2008 yılında hizmete alınan Türksat 3A’nın televizyon ve radyo hizmetleri açısından tasarım ve teknolojik ömrünün sonuna yaklaşması nedeniyle gerçekleştirilecek aktarımın, yayın altyapısını güçlendirmesi hedefleniyor.

Çanak antenlerin yönü değişmeyecek

Yayınların aktarılacağı uydular, Türksat 3A ile aynı yörünge konumunda bulunuyor. Bu nedenle vatandaşların yeni bir çanak anten kurdurmasına veya mevcut antenlerinin yönünü değiştirmesine gerek olmayacak.

Aktarımın ardından SD ve HD televizyon yayınları mevcut formatlarıyla devam edecek. Ancak bazı eski uydu alıcılarında kanalların yeniden bulunabilmesi için tarama yapılması gerekebilecek.

TKGS bulunan cihazlar otomatik güncellenecek

Türksat Kanal Güncelleme Sistemi, yani TKGS özelliğine sahip televizyon ve uydu alıcılarının kanal listeleri otomatik olarak güncellenecek. Bu cihazları kullananların herhangi bir ayar yapmasına veya manuel kanal araması gerçekleştirmesine gerek bulunmayacak.

Eski uydu alıcısı kullananlar dikkat

TKGS desteği bulunmayan eski nesil dahili veya harici uydu alıcılarını kullanan vatandaşların ise aktarım tamamlandıktan sonra yeniden kanal taraması yapması gerekecek.

Tarama yapılmaması halinde Türksat 3A’dan taşınan bazı televizyon ve radyo kanallarına erişimde sorun yaşanabilecek.

Manuel kanal tarama frekansları

Şebeke taraması yapacak kullanıcılar aşağıdaki yayın parametrelerini kullanabilecek:

• Frekans: 12380 MHz
  Polarizasyon: Dikey (V)
  Sembol oranı: 27500
  FEC: 3/4
• Frekans: 12423 MHz
  Polarizasyon: Yatay (H)
  Sembol oranı: 30000
  FEC: 3/4

Türksat, yeni nesil uyduların yüksek sinyal gücü sayesinde yayınların olumsuz hava koşullarından daha az etkilenmesinin ve 4K/Ultra HD yayınların yaygınlaşmasının amaçlandığını bildirdi

Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) tarafından, her yıl düzenlenen etkinlik için ev sahibi ülkeler tarafından bir tema belirleniyor.

Türkiye'nin belirlediği 'The World Needs More Space' teması, 77. Uluslararası Uzay Kongresi 2026 Antalya'nın yalnızca uzayın keşfini ifade eden bir mottosu değil insanlığın ortak geleceğine yönelik güçlü vizyonu ve küresel çağrıyı da temsil ediyor.

Mottoda yer alan 'More Space' ifadesi, en temel anlamıyla insanlığın keşfetmeye, anlamaya ve sorumlu şekilde kullanmaya devam edeceği daha fazla uzaya dikkati çekiyor. Bununla birlikte ifade, uzayın ve uzay ekosisteminin herkes için daha erişilebilir ve kapsayıcı olması gerektiğine yönelik bir çağrı olarak öne çıkıyor.

'More Space', kadınlar için daha fazla fırsat, genç nesiller için daha fazla ilham ve katılım, gelişmekte olan ve uzay ekosistemine yeni dahil olan ülkeler için daha fazla temsil anlamına da geliyor. Tema, ayrıca araştırmacılara, girişimcilere, yenilikçi fikirlere, bilimsel çalışmalara, teknoloji geliştirmeye ve uluslararası işbirliklerine daha fazla alan açılmasını simgeliyor.

Bu yönüyle motto, uzay sektörünün daha çeşitli, kapsayıcı ve işbirliğine açık bir geleceğe doğru ilerlemesi gerektiği mesajını veriyor.

Kongrede uzayın güvenli, barışçıl, erişilebilir ve sürdürülebilir kullanımının korunması, gelişmişlik düzeyi ne olursa olsun bütün ülkelerin uzay teknolojilerinin sunduğu imkanlardan yararlanabilmesi ve yeni nesillerin uzay çalışmalarına daha fazla dahil edilmesi ele alınacak.

Yer gözlemi ve iklim takibinden afet yönetimine, uydu haberleşmesinden yapay zekaya, ticari uzay faaliyetlerinden derin uzay görevlerine kadar geniş bir alandaki gelişmeler, teknik oturumlar ve üst düzey toplantılarda değerlendirilecek.

Fikirlerin ortak platformda değerlendirileceği bu küresel kongrenin ardından bilimsel ve teknolojik ortaklıkların kalıcı mirasa dönüşmesi bekleniyor.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, açıklamasında, kongrenin yeni diyalog kanalları açmasını, bilimsel toplulukları bir araya getirmesini, endüstriyel ortaklıkları desteklemesini ve gençlere ilham vermesini hedeflediklerini bildirmişti.

Bu yıl düzenlenecek kongre, 108 ülkeden 8 bin 330 bildiri özetiyle, Uluslararası Uzay Kongresi tarihindeki en yüksek bildiri özeti başvuru sayısına ulaşırken 100'den fazla ülkeden 10 bini aşkın katılımcının Antalya'da buluşması bekleniyor.

Böylece 'The World Needs More Space' temasının, uzayda daha fazla keşfin yanı sıra kadınlara, gençlere, yeni fikirlere ve sürdürülebilir geleceğe daha fazla alan açılması yönünde küresel çağrı niteliği taşıması hedefleniyor.

Muhabir: Zeynep Duyar

Bugüne kadar TEI bünyesinde TF35000 ve TS3000 programlarında görev yapan mühendislik ve diğer teknik ekipler de kurumsal bilgi birikiminin ve proje sürekliliğinin korunması amacıyla çalışmalarını, TEI TEKNOLOJİ bünyesinde sürdürecek.

Türk Havacılık Uzay Sanayii (TUSAŞ), GE Aerospace, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV) ve Türk Hava Kurumu (THK) ortaklığında 1985'te kurulan TEI, Türkiye'nin havacılık motorları alanındaki en köklü mühendislik ve üretim kuruluşlarından biri olarak öne çıkıyor. Kuruluşundan bu yana üretim, montaj, test ve mühendislik altyapısını sürekli geliştiren TEI, bugün CFM LEAP, GE Aerospace GEnx ve GE9X başta olmak üzere, dünyanın en yaygın sivil ve askeri havacılık motoru programlarının önemli tedarikçileri arasında yer alıyor, 50'den fazla motor programı için üretim gerçekleştiriyor. Uluslararası programlarda kazandığı üretim kültürü ve mühendislik tecrübesini milli projelere de taşıyan TEI, Türk savunma sanayisinin ihtiyaç duyduğu kritik motor teknolojilerinin geliştirilmesi ve üretilmesinde önemli sorumluluk üstleniyor.

Havacılık motorları ve güç sistemleri alanında yerli ve milli çözümler geliştirmek amacıyla 2017 yılında kurulan TRMOTOR da gaz türbinli motorlar ve yardımcı güç ünitesi sistemlerine yönelik yürüttüğü çalışmalarla, Türkiye'nin özgün motor geliştirme ekosisteminin önemli aktörlerinden biri haline geldi. Şirket, güçlü teknoloji altyapısı, yetişmiş insan kaynağı ve geliştirdiği mühendislik yetkinlikleriyle son yıllarda yürütülen özgün motor projelerine önemli katkılar sağladı.

SSB'ye ait fikri ve sınai haklarla yürütülen motor ve malzeme geliştirme çalışmaları, TRMOTOR'un yardımcı güç ünitesi ve motor programlarıyla, TEI TEKNOLOJİ çatısı altında buluşacak. Yeni yapılanmayla özgün motor geliştirme faaliyetleri tek bir organizasyon yapısı olacak TEI TEKNOLOJİ içinde yürütülerek mühendislik kaynaklarının daha etkin değerlendirilmesi, proje yönetiminde çevikliğin artırılması ve geliştirme süreçlerinin hızlandırılması hedefleniyor.

TEI TEKNOLOJİ bünyesinde yürütülecek programlar, Türkiye'nin yeni nesil havacılık motorları alanındaki geliştirme faaliyetlerinin ana omurgasını oluşturacak. Yeni organizasyon modeliyle mühendislik ekipleri ortak teknik hedefler doğrultusunda çalışacak. Bilgi paylaşımı, proje koordinasyonu ve geliştirme süreçleri de tek bir yapı içerisinde daha etkin şekilde yönetilecek.

Yeni yapılanma kapsamında, TS1400 ve PD170 motor programları TEI bünyesinde yürütülmeye devam edecek. Böylece söz konusu motorların üretim, teslimat, platform entegrasyonu ve kullanıcı ihtiyaçlarının kesintisiz şekilde karşılanması sağlanacak. TEI'nin Parça ve Modül İmalatı, Servis ve Ürün Desteği başta olmak üzere, mevcut ana faaliyet alanlarında da herhangi bir değişiklik olmayacak.

Taraflar, SSB tarafından yürütülen TF35000 ve TS3000 programlarının, TEI TEKNOLOJİ'ye sorunsuz ve zamanında devredilmesi konusunda mutabakata varırken, geçiş süreci boyunca proje takvimlerinin, teknik faaliyetlerin ve mevcut yükümlülüklerin kesintisiz şekilde yürütülmesi esas alınacak.

Yeni organizasyon modeliyle TEI, üretim, teslimat, ürün desteği, olgunlaşmış motor programları ve uluslararası işbirliklerine odaklanacak. TEI TEKNOLOJİ ise özgün motor geliştirme, yardımcı güç üniteleri, malzeme geliştirme ve ileri AR-GE faaliyetlerinde uzmanlaşacak.

Yeni yapılanma, TEI'nin mevcut ortaklık yapısını veya uluslararası faaliyetlerini etkilemeyecek.

TEI ile GE Aerospace arasında 41 yıldır başarıyla sürdürülen stratejik ortaklık, aynı yapıyla devam edecek.

Bu doğrultuda TEI, uluslararası sivil ve askeri motor programlarındaki üretim sorumluluklarını sürdürürken, küresel tedarik zincirindeki güçlü konumunu koruyacak.

Muhabir: Fuat Kabakcı

Paylaşılan görüntülerde, yaklaşık 4 ton ağırlığında ve 5 katlı bir bina yüksekliğindeki roket parçasının çarptığı bölgede yeni bir krater oluştuğu görüldü.

Falcon 9 roketinden kopan parçanın, SpaceX'in Ocak 2025'te ABD ve Japonya'ya ait iki ticari Ay aracını uzaya taşıyan roketin bir bölümü olduğu aktarılırken görevini tamamlamasının ardından uzayda kalan parçanın 5 Ağustos'ta yüksek hızla Ay'a çarptığı kaydedildi.

SpaceX, çarpmanın kasıtlı olmadığını açıklarken ABD Havacılık ve Uzay Ajansının (NASA) Ay keşif yörünge aracı gelecek hafta bölgenin üzerinden geçerek çarpmanın etkilerini incelemesi bekleniyor.

Muhabir: Zeynep Katre Oran

TÜBİTAK ile AFAD'ın ortak yürüttüğü 1001 Ulusal Deprem Araştırmaları Programı (UDAP) kapsamında desteklenen projede, deprem sırasında raylarda oluşan hasarı azaltacak yeni bir demir yolu üstyapısı üzerinde çalışılıyor.

Proje kapsamında ayrıca Türkiye'nin iklim koşulları, yük taşımacılığı ve hızlı tren işletmeciliğine uygun milli travers tasarlanıyor.

SDÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Saltan, AA muhabirine, üniversitedeki Ulaştırma Laboratuvarı'nın sahip olduğu teknolojik altyapıyla Türkiye'nin önde gelen araştırma merkezlerinden biri olduğunu söyledi.

Laboratuvarda kullanılan bazı test cihazlarının dünyada da çok az merkezde bulunduğunu belirten Saltan, bazı sistemlerin ise üniversite tarafından tasarlanıp üretildiğini ifade etti.

Araştırma merkezinin Türkiye için stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Saltan, laboratuvarın ulaştırma alanında birçok Ar-Ge projesine ev sahipliği yaptığını kaydetti.

- Türkiye'ye özgü milli travers geliştiriliyor

Türkiye'nin kendi iklim ve işletme koşullarına uygun ilk milli traversini geliştirmeyi hedeflediklerini belirten Saltan, bugüne kadar kullanılan traverslerin büyük bölümünün farklı ülkelerin şartlarına göre tasarlandığını söyledi.

Laboratuvarda geliştirilen yeni travers geometrilerinin test aşamasında olduğunu ifade eden Saltan, projenin tamamlanmak üzere olduğunu ve Türkiye'nin kendi milli traversine kavuşmasını amaçladıklarını dile getirdi.

Kahramanmaraş depremlerinde demir yollarında ciddi hasarlar oluştuğunu hatırlatan Saltan, özellikle raylarda meydana gelen S tipi burkulmaları önleyecek bir sistem geliştirmek için çalışma başlattıklarını anlattı.

Geliştirilen üstyapı sistemiyle deprem sonrasında da kullanılabilecek güvenli demir yolu hatları oluşturmayı hedeflediklerini belirten Saltan, projenin son aşamaya geldiğini söyledi.

Projede görev alan SDÜ Kalite Koordinatörlüğü Öğretim Görevlisi Dr. Ferhat Çeçen de depremlerden sonra bazı demir yolu hatlarının kullanılamaz hale gelmesinin ulaşım ve lojistikte önemli sorunlara yol açtığını ifade etti.

Türkiye'nin yaklaşık 170 yıllık demir yolu geçmişine rağmen kendine özgü bir travers tasarımının bulunmadığını belirten Çeçen, üç boyutlu yazıcılarla ürettikleri prototipler üzerinde çok sayıda test gerçekleştirdiklerini söyledi.

Çeçen, bilgisayar destekli analizler ve laboratuvar testleri sonucunda deprem ve tren yüklerine daha dayanıklı yeni travers geometrileri geliştirdiklerini ifade ederek, 'Hedefimiz deprem sonrasında da kullanılabilen ve ray burkulmalarını önleyen yeni nesil bir demir yolu üstyapısı geliştirmek.' dedi.

- Patent başvurusu yapıldı

20 Şubat 2025'te başlayan ve TÜBİTAK-AFAD tarafından desteklenen proje kapsamında geliştirilen '​​​​​​​Karbon Fiber Takviyeli Demiryolu Üstyapısı Sismik Güçlendirme Yöntemi' için Türk Patent ve Marka Kurumu'na patent başvurusu yapıldı.

Proje kapsamında biri uluslararası SCI Q1 dergide, diğeri TR Dizin kapsamındaki dergide olmak üzere iki bilimsel makale yayımlandı.

Araştırmanın tamamlanmasıyla, deprem sırasında ray hasarını azaltacak özgün bir yöntemin dünya demir yolu literatürüne kazandırılması ve afet sonrasında hizmet vermeye devam edebilen demir yolu hatlarının geliştirilmesi amaçlanıyor.

OYAK'tan yapılan açıklamaya göre, dünyada hızla gelişen yapay zeka teknolojileri, Türkiye'de de güçlü bir ekosistem oluşturuyor. Bu kapsamda DataSpecta, 80 kişilik mühendis ekibiyle 4 yıldır yerli büyük dil modelleri ve farklı sektörlere yönelik yapay zeka çözümleri geliştiriyor.

Şirket, kendi bünyesinde kurduğu 'GPU' altyapısı ile bugüne kadar 10'un üzerinde yapay zeka ürünü ve çözümü geliştirdi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Innovance Kurucusu ve Genel Müdürü Yusuf Ürey, Türkiye'deki yapay zeka ekosisteminin son yıllarda önemli ölçüde geliştiğini belirtti.

Ürey, 4 yıl önce kurdukları DataSpecta'nın, veri ve yapay zeka teknolojilerine odaklandığını vurgulayarak, 80 kişilik mühendis ekipleriyle büyük dil modelleri, üretken yapay zeka çözümleri ve kurumsal yapay zeka uygulamaları üzerinde çalıştıklarını anlattı.

Finans, insan kaynakları, pazarlama ve farklı iş süreçlerine yönelik üretken yapay zeka çözümleri geliştirdiklerini anlatan Ürey, bunun yanında birçok OYAK şirketinde yapay zeka dönüşümüne yönelik çalışmalar yürüttüklerini vurguladı.

Ürey, yapay zeka çalışmalarını kendi bünyelerinde kurdukları GPU altyapısı üzerinde yürüttüklerini kaydederek, bu yatırımın model geliştirmeden ürünleşmeye kadar tüm süreci hızlandırdığını aktardı.

DataSpecta bünyesinde GPU sunucu yatırımı gerçekleştirdiklerinin altını çizen Ürey, şunları kaydetti:

'Bu altyapı sayesinde kendi geliştirdiğimiz ya da kurumların ihtiyaçlarına göre optimize ettiğimiz büyük dil modelleriyle uçtan uca çözümler üretebiliyoruz. Veriyi dışarıya çıkarmadan kendi ortamımızda çalışabiliyor olmak bize hem güvenlik hem de esneklik kazandırıyor. Ar-Ge ekibimiz bu ortamı kullanarak, codeSpecta ve CogniSpecta gibi kapsamlı platformlar başta olmak üzere bugüne kadar 10'un üzerinde ürün ve çözüm geliştirdi.'

- Yerli yapay zeka çözümleriyle dijital dönüşüm

Ürey, geliştirilen çözümlerin bir bölümünün şirketin kendi projelerinde de kullanıldığına değinerek, ürettikleri teknolojileri yalnızca müşterilerine sunmakla kalmadıklarını kendi projelerinde de kullandıklarını anlattı.

Şirketlerinin faaliyetlerine değinen Ürey, yapay zeka desteğiyle kod geliştirdiklerini, mevcut sistemlerin kodlarını analiz ederek modernizasyon projeleri yürüttüklerini, veri modelleri ve raporları ürettiklerini belirtti.

Ürey bu örneklerin her geçen gün arttığına dikkati çekerek, kendi ürünlerini sahada birebir kullanmanın, onları gerçek ihtiyaçlarla olgunlaştırmalarını sağladığını ve bu yaklaşımın kendilerini standardizasyon, hız ve kalite olmak üzere üç alanda somut kazanım getirdiğini aktardı.

Yapay zekanın savunmadan lojistiğe, sanayiden finansa kadar birçok alanda dönüşümü hızlandırdığını vurgulayan Ürey, yerli teknoloji geliştirme kabiliyetinin önemine dikkati çekti.

Ürey, son dönemde yaşanan küresel gelişmelerin, yapay zekanın stratejik önemini daha görünür hale getirdiğini vurgulayarak, yalnızca savunma alanında değil, hizmet sundukları tüm sektörlerde de güvenilir, sürdürülebilir ve yerli teknolojiler geliştirmenin büyük önem taşıdığını anlattı.

Verinin güvenli şekilde yönetildiği ve kurumların ihtiyaçlarına göre geliştirilen yapay zeka çözümlerinin, dijital dönüşümün temel unsurlarından biri haline geldiğini vurgulayan Ürey, kritik teknolojilerde yerli yetkinliklerin geliştirilmesi ve kurumların kendi teknolojik kabiliyetlerini güçlendirmesinin büyük önem taşıdığını aktardı.

- Yerli yapay zeka ekosistemine yatırım vurgusu

Türkiye'de teknoloji girişimlerinin ve yapay zeka kullanımının hızla geliştiğini belirten Ürey, 'Türkiye'de yapay zeka ekosistemi her geçen gün güçleniyor. Geliştirilen teknolojilerin hem kurumlar hem de bireyler tarafından giderek daha fazla benimsendiğini görüyoruz. Bu gelişim, yerli teknoloji üreticileri için de önemli fırsatlar oluşturuyor.' ifadelerini kullandı.

Ürey, yerli teknoloji girişimlerine yapılan yatırımların önemine dikkati çekerek, şöyle devam etti:

'Yapay zeka alanında hem yatırım hem de uzun soluklu AR-GE büyük önem taşıyor. Dünyada şirketler yapay zeka teknolojilerine milyarlarca dolarlık yatırım yapıyor. Biz de Innovance olarak veri ve yapay zeka alanında, başta OYAK şirketleri olmak üzere farklı sektörlerden kurumlarla birlikte çalışıyor, yerli teknolojiler geliştirmeye devam ediyoruz.

OYAK Dijital ile birlikte ortak bir yapay zeka altyapısı oluşturduk. Yapay zeka teknolojilerinin gerektirdiği yüksek maliyetleri azaltmak ve OYAK şirketlerine merkezi bir yapı üzerinden hizmet sunabilmek amacıyla OYAK Dijital ile birlikte ortak bir altyapı tasarladık. Bu yapı sayesinde şirketlerin ihtiyaç duyduğu yapay zeka çözümlerinin daha güvenli, hızlı ve verimli şekilde geliştirilmesini hedefliyoruz.'

Ayın en dikkat çekici doğa olaylarından biri ise her yıl büyük ilgi gören Perseid Meteor Yağmuru olacak. Özellikle şehir ışıklarından uzak bölgelerde, Hatay'ın yüksek kesimleri ile kırsal alanlarında yapılacak gözlemlerde saatte onlarca meteorun izlenebilmesi bekleniyor.

Ağustos ayında ayrıca kısmi Ay tutulması da gökyüzünü süsleyecek. Tam Güneş tutulması ise dünyanın belirli bölgelerinden izlenebilecek olsa da Türkiye'den tam olarak görülemeyecek.

Uzmanlar, bazı astronomik olayların Türkiye'den sınırlı şekilde gözlemlenebileceğini ancak Ağustos ayının gökyüzü gözlemi açısından yılın en hareketli dönemlerinden biri olduğunu belirtiyor.

Hatay'da gökyüzü gözlemi yapmak isteyen vatandaşlara, ışık kirliliğinin düşük olduğu Amanos Dağları etekleri, Yayladağı, Belen, Hassa ve kırsal bölgeler gibi noktalarda açık havayı değerlendirmeleri öneriliyor. Açık ve bulutsuz gecelerde gökyüzü, doğanın en etkileyici gösterilerinden birine ev sahipliği yapacak.

Gökyüzüne bakmak için bazen yalnızca birkaç dakikalık bir mola yeterli oluyor. Milyarlarca yıldır süren bu kozmik şölen, Ağustos ayında Hatay semalarında da gökyüzü tutkunlarını bekliyor.

Bu kapsamda araştırmacılar, 5 binin üzerinde İtalyan öğrencinin sosyal medya alışkanlıklarına ilişkin anketleri ve bu öğrencilerin matematik, İtalyanca ve İngilizce sınavlarındaki sonuçlarını analiz etti.

Buna göre, sınav sonuçları analiz edilen 13 ve 14 yaşındaki çocuklar arasında, ilk sosyal medya hesabını 11 ila 12 yaşında açanlar, en az 14 yaşına kadar bekleyenlere kıyasla sınavlarda daha düşük performans gösterdi.

Öte yandan araştırmada, matematik ve İtalyanca derslerinde performans farkı belirgin olmasına rağmen öğrencilerin, yabancı dil olarak öğrendikleri İngilizce üzerinde bir etki görülmediği kaydedildi. Bunun sebebinin ise sosyal medyada metinlerin veya diyalogların büyük kısmının İngilizce olması ve bu durumun, öğrencilere pratik sağlaması olabileceğine işaret edildi.

Araştırmanın yazarlarından Dr. Marco Gui, söz konusu durumun oldukça karmaşık olduğunu belirterek 'Araştırmamız, en azından ergenlik öncesi dönemde sosyal medya (kullanımının) sorunlu olduğunu gösteriyor.' diye konuştu.

Çalışmanın sonuçları 'Nature Human Behaviour' dergisinde yayımlandı.

Muhabir: Ayşe İrem Çakır

Açıklamada, ilk değerlendirmede Birleşik Krallık Yapay Zeka Güvenlik Enstitüsü (UK AISI) tarafından yürütülen siber güvenlik testinde, internete erişimine izin verilen OpenAI modelinin, simüle edilen test ortamına ulaşmaya çalışırken görev kapsamı dışında kalan bazı gerçek internet hizmetleriyle etkileşime geçtiği kaydedildi.

İkinci değerlendirmede ise OpenAI'ın dış test ortaklarından Irregular tarafından yürütülen bir testte, test ortamındaki yanlış yapılandırma nedeniyle modelin internete erişebildiği vurgulanan açıklamada, modelin simüle edilen hedefin gerçek bir internet alan adıyla çakışması sonucu gerçek bir web sitesini test ortamının parçası sanarak buradaki temel bir güvenlik açığından yararlandığı aktarıldı.

Açıklamada, söz konusu olayların daha önce duyurulan Hugging Face güvenlik olayından ayrı olduğu belirtildi.

OpenAI, daha önce de siber güvenlik kabiliyetlerini ölçmeye yönelik dahili bir test sırasında kullanılan yapay zeka modellerinin yapay zeka platformu Hugging Face'in altyapısında güvenlik ihlaline neden olduğunu duyurmuştu.

Muhabir: Dilara Zengin Okay

'Tersine beyin göçü'ne katkıda bulunan programa işaret eden Kacır, '49'u Türk vatandaşı olan 75 lider ve genç araştırmacı daha ülkemize gelerek, projelerini gerçekleştirmek için destek kazandı. Harvard, Stanford, Oxford gibi üniversitelerde deneyim kazanmış araştırmacılar, bilim ve AR-GE altyapımıza güç katacak. Çalışmalarını Türkiye'de sürdürerek, ülkemizin geleceğine katkı sunacak tüm araştırmacılara başarılar diliyorum.' ifadelerini kullandı.

Öte yandan, Bakanlıktan konuya ilişkin yapılan yazılı açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Türkiye'ye gelecek araştırmacıların, QS (Quacquarelli Symonds) ve THE (Times Higher Education) Dünya Üniversite Sıralamaları'nda üst sıralarda yer alan üniversitelerde, Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi tarafından yayımlanan 'Dünyada En Çok Ar-Ge Harcaması Yapan İlk 2500 Şirket' bünyesinde ve Scimago Kurumlar Sıralaması'ndaki saygın merkezlerde yürüttükleri nitelikli çalışmaları Türkiye'ye taşıyacak. Türkiye'de öncü bilimsel araştırmalar yürütecek bilim insanlarına ve projelerine, geniş kapsamlı imkanlar tanınacak. Program çerçevesinde desteklenen araştırmacılara yaşam gideri bursu, aile yaşam gideri bursu, sağlık sigortası ve yol desteği sağlanacak. Araştırmacıların ülkemizde öncü bilimsel araştırmalar yapabilmesi için başlangıç paketi ödeneği, araştırma desteği, proje ekibinde yer alacak kişilere yönelik burs ve proje teşvik ikramiyesi ve ev sahibi kurumlara yönelik kurum hissesi desteği verilecek. Bu desteklerin yanı sıra, program ile daha önce ülkemize gelerek çalışmalarına başlayan lider araştırmacılar tarafından yeni araştırmacılara yönderlik desteği de sağlanacak.'

Uluslararası Genç Araştırmacılar ve Uluslararası Lider Araştırmacılar programları kapsamında başvuru yapan araştırmacılar, değerlendirme sonuçlarını TÜBİTAK BİDEB Başvuru ve İzleme Sistemi üzerinden kullanıcı girişi yaparak, 'Başvurularım' alanından öğrenebilecek. Detaylı bilgiye, 'tubitak.gov.tr' adresi üzerinden ulaşılabilecek.

Muhabir: Zeynep Duyar

Türkiye İş Bankasının desteğiyle yürütülen araştırmada, Ege Denizi'ndeki mercan ormanları, 'R/V TÜDAV-Maru' araştırma gemisiyle, su altı robotları ve uzaktan kumandalı görüntüleme sistemleri kullanılarak incelendi.

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, Gökçeada ile Semadirek arasındaki bölgede daha önce bilinmeyen büyük bir mercan ormanına ulaştıklarını söyledi.

Mercan topluluklarının yaklaşık 70 metre derinlikte başladığını ve 120 metreye kadar devam ettiğini belirten Öztürk, 'Bu alan, büyük bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapıyor. Aynı zamanda bölgede önemli miktarda kalsiyum karbonat birikimi bulunuyor. Ege Denizi'nde, daha önce ne Türkiye ne de Yunanistan kıyılarında bu büyüklükte bir mercan ormanı keşfedilmişti.' dedi.

Keşfin, kıyıdan yaklaşık 2 deniz mili açıkta başladığını ve 2 kilometreden daha uzun bir alana yayıldığını kaydeden Öztürk, elde ettikleri ilk bulgular doğrultusunda, mercan ormanının daha derin alanlara ve uluslararası sulara doğru uzanabileceğini bildirdi.

Bölgede su altındaki fay kırıkları ile su ve gaz çıkışlarının da gözlendiğini, bu özelliklerin mercan toplulukları ve kalsiyum karbonat birikimleriyle ilişkisini ortaya koymak için yeni çalışmalar yapılacağını ifade eden Öztürk, 'Şu anda keşfettiğimiz alan Türkiye kara suları içinde bulunuyor ancak mercan ormanının sınırlarını henüz tam olarak belirleyemedik. 200-300 metre derinliğe kadar devam etme ihtimali var. Bunun için araştırmalarımız sürecek. Gemimiz de halen bölgede çalışmalarını sürdürüyor.' diye konuştu.

- 'Keşfedilenler yumuşak mercan türlerinden oluşuyor'

Keşfedilen mercanların, sert mercanlardan farklı olarak 'gorgon' olarak adlandırılan yumuşak mercan türlerinden oluştuğunu dile getiren Öztürk, bunların arasında Akdeniz'de nadir görülen ve daha çok Batı Akdeniz'de yayılış gösteren türlerin de bulunduğunu söyledi.

Öztürk, 'Türkiye'de daha önce mercanlarla ilgili çalışmalar genellikle 30-40 metre, en fazla 50 metre derinlikte yürütülüyordu. Bu büyüklükte ve kilometrelerce devam eden bir mercan ormanı, Türkiye denizlerinde daha önce bilinmiyordu. Bu sadece Türkiye için değil, Ege Denizi açısından da ilk keşif niteliğinde. Yunanistan kıyılarında da bu büyüklükte bir mercan ormanına ilişkin kayıt bulunmuyor.' ifadelerini kullandı.

Mercan ormanının yumuşak mercanların yanı sıra balıklar ve çeşitli omurgasız canlılardan oluşan zengin bir ekosisteme ev sahipliği yaptığını, bu durumun Ege Denizi'ndeki biyolojik çeşitliliğin korunması açısından umut verici olduğunu anlatan Öztürk, şöyle devam etti:

'Bu alanın zaman içinde koruma altına alınması gerekiyor ancak bunun için öncelikle sınırlarının, derinliğinin ve ne kadar geniş bir alana yayıldığının belirlenmesi lazım. Bu keşif, Ege Denizi'nin biyolojik çeşitlilik açısından ne kadar zengin olduğunun bir göstergesi. Yeni türlerin bulunup bulunmadığını, yapılacak ayrıntılı incelemelerin ardından anlayacağız. Bölgede kalsiyum karbonat birikimleri ve fay kırıkları da bulunuyor. Çalışmaların sonunda çok sayıda bilimsel verinin ortaya çıkacağını düşünüyoruz.'

- Araştırmalar sonbaharda genişletilecek

TÜDAV'da görev yapan 6 kişilik bilim ekibinin gerçekleştirdiği keşfin ardından araştırmaların eylül ve ekimde devam edeceğini bildiren Öztürk, mercan ormanının daha derin kesimlerinin incelenmesi gerektiğini belirtti.

Mercan ormanları üzerine uzun yıllardır çalışma yürüttüklerini dile getiren Öztürk, 'Bu keşif, bir anda ortaya çıkan bir çalışma değil. Mercan ormanları konusunda yaklaşık 10 yıllık birikimimiz var. Bu alanda lisansüstü öğrenciler yetiştirdik ve çok sayıda bilimsel çalışma gerçekleştirdik. Teknolojiye yapılan yatırımlar ve uzun yıllara dayanan deneyim, bu keşfe ulaşmamızı sağladı.' şeklinde konuştu.

Öztürk, keşfedilen mercan topluluklarının sağlıklı durumda olduğunu, iklim değişikliğinin etkisine işaret edebilecek lezyon, doku kaybı veya ölüm belirtilerine rastlanmadığını kaydetti.

- Türkiye'nin en derin mercan kayıtları

İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Onur Gönülal ise araştırmada mezofotik, diğer adıyla yarı karanlık kuşakta bulunan koralijen ve mercan topluluklarını incelediklerini söyledi.

Bu derinliklerde insanlı dalışların mümkün olmaması nedeniyle uzaktan kumandalı su altı görüntüleme sistemlerinden yararlandıklarını anlatan Gönülal, şu ifadeleri kullandı:

'Su altı aracımızla yaklaşık 88 metre derinliğe indik. Daha sonraki çalışmalarda 98 metreye kadar ulaştık. Bu derinliklerdeki mercan ve koralijen topluluklarını ayrıntılı şekilde görüntüledik. Türkiye'nin en derin mercan kayıtları arasında yer alabilecek görüntüler elde ettik. Bildiğimiz mercan ormanlarını su altı aracıyla inceleme ve kayıt altına alma fırsatı bulduk.'

Gönülal, elde edilen görüntüler ve toplanan verilerin, bölgedeki mercan topluluklarının yapısının, biyolojik çeşitliliğinin ve yayılım alanının belirlenmesine katkı sağlayacağını belirtti.

Apple'dan ABD'deki bazı basın kuruluşlarına yapılan açıklamada, yapılan incelemede Telegram'da şirketin çocuklara yönelik cinsel istismar materyallerini yasaklayan kurallarını ihlal eden içerik tespit edildiği belirtildi.

Açıklamada, Telegram'ın söz konusu içeriği hızla kaldırması ve paylaşan kullanıcıyı engellemesinin ardından uygulamanın yeniden App Store'a yüklendiği bildirildi.

Telegram'ın, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformunda gelişmeye ilişkin yaptığı paylaşımda, 'Öldüğüme ilişkin haberler fazlasıyla abartılı.' ifadesi kullanıldı.

Telegram, Apple'ı etiketlediği bir başka paylaşımda ise 'Bu tutumun gelecekte mağazadaki diğer tüm uygulamalara da eşit şekilde uygulanacağından eminim, değil mi?' sorusu soruldu.

Rusya, Telegram'ın kurucusu ve Üst Yöneticisi (CEO) Pavel Durov'u 30 Haziran'da teröristler ve aşırılıkçılar listesine dahil etmişti. Avustralya İnternet Güvenliği Komiserliği Ofisi de terörle bağlantılı içerikleri platformundan kaldırmadığı gerekçesiyle mesajlaşma platformu Telegram'a dava açmıştı.

Muhabir: Emre Gürkan Abay

Şirketten yapılan açıklamaya göre, ASELSAN'ın yenilikçi çözümlerinin ve geleceğe yönelik vizyonunun çocuklara aktarılmasının amaçlandığı etkinlikte, interaktif deneyim alanları, teknoloji sergileri ve çeşitli aktiviteler yer alıyor.

ASELSAN'ın kurumsal sosyal sorumluluk projesi Tekno Macera çerçevesinde düzenlenen şenlikle, teknoloji ve bilimin Türkiye'nin farklı bölgelerindeki çocuklarla buluşturulması, teknolojiyi yalnızca tüketen değil, üreten nesiller yetiştirilmesine katkı sağlanması hedefleniyor. Etkinlik alanındaki Tekno Macera Tırı ile çocukların bilim ve teknolojiye ilgisinin artırılması amaçlanırken, Mucitler Müzesi Sergi Alanı'nda insanlık tarihine yön veren icatlar ve bu icatların arkasındaki bilim insanları tanıtılıyor. Sergide ayrıca, söz konusu teknolojilerin ASELSAN'ın inovasyon yaklaşımına sağladığı ilham aktarılıyor.

- Şenlik 6 ilde daha çocuklarla buluşacak

Artırılmış gerçeklik teknolojisiyle hazırlanan 'Tekno Maceracılar, Bir Doğa Yolculuğu' adlı interaktif dijital kitap, deneyim alanında çocuklara yeni nesil ve deneyim odaklı bir öğrenme ortamı sunuyor. Tekno Macera'nın baş kahramanlarından 'ASEL' karakteri de 2D motion tekniği, özgün seslendirme ve dinamik anlatım diliyle, çocuklarla etkileşim kuruyor. Etkinlikte ayrıca bilim şovları ve çeşitli saha aktiviteleri de gerçekleştiriliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığınca Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında organize edilen şenlik, 9 Ağustos'a kadar devam edecek. ASELSAN Çocuk Şenliği, Nevşehir'in ardından 22-29 Ağustos'ta Ordu, 5-10 Eylül'de Kayseri, 12-20 Eylül'de Kahramanmaraş, 10-18 Ekim'de Diyarbakır, 24 Ekim-1 Kasım'da İzmir ve 7-15 Kasım'da Adana'da çocuklarla buluşacak.

Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, AA muhabirine yaptığı açıklamada, yükseköğretimde yaşanan dijital dönüşüme uyum sağlamak amacıyla eğitim programlarını güncellediklerini ve geleceğin ihtiyaçlarına yönelik yeni bölümler açtıklarını söyledi.

Üniversitenin bu yıl yaklaşık 3 bin öğrenci kabul edeceğini belirten Adıgüzel, bunların yaklaşık üçte birinin yeni açılan programlarda eğitim göreceğini ifade etti.

Yeni programlar arasında Bilişim Teknolojileri Meslek Yüksekokulunda Ön Yüz Yazılım Geliştirme, Arka Yüz Yazılım Geliştirme ve Büyük Veri Analistliği programlarının yer aldığını dile getiren Adıgüzel, dijital oyun alanında da eğitim kapasitesini artırdıklarını belirtti.

Adıgüzel, Meslek Yüksekokulundaki Oyun Geliştirme Programı'nın yanı sıra Güzel Sanatlar Fakültesindeki Dijital Oyun Tasarımı Bölümü'nün de öğrenci kabulüne devam ettiğini söyledi.

Bilgisayar ve Bilişim Bilimleri Fakültesinde bu yıl yüzde 100 İngilizce eğitim verecek Veri Bilimi ve Analitiği programının ilk öğrencilerini alacağını belirten Adıgüzel, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesindeki Yönetim Bilişim Sistemleri Bölümü'nde de İngilizce eğitimin sürdüğünü kaydetti.

Açıköğretim Fakültesinde de dijital dönüşüme yönelik iki yeni programın açıldığı bilgisini paylaşan Adıgüzel, Yapay Zeka Destekli Kodlama ile Veri Görselleştirme ve Bilgi Tasarımı programlarının bu yıl ilk kez öğrenci kabul edeceğini bildirdi.

Yapay zeka ve veri odaklı mesleklerin iş gücü piyasasında giderek önem kazandığını belirten Adıgüzel, yeni programların farklı disiplinlerden mezun olacak öğrencilerin de kariyerlerine katkı sağlayacağını vurguladı.

Açıköğretim programlarının yalnızca sınavla değil, ikinci üniversite kapsamında da tercih edilebildiğini hatırlatan Adıgüzel, örgün eğitim gören öğrencilerin bu programlardan yararlanmasını tavsiye etti.

'Geleceğin meslekleri konusunda eğitim almak isteyen herkes Anadolu Üniversitesini tercih etsin.' diyen Adıgüzel, Açıköğretim Fakültesinin de örgün eğitimle aynı nitelikte içerik ve eğitim materyalleri sunduğunu belirtti.

Adıgüzel, öğrencilerinin önemli bölümünün ikinci üniversite kapsamında veya mezun olduktan sonra yeniden eğitim alan bireylerden oluştuğunu ifade ederek, Açıköğretim Fakültesinin yaşam boyu öğrenmenin önemli bir parçası haline geldiğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Yavuz Emrah Sever

Bu çerçevede bazı çiftçiler, deneyimlerini yapay zekayla geliştirerek yeni bir boyuta taşıyor. Böylece uzun zaman ve istihdam maliyetini artıracak işlerini yapay zekaya devreden çiftçiler, aldıkları verimi de artırmaya odaklanıyor.

Sensörler, robotik sistemler, uydu görüntüleri ve hava durumu verileri kullanılarak yem tüketimi, süt verimi ve bitki gelişimi anlık takip edilebiliyor. Görüntü analizi sayesinde bitki hastalıkları erken tespit edilirken üreticilere hızlı karar alma imkanı da sunuluyor.

Ailesindeki ilk çiftçi olan ABD'li Paul Windemuller, hayvancılıkta yapay zekayı verileri değerlendirme amacıyla kullanıyor.

Bu kapsamda 2014'te kiraladığı 30 inekle kurduğu işletmesini bugün robotik sağım sistemlerinin kullanıldığı yüzlerce hayvanlık yapay zeka destekli tesise dönüştüren Windemuller, geleneksel çiftçilerde yıllar içinde oluşan 'hayvanı gözlemleme tecrübesini' sensörler, veri analizi, robotik sistemler ve yapay zeka destekli araçlarla uygulamaya odaklanıyor.

Çiftlikte inekler sensörlü sistemle takip edilirken yerel hava istasyonu sıcaklık, nem ve rüzgar gibi iklim verilerini sürekli kaydediyor. Süt kalitesi ve sevkiyat bilgisi ise ayrı dijital platform üzerinden tutuluyor.

İnekleri takip edebilmek için her sabah saatlerce elektronik tablo üzerinde çalışması gereken Windemuller, Google'ın Gemini modeliyle geliştirdiği çok ajanlı yapay zeka sistemiyle bu süreci otomatikleştirdi.

Sistem, sıcak ve nemli hava koşullarının ineklerin yem alımını nasıl düşürdüğünü, bunun sürü performansına ve süt kalitesine etkisini hesaplayarak Windemuller'a günlük özet sunuyor.

Japonya'da yaklaşık 10 yıldır tarımla ilgilenen Hiroki Tomiyasu, yaklaşık 100 hektarlık alanda brokoli, yeşil soğan ve fasulye yetiştiriyor.

Yapay zekayı işine entegre eden Tomiyasu, brokolilerin üzerindeki siyah lekelerin fotoğrafını OpenAI şirketinin ChatGPT modeline göndererek olası hastalıkları değerlendiriyor.

Tomiyasu, pahalı bir GPS otomatik yönlendirme sistemi satın almak yerine teknolojinin nasıl çalıştığını da yapay zekadan öğreniyor.

Tarımda kullanılan araç gereçleri ve açık kaynaklardaki bilgileri yapay zekadan destek alarak öğrenen Tomiyasu, ihtiyacı olan sistemleri çok daha uygun maliyetle kurabiliyor.

Tomiyasu, kendi tarla verilerine dayalı, uydu verisi alan ve düzenli olarak normalize edilmiş fark bitki örtüsü endeksi (NDVI) gibi verileri toplayan sistem sayesinde uydu görüntülerinden tarlasını haritalar yardımıyla inceleyebiliyor.

Tarlayı, çalışanları, ilaçları, gübreyi, sensörleri ve görevleri birbirine bağlayan bir sistem oluşturan Tomiyasu, bunlar gibi farklı şekillerde kullandığı yapay zekayı 'son derece yetenekli bir mühendis' olarak nitelendiriyor.

Muhabir: Mert Davut, Zeynep Özturhan

AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgilere göre, Türkiye, havacılık ve uzay araçlarından silah ve mühimmata, motorlu kara taşıtlarından tıbbi ürünlere, bilgisayardan elektrikli teçhizata kadar teknoloji gerektiren ürünlerde ihracatını artırıyor.

Türkiye'nin orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatı 2013'te 53,1 milyar dolar iken 2017'de 60,1 milyar dolar seviyesini gördü. Söz konusu ürünlerin ihracatı 2021'de 77,4 milyar dolar bandına çıkarken, 2022'de 88,7 milyar dolar oldu. Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı 2023'te 97,3 milyar dolar, 2024'te 101,1 milyar dolar ve geçen yıl 111,9 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Söz konusu ihracat, ocak-haziran döneminde de geçen yılın ilk 6 ayına göre yüzde 8,4 artarak 56,2 milyar dolara çıktı.

Geçen yılın ocak-haziran döneminde 4,4 milyar dolar olan yüksek teknolojili ürün ihracatı, bu yılın ilk yarısında da 4,5 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Söz konusu ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre de yüzde 3,3 artış gösterdi.

Bu kategoride en fazla ihracat, 1,7 milyar dolarla 'bilgisayarların, elektronik ve optik ürünlerin imalatı' alanında gerçekleşti. Bunu 1,6 milyar dolarla 'hava ve uzay araçları imalatı' ve 1,3 milyar dolarla 'eczacılıkla ilgili ürünlerin, tıbbi kimyasal ve bitkisel ürünlerin imalatı' izledi.

Orta-yüksek teknolojili ürünlerin ihracatı da aynı dönemde yüzde 8,8 artışla 51,7 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Bu kategoride yer alan 'motorlu kara taşıtlarının imalatı' 19,6 milyar dolarla en fazla ihracat yapılan sektör oldu.

Bunu, 9,8 milyar dolarla 'kimyasalların ve kimyasal ürünlerin', 9,6 milyar dolarla 'elektrikli teçhizat', 9,3 milyar dolarla 'başka yerde sınıflandırılmamış makine ve teçhizat' imalatları izledi.

Bu alanları da 2,5 milyar dolarla 'silah ve mühimmat (cephane) imalatı', 537 milyon dolarla 'tıbbi ve dişçiliğe ait araç ve gereçlerin imalatı' ve 393,4 milyon dolarla 'hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı ve gemi ve tekne yapımı hariç diğer ulaşım araçlarının imalatı' takip etti.
 

Muhabir: Zeynep Duyar, Mert Davut

Dünyanın en büyük teknoloji ve inovasyon merkezlerinden biri olarak tasarlanan proje, Türkiye'nin yapay zeka, yazılım ve ileri teknoloji alanlarındaki kapasitesini artırmayı amaçlıyor.

Kamu, özel sektör, üniversiteler ve girişimcilik ekosistemi arasında işbirliğini güçlendirerek yüksek katma değerli teknoloji üretimini hızlandırmayı hedefleyen Terminal İstanbul'un başlangıç etabının ise bu ay açılması bekleniyor.

Bakan Kacır, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Atatürk Havalimanı'nın uzun yıllar boyunca havalimanı olarak Türkiye'ye hizmet ettiğini belirterek, daha fazla yolcu kapasitesine ihtiyaç duyulması nedeniyle İstanbul'un yeni bir havalimanına ev sahipliği yaptığını, orada bugüne kadar sunulabilen hizmetin çok daha ötesinde imkanlara sahip olunduğunu ve Türk havacılığının büyük bir büyüme hızı yakaladığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın takdirleriyle Atatürk Havalimanı terminal binalarını yine Türkiye'ye ve Türk ekonomisine en güçlü şekilde hizmet edecek bir teknoloji merkezine dönüştürdüklerini dile getiren Kacır, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Burası, Terminal İstanbul markasıyla dünyanın en büyük teknoloji girişimciliği merkezi olacak. Bu merkezin sadece 5 bin metrekareden oluşan ilk etabını açılışa hazırlıyoruz. Tamamladığımızda, önümüzdeki yıl 200 bin metrekarelik bir merkezi Türk teknoloji girişimciliği ekosistemine ve aynı zamanda dünyanın dört bir yanından buraya gelecek girişimcilere ve yatırımcılara hizmet sunmak üzere hayata geçirmiş olacağız.'

Bakan Kacır, Terminal İstanbul'un çok özgün bir merkez olacağını kaydederek, 'Hem dünyanın en büyük girişimcilik merkezi olması hem farklı dikeylerde ve sektörlerde, büyük firmaların ve teknoloji liderlerinin öncülüğünde hızlandırma programlarının gerçekleşecek olması hem de dünyanın farklı coğrafyalarından, Amerika'dan, Avrupa'dan, Çin'den ve Asya'dan farklı ülkelerden girişim hızlandırma programı yürütücülüğü yapan program paydaşlarının da burada bizimle birlikte hareket edecek olması aslında burayı ayrıcalıklı kılacak.' diye konuştu.

Burada girişimciler için çok farklı imkanlar hazırladıklarını vurgulayan Kacır, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Onların girişimlerini büyütmelerini hızlandıracak finansman mekanizmalarını çeşitlendiriyoruz. Aynı zamanda prototiplerini hızla ticarileştirmelerini sağlayacak altyapılar kuruyoruz. Bütün bunlar Terminal İstanbul'u benzersiz bir girişimcilik merkezine dönüştürüyor. Burası sadece bir girişimcilik merkezi değil, aslında bir sosyal yaşam alanı da olacak. Burada hem İstanbul'un en başarılı restoranları, kafeleri hizmet verecek hem yapay zeka ve yazılım okuluyla gençlerimizin bu alanda yetişmesine imkan tanınacak hem de bir bilim merkeziyle çocuklarımıza, öğrencilerimize ve ailelere hizmet sunacak bir altyapı olacak. Dünyada özellikle bu alanda en başarılı sergilere ev sahipliği yapacak çok büyük bir sergi merkezimiz içeride olacak. Dolayısıyla burası aslında hem vatandaşlarımıza hem de İstanbul'u, Türkiye'yi ziyaret eden turistlere hizmet verecek bir çekim merkezi de olacak.'

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır, Atatürk Havalimanı'nda özel uçuşların devam ettiğine değinerek, buraya jetle gelen bir girişim sermayesi fon yöneticisinin doğrudan Terminal İstanbul'a uğramasını ve yatırım yapacağı alanda faaliyet gösteren onlarca startup ve teknoloji girişimiyle Terminal İstanbul'da buluşmasını hedeflediklerini söyledi.

Kacır, 'Yani burası ekosistemin tüm paydaşlarına ev sahipliği yapan, girişimciler, finans yöneticileri, girişim sermayesi fonları, insan kaynağı geliştiricileri, hızlandırma programı yöneticileri, kurumsal şirketler ve kamu bütün paydaşların bir arada olacağı bir merkez olacak.' ifadesini kullandı.

Bakan Kacır, Terminal İstanbul'un 5 yıl sonra hangi noktada olacağına dair, '5 yıl sonra Terminal İstanbul binlerce girişimcisiyle dünyanın en büyük girişimcilik merkezi olacak.' dedi.

Buradaki girişimcilere ekosistemin tüm birleşenleriyle buluşma, işbirliği yapma, hızlandırma programlarına katılma, farklı finansman imkanlarından ve desteklerden yararlanma imkanları sağlayacaklarını vurgulayan Kacır, milyar dolar değeri aşan Turcornların sayısını artırmak istediklerini bildirdi.

Kacır, şu anda Türkiye'de 8 girişimin Turcorn ünvanı kazandığını kaydederek, 'Ama TURCORN 100 Programı ile 30'dan fazla girişimi Turcorn olmaya hazırlıyoruz. Terminal İstanbul da aslında Turcorn olma sürecinde girişimlere bir kaldıraç olacak ve burada girişimlerimiz ölçeklenme konusunda daha hızlı hareket etme imkanına kavuşacak.' diye konuştu.

Burasının dünyanın dört bir yanından girişimcilere yönelik davet programlarına da ev sahipliği yapacağını dile getiren Kacır, dijital şirket kurmayı mevzuata kazandırdıklarını, girişimlerin kolaylıkla bir dijital şirket kurabileceğini ve Terminal İstanbul'un bu sürecin öncü kurumu olacağını anlattı.

Kacır, Terminal İstanbul'u küresel bir girişimcilik ve yatırım merkezi haline getirmek amacıyla, ABD'de kurulan ve dünyanın en büyük girişim hızlandırma programlarından birisi olan Techstars başta olmak üzere uluslararası hızlandırma programlarının yanı sıra Şanghay, Körfez ve Avrupa'daki yatırım fonlarıyla işbirlikleri yürüttüklerini kaydetti.

Bu ortaklıklarla merkezin, dünyanın dört bir yanından girişimciler ile girişim sermayesi yatırımcılarını buluşturan önemli bir adres olmasının hedeflendiğini vurgulayan Kacır, bütün bu işbirliklerinin Terminal İstanbul'u bir cazibe merkezi haline getireceğini söyledi.

Bakan Kacır, genç girişimcilere yönelik mesaj vererek, 'Türkiye hayallerin gerçeğe dönüşeceği ve dünya çapında teknoloji girişimlerinin doğacağı, büyüyeceği bir adrestir. Gençlerimiz hayallerinin peşinde koşsunlar, girişimcilik iddialarından vazgeçmesinler. Burası onlara hizmet etmek üzere kurulan bir merkez. (Gençlerimiz burada) Dünyanın herhangi bir noktasında ulaşacağı imkanlardan daha fazlasına ulaşacak.' diye konuştu.

Merkezin ilk etabının bu ay, tamamının ise gelecek yıl açılmasının planlandığını dile getiren Kacır, sözlerini şöyle tamamladı:

'Ağustos ayı itibarıyla inşallah başlangıç fazı girişimcilerimize hizmet sunmaya başlayacak. Burası çok daha büyük, 200 bin metrekarenin üzerinde bir merkez olacak. (Önümüzdeki yıl) İnşallah tüm unsurlarıyla devreye almayı hedefliyoruz. Şimdiden 60'tan fazla girişim başvuru yaptı ve burada yer almaya hak kazandı. Başlangıç için bu rakam önemli ama burası nihayetinde binlerce girişime ev sahipliği yapacak bir merkez olacak.'

Muhabir: Uğur Aslanhan

MAKÜ Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Dalgar, AA muhabirine, tarım ve hayvancılığın dünyada stratejik önemini her geçen gün artırdığını, artan nüfus ve gıda ihtiyacının sektörde teknoloji kullanımını zorunlu hale getirdiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerine göre, dünyada yaklaşık 1 milyar insanın yeterli gıdaya ulaşamadığına dikkati çeken Dalgar, sürdürülebilir üretim için gençlerin tarım ve hayvancılık sektörüne kazandırılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Yükseköğretim Kurulunun son yıllarda teknoloji odaklı tarım eğitimini teşvik eden yeni programlar açtığını dile getiren Dalgar, MAKÜ'nün de bu alanda öncü üniversiteler arasında yer aldığını vurguladı.

Bu kapsamda Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar, Dijital Tarım Teknolojileri, Akıllı Sera Teknolojileri ile Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği bölümlerinin öğrenci kabul edeceğini dile getiren Dalgar, şöyle konuştu:

'Özellikle Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar ile Hayvancılık Teknolojileri ve İşletmeciliği bölümleri, bu yıl Türkiye'de sadece 3 üniversitede açıldı. Bu programlarla tarımda iş gücü sorununu robotik sistemler ve yapay zeka teknolojileriyle çözebilecek insan kaynağı yetiştirmeyi amaçlıyoruz. Öğrencilerimize bu bölümleri tercih etmelerini tavsiye ediyoruz çünkü tarım hem stratejik hem hiçbir zaman ölmeyecek hem de karlı bir sektör.'

Gençlerin artık geleneksel üretim anlayışının ötesine geçerek yazılım, robotik sistemler ve yapay zeka destekli üretim süreçlerinde yer almaları gerektiğini vurgulayan Dalgar, bu dönüşümün Tarım ve Orman Bakanlığı ile farklı kurumların desteklediği önemli bir süreç olduğunu dile getirdi.

MAKÜ'nün tarım ve hayvancılık alanında ihtisaslaştığını belirten Dalgar, kampüste bulunan yaklaşık 3 bin dönümlük uygulama çiftliği ile 2 bin 500 dönümlük üretim alanının öğrenciler için açık laboratuvar niteliği taşıdığını söyledi.

Öğrencilerin teorik bilginin yanı sıra uygulamalı eğitim alma fırsatı bulduklarını ifade eden Dalgar, 'Biz, öğrencilerimizi sadece dersliklerde yetiştirmiyoruz. Toprağa, robota ve hayvana dokunarak, üretimin içinde deneyim kazanarak eğitim veriyoruz.' dedi.

- 'İşi mutfağında da uygulama sahasında da öğreniyorlar'

Mehmet Akif Ersoy Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Bekir Tosun da merkezin bitkisel üretim, kanatlı yetiştiriciliği, arıcılık, mandıra, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık olmak üzere 6 ana birimden oluştuğunu söyledi.

Merkezde 12 araştırma projesinin yürütüldüğünü belirten Tosun, Hassas Tarım ve Tarımsal Robotlar Bölümü öğrencilerinin gelecekte yem biçme robotları, otonom tarım makineleri ve akıllı yönlendirme sistemleri gibi teknolojiler üzerinde çalışacaklarını ifade etti.

Araştırma çiftliğinin veterinerlik ve meslek yüksekokulu öğrencilerine de uygulama imkanı sunduğunu anlatan Tosun, süt teknolojileri, hayvancılık ve arıcılık programlarında eğitim gören öğrencilerin teorik bilgilerini sahada pekiştirdiklerini, işi hem mutfağında hem de uygulama alanında öğrenme fırsatı bulduklarını sözlerine ekledi.

UKET organizasyonuyla bu yıl 5'incisi yapılan yarışmada ekipler, otonom sürüş, bilimsel keşif ve gece görevleri gibi çeşitli aşamalarda araçlarının sınırlarını zorluyor. Etkinlik, Türkiye'nin ulusal uzay hedefleri doğrultusunda insan kaynağı ve teknik kapasitenin artırılmasına önemli zemin hazırlıyor.

ARC Genel Yürütücüsü Utku Hatipoğlu, AA muhabirine, etkinliği Türkiye'deki uzay topluluğunu geliştirmek ve Türkiye'nin Ay misyonuna katkı sağlamak amacıyla başlattıklarını söyledi.

Yarışmaya İngiltere, Meksika, Almanya, Bangladeş, Hindistan, Çekya, Polonya ve Türkiye'den takımların katıldığını belirten Hatipoğlu, organizasyonun Türkiye Uzay Ajansı (TUA), TÜBİTAK Uzay, ODTÜ ve ODTÜ Teknokent paydaşlığında yürütüldüğünü, ana sponsorların da Fergani Uzay ve Baykar olduğunu bildirdi.

Hatipoğlu, yarışmanın bilimsel çıktılarına dikkati çekerek, 'Yarışmacıların araçlarını ve gerçekleştirdikleri görevleri not alarak akademik bir havuz oluşturuyoruz. Hem bizim için hem de Türkiye'nin 2028 Ay misyonu kapsamında değerlendirilebilmesi için bir arşiv oluşturuyoruz. Ayrıca, yarışmacı arkadaşlarımızı sektörde görev almaları noktasında motive ediyoruz.' ifadelerini kullandı.

ABD'deki University Rover Challenge (URC) ve​ Avrupa'daki European Rover Challenge (ERC) gibi dünyadaki sayılı yarışmalardan biri olan ARC'nin kendine özgü bilimsel senaryoları bulunduğunu aktaran Hatipoğlu, organizasyonun görev yapılarına ilişkin şu bilgileri verdi:

'Dünyada örneği olan yarışmalarda genellikle sadece Mars sahaları kullanılıyordu. ARC olarak biz ilk defa Ay sahasını da yarışmaya dahil ettik. Öğrencilerimiz bu alanlarda otonom, bilim, işbirliği ve gece görevlerini icra ediyor. Otonom görevde araçlar hiçbir dış müdahale olmadan kodlarla hareket ediyor. Bilim görevinde ise takımlar bir hipotez oluşturarak Mars sahasında su veya canlılık aramak gibi analizler yapıyor. Başka organizasyonlarda olmayan gece görevimizde, ortam ışıklarını kapatarak takımların robot kollarını karanlık uzay koşullarında test etmelerini sağlıyoruz. Ay sahasında gerçekleştirilen işbirliği görevinde ise tüm takımlar aynı anda sahaya çıkarak ortak mekanik sorumlulukları yerine getiriyor.'

Yarışmaya ODTÜ Rover Takımı adına katılan Bilge Arıkca da geliştirdikleri keşif odaklı insansız kara aracının üzerinde otonom görevler için özel bir robot kol bulunduğunu ifade etti.

Araçtaki delici sistem yardımıyla toprak numuneleri topladıklarını ve bunları analiz ettiklerini belirten Arıkca, sistemlerindeki bazı aksaklıklar sebebiyle bu yıl birincilik beklemediklerini ancak yarışmanın üniversite öğrencilerine çok büyük bir pratik öğrenme süreci sunduğunu kaydetti.

Polonya'dan yarışmaya katılan Legendary Rover Takımı'ndan Dawid Adamiak da organizasyona daha önce de katıldıklarını belirterek, 'Yeni aracımızı test etmek için buradayız. Sahayı ve rekabet ortamını çok iyi biliyoruz. Hedefimiz, organizasyonu birincilikle tamamlamak.' diye konuştu.

Zaman sınırının bulunmadığı yarışmalarda, görevini erken bitiren takımlar doğrudan bir sonrakine geçerken, ek süre talepleri hakem heyeti tarafından karara bağlanıyor.

Takımlar yarışma boyunca çadır alanlarında Yüzey Keşif Aracı Uydu Haberleşme Protokolü (RSCP) modül testlerine tabi tutuluyor. 'Parlama zamanı' görevi kapsamında ise ekipler, zorlu arazide sürüş, malzeme seçimi, kontrol paneli manipülasyonu ve takım yapısı gibi konularda değerlendiriliyor.

Etkinlik, 1 Ağustos'ta düzenlenecek değerlendirme toplantısı ve ödül töreniyle sona erecek.

Muhabir: Ali Atar

İncelemeler sırasında bir modelin, test ortamındayken ya da bu ortamla etkileşim halindeyken internete erişebildiği 3 vakanın tespit edildiği kaydedilen yazıda, bu şekilde '3 farklı kuruluşun üretim altyapısına izinsiz erişim sağladığı' ifade edildi.

Olaylara 3 farklı modelin dahil olduğu ve bu modellerin şirket ile değerlendirme ortağı arasındaki 'yanlış anlaşılma' nedeniyle test ortamının dışına çıkarak internete erişebildikleri bildirildi.

Anthropic modellerinin siber güvenlik yeteneklerini değerlendirmek için 'capture-the-flag' (bayrağı ele geçir) görevinin verildiği, modele kurgusal senaryo sunulduğu, bayrağın ağdaki diğer makinede olduğu ve onu ele geçirmek için bu makineye sızması gerektiğinin söylendiği anlatıldı.

Modele testin simülasyon olduğu ve bu nedenle internete erişiminin bulunmadığının söylendiği ancak yanlış anlaşılmaların internete erişmesine yol açtığına işaret edilerek 'Claude, yaptığı aramalarda açık internetteki gerçek sistemlerle karşılaştığında bunları da tatbikatın bir parçası olarak değerlendirdi.' ifadesine yer verildi.

Claude'un erişebildiği tüm sistemleri tatbikat kapsamında değerlendirmesi nedeniyle kuruluşların altyapısına sızdığı, eski modelin açık internet belirtilerine rağmen saldırısını sürdürdüğü, en yeni modelin ise internette olduğunu fark ettiğinde durduğu savunuldu.

Yazıda, Anthropic'in ihlallerden etkilenen 3 kuruluşu pazartesi bilgilendirdiği kaydedildi.

OpenAI, 21 Temmuz'daki açıklamasında, siber güvenlik kabiliyetlerini ölçmeye yönelik dahili test sırasında kullanılan yapay zeka modellerinin Hugging Face'in altyapısında güvenlik ihlaline neden olduğunu duyurmuştu.

Açıklamada, 'Bu olayı, en ileri düzey siber kabiliyetleri içeren benzeri görülmemiş bir siber olay olarak değerlendiriyor ve buna uygun şekilde müdahale ediyoruz.' ifadeleri kullanılmıştı.

Muhabir: Aybüke İnal Kamacı