü'nü tamamladık. Şehrimizin demir yolu ağını komple yeniledik. Sinan-Batman arası 6,5 kilometrelik demir yolu deplasmanını tamamladık. Yolçatı, Diyarbakır, Batman, Kurtalan hattını elektrikli ve sinyalli hale getirmek için proje çalışmalarına da başladık. 2010'da Batman Havalimanı yeni terminal binasını hizmete açarak yolcu kapasitesini 2 milyona çıkardık. 2008'de yaklaşık 9 bin olan yolcu trafiği, 2025'te 735 binin üzerine çıkmış durumda. Bugün 4 ayrı hava yolu şirketiyle İstanbul, Sabiha Gökçen, Esenboğa ve Adana Menderes havalimanlarına haftalık 62 sefer yapılıyor. Bu yıl nisan ayı itibarıyla Antalya-Batman hattında da inşallah seferleri başlatacağız. Bunlar da hayırlı uğurlu olsun.'

Programa, Vali Ekrem Canalp, AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu, AK Parti İl Başkanı Hüseyin Şansi, belediye başkanları, kamu kurum amirleri ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katıldı.

Bakan Uraloğlu, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Konferans Salonu'nda düzenlenen İl Danışma Meclisi Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, Türkiye Yüzyılı hedefiyle ülkenin geleceğini planladıklarını ve inşa ettiklerini söyledi.

Sadece bugünü, yarını değil 2028'leri, 2035'leri, 2053'leri, 2071'leri planlayan bir ülke haline geldiklerini belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

'Recep Tayyip Erdoğan'ın sayesinde. Allahuteala ondan razı olsun. Önemli yürüttüğümüz süreçlerden biri Terörsüz Türkiye süreci. Bu süreç başlatıldığı zaman geçmişte bazı olumlu olumsuz tecrübelerimiz oldu elbette ama bu süreç başlatıldığı zaman buna inanmayanlar oldu. İnanmayanları bırakın, bu sürecin önüne taş koymaya çalışanlar oldu ama bugün bu sürecin ne kadar kıymetli olduğunu hep beraber görmüş olduk. Her tarafımızda sıkıntılar oldu, oluştu ama Cumhurbaşkanımızın yönettiği bir devlet aklıyla vatandaşımızın, milletimizin, ülkemizin birlik, beraberliğine halel getirmeden bu tehlikeleri tek tek bertaraf ediyoruz. Elbette Doğu, Güneydoğu'daki vatandaşlarımızın, illerimizin duruşu da ayrı bir kıymete sahip. Bu süreçte bazı illerimizi provoke etmeye çalışıyorlar ve oraları Türkiye'nin gündemine getirmeye çalışıyorlar ama çok şükür bu süreçte başarısız olduklarını gördük. Batmanımızın bayrağına, ülkesine sevdasını gördük. Allah sizlerden razı olsun.'

AK Parti siyasetinin, ülkeyi bütünleştirme ve geleceğe taşıma olduğunu anlatan Uraloğlu, odaklarında ideoloji değil insan, kavga değil hizmet olduğunu belirtti.

Rant değil projelerle gündem olduklarını ifade eden Uraloğlu, laf değil icraat ürettiklerini kaydetti.

Bakan Uraloğlu, şöyle konuştu:

'Milletimiz de Cumhurbaşkanımızın liderliğinde AK Parti hükümetlerimize 24 yıldır destek veriyor. Allah razı olsun. Elbette bu verilen destek de teşkilatlarımızın çok bir kıymeti vardır. Genç bir nüfusu var Batmanımızın. Batman'ın coğrafyası gerek yeraltı zenginliğiyle gerek arazi yapısıyla beraber gelişmeye gerçekten çok müsait. Yeni organize sanayi bölgeleri ihdas edildi. Dolayısıyla Batman'daki o potansiyel artık ete kemiğe büründürülmüş, yatırım yapılmaya başlanmış. Yerli olsun yabancı olsun yatırımcı önce güven arar. Gideceği yerde güven olmasını ister. Bütün Türkiye'de olduğu gibi Batmanımızda da o güveni tesis ettik çok şükür. Bundan sonra Batman'ın yolu ve bahtı açık. Yolunuz açık olsun.'

Hizmetleri daha iyi anlatabilmek için vatandaşların gönlüne dokunacaklarını dile getiren Uraloğlu, vatandaşların derdiyle dertleneceklerini anlattı.

Bütün vatandaşlara sahip çıkacaklarını belirten Uraloğlu, 'Bunu yapacak ak kadrolara sahibiz. Allah'ın izniyle önümüzdeki süreçte, önümüzdeki seçimlerde de Batman başta olmak üzere bütün Türkiye'ye biz bunu göstermiş olacağız. Burada çok iyi bir teşkilatımız var. İl başkanımız, Allah razı olsun, bütün ekibiyle beraber. Biz burada daha iyi sonuçlar alacağımıza canı gönülden inanıyoruz. Sizin buradaki her başarınız, sizin buradaki vatana, millete, bayrağa sarılmanız Trabzon'daki kardeşlerimizi mutlu ediyor, gururlandırıyor.' ifadelerini kullandı.

AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu da Batman'ın Türkiye'nin önemli şehirlerinden biri olduğunu söyledi.

Türkiye'nin geliştikçe ve büyüdükçe Batman'ın da büyüdüğünü anlatan Nasıroğlu, 'Batman kendisiyle yarışıyor. Sürekli yenilikler istiyor. Batman kendi branşında bölgede liderlik yapan bir şehir konumunda. Her alanda adımını atıyor. Batman'daki bu enerjiyi faydaya çevirmek için her türlü çalışmayı yapıyoruz.' dedi.

AK Parti Batman İl Başkanı Hüseyin Şansi ise Batman'da güçlü bir ivme yakaladıklarını, il teşkilatının tüm organlarıyla sahada olduğunu bildirdi.

Programa, parti teşkilat üyeleri, belediye başkanları, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve partililer katıldı.

Muhabir: İbrahim Toprak,Aydın Arik

Karla kaplanan tarihi yapılar ve ilçe merkezi dronla görüntülendi.

Muhabir: Şahin Seçen

Gelecek yıllarda restore edilen mağara sayısının daha da artacağını ifade eden Canalp, 'Bu bir başlangıç, bundan sonra her yıl yenilerini eklemek suretiyle adım adım gideceğiz. Zor olan şey neydi? Zor olan şey ilkini yapmaktı. Ama bu sefer mütevazı değil, daha cesur olacağız. Çünkü aynı usul ve esasa göre yapacağız.' dedi.

Bölge için bir mağara otel projelerinin de olduğunu dile getiren Canalp, 'İnşallah yakın zamanda mağara otelle ilgili olarak da yatırımcılara, buyurun yatırım yapın diyecek hale geldik. İmar planıydı, bitti. Milli Emlaktan Kültür ve Turizm Bakanlığına tahsis konusu vardı, o da tamamlandı.' diye konuştu

Açılışın ardından Canalp ve beraberindekiler mağaraları gezdi.

Programa, AK Parti Batman Milletvekili Ferhat Nasıroğlu, Hasankeyf Kaymakamı Mehmet Ali İmrak, belediye başkanları, siyasi parti ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri katıldı.

Muhabir: İbrahim Toprak

Törene katılan Vali ve Belediye Başkan Vekili Ekrem Canalp, yaptığı konuşmada, engelli vatandaşların hayatın her alanında eşit imkanlara sahip olmasının ve hayata güvenle bakmasının kendileri için hem görev hem de insanlık borcu olduğunu söyledi.

Bütün kurumlar olarak her zaman engelli vatandaşların yanında olduklarını belirten Canalp, engellilere yönelik sağlık, spor, yemek, giyim, istihdam ve sosyal haklar alanında desteklerin sürdüğünü ifade etti.

Canalp, 'Engelli kardeşlerimizin çabası ve azmi, hayata daha güçlü tutunmaları ve hayatı engelsiz bireyler gibi yaşamaları bizim için ilham kaynağı. Biz de onlardan bundan sonraki süreçte ilham almaya devam edeceğiz.' dedi.

Törene, Vali Ekrem Canalp'in eşi Dr. Ayten Canalp, kamu kurum amirleri ile personeli ve vatandaşlar katıldı.

Muhabir: Şahin Seçen

Yüzlerini Filistin bayrakları ile boyayan öğrenciler 'Gazze, Sudan, Myanmar ve Doğu Türkistan' yazılı dövizler taşıdı.

Gösterinin ardından öğrenciler uçurtmalarını gökyüzüne bıraktı.

Hasankeyf İlçe Milli Eğitim Müdürü Murat Yağmur, gazetecilere yaptığı açıklamada, 20 Kasım'ın Birleşmiş Milletler tarafından Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kabul edildiğini anımsattı.

Son yıllarda özellikle Filistin başta olmak üzere farklı coğrafyalarda yaşanan çocuk hakları ihlallerine dikkati çekmek amacıyla etkinliğin düzenlendiğini belirten Yağmur, 'Tarihi ilçemiz Hasankeyf'te uçurtma etkinliği düzenledik. Bu etkinliği dünyada hayatını kaybeden çocuklara atfettik. Bu anlamda amacımıza ulaştığımızı düşünüyoruz.' dedi.

Öğrencilerden Mehmet Ayhan da uçurtma şenliğine katıldığını, arkadaşlarıyla güzel zaman geçirdiklerini anlattı.

Dünyada öldürülen ve haksızlığa uğrayan çocuklara dikkat çekmek amacıyla etkinliğin düzenlendiğini ifade eden Ayhan, 'Gazze'de çocuklar uçurtma uçuracağına bombalanıyorlar. Adaletsizlik var, haksızlık var. Bizler de bu duruma bir şey yapamasak bile kalbimizle onların yanında göstermek için bu etkinliğe katıldık ve uçurtmalarımızı uçurduk.' diye konuştu.

Muhabir: İbrahim Toprak

Kozluk'un yüksek kesimlerindeki 14 köyde, 600 dönüm arazide yetiştirilen domates, büyüklüğü, aroması ve kokusuyla hem göze hem de damaklara hitap ediyor.

Ağustos ayında başladıkları domates hasadını ekim ayının sonuna kadar sürdüren çiftçiler, ev ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra geri kalan domatesi çevre il ve ilçelerde satıyor.

Kozluk Kaymakamı Ümit Fırat Böçkün, AA muhabirine, tescilli Kozluk domatesinde hasadın devam ettiğini söyledi.

İlçenin kuzey kesimlerinde bulunan 14 köyde yaklaşık 600 dönüm arazide domates yetiştirildiğini belirten Böçkün, şöyle konuştu:

'Kozluk domatesinin kendine has özellikleri bulunmakta ve özellikle iri olmasıyla ön planda. Domatesimiz 600 ile 800 gram arasında değişen ağırlığa sahip ve uygun şartlarda 2 kilograma kadar da üretiliyor. Yıllık ortalama 1500 tonluk bir üretim gerçekleştiriliyor. Kozluk domatesimiz kendine has iri ve dilimli yapısının yanı sıra alt kısmında mühür şeklinde bir özelliğe sahip olarak diğer domateslerden ayrılmaktadır.'

Domates üretiminin ata tohumu kullanılarak ve geleneksel yöntemlerle yapıldığını dile getiren Böçkün, bu sayede ürünün veriminin de güzel olduğunu ifade etti.

Kozluk domatesinin tohumunun da tescillenmesi isteniyor

Tarım ve Orman İl Müdürü Necdet Tuncer, domatesin tohumunu da tescillemek istediklerini belirtti.

Ata tohumunun tescillenmesi durumunda ekim alanının da genişleyeceğini belirten Tuncer, şunları kaydetti:

'Tohumun tescillenmesi halinde, sertifikalı tohum olarak ve daha geniş alanlarda desteklenecek şekilde üretimine imkan sağlayacağız. Çiftçimiz fidesini kendisi üretiyor. Biz çiftçimizden tohum alarak daha standart, kaliteli ve fazla miktarda fidesini üretip kendilerine teslim etmekle ilgili çalışmalar yürütüyoruz.'

Ekim ve hasat süresini uzatmak için seracılık projesi geliştirmeyi de planladıklarını ifade eden Tuncer, bu sayede üretimin daha erken dönemde yapılabileceğini dile getirdi.

İlçeye bağlı Gümüşörgü köyünde yaşayan Mehmet Katan ise 5-6 dönüm alanda domates ürettiğini, üretimini dedelerinden gördüğü şekilde sürdürdüğünü kaydetti.

Ata tohumu kullanarak domates yetiştirdiklerini söyleyen Katan, 'Toprağımız güzel. Çocukluğumuzdan beri aynı tohumu kullanıyoruz. Kimyasal gübre kullanmıyoruz. Domatesleri doğal hayvan gübresiyle yetiştiriyoruz. Domatesi kurutanlar, konserve yapanlar var. Günlük olarak sofrada da tüketiliyor.' diye konuştu.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen

Bilgiç, yaşadığı üzüntüyü muhtar Fatma Türkan ile paylaştı.

Kadın muhtar, ailenin mağduriyetinin giderilmesi için bir dayanışma kampanyası başlatmaya karar verdi.

Türkan'ın başlattığı kampanyaya mahalle sakinlerinden destek yağdı.

Kampanya kapsamında 5 günde 52 bin lira toplandı. Ölen inekten kalan buzağı da satılarak eklenen miktar ile kadına 135 bin lira değerinde yeni bir inek alındı.

Bilgiç, mahalle sakinlerinin gösterdiği dayanışma sayesinde yeni bir inek sahibi olmanın mutluluğunu yaşadı.

'Kampanyamız diğer mahallelere de örnek oluyor'

Muhtar Fatma Türkan, AA muhabirine, iki dönemdir muhtarlık yaptığı mahallede kendisine iletilen sorunları gidermek için yoğun bir gayret içerisinde olduğunu belirtti.

Muhtarlığı süresince mağduriyet yaşayan ailelere de yardım etmeye çalıştığını anlatan Türkan, zaman zaman ihtiyacı olan ailelere destek için yardım kampanyaları da düzenlediğini, bu sayede mahallede bir yardımlaşma kültürü oluşturduğunu ifade etti.

İneği ölen aileyi yakından tanıdığını, ailenin tek geçim kaynağının ölen inekleri olduğunu bildiğini dile getiren Türkan, şunları söyledi:

'Ailemiz ineklerinden sabah, akşam süt sağıp, yoğurt mayalayıp komşulara satarak geçimini sağlıyordu. Bir sabah kapım çalındı, Eslihan hanım gözyaşı dökerek ineğinin öldüğünü, çaresizlikten ne yapacağını bilemediğini söyledi. Hemen bir yardım kampanyası başlattık. 5 gün gibi kısa bir sürede 52 bin lira topladık. Ailenin ölen ineğinden kalan buzağıyı da satarak 135 bin liraya aileye yeni bir inek aldık. 12 bin 500 lira kadar açığımız kaldı. Bunu tamamlamak için de hayırseverlerden destek bekliyoruz. Ailemiz yine süt sağıp, yoğurt yapıp, satıyor.'

Türkan, yardım kampanyaları sayesinde mahallede dayanışma kültürünün arttığına işaret ederek, 'Bu yardım, mahallemiz için önemli bir dayanışma kampanyası oldu. Kampanyamız diğer mahallelere de örnek oluyor. Bu gerçekten güzel bir duygu. Hayırseverlerimize teşekkür ederiz.' diye konuştu.

Yeni ineğine kavuşan Eslihan Bilgiç de eşinin rahatsız olması nedeniyle çalışamadığını, yoğurt yaparak eşine ve iki çocuğuna baktığını anlattı.

Bir sabah uyandığında tek geçim kaynakları olan ineklerinin öldüğünü gördüğünü belirten Bilgiç, üzüntüsünü anlattığı muhtar Fatma Türkan'dan yardım istediğini söyledi.

Başlatılan dayanışma kampanyası ile kısa sürede yeni bir inek alındığını anlatan Bilgiç, 'Allah onlardan razı olsun, bize yardım ettiler. Yeni ineğimizle yine geçimimizi sağlayacağız.' dedi.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen

Türkiye Dağcılık Federasyonu Diyarbakır İl Temsilciliği ile Diyarbakır Doğa Sporları Kulübünün (DİDOSK) organizesiyle 60 doğasever, Sason ve Kulp ilçesi arasında bulunan Zore Kanyonu'nda yürüyüş gerçekleştirdi.

DİDOSK Başkanı Yeliz Çuban, yaptığı açıklamada, doğanın korunmasının herkesin görevi olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

'Gerçekten muhteşem bir ortamdayız, manzara büyüleyici, hava serin ve huzur verici ancak ne yazık ki çöpler yine en büyük sorun olarak karşımıza çıktı. Doğa bize emanet, bizden sonrakilere tertemiz aktarmamız gereken en büyük mirastır. O yüzden buraya gelenlerden ricamız, çöplerini yanlarında getirdikleri gibi götürmeleridir.'

DİDOSK yönetim kurulu üyesi Eray Karahan da kanyonda her yıl etkinlik düzenlediklerini anlatarak, kanyonun çok güzel olduğunu, etkinliğe katılanların memnun kaldığını dile getirdi.

Etkinliğe katılan Mehmet Şirin Zengin ise kanyonun serin havasının bölge insanı için büyük bir nimet olduğunu kaydederek, 'Herkesin gelip burada yürüyüş yapmasını isteriz.' dedi.

Kemal Aydın da kanyonun gizli bir doğa hazinesi olduğunu dile getirerek, 'Diyarbakır'ın sıcağından kaçıp buraya geldik. Herkesin gelip bu güzellikleri görmesini isteriz.' ifadelerini kullandı.

Hasankeyf Ören Yeri'nde bu yıl temmuz ayında başlayan kazı çalışmaları, aralarında arkeolog, sanat tarihçisi, mimar ve antropoloğun bulunduğu 30 kişilik ekiple yürütülüyor.

Bu yıl kazı çalışmalarında Hasankeyf Kalesi bölgesinde bulunan Büyük Saray ve çevresine ağırlık verildi. Çalışmayla Büyük Saray'ın tamamen ortaya çıkarılıp restorasyona hazır hale getirilmesi hedefleniyor.

Büyük Saray'ın tarihi bilinmiyor

Kazı Başkanı Doç. Dr. Zekai Erdal, AA muhabirine, temmuz ayı itibarıyla Hasankeyf Kalesi bölgesindeki kazılara başladıklarını söyledi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün himayesinde Geleceğe Miras Projesi kapsamında devam eden kazılarda kale bölgesinde bulunan Büyük Saray yapısına odaklandıklarını aktaran Erdal, bu yıl itibarıyla bunu tamamen ortaya çıkarmayı hedeflediklerini belirtti.

Kazıları 30 kişiden oluşan uzman ekiple yürüttüklerini ifade eden Erdal, 'Ekibimizde Türkiye'nin farklı üniversitelerinde görev yapan hocalarımız yer alıyor. Hocalarımız kendilerine düşen zaman çerçevesinde buraya gelerek gerekli çalışmaları yapıyor.' dedi.

Büyük Saray'ın Hasankeyf Kalesi'nin ana yapısı olduğunu anlatan Erdal, Büyük Saray'ın ilk ne zaman ve kim tarafından yapıldığına dair net bilginin bulunmadığını kaydetti.

Doç. Dr. Erdal, şunları paylaştı:

'Büyük Saray'ın üzerindeki taşlı işaretlerin Hasankeyf Köprüsü üzerindeki taşlı işaretlerle benzerliği münasebetiyle yapının Roma dönemindeki askeri garnizonun bir parçası olarak inşa edildiği, daha sonra bölgeye egemen olan Artuklular döneminde saray olarak değerlendirildiği kaynaklarda geçiyor.'

'Orta Çağ'ın önemli merkezlerinden biridir'

Büyük Saray'ın bilinmeyen bir dönemde kullanılmaz hale geldikten sonra içerisinin toprak ve molozlarla dolduğunu, üzerine ise mezarlık yapıldığını aktaran Erdal, ilk kazıların 1986 yılında başladığını, 2021'e kadar yapının yarısının ortaya çıkarıldığını anımsattı.

Erdal, 2021 yılından sonra kazıları Büyük Saray ve çevresinde yoğunlaştırdıklarını dile getirerek, şöyle devam etti:

'Daha önce sarayın yarısına yakını ortaya çıkarılmıştı. Hasankeyf Kalesi'nin ana ve merkez yapısı olması nedeniyle birinci önceliğimiz, saray yapısının toprakla dolu olan beden duvarlarını ortaya çıkarmak, sarayın sınırlarını belirleyip daha sonra bu yapıyı konservasyon ve restorasyon uygulamasına hazır hale getirmek. Yıl sonuna kadar bu hedefimize ulaşmayı planlıyoruz.'

Hasankeyf Kalesi'nin 12 bin yıllık tarihe sahip olduğunu belirten Erdal, Hasankeyf Höyük'ten ayrı değerlendirilemeyeceğini, iki yerin birbirine oldukça yakın olduğunu anlattı.

'Hasankeyf Höyük günümüzden yaklaşık 12 bin yıl önce tarihlendirilen bir yerleşim birimidir ki Anadolu'daki erken yerlerden biridir. Bu bağlamda Hasankeyf Kalesi de özellikle İslami dönemde Artuklular ve Eyyubiler döneminde başkentlik yapmış, Orta Çağ'ın önemli merkezlerinden biridir.' diyen Erdal, kazılarda elde edilen buluntuların büyük kısmının Orta Çağ İslam, Türk-İslam dönemine ait eserler olduğunu bildirdi.

Erdal, 'Biz bu kazılar çerçevesinde zemin noktasında sondajlama ve derinleşme çalışmasında İslam öncesi dönemlere ait hatta Hasankeyf Höyük ile bağlantılı ya da onun dönemine ait eserlerin de çıkmasını bekliyoruz.' şeklinde konuştu.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen

Sıcaklığın zaman zaman 40 dereceyi geçtiği kentte yaşayanlar, yaz aylarında evlerinin damında bulunan yaklaşık 1 metre yükseklikte, bölgede 'taht' olarak adlandırılan sedirlerde vakit geçiriyor.

Vatandaşlar, gece ise tahtlara serdikleri yataklarda yıldızların altında gökyüzünü seyrederek uykuya dalıyor.

Fotoğraf: Halil İbrahim Sincar/AA

Merkez Artuklu ilçesinde yaşayan vatandaşlardan Selahaddin Atmaca, AA muhabirine, güneş battıktan sonra akşam vakitlerinde dama çıktıklarını söyledi.

Serin olduğu için çocuk ve torunlarıyla tahtlarda vakit geçirdiklerini anlatan Atmaca, şöyle konuştu:

'Çok sağlıklı, klimadan daha güzel. Evlerin içi sıcak, dama çıkıyoruz. Akşam oldu mu vaktimizi damda geçiriyoruz. Tahtlarda uyuyoruz. Hava güzel oluyor. Memleketimizin havası güzel. Bir yandan Mardin'i bir yandan da yıldızları seyrediyoruz. Çocuklarımızla sohbet ediyoruz, oyunlar oynuyoruz.'

Ali Atmaca da gün batımından sonra çıktıkları damda yemek yediklerini, çay içtiklerini ve gelen misafirleri ağırladıklarını belirtti.

Yaz aylarında akşam vakitlerinin büyük çoğunluğunu damda geçirdiklerini anlatan Atmaca, 'Mardin'de zaman zaman sıcak hava 45-50 dereceyi buluyor. Güneşin sıcaklığını hissediyoruz. Akşam ise çok serin oluyor. Damda uyumak keyifli. Yıldızları seyrediyoruz. Klima yerine doğal havanın keyfi bambaşka. Sabah çok dinç uyanıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Emir Ali Sincar ise fırsat buldukça damda uyumak için dedesinin evine geldiklerini, damda çok güzel vakit geçirdiklerini kaydetti.

Damda akşam havanın çok serin olduğunu anlatan Sincar, 'Ayı, yıldızları seyrediyoruz, binbir gece masalları gibi.' dedi.

Batman

Batman'da da özellikle kırsalda yaşayan vatandaşlar sıcak hava nedeniyle evlerinin damlarına kurdukları demirden yapılmış yüksek yataklarda uyumayı tercih ediyor.

Fotoğraf: Şahin Seçen/AA

Hasankeyf ilçesine bağlı Üçyol köyü muhtarı Ahmet Orhan, damda uyuma kültürünün geçmişe dayandığını söyledi.

Babalarından ve dedelerinden gördükleri bu kültürü köy olarak sürdürdüklerini anlatan Orhan, 'Bölgenin sıcak olması nedeniyle vatandaşlarımız çareyi bu şekilde bulmuş. Eskiden vantilatör, klima yoktu.' diye konuştu.

Damda uyumanın keyifli olduğunu, serin havada uyudukları için huzurlu uyandıklarını belirten Orhan, günün yorgunluğunu damda uyuyarak attıklarını dile getirdi.

Orhan, 'Yatakta uzanıp gökyüzüne baktığınızda bütün yorgunluğunuz gider. Bu nedenle birçok kişi damda uyumayı tercih ediyor. Köyümüzde de klimadan dolayı biraz azalmış ama şu an köyün yüzde 60'a yakını damda uyuyor.' dedi.

Köy sakinlerinden Gurbet Orhan, yaz döneminde evler sıcak olduğu için damda uyuduklarını belirtti.

'Damda yatmanın keyfi bambaşka. Doğal havada uyumak, yıldızları seyretmek, kuş sesleriyle uyanmak bambaşka bir şey.' diyen Orhan, özellikle çocukların çok büyük keyifle damda uyuduğunu anlattı.

Damda uyuyan çocuklardan Aslıhan Orhan da evdeki tüm çocuklarla dama kurulan tahtta uyuduklarını ve damda uyumanın çok güzel olduğunu anlattı.

Çocuklardan Rezan Orhan ise tahta uzandığında gökyüzüne bakıp yıldızları saydığını kaydetti.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen,Halil İbrahim Sincar

Gün batımı ve akşam saatlerinde 28 dereceye kadar düşen hava sıcaklığı, ziyaretçilere serin ortamda tekne turu yapma ve tarihi yapıları gezme imkanı sunuyor.

Adana'dan gelen ziyaretçilerden 22 yaşındaki Mahsun Atay, AA muhabirine, Hasankeyf'teki tarihi yapıları görmek için geldiğini söyledi.

Tarihi ilçeye gelir gelmez serin havada tekne turuna katıldıklarını aktaran Atay, 'Hasankeyf'ten sonra Batman'a, oradan da Şırnak'a gideceğiz. Öğle saatleri çok sıcak ama Adana kadar değil çünkü burada nem yok. Akşamları çok serin oluyor. Biz de Hasankeyf'e serinlemeye geldik.' dedi.

Antalya'dan gelen 45 yaşındaki Nur Özçiftçi de Hasankeyf'in mimari yapısının kendisini derinden etkilediğini belirtti.

Serin suların üstünde Hasankeyf Kalesi'ni ve mağaraları yakından gördüğünü anlatan Özçiftçi, şöyle konuştu:

'Hasankeyf, görülmesi gereken bir yer. Gerçekten çok beğendim. Diyarbakır, Nusaybin ve Midyat'ı gezdik. Ondan sonra buraya geldik. Buradan sonra Batman'a gideceğiz.'

Şırnak'ın Uludere ilçesinden gelen 21 yaşındaki Nurcan Karatavuk ise Hasankeyf'in köklü tarihini görmek istediğini, gündüz saatlerinde sıcaktan etkilenmemek için akşam saatlerini tercih ettiklerini söyledi.

Karatavuk, 'Serin havada Hasankeyf'i gezmenin keyfini yaşıyoruz. Havalar çok sıcak, akşamları ise serin ve daha güzel. Ablam ve arkadaşlarımla geldim. Hasankeyf'i çok beğendik.' ifadelerini kullandı.

Bitlis'ten gelen Enes Altın da ilk kez Hasankeyf'e geldiğini dile getirerek, ilçenin tarihi yapılarına hayran kaldığını kaydetti.

Hasankeyf'e manzara fotoğrafları çekmek için geldiğini anlatan Ali Bozkurt da 'Tarihi yapıları görüp bizzat yaşamak istedim. Hasankeyf'i ekrandan izlemeyle burada görme arasında dağlar kadar fark var.' dedi.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen

Gercüş Kaymakamlığı koordinesinde belediyenin desteğiyle İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünce yürütülen yaz sineması etkinliğinin dördüncüsü ilçeye bağlı Gönüllü köyünde gerçekleştirildi.

Okul bahçesine kurulan beyaz perdede, 1979'da köyde çekilen, yönetmenliğini Ali Özgentürk'ün yaptığı, Türkan Şoray, Talat Bulut, Hüseyin Peyda ve Meral Çetinkaya'nın oynadığı ve köy sakinlerinin de figüran olarak yer aldığı 'Hazal' filminin gösterimi yapıldı.

Töre gereği ölen kocasının çocuk yaştaki kardeşi ile evlenmek zorunda kalan genç bir kadının yaşadıklarını konu edinen filmde oynayan akrabalarını izleyen köy sakinleri etkinlikte duygulu anlar yaşadı.

İlçe Milli Eğitim Müdürü Ümit Dursun, AA muhabirine, eğitimin sadece okulda öğrencilere yönelik bir aktivite olmadığını ayrıca bir ayağının da veliler olduğunu söyledi.

Bu kapsamda velilere yönelik bir etkinlik yapmak istediklerini dile getiren Dursun, yaz sineması etkinliğini başlattıklarını belirtti.

Özellikle köylerde kadınların sosyalleşmesi açısından yaz sineması etkinliğinin önemli olduğunu ifade eden Dursun, şunları kaydetti:

'İlçemizde ve köylerimizde özellikle kadın ve kız çocuklarımızın bir sosyal alanı olmadığının farkına vardık. Sosyal alan oluşturabilmek için ilçemizde yaz sinema etkinliğini başlattık. İlçe merkezinde üç etkinlik yaptık. Bu hafta da ilk defa bir köyümüzde bu aktiviteyi gerçekleştirdik.'

Gönüllü köyünde gerçekleştirdikleri etkinliğin seçilen film ile anlam kazandığını anlatan Dursun, etkinlikte gösterimi yapılan filmin 1979'da köyde çekildiğini anımsattı.

Dursun, 'Köyde şu anda yaşamını yitirmiş birçok insan bu filmde figüran olarak rol aldı. Burada aslında köylülerimiz kendi büyüklerini, kaybettikleri bireyleri tekrar beyaz perdede görme imkanına kavuştu. Bu anlamda film seçimi bizim için özel oldu.' dedi.

Köy muhtarı Nusreddin Kavak da köylerinde çekilen filmi yeniden izledikleri için çok duygulandıklarını belirtti.

Filmde oynayan eş, dost ve akrabaları görmenin kendilerini hem sevindirdiğini hem de hüzünlendirdiğini anlatan Kavak, 'Filmi 1979'da köyümüzde çektiler. Onun için çok duygulandık. Filmde oynayanlardan vefat edenler var. Hem sevindik hem üzüldük. Filmde oynayanlardan büyük bir kısmı vefat etti.' ifadelerini kullandı.

Köy sakinlerinden Mehmet Salih Kavak da filmi izlerken duygulandığını anlattı.

Köylerinde ilk kez böyle bir etkinlik düzenlendiğini bildiren Kavak, 'Babamız, dedemiz, akrabalarımız hepsini filmde gördük. Çok heyecanlı ve sevinçliyiz.' dedi.

Rozelin Gümüş ise etkinliği düzenleyen İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne teşekkür ederek, filmi ailesiyle izlediğini söyledi.

Filmde büyüklerinin bulunduğunu belirten Gümüş, köy sakinleri olarak filmde oynayan yakınlarını görmenin mutluluğunu yaşadıklarını kaydetti.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen

Program kapsamında 7. sınıftan itibaren tüm kademelerde öğrencilerin meslek liselerinde ücretsiz katıldığı kurslarda "metal teknolojileri", "elektrik-elektronik teknolojisi", "bilişim teknolojileri", "mobilya ve iç mekan tasarımları", "konaklama ve seyahat hizmetleri" ve "yiyecek ve içecek hizmetleri" gibi 12 alanda eğitim veriliyor.

Yaz döneminde Mezopotamya Turizm Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Piri Reis Ticaret Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi düzenlenen kurslarda da 55 öğrenci eğitim görüyor.

İl Milli Eğitim Müdürlüğü Mesleki ve Teknik Eğitim Şube Müdürü Emrullah Aslan, AA muhabirine, kurslara katılan öğrencileri hayata hazırladıklarını söyledi.

Ocak ayında 4 meslek lisesinde başlayan kursların yazın iki meslek lisesinde devam ettiğini ifade eden Aslan, "Bakanlığımızın açmış olduğu bu zanaat atölyelerinde, öğrencilerimiz hem akademik başarılarını geliştirme hem de mesleğe ve hayata hazırlanma anlamında ciddi bir kazanım elde ediyorlar. Bu programın amacı öğrencilerimizin mesleki eğitime ilgilerini artırmak ve mesleki eğitime erişimini sağlamak. Bu programla öğrencilerimiz ciddi bir avantaj sağlıyor." dedi.

Kursa katılan öğrencilerden Esra Akın, iyi bir yazılımcı olma hedefiyle kursa katıldığını anlatarak "Grafik ve animasyon dersleri alıyoruz. İleride de web ve mobil alanında eğitim göreceğiz. Böylece kendimizi geliştiriyoruz." diye konuştu.

Ahmet Kerim Yakut ise animasyon alanına ilgi duyduğunu belirterek bu alanda kendisini geliştirmek için kursa katıldığını belirtti.

Muhabir: İbrahim Toprak

Çelik, temizlik, gıda, şekerleme ve atıştırmalık gibi ürünleri yüklediği minibüsüyle 16 yıldır kilometrelerce yol kat ederek marketi olmayan köylere ulaşıyor, insanların ihtiyaçlarını karşılıyor, çocukların yüzünü güldürüyor.

Takas usulü de satış yapan Çelik, verdiği ürünlerin karşılığında paranın yanı sıra buğday, arpa, kuru üzüm, ceviz ve badem gibi ürünleri de kabul ediyor.

Güler yüzü ve yardımseverliği ile köylerde tanınan Çelik'in yolunu en çok da çocuklar gözlüyor.

"Seyyar bakkal"ın köye geldiğini duyan çocuklar ellerindeki kovalarla getirdikleri buğday veya arpa karşılığında çikolata, şeker ve meyve suyu gibi sevdikleri ürünleri alıyor.

"Çocuklar beni görünce seviniyorlar"

İlhan Çelik, AA muhabirine yaptığı açıklamada, babasının yıllarca köylerde seyyar satıcılık yaptığını belirterek, vefatının ardından onun mesleğini sürdürmek istediğini söyledi.

Çelik, "16 seneden beri köylerde satış yapıyorum. Köylüler buğday, arpa getiriyorlar. Para olmayınca sattığım ürünleri başka ürünlerle takas ediyorum. Takastan elde ettiğim buğday ve arpa gibi ürünleri kendi ihtiyacım için kullanıyorum. Köyde bakkal olmadığında çocuklar beni görünce seviniyorlar. Çocukları sevindirmek beni çok mutlu ediyor. Zaman zaman çocuklar arıyor, 'Dayı, amca gel, sen gelince biz seviniyoruz.' diyorlar. Kalplerini kırmıyorum, gidiyorum." dedi.

"Köyümüze haftada ya da 10 günde bir mutlaka gelir"

Yüceköy köyü muhtarı Hüseyin Yılmaz da geçmişte köyde yaşayanların şehre ulaşımının zor olduğunu, bu nedenle alışverişi köye gelen seyyar satıcılardan yaptıklarını belirtti.

Geçmişte kimi zaman 5-6 seyyar satıcının aynı anda köye geldiğini ancak insanların şehre gitme imkanının artmasıyla şimdilerde bu mesleğin yok olmaya yüz tuttuğunu ifade eden Yılmaz, şu anda köye sürekli gelen seyyar satıcılardan birinin İlhan Çelik olduğunu ifade etti.

Yılmaz, şöyle konuştu:

"İlhan kardeşimiz köyümüze haftada ya da 10 günde bir mutlaka gelir. Halen çocuklarda o heyecan var. Çocuklar arıyor, 'İlhan ağabey ne zaman geleceksin köye?' diye soruyorlar. Çocuklar onu görünce çok mutlu oluyorlar. Çocuklar sevdiği şeker, çikolata gibi ürünleri, kadınlar da ev için ihtiyaçları olan malzemeleri alıyorlar. Vatandaşlar para olmadığında da badem, kuru üzüm, buğday, arpa ve mercimekle takas yöntemiyle ürün alabiliyor. Bu da güzel bir imkan köylü için."

Çocuklardan Göknur Yıldız da İlhan Çelik'i çok sevdiklerini belirterek, kendisinden 5 kilogram arpa karşılığında şeker ve çikolata aldığını belirtti.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen

Kırkat köyünde geçmişte su sıkıntısı yaşanması üzerine her hane için yer altında kar ve yağmur sularının depolanarak yaz aylarında kullanılması için su sarnıçları yapıldı.

Ustaları tarafından köyün farklı noktalarında farklı çapta ve derinlikte yapılan yaklaşık 30 sarnıç, kış ve ilkbahar aylarında kar ve yağmur suları ile doluyor.

Besiciler biriken kar ve yağmur sularını kovalarla çekerek kurak geçen yaz aylarında hayvanları için içme suyu olarak kullanıyor.

Köyde hayvancılık yapan Beşir Demir, AA muhabirine, 60 küçükbaş hayvanının olduğunu belirterek, köydeki hayvanların köy sakinlerince otlatılmak üzere araziye çıkarıldığını söyledi.

Yaşadıkları bölgede geçmişte su sıkıntısını yaşandığını anlatan Demir, hayvanların su ihtiyacını yer altına yaptırdıkları sarnıçlardan karşıladıklarını belirtti.

Demir, "Kuyuların tarihi geçmişe dayanmaktadır. Dedem kendi dedesinin de burada kuyu kazdırdığını söylemişti. Ailemizde 5 kuşak, yaklaşık 300 yıldır bu kuyuları kullanıyor. Yaz döneminde her haneye bir kuyu yetmediği için her hanenin en az iki, hatta üç kuyusu bulunmakta. Kuyulardaki su ile sadece hayvanlarımızın su ihtiyacını karşılamıyoruz bu suyu tarlalarımızda da kullanıyoruz." dedi.

Köy sakinlerinden 80 yaşındaki Ferhan Demir de yer altına sarnıç yapmayı büyüklerinden gördüklerini, bu geleneği sürdürdüklerini belirtti.

"Bu kuyularla yazın hayvanlarımızı suluyoruz. Sıcak geçen yaz dönemlerinde hayvanlarımız susuz kalmasın diye bu kuyuları kullanıyoruz." diyen Demir, bazı evlerin altında da sarnıç bulunduğunu, evlerin su ihtiyacını da bu sarnıçlardan karşıladıklarını kaydetti.

Köyde çobanlık yapan Süleyman Demir de otlattıkları hayvanların içme suyunu sarnıçlardan karşıladıklarını belirtti.

Yaz döneminde Batman'da hava sıcaklığının 40 dereceyi aştığını ifade eden Demir, bu sıcaklarda hayvanları otlatmaya çıkardıklarını anlattı.

Demir, "Sabah 05.00'te köylülerin hayvanlarını toplayıp otlatmaya çıkarıyoruz. Saat 09.00 olunca hayvanlara su içirmek için su sarnıçlarının başına getiriyoruz. Hayvanları suladıktan sonra yine otlatmaya çıkarıyoruz. Saat 12.00 olunca da hayvanları hem suluyor hem de dinlendiriyoruz. Saat 15.00'e kadar hayvanları otlattıktan sonra köye dönüyoruz. Her gün bu şekilde sırayla hayvanları otlatıyoruz." diye konuştu.

Muhabir: İbrahim Toprak,Şahin Seçen