Verilere göre Hatay’da erkeklerin ortalama eğitim süresi 9,5 yıl, kadınların ise 8,2 yıl olarak kayıtlara geçti. Kadınların eğitim süresindeki artış dikkat çekerken, cinsiyet oranı endeksi 0,85’ten 0,86’ya yükseldi.

Kadınlarda Artış Var, Fark Hâlâ Sürüyor

Hatay’da 2024 yılında kadınların ortalama eğitim süresi 8,0 yıl iken, 2025’te bu rakam 8,2 yıla çıktı. Erkeklerde ise eğitim süresi 9,4 yıldan 9,5 yıla yükseldi.

Bu tablo, Hatay’da eğitim süresinin genel olarak arttığını ancak kadın ve erkekler arasındaki farkın hâlâ devam ettiğini ortaya koydu.

Hatay Türkiye Ortalamasının Altında

Türkiye genelinde ortalama eğitim süresi 2025’te 9,6 yıl olurken, Hatay’da bu süre 8,8 yıl seviyesinde kaldı. Böylece Hatay, ülke ortalamasının yaklaşık 0,8 yıl gerisinde yer aldı.

Uzmanlara göre bu fark, özellikle kız çocuklarının eğitime erişimi, okul terkleri ve deprem sonrası eğitim altyapısında yaşanan sorunlar açısından yakından izlenmesi gereken bir tabloya işaret ediyor.

Hafta kapsamında 81 ilde açılış programları düzenlendiği ifade edilen açıklamada, kamu spotları, sosyal medya kampanyaları, açık hava görünürlük çalışmaları, eğitim faaliyetleri ve aile ziyaretleri olmak üzere ülke genelinde 4 bin 973 etkinlik gerçekleştirildiği kaydedildi.

Öte yandan, huzurevleri, çocuk evleri, koruyucu aileler, evlat edinen aileler, şehit yakınları ve gazi ailelerine ziyaretler yapıldığı, aile danışmanlığı, evlilik öncesi eğitim, koruyucu ailelik, evlat edinme hizmetlerine ilişkin bilgilendirmelerde bulunulduğu da bildirildi.

Muhabir: Eylül Aşkın Akçay

Buna göre, 25-34 yaş grubu nüfusta yükseköğretim mezun oranı 2008'de yüzde 13,5 iken 2025'te yüzde 45,6'ya ulaştı. Bu dönemde söz konusu yaş grubundaki nüfusta yer alan kadınlarda yükseköğretim mezunu oranı yüzde 12,5'ten yüzde 50,3'e, erkeklerde yüzde 14,6'dan yüzde 41'e çıktı.

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ülkelerine ilişkin en güncel veri yılı olan 2024'e göre 25-34 yaş nüfusta yükseköğretim mezunlarının oranı incelendiğinde, OECD ortalaması yüzde 48,7 iken Türkiye ortalamasının yüzde 44,9 olduğu tespit edildi.

OECD ülkeleri arasında yükseköğretim mezunu oranı en yüksek ülke yüzde 70,6 ile Güney Kore, en düşük ülke ise yüzde 29,1 ile Meksika oldu.

25 yaş ve üzerindeki ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının söz konusu yaş grubu içindeki oranı 2008'de yüzde 9,8 iken geçen yıl yüzde 26,1 olarak belirlendi. Söz konusu yaş grubu içindeki ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyelerinden mezun olanların oranı 2008'de yüzde 26,5 iken 2025'te yüzde 50,5 olarak hesaplandı.

25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2025'te 9,6 yıl oldu. Geçen yıl kadınların ortalama eğitim süresi 8,9 yıl iken erkeklerin ortalama eğitim süresi 10,3 yıl olarak kayıtlara geçti.

25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresinin 2025'te en yüksek olduğu ilin 10,9 yılla Ankara olduğu belirlendi. Başkenti sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti. Ortalama eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yılla Ağrı olarak tespit edildi. Söz konusu ili Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van izledi.

25 yaş ve üzeri nüfusun aldığı ortalama eğitim süresinin 2016-2025 yıllarında en yüksek artış gösterdiği 5 il yüzde 48,5 ile Şırnak, yüzde 40,4 ile Hakkari, yüzde 35,7 ile Muş, yüzde 35,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 33,1 ile Van olarak sıralandı.

En düşük artış gösteren 5 il ise yüzde 13,2 ile Ankara, yüzde 14,5 ile Eskişehir, yüzde 14,6 ile Tekirdağ, yüzde 14,8 ile İzmir ve yüzde 15,1 ile İstanbul oldu.

2008'de 6 yaş ve üzeri nüfusta okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 91,8 iken 2025'te yüzde 97,9 olarak hesaplandı. 2008-2025 yıllarında kadınlarda okuma yazma bilenlerin oranı yüzde 86,9'dan yüzde 96,4'e, erkeklerde yüzde 96,7'den yüzde 99,3'e çıktı.

25 yaş ve üzeri nüfusta, annesi yükseköğretim mezunu olan fertlerin yüzde 84,2'sinin yükseköğretim, yüzde 13,1'inin ortaöğretim ve yüzde 2,7'sinin ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı belirlendi.

Söz konusu nüfusta, babası yükseköğretim mezunu olan fertlerin yüzde 80,4'ünün yükseköğretim, yüzde 16,2'sinin ortaöğretim ve yüzde 3,5'inin ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamladığı görüldü.

25 yaş ve üzeri nüfusta annesi ortaöğretim mezunu fertlerin yüzde 64,3'ünün, babası ortaöğretim mezunu fertlerin yüzde 56'sının yükseköğretim mezunu olduğu kaydedildi.

Annesi ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlayan fertlerin yüzde 29,4'ünün, babası ortaöğretim altı eğitim düzeyini tamamlayan fertlerin yüzde 28,2'sinin yükseköğretim mezunu olduğu tespit edildi.

Muhabir: Mehmet Can Toptaş

Türkiye'nin denizel biyoçeşitliliğini bilimsel verilerle kayıt altına almayı ve vatandaş katılımıyla deniz koruma çalışmalarını güçlendirmeyi amaçlayan 'Mavi Atlas' mobil uygulaması, Deniz Yaşamını Koruma Derneği ile Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü işbirliğiyle 10 ay önce hayata geçirildi.

Mobil uygulama üzerinden vatandaşlar, deniz canlılarına ilişkin tür, derinlik ve konum bilgilerini sisteme yükleyerek Türkiye'nin denizel biyoçeşitlilik haritasının oluşturulmasına katkı sağlıyor.

Deniz canlıları için büyük tehdit oluşturan hayalet ağlar da uygulama üzerinden ihbar edilerek, ekiplerin müdahalesine imkan tanınıyor.

Uygulamanın devreye alınmasının ardından gelen ilk ihbarlardan biri Heybeliada açıklarından oldu. İhbar üzerine bölgeye dalış gerçekleştiren ekip, bir batığın üzerinde bulunan hayalet ağı çıkardı.

Hayalet ağda aralarında pina yavrusunun da bulunduğu çok sayıda deniz canlısının öldüğü tespit edildi.

'Mavi Atlas'a bu kez Marmara Adası sakini bir dalıcıdan gelen ihbar üzerine ekip yeniden harekete geçti. Ada açıklarında geniş bir alana yayılan hayalet ağların bulunduğu bilgisi üzerine operasyon hazırlıkları başlatıldı.

Ekipte yer alan Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı, sanayi dalgıcı Engin Ege Gencer, gönüllü dalıcı Yener Kuşculuoğlu, hayalet ağ çıkarma teknesi kaptanı Şahin Tuna ve Gizem Ece, ağların çıkarılması için gerekli kaldırma balonları, kesici ekipman, su altı görüntüleme sistemleri ve güvenlik malzemelerini teknelere yükledi.

Ekip, sabahın ilk ışıklarında Marmara Adası'na ulaşmak üzere yelkenli ve hayalet ağ çıkarma teknesiyle yola çıktı.

Yaklaşık 25 knotu bulan rüzgar ve yağış altında ilerleyen ekip, olumsuz hava koşullarında yaklaşık 12 saat süren yolculuğun ardından gece adaya ulaştı. Hazırlık yaparak ihbar edilen koordinatlara açılan ekibe, Balıkesir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri de eşlik etti.

Hayalet ağların bulunduğu bölgede ilk olarak su altı kamerası kullanılarak keşif çalışması yapıldı. Deniz tabanına indirilen kamera ile ağların kayalık alanlara ve oyuklara sıkıştığı görüldü.

Ağların bazı bölümlerde kayalara sıkıca dolandığı, bazı bölümlerde ise akıntıyla birlikte deniz tabanında sürüklenerek adeta görünmez bir tuzağa dönüştüğü gözlemlendi.

AA ekibi tarafından görüntülenen operasyon sırasında, ağlara takılmış çok sayıda deniz canlısı bulundu. Su altında yapılan kontrollerde halen hayatta olan çok sayıda deniz canlısı, ağlardan dikkatlice kurtarılarak yeniden yaşam alanlarına bırakıldı.

Bacağına yavrusu sıkıca tutunan dişi keşiş yengecinin kurtarıldığı anlar ise operasyonun en dikkati çeken görüntülerinden biri oldu.

Bazı ağların içinde kalamar yumurtaları, deniz yıldızları, deniz patlıcanları, yengeçler ve çeşitli balık türleri bulundu. Çok sayıda canlının ise ağlarda uzun süre mahsur kaldığı için öldüğü belirlendi. Kontrollü şekilde yüzeye çıkarılan ağlar, daha sonra tekneye çekildi.

Teknede yapılan kontroller sırasında da yaşam belirtisi gösteren canlılar tek tek ağlardan ayrılarak yeniden denize bırakıldı. Ağlardan çıkarılan canlıların bazıları ölçülüp kayıt altına alınırken, operasyon boyunca elde edilen veriler 'Mavi Atlas' sistemine işlendi.

4 gün 6 farklı noktada gerçekleştirilen 7 dalışta, yaklaşık 15 bin metrekare hayalet ağ, 200 metrekare misina ağ, 225 kilo kurşun ağırlık, 30 metre halat ve 50 metre trol kapı halatı çıkarıldı.

Böylece hem deniz canlılarının yaşam alanları temizlendi hem de ağların yıllarca sürebilecek avcılık etkisinin önüne geçildi.

Topağaç köyü meydanına serilen yaklaşık 2 futbol sahasından büyük, Çamlıca Kulesi'ni baştan aşağı örtebilecek büyüklükteki hayalet ağ, denizlerden ne kadar büyük bir tehlikenin bertaraf edildiğini ortaya koydu.

Çıkarılan hayalet ağlar ham maddeye dönüştürülecek. Bu malzemelerden üretilecek güneş gözlüklerinin saplarına mercan, pina, deniz yıldızı, orka ve vatoz figürleri ile ağların çıkarıldığı koordinat bilgileri işlenecek.

Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı, AA muhabirine, hayalet ağların tüm dünyada sorun olduğunu, av araçlarının neredeyse yüzde 2'sinin denizde kaybolduğunu söyledi.

Yaklaşık 10 yılda yaptıkları çalışmalarda 500 bin metrekareye yakın hayalet ağı deniz tabanından temizlediklerini belirten Narcı, denizlere terk edilen hayalet ağlarda milyonlarca deniz canlısının öldüğünü, o ağ çıkarılmadığı sürece ölümlerin sürdüğünü kaydetti.

Narcı, 'Burada milyonlarca deniz canlısı yaşıyor. İçeriye giremedikleri için üreme yapamıyorlar ya da içeride kaldılarsa da beslenemedikleri için ölüyorlar. Ölenleri avlamaya gelen kuşlar dahil milyonlarca deniz canlısı, biz onu çıkarmadığımızda belki de 100 yıl boyunca devam edecek bir ölüme neden oluyor. Plastik bir ham maddesi olduğu için 100-150 yıl orada kalıyor. Düşünün ne kadar, milyonlarca deniz canlısını yok ettiğini.' dedi.

'Mavi Atlas' uygulamasına hayalet ağlara ilişkin gelen her ihbarı deniz canlılarını korumak adına değerlendirdiklerini ifade eden Narcı, bazen asılsız bile olsa o bölgeye gidip kontrollerini yaptıklarını bildirdi.

Narcı, bu kapsamda Heybeliada açıkları için gelen ihbar üzerine ekiple yaptıkları dalışta bir batık ve onun üzerinde buldukları hayalet ağı çıkardıklarını anlattı.

İlk ihbarlardan olan Marmara Adası açıklarında düzenlenen ağ çıkarma operasyonuna ilişkin Narcı, şunları söyledi:

'Oraya gittiğimizde teknemizde bulunan kamerayla ağın boyunu, derinliği, nasıl bir planlama yapacağımızı belirliyoruz. Akabinde dalışa hazırlanıyoruz. Balonlarla ve bazen de özel teknik malzemelerimizi kullanarak suyun altına iniyoruz. Her zaman ağlar düz bir zeminde olmuyor. Ağlar genelde taşlıklara takılı olduğu için bu taşlıkların içleri yuva dolu. Kameralarımız iniyor, ölçümler yapılıyor, sonra ekibimizle brifingimizi yapıyoruz ve sonra dalışa iniyoruz. Bazen ağlar çok hassas bir deniz ekosistemi içerisinde oluyor.'

Asmalı Köyü Kültür ve Dayanışma Derneği ile Marmara Adalar Belediyesi destekleriyle çalışmalarını yürüttüklerini ifade eden Narcı, şöyle konuştu:

'Son dalışımızda yuvaya sıkışmış büyük dişi mığrı ve birçok deniz canlısı vardı. Küçük bir keşiş yengeci vardı. O kadar büyük korku hali vardı ki kolunun birine yavrusu sıkıca tutunmuştu, su altında onları ağdan kurtardık. Belki de bir aileyi suyun altında ölümden kurtardığımız bir süreç oldu. O canlılara yardım ediyor olmak, özellikle insan eliyle kirletilmiş bir yeri, başka bir insan eliyle temizlemek ve doğaya iyi gelmek, restorasyonun bir parçası olmak bizim için zaten en büyük mutluluk. Bir ağda çok fazla kalamar yumurtaları vardı. Ağdan ayırabildiğimizi suyun altında ayırdık. Tekneye çıkardığımızda da bütün deniz canlılarını ağdan kurtarıp tekrar denize ulaştırdık.'

Narcı, çıkardıkları ağların geri dönüşüme kazandırılıp güneş gözlüğüne dönüştürüleceğini belirterek, şunları kaydetti:

'Bu son dalışımızda ölçümlere bakarsak şu an için sanırım 15 bin metrekareden fazla bir ağ çıkarmış olduk. Bu oldukça yüksek bir ağ. Üzerindeki kurşunlarıyla beraber, onların hepsi şimdi geri dönüşüme gidecek. Bu bizim için aynı zamanda hem sıfır atık kapsamında hem de döngüsel ekonomi açısından da son derece önemli. Deniz koruma, sıfır atık ve döngüsel ekonomiyi bir araya getiren bu örnek uygulama, Türkiye'nin COP31 yolculuğunda küresel çevre vizyonumuzu dünyaya göstermek adına da kıymetli bir adım.'

'Mavi Atlas'a hayalet ağ ihbarında bulunan ada sakini dalıcı Ömer Altuncu ise 3-4 yıl önce yaptığı dalışta hayalet ağları gördüğünü ve tek başına olduğu için bir şey yapamadığını söyledi.

Yakın zamanda yaptığı bir başka dalışta o ağların halen durduğunu fark etmesi üzerine 'Mavi Atlas'a ihbarda bulunduğunu dile getiren Altuncu, 'Zaman içinde aynı yere tekrar gitme ihtiyacı hissettim. Aşağı gittiğimde ağların hala orada durduğunu fakat bu sefer daha önce aşağıda gördüğüm canlıların orada var olmadığını tespit ettim. Ağların hala çalıştığını, balık popülasyonunun ve diğer canlıların oradan kaybolmasına sebep verdiğini düşündüm. İhbar ettim. İhbarıma dönüş yapıp buraya geldiler, kendilerine eşlik ettim, çok güzel bir çalışma oldu.' dedi.

Altuncu, denizin dibinde bırakılmaması gereken ciddi bir ağ çıkardıklarını belirterek, 'Bunun yanı sıra trollerden kalma halatlar varmış, onları da çıkardık. Çıkarılan ağlarda deniz canlıları vardı, deniz yıldızları, deniz patlıcanı ve bir sürü canlı, en önemlisi kalamarların çok ciddi boyutta yumurta bıraktıklarını gördüm. Burada ağlar çok oluyor, aslında göz ardı edilmemesi gereken bir şey ama insanların biraz duyarsızlığı var bu konuda.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Şaduman Türkay

Buna göre, boy ve kilo değerleri kullanılarak hesaplanan vücut kitle indeksi incelendiğinde, 15 yaş ve üstü obezlerin oranı 2022'de yüzde 20,2 iken 2025'te yüzde 21,8'e çıktı.

Cinsiyet özelinde bakıldığında kadınların yüzde 24,8'inin obez ve yüzde 32,2'sinin obez öncesi olduğu tespit edildi.

Erkeklerde ise bu oranlar sırasıyla yüzde 18,7 ve yüzde 43,1 olarak kaydedildi.

Aktivite yapmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken 2025'te yüzde 83,5 oldu. Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7'den yüzde 89,7'ye geriledi.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından, yetişkinlerin haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapması öneriliyor.

Buna göre, haftada 150 ile 300 dakika arası fiziksel aktivite yapanların oranı 2025'te erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda yüzde 2,7 oldu.

Fiziksel işlev açısından zorluk yaşama durumları değerlendirildiğinde, merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde ise yüzde 3,7 ile ilk sırada yer aldı.

Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olurken yürümede zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,6, erkeklerde yüzde 2,8 olarak belirlendi..

Son 6 aylık dönemde, 0-6 yaş grubundaki çocuklarda en çok görülen hastalık türleri incelendiğinde, 2025'te 0-6 yaş grubunda en çok yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu ilk sırada yer aldı. Bunu, yüzde 24 ile ishal ve yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi.

Söz konusu yılda, 7-14 yaş grubundaki çocuklarda da yüzde 24,6 ile en çok üst solunum yolu enfeksiyonu görüldü. Bunu, yüzde 16,4 ile ishal, yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları takip etti.

Son 12 aylık dönemde, 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalık türleri incelendiğinde, bel bölgesi problemleri 2022 yılında yüzde 24,6 iken 2025 yılında da yüzde 24,3 ile ilk sırada yer aldı. Bel bölgesi problemlerini yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri, yüzde 11,9 ile şeker hastalığı ve yüzde 10,1 ile yüksek kan lipidleri izledi.

Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken, 2025'te artarak yüzde 30,1 oldu. Bu oran, geçen yıl erkeklerde yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak hesaplandı.

Tütün mamulü kullanmayan bireylerin (bırakanlar ve hiç kullanmayanlar) oranı ise 2022 yılında yüzde 68 iken, 2025'te 66,8'e geriledi.

Son 12 ay içinde, alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken 2025 yılında artarak yüzde 12,6 oldu. Bu oranın geçen yıl erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak belirlendi.

Alkol kullanmayan bireylerin (daha önce kullanan ve hiç kullanmayanlar) oranı ise 2022 yılında yüzde 87,9 iken 2025'te yüzde 87,4'e düştü.

Son 12 ay içinde, 40 yaş ve üzeri kadınlarda mamografi çektirenlerin oranı 2022 yılında yüzde 10,8 iken 2025 yılında yüzde 16,7 oldu. 40 yaş ve üzeri kadınlarda hiç mamografi çektirmemiş olanların oranı 2025 yılında yüzde 42,4 olarak hesaplandı.

Bu dönemde, 15 yaş ve üzeri kadınlarda smear testi yaptıranların oranı 2022'de yüzde 7,2 iken geçen yıl yüzde 11,8 oldu. 15 yaş ve üzeri kadınlarda hiç smear testi yaptırmamış olanların oranı 2025 yılında yüzde 59 olarak kaydedildi.

Muhabir: Zeynep Duyar

Seçimlerin sonucunda, 6 beldenin belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri, ölüm, istifa ve çeşitli sebeplerle seçim yapılmasına karar verilen mahallelerde ise muhtar ile ihtiyar heyetleri belirlenecek.

Seçimlerde oy verme başlangıç saati 08.00, sandıkların kapanış saati ise 17.00 olarak uygulanacak.

Beldelerde yapılacak ara seçimlere 27 siyasi parti katılacak.

Birleşik oy pusulasında siyasi partiler şu şekilde sıralanacak:

'Adalet Birlik Partisi, DEVA Partisi, Vatan Partisi, AK Parti, Doğru Yol Partisi, Büyük Birlik Partisi, Saadet Partisi, Yeni Türkiye Partisi, Türkiye Komünist Hareketi, CHP, Yerli ve Milli Parti, Anavatan Partisi, Demokratik Sol Parti, Gelecek Partisi, Teknoloji Kalkınma Partisi, İYİ Parti, Anahtar Parti, Yeniden Refah Partisi, Demokrat Parti, Adalet Partisi, Anadolu Birliği Partisi, Türkiye Komünist Partisi, MHP, Zafer Partisi, Bağımsız Türkiye Partisi, Halkın Kurtuluş Partisi, Merkez Sağ Parti.'

Yüksek Seçim Kurulunca (YSK), belde statüsü kazanan 6 yerleşim biriminde 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanun uyarınca ara seçim yapılmasına karar verilmiş, seçime katılacak partilerin birleşik oy pusulasındaki yerleri de 21 Nisan'daki kura ile belirlenmişti.

Muhabir: İsmet Karakaş

TSK'nın 'keskin gözleri' özel görev nişancıları, Eğirdir Dağ, Komando Okulu ve Eğitim Merkezi'ndeki yaklaşık 4 aylık zorlu eğitimin ardından bu ünvanı elde ediyor.

Silahlı kuvvetlerin göz bebeği özel görev nişancıları, bu eğitimlerin ardından her türlü arazi ve doğa şartında 2 bin metreye kadar hedeflerini vurma kabiliyetine sahip oluyor.

Kayalık, ormanlık, çöl gibi arazi şartlarına uygun kamuflajları ile ansızın ortaya çıkan özel görev nişancıları, düşman hedeflerin korkulu rüyası haline geliyor.

Özel görev nişancıları yanlarındaki nişancı yardımcısıyla, fark edilmeden hedefe doğru ilerleyerek düşman unsurları yok ediyor.

Atış yaparken rüzgardan rakıma, sıcaklıktan nem oranına kadar birçok unsuru göz önünde bulunduran özel görev nişancıları, hedefleri tam isabet vuruyor.

Her gün planlı eğitimler yaparak olası operasyonlara hazırlanan özel görev nişancılarının Isparta Eğirdir Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkezi'ndeki zorlu arazi şartlarındaki çalışmaları Anadolu Ajansı ekibince görüntülendi.

Özel görev nişancıları eğitimler sırasında kamuflajları ile arazide adeta kayboluyor. Nişancıların ağaçlık ve otluk alanlarda, karlık ve kayalık bölgelere uygun kamuflajları ile yakın mesafeden bile fark edilmemesi dikkati çekiyor.

Bir anda gizlendikleri yerden çıkan özel görev nişancıları, hedef tespiti ve hedefe sızma gerçekleştiriyor. Nişancılar, düşmanın kendilerini fark etmelerine izin vermeden atışını yaptıktan sonra yine aynı yöntemle üslerine dönüyor.

Hareketli platformdan atış, gazlı ve sisli alanlarda sızma ve atış eğitimleri de alan keskin nişancılar ayrıca Eğirdir Gölü'nde bot üzerinde atış yapıyor, hedeflerini 12'den vuruyor.

Eğirdir Dağ Komando Okulu ve Eğitim Merkezi'ndeki Özel Görev Nişancı Kurulunda görev yapan öğretmen, özel görev nişancılarının her türlü arazi ve iklim şartlarında görev yapabilecek şekilde zorlu ve uzun bir eğitim süreci sonunda yetiştiğini kaydetti.

Özel görev nişancılarını tanımlayan esas faktörlerin gizlilik ve isabet olduğunu belirten öğretmen, 'Nişancılara zorlu kurs sürecinde her türlü iklim ve hava şartında muharebe sahasında karşılaşabilecekleri farklı durumlara karşı çeşitli atış pozisyonlarında farklı kalibre silahlarla atışlar yaptırılarak atış melekeleri en üst düzeye çıkarılır.' dedi.

Muhabir: Süleyman Elcin

Bakanlığın yerli ve milli imkanlarla oluşturduğu uygulama, Google Play ve Apple Store'dan yaklaşık yarım milyon kez indirildi. e-Devlet üzerinden giriş yapılan uygulama, dijital dilekçe niteliği taşıyor.

Uygulama içerisinde acil sağlık yardımı alınması için 'ilk yardım', toplum düzeni ve güvenliği için 'asayiş', afet durumları için, 'AFAD', eğitimcilere özel çağrı için 'okul acil', kadınların güvenliği için 'KADES', 'sahipsiz sokak hayvanları ihbar', tanık olunan uyuşturucu olaylarına ilişkin ihbarları ve şüpheli durumların bildirilmesi için 'UYUMA', trafik kazaları için 'trafik kazası ihbar', orman ve bina içi olmak üzere 'yangın ihbar', 'diğer ihbarlar', '112 arama' modülleri bulunuyor.

Kullanıcılar, uygulamanın 'araçlar' menüsü içerisinde yer alan 'RADAR+' bölümündeki haritadan seyahat edecekleri güzergahta kaç radar olduğunu ve kaç trafik denetim noktasından geçebileceğini yola çıkmadan önce bilebiliyor. Bu hizmetle, sürücüleri kurallara uymaya teşvik ederek kazaların önlenmesi amaçlanıyor.

Uygulama sayesinde vatandaşlar, sesli, fotoğraflı ve 10 saniyelik videolarla ihbarda da bulunabiliyor.

Bu yılki 9 günlük Kurban Bayramı tatili süresince 61 ildeki 520 EDS ile 21 bin 682 kilometrelik güzergahta ortalama hız denetimi yapıldı. Ayrıca 1581 mobil radar ile denetimler gerçekleştirildi.

'Tuzak radar' uygulaması yapılmaması amacıyla radar, EDS ve hız koridorlarına ilişkin bilgilerin Hayat 112 Acil Mobil Uygulaması üzerinden öğrenilmesine imkan sağlandı. Bu kapsamda 23-31 Mayıs tarihlerinde uygulama üzerinden 2 milyon 528 bin 442 sorgulama yapıldı.

Öte yandan, trafik kazaları ile can kayıplarının önlenmesi için planlanan trafik tedbirleri 22 Mayıs-1 Haziran tarihleri arasında 11 gün süreyle uygulandı.

Bu kapsamda 334 bin 17 kolluk personeli görevlendirildi. Bunlardan 66 bin 481'i trafik tedbirleri kapsamında görev yaptı.

Şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan otobüsler ve şoförlerine yönelik denetimler de artırıldı. Bu çerçevede 1238 kolluk personeli, 'gizli yolcu' olarak otobüslerde denetim yaptı.

Sürücü ve yolcularda emniyet kemeri kullanımını artırmak amacıyla şehirler arası otobüs terminallerinde uyarı anonsları yapıldı. Terminal çıkışları ile güzergahlarda otobüs ve diğer araçlar üzerinde emniyet kemeri bilgilendirme ve denetimlerine ağırlık verildi.

Havadan denetimler için 9 ilde 108 saat helikopter, 81 ilde ise 5 bin 828 saat dron ile trafik denetimi uygulandı.

Ülke genelinde alınan trafik tedbirlerinin yerinde denetlenmesi için polis ve jandarma müfettişleri ile trafik başkanlıklarından sıralı amirlerin yer aldığı heyetler görevlendirildi.

Bayram tatili ve sonrasında artan yolcu talebini karşılamak amacıyla Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca, 15 Mayıs-2 Haziran tarihlerinde tur taşımacılığı yapan otobüslere de belirli şartlar dahilinde tarifeli yolcu taşımacılığı yetkisi verildi.

Ağırlık ve boyutları yasal sınırların üzerinde olan araçların 23-31 Mayıs tarihlerinde trafiğe çıkmasına izin verilmedi.

Kurban Bayramı tatilinin sonunda İstanbul ve Ankara yönlerinde araç trafiğinin yoğunlaşacağı değerlendirilerek, 30 Mayıs Cumartesi günü saat 13.00'ten 1 Haziran Pazartesi günü saat 01.00'e kadar bazı kara yolu güzergahlarında kamyon ve çekici cinsi araçlara kısıtlama getirildi.

Alınan tedbirler kapsamında, 9 günlük Kurban Bayramı tatillerinin 2016, 2018, 2021, 2023 ve 2024 yıllarındaki ortalamasına göre, bu yılki Kurban Bayramında ölümlü trafik kazalarında yüzde 45,1 azalma görüldü. Kaza yeri can kaybında ise yüzde 34,3 azalma gerçekleşti.

Söz konusu yıllardaki 9 günlük Kurban Bayramı tatillerinde günlük ortalama kaza yeri can kaybı 11,8 kişi olurken, bu seneki Kurban Bayramı tatilinde bu sayı 7,8 kişi olarak kayıtlara geçti.

Aynı yıllardaki bayram tatillerinde kaza yerinde hayatını kaybedenlerin ortalaması 106,6 kişi olurken, 2026 yılı 9 günlük Kurban Bayramı tatilinde kaza yerinde toplam 70 kişi hayatını kaybetti.

Bu yıl Kurban Bayramı tedbirleri kapsamında yürütülen bilgilendirme ve denetim faaliyetlerinin sayısı, 2024'teki 9 günlük Kurban Bayramı tatiline göre yüzde 22 arttı. Denetimler sonucunda uygulanan idari işlem sayısı ise yüzde 51 azaldı.

Muhabir: Muhammed Nuri Erdoğan

Malzemelerinin tamamının Türkiye'den getirildiği ibadethane, çifte minaresi, 3 katı ve 5 bin kişilik kapasitesiyle dikkati çekiyor.

İç süslemesi ve avizeleriyle Türkiye'deki camileri aratmayan cami, turkuaz halılarıyla ön plana çıkıyor.

Ülkedeki 'ilk Osmanlı mimarili cami' olma özelliğini taşıyan Caminin, özel gün ve gecelerde dini mesajların yansıtıldığı mahyası da bulunuyor.

İbadethaneyi, açılışının ardından Iringa şehrinde yaşayan çok sayıda Müslüman ziyaret etti.

Açılışa katılan Türkiye'nin Darüsselam Büyükelçisi Bekir Gezer, AA muhabirine, cami açılışından dolayı mutlu olduklarını belirtti.

Türkiye ve Tanzanya'nın iki kardeş ve dost ülke olduğunu vurgulayan Gezer, Türkiye'nin Tanzanya'nın gelişmesine her zaman destek olacağının altını çizdi.

Gezer, gelecek dönemlerde ilişkilerin daha da ivmelenerek artacağına inandığını ifade etti.

Muhabir: Fırat Taşdemir

Başvuruda, konuyla ilgili 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48. maddesine eklenen 6 numaralı fıkranın d bendinde yer alan '11'inci ve 15'inci maddelerde yer alan hakların kullanımı' ibaresi ile 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 1 numaralı fıkrasının iptalleri istendi.

AYM, anılan düzenlemeleri Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti, iptal hükmünün de 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.

AYM'nin kararında, elektronik ticaret kapsamında alınan mal veya hizmetin içeriğinin hukuka aykırı olması durumunda, yapılan ödeme karşılığında alınan mal veya hizmetin tüketicinin mal varlığında bir değer kaybına yol açacağı belirtildi.

Söz konusu değer kaybının maddi varlığa ilişkin olduğu ve mülk teşkil ettiği, bu bağlamda da mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine işaret edilen kararda, mülkiyet hakkının korunması kapsamında devletin pozitif yükümlülüklerinin bulunduğuna işaret edildi.

Aracı hizmet sağlayıcıların, elektronik ortamda ve başkaları arasında iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılması için uygun bir ortam sağlayan gerçek ve tüzel kişiler olduğu aktarılan kararda, aracı hizmet sağlayıcıların 'aktif aracı hizmet sağlayıcı' olarak kabul edilmesi gerektiğine işaret edildi.

Yasal düzenlemeler uyarınca aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcılar tarafından sunulan içerikten sorumlu tutulmadıkları belirtilen kararda, tüketicinin, aracı hizmet sağlayıcıya karşı 'içeriğin veya içeriğe konu mal veya hizmetin hukuka aykırı olması'ndan kaynaklı doğrudan dava açabilmesini imkansız hale getirdiği bildirildi.

Aracı hizmet sağlayıcının sadece elektronik ticarete konu mal veya hizmetler hakkındaki bilgilerin teknik ve otomatik olarak işlenmesi yoluyla tarafsız bir şekilde hizmet sunmakla kalmadığı belirtilen kararda, aynı zamanda ticarete konu mal veya hizmetler hakkında bilgi sahibi veya bu mal ya da hizmetler üzerinde kontrol sahibi olabildiği kaydedildi.

İlgili düzenlemeler uyarınca, tüketicilerin, hukuka aykırı hizmet nedeniyle satıcı veya sağlayıcıya ulaşamadığı durumlarda tamamen korumasız kalması ve zararlarını tazmin edememesinin gündeme gelebildiği belirtilen kararda, 'Kurallar, belirtilen hususlarda tüketicilerin aleyhine ortaya çıkabilecek olumsuzlukların önüne geçecek güvenceleri içermemektedir.' tespitine yer verildi.

Tüketicinin korunması kapsamında, anılan düzenlemelerin Anayasa'ya aykırı olduğu belirtilen kararda, 'Bu itibarla kuralların tüketicilere aşırı bir külfet yüklediği, aracı hizmet sağlayıcılar ile tüketicilerin mülkiyet hakkı arasında gözetilmesi gereken adil dengeyi tüketiciler aleyhine bozduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla kurallar devletin mülkiyet hakkına ve tüketicinin korunmasına ilişkin pozitif yükümlülükleri ile bağdaşmamaktadır.' ifadeleri yer aldı.

Muhabir: İsmet Karakaş

Suda balina olduğunu anlayan Çoban, bir süre takip ettikleri balinayı cep telefonu kamerasıyla kayda aldı.

Bir süre su yüzeyinde görülen balina, daha sonra gözden kayboldu.

Muhabir: Onur Çadır

Cakarta İtfaiye ve Kurtarma Kurumu Müdürü Syarifudin, basına yaptığı açıklamada, alevlerin yaklaşık 330 haneyi etkilediğini ve mahalle sakinlerinin tahliye edildiğini söyledi.

Syarifudin, 'Yaklaşık 620 kişi evini kaybetti.' ifadesini kullandı.

Yetkililer, 35 itfaiye aracı ve 175 personelin müdahale ettiği yangının yerel saatle 23.30 sularında kontrol altına alındığını, 04.15'te söndürüldüğünü açıkladı.

Yangının elektrik kontağından çıktığı tahmin ediliyor.

Bölgede hasar tespit çalışmaları sürerken evlerini kaybeden aileler için yardım faaliyetleri başlatıldı.

Muhabir: Nuri Aydın

48 saatlik programda proje geliştirmesi istenen öğrenciler, aralarında iş bölümü yaparak uzayda bulunan yerli uyduların güvenliğini sağlamayı amaçlayan çalışma yürüttü.

Öğrenciler, yerli uydularının uzaydaki dolaşımları sırasında birbirleriyle ve uzay çöpleri çarpışma risklerini simüle eden, olası bir çarpışma anını bildiren Kovaryans Odaklı Risk Uyarı (KORU) sistemi geliştirdi. Sistem, çarpışma riskini tespit ettiği anda uydunun yönünün ve hızının değiştirilmesi gerektiğine dair uyarı gönderiyor.

Proje, uyduların ömrünü uzatmayı ve çarpışmaya bağlı ekonomik kaybın önüne geçmeyi amaçlıyor.

Projede yer alan öğrencilerden bilgisayar mühendisliği 2. sınıf öğrencisi Mahmut Donalı, AA muhabirine, 'KORU' sisteminin testlerini yaptıklarını, 28 Türk uydusunu izlemeye aldıklarını söyledi.

Yapay zeka destekli sistemin olası risk anında 3 farklı uyarı gönderdiğini belirten Donalı, şöyle devam etti:

'Uyduların son 6 yıl içindeki hareketlerini ve gözlemlerini bir dosya içine aldık. Bu dosyaları simülasyon ortamımıza aktardık. Bununla ilgili bir yapay zeka modeli eğittik. Bu yapay zeka modelini de bir programlama dili üzerinden geliştirdik ve ardından simülasyon ortamında bütün uyduları ve uzay çöplerini yerleştirerek uyduların gezinimlerini sağladık.'

Donalı, uyduların güncel hareketlerini, doğrultularını, yön ve hızlarını simülasyon ortamında takip ettiklerini anlatarak, '3 aşamalı risk uyarı sistemi var. Kırmızı, turuncu ve yeşil uyarımız var. Bu uyarı sisteminde kırmızı uyarıdaysa eğer çarpışma riskinin bulunduğunu gösteriyor ve bizim uydumuzun kuzey yönünde 15 metre/saniyelik bir hareket yapmasını ve kullanacağı yakıt miktarını gösterebiliyoruz.' ifadesini kullandı.

Türkiye'nin güncel 28 uydusunu takip edebildiklerini kaydeden Donalı, 'TUA Astro Hackaton finali olacak. Biz de bu projeler arasında yer alacağız. Projemiz başvuru aşamasında, kabul gelmesini bekliyoruz. Beklentimiz derece almak ve geliştirdiğimiz projeyi Türkiye Uzay Ajansının uzay çalışma programına eklemek. Uyduların takibini güzel bir şekilde sağlamak istiyoruz.' diye konuştu.

Yapay zeka makine öğrenmesi bölümü 2. sınıf öğrencisi Hiranur Sözeri de olası çarpışma riskinin önüne geçmeyi amaçladıklarını dile getirerek, 'Herhangi bir çarpma olmadığı için uyduda paneller veya herhangi bir şey zarar görmeyecek. Uydumuzun maliyeti düşüp ömrü artmış olacak.' dedi.

Muhabir: Semih Şahin

İsrail askerleri, 18 Mayıs'ta, Hadjal'ın bulunduğu tekneye uluslararası sularda saldırarak buradaki aktivistlerin tamamını alıkoydu.

38 yaşındaki Hadjal, İsrail tarafından alıkonulduğunda maruz kaldığı şiddet ve cinsel saldırıyı, Paris'te AA muhabirine anlattı.

Hadjal, Gazze Şeridi'nde 2007'den bu yana devam eden yasa dışı ablukayı delmek, devam eden soykırıma tepki göstermek ve insani koridorun açılması amacıyla Küresel Sumud Filosu'nun bu yılki misyonuna katıldığını söyledi.

Filodaki aktivistlerin uluslararası hukuka göre, uluslararası sularda kaçırıldığına dikkati çeken Hadjal, 'Tekneme 18 Mayıs Pazartesi, 15.00 sularında el konuldu. İçinde İsrail askerleri olan bir bot bize doğru geldi. Hiçbir uyarıda bulunmadan tekneye bindiler. Can yeleklerimiz vardı, her türlü ateşe karşı ellerimizi kaldırdık.' şeklinde konuştu.

Hadjal, İsrailli askerlerin erkek aktivistlerin ellerini bağladığını ve tüm aktivistlerin üzerini ve tekneyi aradığını, ardından herkesi askeri bir gemiye götürdüklerini ifade ederek, şöyle devam etti:

'Bu askeri gemiye geldiğimizde şiddet hemen başladı. Erkek, kadın hepimiz ellerimiz sıkıca bağlı şekilde dizlerimizin üzerine çökmeye zorlandık. Ardından sıcak kıyafetlerimiz, hırkalarımız, kefiyelerimiz, atkılarımız, kazaklarımız, spor ayakkabılarımız çıkarıldı.'

Aktivistlerin burada yüzüstü yere yatırıldığını belirten Hadjal, üzerinde yalnızca bir tişört ve pantolonla kaldığını, zemin ıslak olduğu için çoraplarının tamamen ıslandığını söyledi.

Hadjal, gemide çok sayıda genç asker olduğunu aktararak 'Asla onlara bakmadık, kafamızı eğmek zorundaydık, kafamızı yere doğru bastırıyorlardı.' dedi.

Gemideyken pasaportlarının kontrol edildiğini ve burada 4 konteynerin bulunduğunu kaydeden Hadjal, aktivistlerin 'siyah oda' olarak adlandıkları bir konteynere ilişkin şu ifadeleri kullandı:

'Bu konteynerden birer birer geçiyorduk, erkek, kadın. Dövüldük, cinsel saldırıya uğradık, işkence gördük, hayal edilemeyecek şekilde şiddet gördük. Birçoğumuz fiziksel ve ayrıca psikolojik travma yaşıyoruz. 4 konteynerden oluşan, işkence gemisi olarak adlandırdığımız bu gemide hapishane kurmuşlardı. (Siyah oda) Burada şiddet ve işkence gördük, darbedildik.'

Siyah oda olarak adlandırılan konteynerden geçen arkadaşlarının çığlıklarını duyduğunu anlatan Hadjal, 'Dehşete kapıldım. Tecavüze uğrayacağımı sandım. Korkunç bir cinsel saldırıya uğradım. Gerçekten insanlık dışıydı.' dedi.

Hadjal, girdiğinde konteynerin içinde İsrailli askerlerin ve bir aktivistin bulunduğunu belirterek 'Girdiğimde (aktivist) arkadaşlarımdan biri pantolonu indirilmiş şekilde yüzüstü yere uzanmış haldeydi. İç çamaşırı görünüyordu.' şeklinde konuştu.

Kendisini de çekerek ve ensesine baskı uygulayarak içeriye aldıklarını söyleyen Hadjal, siyah odada İsrailli askerin göğsüne dokunarak kendisine cinsel saldırıda bulunduğunu ifade etti.

Hadjal, 'Bir ara bana 'Benimle gel' diyordu. Onu takip etmeyi reddediyordum, durdum. Ve o an başıma tokat atmaya başladı. Yüzümü koruyordum. Son derece sağır edici tokatlardı.' diyerek, konteynerdeki İsrailli askerlerden birinin de kendisini saçlarından tuttuğunu dile getirdi.

Sağ tarafında bulunan askerin kaburgalarına sert bir diz darbesi indirdiğini aktaran Hadjal, ''Bana yüzünü göster' diyordu. Ben kafamı kaldırmak istemiyordum ve bana sert tokatlar attı.' ifadelerini kullandı.

Bir askerin kendisini konteynerin kapısına doğru götürdüğünü anlatan Hadjal, yerde kan izleri gördüğünü ve ardından kendisini başka askerlerin de beklediğini düşündüğü için ilerlemekten korktuğunu vurguladı.

Hadjal, 'Bu tutukluluk koşulları bana Fransa tarihinin en karanlık dönemlerinden biri olan İkinci Dünya Savaşı'nı hatırlatıyordu.' diyerek, söz konusu savaş sırasında Avrupa'da vagonlara kapatılıp aç ve susuz bırakılan, dövülen ve insanlık dışı muamele gören kişiler olduğuna işaret etti.

Birçok erkek aktivistin kaburgalarının kırıldığını ve İsrailli askerlerin beyaz tenli olmayan aktivistleri çok fazla hedef aldığını belirten Hadjal, aktivistleri almaya gelen Türk uçaklarını İsrail'de gördüğündeki hisleri hakkında şunları kaydetti:

'Türkiye'ye ne kadar teşekkür etsem azdır. Pistteki o 3 uçak hala gözümün önünde canlanıyor. Ve o an 'İşte bitti, kurtulduk.' dedim.'

Hadjal, Türkiye'de kendileriyle ilgilenildiğinin, uçaktan indikten sonra aktivistleri karşılamak için aralarında doktorların da olduğu büyük bir organizasyonun bulunduğunun altını çizdi.

Fransa'ya vardıklarında kimsenin kendilerini karşılamadığını, yalnızca polislerin pasaportlarını kontrol ettiğini söyleyen Hadjal, '(Fransız) Devlet, bizi tamamen görmezden geliyor.' dedi.

Fransız aktivist, Filistinlileri arkalarında bırakmaktan duyduğu üzüntüyü dile getirerek, Filistinli esirlerin İsrail hapishanelerinde daha kötü şeyler yaşadığına dikkati çekti.

Hadjal, aktivistlerin korkunç şeyler yaşadığını ve travmaları olduğunu kaydederek, Filistinli esirlerin de yaşadıklarına kulak vermek gerektiğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Esra Taşkın

Gazze'nin güneyindeki Han Yunus kentinde yer alan Aksa Üniversitesi yerleşkesi içinde ve çevresinde yaşayan yaklaşık 30 bin yerinden edilmiş insan, hava sıcaklarının yükselmesi ve suya olan ihtiyacın artmasıyla birlikte suya ulaşabilmek için uzun mesafeler katetmek zorunda kalıyor.

Daha önce bir ilim yuvasıyken barınma merkezine dönüşen Aksa Üniversitesi'nde su istasyonu ve jeneratörlerden sorumlu Ebu Muhammed el-Kafarna, su krizinin, bölgede yaşayan Filistinlilerin hayatında meydana getirdiği zorlukları anlattı.

Jeneratörleri çalıştırmak için gerekli yakıt ile yedek parçayı bulmakta sıkıntı çektiklerini ifade eden Kafarna, jeneratör motorlarının yakıt eksikliği nedeniyle hararet yaptığını, motoru soğutmak için gerekli ekipman olmadığı için bunu 'manuel yöntemlerle' yapmak zorunda kaldıklarını kaydetti.

Buldukları bu çözümün geçici olduğunu aktaran Kafarna, 'Bu jeneratörler bozulacak olursa insanların hayatı cehenneme döner. Jeneratörlerin tamamen bozulmasını önlemek için şu anda sınırlı saatlerde çalıştırıyoruz. Eskiden günde 6 ila 8 saat çalıştırırdık ancak şimdi motor yağı bulunmadığı için dört saatten fazla çalıştıramıyoruz.' dedi.

Aksa Üniversitesi Barınma Konseyi Başkanı Fayiz Ebu Hacar ise yaşanan su krizinin yanı sıra halk sağlığını tehdit eden diğer krizlere dikkati çekti.

Yerleşke içinde ve dışındaki çadırların büyük kısmının kanalizasyon suları altında kaldığına işaret eden Ebu Hacar, bunun özellikle çocuklar, kadınlar ve yaşlılar arasında salgın hastalıklar ve cilt hastalıklarının yayılmasına neden olduğunu söyledi.

Ebu Hacar, barınma merkezindeki jeneratörlerin çalıştırılması ve kuyulardan su çekilmesi için yakıt ve onarım için gerekli yedek parçaların temin edilmesi çağrısı yaptı.

Han Yunus Belediyesi Basın Sorumlusu Yunus Saib el-Lekkan ise 'İsrail, 300 bin metreden fazla su şebekesini tamamen yok ettiği gibi 34 su kuyusunu da doğrudan hedef aldı.' diyerek, Gazze'deki su krizinin nedenlerine değindi.

'25 kilometrekareyi aşmayan bir alanda 900 binden fazla insan yaşıyor.' diyen Lekkan, Han Yunus'un batısındaki nüfus yoğunluğunun sınırlı su kaynakları üzerindeki baskıyı da artırdığını dile getirdi.

Yakıt ve yağ sıkıntısı nedeniyle, çalışır durumdaki su pompaları ve kuyularının da devre dışı kalabileceği ve bunun da bölgede insani bir kriz yaşanmasına neden olabileceği uyarısı yapan Lekkan, çadırların etrafında biriken atıkların da kemirgenler ile böceklerin yayılmasına, bunun da çevre krizinin yanı sıra cilt hastalıklarına yol açtığına dikkati çekti.

Üniversite çevresinde bir çadırda yaşayan Muhammed el-Mısri de ailesinin içme ve kullanma suyu sıkıntısı yaşadığını söyledi.

Mısri, suyun 4 günde bir geldiğini, çocuklarının su kıtlığı ve kirlilik nedeniyle cilt hastalıklarına yakalandığını dile getirdi.

Çevrelerinde biriken atıklara işaret eden ve sivrisinekler, böcekler ve kemirgenlerle birlikte yaşadıklarını aktaran Mısri, su ve salgın hastalık sorununa çözüm bulunmasını istedi.

Ummu Abdullah da su, çöp, sinek ve haşerattan çok çektiklerini anlattı.

Muhabir: Doaa Albaz, Gülşen Topçu

Türkiye İş Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Birliği (İMDER) Yönetim Kurulu Başkanı Özer Şahin, AA muhabirine, iş makinelerinin artık yalnızca sahada çalışan ekipmanlar olmaktan çıktığını, veri üreten, analiz eden ve karar süreçlerini destekleyen akıllı sistemler haline geldiğini belirtti.

Şahin, sektörün teknoloji eksenli yeni bir sürece girdiğini vurgulayarak, yapay zeka destekli çözümlerin verimlilik, iş güvenliği ve sürdürülebilirlik alanlarında önemli bir dönüşüm sağladığını bildirdi.

Özellikle büyük ölçekli madencilik projelerinde otonom sistemlerin öneminin artacağına dikkati çeken Şahin, 'Yarı otonom, otonom ve uzaktan yönetilebilen sistemler, riskli sahalarda insan müdahalesini azaltarak iş güvenliğini güçlendiriyor.' dedi.

Şahin, söz konusu sistemlerin yakıt tüketiminin optimize edilmesi, makine duruş sürelerinin azaltılması ve önleyici bakım uygulamalarıyla maliyetlerin düşürülmesine de katkı sağladığını kaydetti.

İstif Makinaları Distribütörleri ve İmalatçıları Derneği (İSDER) Yönetim Kurulu Başkanı Serkan Karataş da depo ve lojistik operasyonlarında yapay zeka tabanlı sistemlerin hızla yaygınlaştığını aktardı.

Karataş, söz konusu operasyonlarda hız, enerji yönetimi ve operasyon güvenliğinin giderek daha kritik hale geldiğine işaret ederek, yapay zeka tabanlı filo yönetimi, operatörsüz forkliftler, rota optimizasyonu sağlayan yazılımlar ve elektrikli istif makinelerinin artık yatırım kararlarında daha fazla öne çıktığını bildirdi.

Küresel pazarda elektrikli ve bağlantılı sistemlere geçişin hızlandığını belirten Karataş, 'Elektrikli ve otonom sistemler, depo ve lojistik operasyonlarında sektörün yeni standartlarını oluşturuyor. Türkiye'de e-ticaret, sanayi üretimi ve lojistik yatırımları büyüdükçe bu teknolojilere olan talep de artacak.' değerlendirmesinde bulundu.

İMDER verilerine göre, Türkiye iş makineleri üretimi ve ihracatında istikrarlı büyümesini sürdürüyor.

Sektörün 2025 yılı ihracatı yaklaşık 2 milyar dolara ulaşırken 'İnşaat ve Madencilik Makineleri' grubu tüm makine grupları arasında en fazla ihraç edilen üçüncü grup oldu. İhracatta öne çıkan ilk dört pazar ise Almanya, Rusya, ABD ve Fransa olarak sıralandı.

Sektörde bu yılın ocak ve şubat ayı verilerine göre iç pazarda daralma görülürken ihracat güçlü seyrini korudu. İnşaat ve madencilik makinelerinde ihracat, yılın ilk iki ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21 artışla 348 milyon dolara yükseldi.

İSDER verilerine göre ise istif makineleri sektörünün ihracatı, tamamlayıcı alt sektörlerle birlikte yaklaşık 1 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Yarın başlayacak ve 6 Haziran'a kadar sürecek 18. Uluslararası İş ve İnşaat Makine, Teknoloji ve Aletleri İhtisas Fuarı KOMATEK, iş ve istif makineleri sektöründeki yeni teknolojileri ve uluslararası iş birliklerini yerinde görmek isteyen paydaşları İstanbul'da bir araya getirecek.

Muhabir: Ali Atar

The New York Times gazetesinin 20 Mayıs'ta yayımladığı ABD ve İsrail'in İran'da mevcut yönetimi devirerek Ahmedinejad'ı başa geçirmeyi planladığı yönündeki haberin doğru olduğunu söyleyen Hayman, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Ahmedinejad konusuna gelecek olursak, gerçekleştirilmesi planlanan çok ama çok benzersiz bir özel operasyonlar silsilesi vardı ve Ahmedinejad da bu silsilenin bir parçasıydı. Kürt harekatı hariç, operasyonların geri kalanı kamuoyuna tamamen açıklanmadı. Zira tüm bu operasyonlar zincirinin, Kürt harekatıyla başlatılması öngörülüyordu.'

Hayman, ABD ve İsrail'in etnik tabanlı bazı silahlı gruplar üzerinden İran'a karşı yürütmeye çalıştığı planın akamete uğramasına ilişkin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD Başkanı Trump'ı ikna ederek planın iptal edilmesine sebep olduğuna dikkati çekti.

Hayman, kamuoyundaki 'İsrail'in Trump'ı İran'a saldırmaya ikna ettiği' yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını da savundu.

Trump'ın Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'yu hedef alan ABD müdahalesine ilişkin yaşadığı başarı hissiyatı nedeniyle bu yönde bir adım attığını ileri süren Heyman, şöyle devam etti:

'Venezuela'daki süreç, Trump'ın rejim karşıtı protestoculara hitaben 'yardım yolda' şeklinde bir sosyal medya paylaşımı yapmasına yol açtı. Bu durum İsrailliler için büyük bir sürpriz oldu. Trump 'yardım yolda' dediğinde ve İran'a saldırmaya karar verdiğinde İsrail hazırlıksız yakalandı. Bu olay ocak ayının başındaydı.'

İsrail'in o dönemde bir askeri saldırı planı olmadığını ileri süren Hayman, 'Trump bir anda ortaya çıkarak İsraillileri şaşırttı ve İran'ı vuracağını söyledi. Bu hamle durumu değiştirdi. Trump'ın bu çıkışının ardından İsrail'in planlaması ve ABD'nin motivasyonu birleşti; süreç 28 Şubat'taki askeri hareketliliğe kadar uzandı.' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Burak Dağ

Açıklamada, devletlerin 'kültürel varlıkların daha fazla yıkım veya hasara maruz kalmasına neden olabilecek her türlü kullanımdan kaçınma yükümlülüğü' olduğu vurgulandı.

Tarihi ve kültürel yapılardaki hasar tespit çalışmalarının yürütülmesi ve bu eserlerin korunması adına UNESCO'nun yetki alanı çerçevesindeki koruma tedbirlerinin devreye konulması için Lübnan makamlarıyla çalışmaların sürdüğü belirtildi.

UNESCO'dan 29 Mayıs'ta yapılan bir diğer açıklamada, Şama ve Şakif kalelerinin, 1954 tarihli Silahlı Çatışma Durumunda Kültürel Varlıkların Korunması Sözleşmesi'nin genişletilmiş koruma listesinde olduğu hatırlatılmıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, ateşkese rağmen Lübnan'a yönelik kara saldırılarının ve işgalin genişletilmesi talimatını verdiğini duyurmuştu.

Lübnan'ın güneyindeki işgalini Litani Nehri'nin ötesine taşıyan İsrail ordusu, tarihi Şakif Kalesi'nin bulunduğu stratejik öneme sahip tepelik alanı da işgal etmişti.

Şakif Kalesi, bölgenin en önemli tarihi ve stratejik yapılarından biri kabul ediliyor.

Deniz seviyesinden yaklaşık 700 metre yükseklikte, Litani Nehri vadisine hakim sarp bir tepe üzerinde bulunan kale, güney Lübnan'ın geniş bir bölümünü gözetleme imkanı sunuyor.

Nebatiye, Mercayun ve Hasbaya bölgelerine uzanan yolları kontrol edebilen konumu itibarıyla tarih boyunca askeri açıdan büyük önem taşıyan kale, bölgedeki hareketliliğin izlenebildiği en kritik noktalardan biri olarak öne çıkıyor.

Kale, 1960'lı ve 1970'li yıllarda Filistinli grupların faaliyet gösterdiği bölgelerden biri olurken, 1982'deki İsrail işgalinin ardından yaklaşık 18 yıl boyunca İsrail kontrolünde kaldı. İsrail ordusu 2000 yılında güney Lübnan'dan çekilirken kaleden de ayrılmıştı.

Kalenin Litani Nehri'nin kuzeyine uzanan bölgeyi kontrol edebilen stratejik konumu nedeniyle sahadaki askeri dengeler açısından da önemli bir adım olarak görülüyor.

Lübnan Sağlık Bakanlığından yapılan son açıklamaya göre, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana ülkeye düzenlediği saldırılarda 3 bin 433 kişi hayatını kaybetti.

Muhabir: Şeyma Yiğit

Nablus'un batısındaki Sarra köyü ile güneyindeki Beyta beldesine düzenlenen baskınlarda ise 10 Filistinli gözaltına alındı.

Ramallah'ın kuzeyindeki Birzeit Üniversitesi'nden 4 kız öğrenci evlerine düzenlenen baskında İsrail güçleri tarafından gözaltına alındı.

İsrail askerleri, Ramallah'ın batısındaki Deyr Ebu Meşal ile Ebu Şuhaydem köylerine baskın düzenledi.

Evleri basıp arama yapan İsrail askerleri 3 Filistinliyi gözaltına alındı.

Beytullahim'in doğusundaki Beyt Tamar köyünü basan İsrail askerleri, evinde arama yaptıktan sonra ailenin 24 yaşındaki oğlunu gözaltına aldı.

İsrail'in Gazze'ye saldırı başlattığı Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da baskın, gözaltı ve saldırılarda ciddi artış yaşanıyor. İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsrailliler, neredeyse her gün Batı Şeria'nın farklı bölgelerine baskınlar düzenliyor. Bu saldırılar, sık sık ölüm, yaralanma, gözaltı, mülkü tahrip etme; ekin ve hayvanları zarar vermeyle sonuçlanıyor.

Filistin makamlarının verilerine göre, İsrail ordusu ile Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria ve Doğu Kudüs'te düzenlediği saldırılarda yaklaşık 1200 Filistinli hayatını kaybetti, 13 bin kişi yaralandı, 23 bin kişi gözaltına alındı, 33 bin kişi ise zorla yerinden edildi.

Muhabir: Halime Afra Aksoy

Eyalet yönetimi, ChatGPT'nin sahibi olan şirket OpenAI'ı, aldatıcı ve haksız ticaret uygulamaları, ihmali ve ürün sorumluluğu yasalarını ihlal etmesi gerekçesiyle suçlayarak şirketin üst yöneticisi (CEO) Sam Altman'ın da firmasının tutumundan kaynaklanan insan hayatına yönelik riski tamamen görmezden geldiğini savundu.

Dava dilekçesinde, ChatGPT hakkında toplu katliam yapanlara yardım etmek, intiharı teşvik etmek, insanları kamuoyu önünde küçük düşürmeye neden olmak, reşit olmayanları ebeveyn gözetimi olmadan bir araca bağımlı hale getirmek ve kullanıcıların eleştirel düşünme becerilerini kaybetmelerine neden olmak gibi bir dizi suçlama yer alıyor.

Florida Başsavcısı Uthmeier, 'Sam Altman ve ChatGPT, çocuklarımızın güvenliği ve emniyeti yerine yapay zeka yarışını seçti. Kamu güvenliği yerine karı seçtiler ve biz Florida'da buna izin vermeyeceğiz.' ifadelerini kullandı.

Pensilvanya eyalet yönetimi de 'Character.AI' isimli yapay zeka sohbet robotunun kendisini doktor gibi tanıtarak kullanıcıları lisanslı bir hekimden tıbbi tavsiye aldıklarını düşünmeye sevk ettiği gerekçesiyle robotu geliştiren şirkete dava açmıştı.

Muhabir: Yasin Yorgancı