NATO Zirvesi nedeniyle yayımlanan NOTAM'a (havacılara bildiri) işaret edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Ankara Esenboğa Havalimanı'nda, 7 Temmuz Salı günü 10.00-18.00 ile 8 Temmuz Çarşamba günü 14.00-21.00 saatlerinde hava trafiğine geçici kısıtlama uygulanacak. Yabancı devlet başkanları ile beraberlerindeki resmi heyetleri taşıyan sivil ve askeri hava araçları, söz konusu uygulamadan muaf tutulacak. Muafiyet kapsamında, Esenboğa Havalimanı'nı kullanacak uçuşların, uçuş planlarının (Flight Plan) 18. alanına, 'STS/ATFMX' ibaresini işlemeleri zorunludur. Yolcularımızın uçuşlarına ilişkin güncel bilgi ve düzenlemeleri, ilgili hava yolu işletmelerinden takip etmeleri önem arz etmektedir.'
 

Muhabir: Seda Tolmaç

Gazze'de yaşananları 'ikinci bir Nekbe ya da Nekbe'nin devamı' olarak nitelendiren Lynk, Filistin Sağlık Bakanlığının derlediği verilere göre 72 bin Filistinlinin hayatını kaybettiğine, bu rakamın bile 'fazlasıyla ihtiyatlı' olduğuna ve gerçek rakamın çok daha büyük olabileceğine dikkati çekti.

Sivil altyapının tamamen yerle bir edilişini 'Gazze'yi yaşanmaz kılmak üzere tasarlanmış' bir yıkım olarak tanımlayan Lynk, İsrail'in Filistin Devleti'ni reddetmenin ötesine geçerek artık 'Filistinlilerin kendi vatanlarında yaşama hakkını dahi reddetmeye' başladığını söyledi.

Lynk, bu tablonun İsrail siyasi düzeninde giderek belirginleşen faşizan eğilimlerin yükselişiyle 'el ele' ilerlediğini belirterek, Filistinlilerin sürülmesini savunan isimlerin Başbakan, Savunma Bakanı, Dışişleri Bakanı, Maliye Bakanı ve Ulusal Güvenlik Bakanı dahil İsrail hükümetinin kilit karar alma pozisyonlarında yer aldığını ifade etti.

Batılı ülkelerin İsrail'i eleştirse dahi bunu anlamsız açıklamalar ya da sınırlı sayıda bakana yönelik cılız yaptırımlarla sınırlı tuttuğuna işaret eden Lynk, bunun, İsrail'in Filistinlilerin büyük bölümünü topraklarından koparma hedefini durdurmaya yetmediğinin altını çizdi.

Gazze'deki soykırımı sona erdirebilme gücü olanların bunu yapmadığını vurgulayan Lynk, 'Bu, Küresel Kuzey'in siyasi liderliği arasında açık bir tercihtir.' dedi.

İsrail'in küresel ticaretinin yaklaşık yüzde 70'ini Avrupa ve ABD ile gerçekleştirdiğini hatırlatan Lynk, İsrail'in siyasi destek ve diplomatik ilişkiler bakımından da bu ülkelere büyük ölçüde bağımlı olduğunu söyledi.

Bu bağımlılığa rağmen Avrupa ve ABD'nin, İsrail'in neredeyse üç yıldır ciddi bir bedel ödemeden soykırımı sürdürmesine imkan tanıdığını belirten Lynk, bu dönemin Batı'nın Orta Doğu, İsrail ve Filistin'e yönelik diplomasisi açısından 'karanlık bir bölüm olarak hatırlanacağını' dile getirdi.

Hesap sorulmazlığın soykırımı Filistinlilerle sınırlı bırakmadığını, Katar ve Lübnan'daki Hamas liderlerinin hedef alınmasından, Lübnan'ın güneyinin yarısının işgaline ve İran'a uzanan bir tabloya yol açtığını anlatan Lynk, 'Eğer uluslararası hukuka ve BM kararlarına uygun kararlı bir tepki gösterilseydi, İsrail Gazze'deki saldırılarını birkaç hafta içinde durdurmak zorunda kalırdı.' diye konuştu.

Lübnan'ın güneyinde 1 milyondan fazla kişinin yaşadığı köy ve yerleşimlerin İsrail tarafından bilinçli biçimde boşaltılıp yıkıldığını aktaran Lynk, ABD'nin gözetiminde imzalanan anlaşmayı 'Lübnan'a dayatılan bir Versay ya da Vichy Antlaşması' olarak nitelendirdi.

Anlaşmanın, Hizbullah konusundaki sorumluluğu Lübnan hükümetine yüklerken İsrail'e Lübnan'ın güneyinden çekilme yükümlülüğü getirmediğini, üstelik Lübnan devleti, kurumları ya da bireylerinin savaş sırasında işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle ulusal ya da uluslararası mahkemelerde dava açmasını dahi engellediğini vurguladı.

Avrupa'nın İsrail'i sınırlamak için siyasi nüfuzunu kullanmaktaki isteksizliğine değinen Lynk, İsrail ve Filistin meselesinde bugün dünyada anlamlı denetim ve yönlendirme gücüne sahip 'üç güç merkezi' bulunduğunu; bunların ABD, Avrupa ve Arap devletleri olduğunu söyledi.

Bu üç merkezin hiçbirinin soykırımı erken sona erdirmek ya da ABD'yi İsrail'e verdiği askeri yardımı ve diplomatik desteği önemli ölçüde azaltmaya zorlamak için harekete geçmediğini belirten Lynk, bunun, Filistinlilerin 'tamamen kendi başlarına' bırakıldığını gösterdiğinin altını çizdi.

Avrupa'nın diplomatik ilişkileri kesmek, AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nı sona erdirmek, İsrail'e silah akışını durdurmak ya da Filistin Devleti'nin tanınmasını çok daha erken açıklamak gibi orantılı adımlar atmaktan ABD'den gelecek tepkiler nedeniyle çekindiğini aktaran Lynk, bu tabloda Hristiyan Siyonist örgütler ile AIPAC gibi İsrail yanlısı grupların ABD siyasetindeki baskın rolünün de payı olduğunu ifade etti.

Buna karşın son bin günün bir sonucunun da ABD, Avrupa ve diğer yerlerde İsrail'in eylemlerine karşı geniş bir toplumsal tepki doğurması olduğuna işaret eden Lynk, AIPAC'ın ABD'de 'ilk kez bu denli savunmaya çekildiğini' sözlerine ekledi.

Gelecek 1000 güne ilişkin değerlendirmesinde, geçen dönemin olumlu gelişmesinin dünya genelindeki toplumsal protestolar olduğunu vurgulayan Lynk, sokaktaki seslerin İsrail'in işlediklerinin uluslararası hukuka ve BM kararlarına aykırı olduğunun bilincinde olduğunu belirtti.

Lynk, 'Güce hizmet eden hukuka karşı, adaletin hizmetindeki hukuk mücadelesi sürüyor ve umarım artık kazanan taraf oluyor.' dedi.

Gelecek dönemde Uluslararası Ceza Mahkemesinin (UCM) ABD'nin uyguladığı yaptırımlara karşı, İsrailli liderlere yönelik yeni tutuklama kararları çıkarması ve Filistin soruşturmasını ilerletmesi için desteklenmesi, bunun yanı sıra Güney Afrika'nın Uluslararası Adalet Divanında (UAD) İsrail'e açtığı soykırım davasının arkasında durulması ve İsrail ile İsrailli liderlere yönelik ciddi yaptırımların hayata geçirilmesi çağrısında bulunan Lynk, 'Bu, birkaç bakan ve yerleşimci liderinin değil, bizzat devletin kendisinin yaptırıma uğraması gereken bir tablo.' diye konuştu.

Muhabir: Selman Aksünger

Durumun çok vahim olduğunu vurgulayan Muralidhar, 'Gazze'de altyapıda büyük bir yıkım yaşandı. Elektrik yok, sanitasyon yok. Birçok insan zorla yer değiştirmeye maruz kalıyor ve birçoğu Gazze'nin güneyine kaçmak zorunda kalıyor. Refah'ta sağlıksız koşullarda devasa mülteci kampları var. Yani durum çok vahim. Çocuklar özellikle hedef alınıyor. Gazze'de kimse güvende değil. İnsansız hava araçları özellikle çocukları hedef alıyor.' ifadelerini kullandı.

Muralidhar, Gazze'de çok sayıda yetişkinin de hayatını kaybettiğini, sağlık çalışanları, tesisleri, yetimhaneler ve okullara saldırılar düzenlendiğini anlattı.

Gazetecilerin de hedef alındığına işaret eden Muralidhar, '(Gazze'de) Hayat cehennem gibi. Bundan hiç şüphe yok. Bu mülteci kamplarında çocuklar lağım suyunda oynuyor. 700 kişi bir tuvaleti paylaşıyor. Mahremiyet yok ve bu korkunç bir deneyim. Birçoğu acil tıbbi yardım için tahliyeyi bekliyor. Refah Sınır Kapısı'ndan tahliyeye izin verildiği iddia edilse de hepimiz bunun çok yavaş ve azar azar gerçekleştiğinin farkındayız.' dedi.

Ürdün, Mısır ve çevredeki tüm ülkelerin bu hastaları tedavi için kabul etmeye istekli olduğuna değinen Muralidhar, İsrail'in ihtiyaç duyulan tıbbi tahliye sayısına izin vermediğini ve insani yardım girişini aktif olarak engellediğini vurguladı.

Muralidhar, bir konu veya olay hakkında rapor hazırladıklarında hem Filistin makamlarına hem de İsrail'e, BM'deki Daimi Temsilcilikleri aracılığıyla önceden bir kopyasını gönderdiklerini aktararak İsrail'in, bunlara hiçbir zaman yanıt vermediğini belirtti.

'(İşgal altındaki Filistin topraklarına) İsrail bizi o topraklara girmekten alıkoyuyor. Bu yüzden çabalarımız sonuçsuz kalıyor.' diyen Muralidhar, İsrail'in buralara görev için izin almış doktor ve tıbbi malzemelerin dahi girişine izin vermediğini dile getirdi.

Gazze'de gerçek bir ateşkes var mı sorusuna yanıt veren Muralidhar, 'Hayır, kesinlikle değil. Bunu raporumuzda da belirttik ve bu Mart 2026'ya kadar olan olayları kapsıyor. Ancak bugün dahi hava saldırılarının devam ettiğini göreceksiniz. Çocuklar hedef alınıyor, sağlık tesisleri hedef alınıyor, ambulanslar hedef alınıyor ve gazeteciler hedef alınıyor. Sahadaki durum değişmedi. İsrail, sözde ateşkesi kasten görmezden geliyor. Bu Komisyon, Eylül 2025'te Gazze'de soykırımın gerçekleştiğine inanmak için elimizdeki tüm kanıtları listeleyen ayrıntılı bir rapor yayımladı. Çocuklarla ilgili (son) mevcut rapor, Komisyonun bu bulgusunu daha da doğruluyor.' diye konuştu.

Gazzeli çocuklarla ilgili son raporlarında, İsrailli parlamenterler ve politikacıların 'her Gazzeli çocuğun düşman, Filistin'de doğan her çocuğun terörist olduğuna ve hepsinin ortadan kaldırılması gerektiğine' yönelik açıklamaları olduğuna değindiklerini aktaran Muralidhar, bu durumun çocuklar üzerindeki olumsuz etkisine işaret etti.

Muralidhar, Komisyonun raporuna ilişkin şunları kaydetti:

'Raporda, çocukların nasıl sistematik bir şekilde hedef alındığından bahsettik. Dolayısıyla soykırımı oluşturan unsurlardan biri de o grubun doğumlarının engellenmesidir. Çocukların özel hedefler olduğunu görüyoruz çünkü yetişkin, bebeği tutarken bebek öldürülüyor. Hatta 10 günlük emzirilen bir bebek, bir helikopterden açılan ateş sonucu başından vuruluyor ve yetişkin kurtuluyor. Bir çocuk beyaz bayrak taşıyor. Bunlar herhangi bir çatışmaya karışmış çocuklar değil. Gerçekten beyaz bayrak taşıyorlar ve çocuklar öldürülüyor. Sonra çocuklar odun toplarken veya yardım kamyonunu kovalarken öldürülüyor. İsrail, dünyanın Hamas'ın çocukları kalkan olarak kullandığına inanmasını ne kadar istese de bahsettiğimiz örnekler, çocukların evlerinin dışında oynamak ve yolda yürümek gibi rutin faaliyetlerde bulundukları örneklerdir.'

Filistinlilerin bir grup olarak devamlılığının olmaması gerektiğine dair açık bir niyet olduğuna işaret eden Muralidhar, Filistin halkının biyolojik ve sosyal sürekliliğini oluşturan ve gelecekteki kimliğinin taşıyıcıları olan çocukların hedef alındığını vurguladı.

Muralidhar, 'Bu rapordaki bulgular, Eylül 2025'te zaten söylediğimiz şeyi doğruluyor. Bu, Gazze'de devam eden çok sistematik, planlı ve kasıtlı bir soykırım eylemidir.' dedi.

Bu yıl Avrupa Birliği (AB), İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) ve hatta BM Güvenlik Konseyine yaptıkları sunumlarda, çeşitli ülkeleri temsil eden birçok diplomatın derinden rahatsız olduğunu gördüklerini hatırlatan Muralidhar, onlardan adım atmalarını beklediklerini dile getirdi.

Muralidhar, sahadaki ruh halinin değiştiğini belirterek 'Birçok büyükelçi bize, kendi ülkelerinde insanların artık 'Tamam, Filistinlilerle empati kurarsam bir şekilde Yahudi karşıtı olurum' şeklindeki ikili düşünceye inanmadıklarını söyledi. Özellikle çocuklar söz konusu olduğunda, kimse bu mantığa inanmıyor. İnsanlar bu düzeyde vahşetin yaşanmasına ve kimsenin bir şey yapmamasına öfkeleniyor.' ifadelerini kullandı.

Son raporlarında, İsrail ordusunda belirli savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi eylemlere karışan tabur, tümen ve birliklerini açıkladıklarını anımsatan Muralidhar, ülkelerin bu suçlara karışan ve kendi topraklarında yer alan İsraillilere karşı hukuki süreci başlatabileceğini söyledi.

Muralidhar, sözlerini şöyle tamamladı:

'Savaş zamanında hiçbir çocuk açlıktan ölmemeli, ki bu bugün Filistin'de gerçekten yaşanıyor. Savaş zamanında hiçbir çocuk tıbbi yardım ve yardım eksikliğinden ölmemeli, bu da bugün yine Filistin'de oluyor. Eğer tüm ülkeler bu temel ilkeler üzerinde anlaşamaz ve İsrail'i insani yardıma izin vermeye ikna edemezlerse o zaman uluslararası hukuk düzenine olan inancımızı yeniden teyit etmemeliyiz. Şimdi harekete geçme zamanı, ellerimizi ovuşturup bekleyemeyiz. Çaresizlik oluşturamayız. (Komisyonun Gazze'deki çocuklarla ilgili) Bence bu rapor, ülke genelinde ve dünya genelinde ülkeleri harekete geçme zamanının geldiğine ikna etmek için yeterli ve hatta daha fazla kanıt içeriyor.'

BM'nin İşgal Altındaki Filistin Toprakları Hakkında Bağımsız Uluslararası Soruşturma Komisyonu, 23 Haziran'da BM İnsan Hakları Konseyinin 62. Oturumu'nda son raporunu açıklamıştı.

Raporda, İsrail'in, Filistinli çocukları kasten hedef alarak soykırım ve diğer vahşet suçlarını işlemeye devam ettiği bildirilmişti.

Filistinli çocukların, İsrail hapishanelerinde ve gözaltı tesislerinde tutuklanıp işkenceye ve diğer ağır kötü muamele biçimlerine maruz bırakıldığı ve nerede olduklarına dair hiçbir bilgi verilmediği kaydedilen raporda, 'Çocukların kasten hedef alınmasının, İsrail yetkilileri ve güvenlik güçlerinin Gazze'deki Filistinlileri tamamen veya kısmen yok etme yönündeki soykırım niyetini ortaya koyan temel unsurlardan biri olduğunu yineliyoruz.' ifadelerine yer verilmişti.

Muhabir: Muhammet İkbal Arslan

AEMET Sözcüsü Ruben Del Campo, basına yaptığı açıklamada, İspanya'da meteoroloji istatistiklerinin resmi olarak düzenli tutulmaya başlandığı 1961'den bu yana en sıcak ilk 6 ayın, 2026'da tespit edildiğini hatırlattı.

Del Campo, İspanya'da 1975'ten bu yana haziran aylarında 12 sıcak hava dalgası yaşandığını ancak bunların yarısının 2015'ten sonra gerçekleşmesinin önemli bir istatistik olduğunu söyledi.

'Sıcak hava dalgalarının süresi her 10 yılda bir yaklaşık üç gün daha artıp, sıcaklıklar da her 10 yılda 0,3 derece yükseldi.' diyen İspanyol meteoroloji uzmanı, 'İspanya geçen yaz her üç günden birinde aşırı sıcaklara maruz kaldı. Tüm bunların altında, henüz derinlemesine incelenmemiş olan atmosferik örüntülerdeki bir değişimin, özellikle de ısıyı birkaç gün boyunca hapseden kalıcı antisiklonik sırtların yatıyor olabileceğini düşünüyoruz.' ifadelerini kullandı.

Del Campo, 'İnsan kaynaklı iklim değişikliği, bu aşırı sıcaklık değerlerinin temel nedenini oluşturuyor. Bu durum, hem atmosferin hem de İspanya'yı çevreleyen deniz ve okyanusların ısınmasına yol açtı. Bundan dolayı daha şiddetli yüksek sıcaklıklar oluşuyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Diğer yandan 3 Temmuz'dan itibaren yeniden yükselecek sıcak havanın İspanya'da birçok yerde 'Sahra Çölü benzeri koşulları beraberinde getireceği' uyarısında bulunan Sivil Koruma kurumu yetkilileri de özellikle kronik hastalığı olanların ve yaşlıların günün en sıcak saatlerinde sokağa çıkmamaları, gölge ve serin yerlerde olmaları ve bol su tüketmeleri hususunda uyardı.

Başkent Madrid'de ise vatandaşlar serinlemek için daha çok ağaçlıklı büyük park alanları tercih ediyor.

Madrid'in sembol yerlerinden olan Retiro Park'ta büfe işleten Alfredo, AA muhabirine, sıcaklardan dolayı artan su satışları için 'Peynir ekmek gibi çok fazla su satıyoruz.' dedi.

Küçük bir büfe içinde çalışmanın zor olduğunu ancak parktaki göl ve çeşmeler sayesinde serinlediğini anlatan Alfredo, 'Yapacak bir şey yok. Bir yandan sıcaklarla, bir yandan su içerek yazı atlatacağız.' şeklinde konuştu.

Park alanında görev yapan atlı polis memuru Guillermo da 'Günün en sıcak saatlerinden kaçınmak için bizim özel çalışma saatlerimiz var. Güneş çarpması veya diğer durumlarda yardıma ihtiyacı olan birini gördüğümüzde hemen sağlık görevlilerine haber veriyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ailesi ile biraz olsun serinlemek için parkta yürüyüşe çıkan 82 yaşındaki İspanyol vatandaşı Carmen ise soğuktan daha çok sıcağı tercih ettiğini, güneşi sevdiğini söyleyerek, sadece su içerek ve yelpaze kullanarak sıcaklardan kendini koruduğunu dile getirdi.

Carmen'e eşlik eden torunu Noelia da sıcak havayı sevdiğini ancak aşırı sıcak olduğu dönemlerde uygun saatlerde dışarıya çıkarak ve günde iki litre su tüketerek önlemini aldığını belirtti.

Eşi ile turist olarak Madrid'e gelen Diego, Arjantin'de yaşadıkları bölgede nemden dolayı yaz aylarının çok daha sıcak ve bunaltıcı geçtiğini aktardı.

Bir yıl önce Türkiye'yi dolaştıklarını ve orada da aşırı sıcaklara denk geldiklerini anlatan Diego, 'Her yıl daha sıcak oluyor ama biz sıcağa alışığız. Şimdilik sıcaklara karşı kendimizi idare ettiğimizi söyleyebilirim.' dedi.

Muhabir: Şenhan Bolelli

Humeyni'nin ilk cenaze namazı 6 Haziran'da Ayetullah Muhammed Rıza Gülpayegani tarafından kıldırılmış ve daha sonra cenazenin bir araç ile Tahran Musallasına 20 kilometre mesafedeki Beheşti Zehra mezarlığına götürülmesi kararlaştırılmıştı.

Ancak tabuta eşlik eden milyonlarca insanın yoğun ilgisi nedeniyle cenazeyi taşıyan araç kontrolden çıkarak ilerleyememiş ve halk tabuta erişme imkanı bulmuştu.

Kamyondan düşme tehlikesi olan tabuta ulaşan onlarca insan Humeyni'nin kefeninden bir parça koparabilmek için adete birbirleri ile yarışmış ve kefenin bir bölümü parçalanarak Humeyni'nin naaşı görünür hale gelmişti.

Yaşanan bu gelişmelerin üzerine cenaze törenini takip eden bir helikopter tabutun bulunduğu alana iniş yaparak cenazeyi almak zorunda kalmış ve cenaze ancak ertesi gün defnedilebilmişti.

Humeyni'nin cenaze törenine katılanlardan birisi olan Abbas Perverdeh, AA muhabirine o gün şahit olduklarını şu sözlerle anlattı:

'Ayetullah Humeyni'nin hayatını kaybettiği dönemde ben üniversite öğrencisiydim ve ölümünü radyodan öğrendim. Cenazenin Tahran Musallası'na getirileceğini söylediler ve naaş, halkın ziyaret edip veda edebilmesi amacıyla buraya getirildi. Soğutmalı, vitrin şeklinde camları olan bir konteynere yerleştirilmişti. Halk sırayla gelip son görevini yerine getiriyordu. Biz de gittik ve aşırı kalabalıktan dolayı o an cenazeye yaklaşamadık. Daha sonra defin işlemi için Ayetullah Humeyni'nin naaşı halkın eşliğinde mezarlığa götürülmek üzere bir kamyona yerleştirildi.'

Perverdeh, 'Cenazenin yerleştirildiği kamyon yoğun kalabalık nedeniyle ilerleyemedi ve yaşanan izdiham nedeniyle tabut zarar görerek açıldı'. dedi.

Yaşanan izdiham sırasında Humeyni'nin kefenin bir kısmının yırtıldığını belirten Perverdeh, helikopterin cenazeyi alarak izdiham yaşanan bölgeden uzaklaştırdığını ve Humeyni'nin daha sonra tekrar kefenlenmek zorunda kalındığını ve kalabalıktan uzak şekilde defnedildiğini aktardı.

Perverdeh, cenaze töreninin ardından bile Tahran'da halkın bir hafta boyunca sokaklarda olduğunu ve hatta bazılarının Humeyni'nin naaşının konulduğu konteynerin üzerine çıkmaya devam ettiğini söyledi.

Humeyni'nin kefeninin bir kısmının halk tarafından parçalanmasına ilişkinde konuşan Perverdeh, tabutu tutmanın veya dokunmanın İran kültüründeki yerini şu sözlerle aktardı:

'Bu anlayış İran toplumunda ve Şii kültüründe önemli bir yere sahip. Özellikle Ayetullah Humeyni toplum nezdinde önemli bir yere sahipti. Hem siyasi hem dini yönden oldukça önemliydi ve halk cenaze törenine katılıp tabuta veya cenazenin taşındığı kamyona dokunmayı kendisi için manevi bir görev sayıyordu. Herkes buna ulaşmak istediği için de izdiham yaşandı.'

Perverdeh, ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybeden İran'ın eski lideri Ali Hamaney için düzenlenecek cenaze törenin de benzer olayların yaşanıp yaşanmayacağı sorusuna ilişkin ise, ülkenin dini ve siyasi önderlerinin cenazesinde artık bu tarz olayların yaşanmadığını ve tabutun korumasız şekilde halk arasında dolaştırılmadığını ve genel olarak tırların için de yüksek bir konumda tutulduğunu söyledi.

Muhabir: Tolga Akbaba

Araçlara yalnızca akaryakıt kartıyla yakıt alınabildiği aktarılan açıklamada, söz konusu imkandan sadece şirket araçlarının yararlanabildiği kaydedildi.

Ukrayna'nın insansız hava araçlarıyla Rusya'daki petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar nedeniyle ülkede çok sayıda tesis bakıma alınırken Rus hükümeti akaryakıt piyasasında istikrarı sağlamak amacıyla zaman zaman satış ve ihracat kısıtlamalarına başvuruyor.

Öte yandan, ülkede Moskova ve St. Petersburg dahil olmak üzere yaklaşık 40 bölgede akaryakıt satışında kısıtlamalar uygulanıyor.

Muhabir: Emre Gürkan Abay

Yetkililer, 1 Temmuz'da başlayan ve ülkenin güneyini etkisi altına alan orman yangınlarının Gard, Pyrenees-Orientales ve Herault vilayetlerinde devam ettiğini bildirdi.

Pyrenees-Orientales'de yer alan Canet-en-Roussillon tatil beldesindeki yangına müdahale sırasında biri çocuk, 6'sı itfaiye görevlisi 12 kişi hafif şekilde yaralandı.

Canet-en-Roussillon'da dün alevlerin şiddetini artırması sonucu 280 bungalovun yandığı ve yaklaşık 3 bin tatilcinin tahliye edildiği bölgedeki söndürme çalışmaları sürüyor.

Öte yandan çoğunluğu güneyde bulunan 6 vilayet, yüksek yangın riski nedeniyle kırmızı alarm durumunda.

Başbakan Sebastien Lecornu, dün yaptığı açıklamada, Avrupa'yı etkisi altına alan sıcak hava dalgasından en çok etkilenen ülkelerin başında gelen Fransa'da yaz sezonunda şu ana kadar 8 bin 700 hektar alanın yandığını bildirmişti.

Lecornu, 10 yangından 9'unun insan faaliyetlerinden kaynaklandığını açıklamıştı.

Muhabir: Şeyma Yiğit

Görüşmede Kalibaf, İran ile Çin arasındaki stratejik işbirliğinin yükseltilmesi ve iki ülkenin daha yakın ilişkiler kurması gerektiğini belirtti.

Çin'in, İran'ın zor zamanlarında yanında olduğunu İran'ın da savaş ve ateşkes süreci boyunca Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapacak olan Çin gemilerine kolaylık sağladığını kaydeden Kalibaf, 'ABD'nin tek yönlü politikaları karşısında İran ile Çin arasında siyasi ve ekonomik alanlarda yakın ilişki oldukça önemlidir.' dedi.

Hürmüz Boğazı'nın yönetimi konusunda kararlı olduklarını vurgulayan Kalibaf, 'ABD'nin Hürmüz Boğazı'na herhangi bir müdahalesine izin vermeyeceğiz.' dedi.

Kalibaf son olarak, İsrail'in, İran ile ABD arasında imzalanan mutabakat zaptını bozmak için faaliyet yürüttüğüne dikkati çekerek, İran'ın askeri gücünün caydırıcı bir nitelik taşıdığını söyledi.

Muhabir: Tolga Akbaba

1949'da kuruluşundan bu yana NATO'nun evrimsel dönüşümlerini Soğuk Savaş Dönemi (1.0), Soğuk Savaş Sonrası ve 11 Eylül dönemi (2.0) ve şimdi Rus tehdidinin yeniden belirginleştiği ve kolektif savunma ile büyük güç rekabetine dönüş dönemi (3.0) olarak tanımlamak mümkün.

İstanbul Zirvesi, İttifak'ın 'NATO 2.0' olarak tanımlanan dönüşümünü kurumsallaştırdı, 7-8 Temmuz'da düzenlenecek Ankara Zirvesi'nin ise 'NATO 3.0' olarak nitelendirilen yeni dönemin şekillenmesinde önemli bir dönüm noktası olması bekleniyor.

Kuruluşunun ardından NATO '1.0' versiyonunda İttifak'ın temel odağı savunmaydı.

Bu dönemde NATO, büyük ve sabit konuşlu askeri güçlere sahip, tek ve açık bir tehdide karşı konumlanmış bir yapı niteliği taşıyordu.

Sovyetler Birliği'nin İttifak üyelerine askeri saldırganlığı ihtimal olarak dahi görmesini engelleyen bu dönem, Avrupa'da Soğuk Savaş'ın sıcak savaşa dönüşmesini engellemişti.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla tehdit algısı kökten değişen NATO, bu dönemde kolektif savunmanın yanı sıra kriz yönetimi, barışı destekleme operasyonları ve ortaklıklarını geliştirmeye yöneldi.

Boğazın iki yakasında 26 üyeyi ağırlayan İstanbul Zirvesi bildirisinde 'İttifak'ın geleneksel savunmadan küresel güvenlik ve kriz yönetimi kapasitesine evrildiği' teyit edildi.

11 Eylül 2001 saldırıları sonrasında oluşan güvenlik ortamında '5'inci maddeyi' ilk kez işletmiş olan NATO'nun o dönemdeki en önemli önceliklerinden biri terörle mücadeleydi.

İstanbul Zirvesi'nde Afganistan'daki istikrar misyonunun genişletilmesi ön plana çıkarken zirvede Irak'taki güvenlik güçlerine eğitim desteği fikri de olgunlaşmıştı.

Böylelikle 2004 İstanbul Zirvesi, '2.0' versiyonunun pekişmesi ve kurumsallaşmasına vesile olmuştu.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Brüksel'de AA muhabirine yaptığı açıklamada, Ankara Zirvesi'nde temel önceliklerden birinin 'NATO 3.0'ı inşa etmek olacağını belirterek, zirvenin yeni vizyonun şekillenmesine vesile olacağını teyit etti.

Yeni sınama ve güvenlik dengelerine göre sürekli dönüşerek tarihin en uzun ömürlü ittifakı olmayı başaran NATO, '3.0' versiyonuyla bir nevi 'fabrika ayarlarına' dönmeye hazırlanıyor.

Bu kavram son dönemde daha sık gündeme gelse de temelini oluşturan külfet paylaşımının daha adil dağıtılması talebi, ABD'nin uzun yıllardır dile getirdiği öncelikler arasında yer alıyor.

ABD yönetimi tarafından ortaya atılan bu vizyon, en basit şekliyle Avrupa'nın konvansiyonel savunmada liderliği üstlenmesi ve ABD'nin Avrupa'daki askeri varlığının gözden geçirilmesi ile Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarının artmasını sağlayarak 'bedavacılığa' son verilmesi olarak tanımlanıyor.

'NATO 3.0', ABD'nin nükleer şemsiye güvenliğinin ve 'stratejik liderliğinin' devamını, Avrupa'nın konvansiyonel savunma yükünü ise kendisinin taşımasını öngörüyor.

ABD, 'NATO 3.0' çerçevesinde Avrupa'ya sağladığı kuvvet ve yeteneklerde azalmaya gitmeyi değerlendiriyor ve Avrupalı müttefiklerin 'külfet aktarımı' çerçevesinde daha fazla sorumluluk almasını talep ediyor.

Soğuk Savaş'ta İttifak topraklarını saldırılarından koruyan 'NATO 1.0' modelini esas alan yeni vizyon, İttifak'ın yeniden kolektif savunmaya odaklanmasını öngörüyor.

İttifak'ın en önemli üyelerinden Türkiye'nin, 2004 İstanbul Zirvesi döneminde üstlendiği rollerle NATO içinde kilit bir konum edindiği, 2026 Ankara Zirvesi'ne gelindiğinde rolü değişse de stratejik öneminin azalmadığı, aksine daha da arttığı görülüyor.

Türkiye'nin, 2004'te İttifak içinde ağırlıklı olarak coğrafi konumu ve terörle mücadeledeki rolüyle ön plana çıktığı değerlendiriliyor.

İstanbul Zirvesi'ne damga vuran Afganistan operasyonları için kritik lojistik merkez ve Irak Savaşı'nın ardından Orta Doğu'ya komşu tek NATO ülkesi olması, terörle mücadelede ön cephe müttefiki görülmesi ve Karadeniz, Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu'yu birbirine bağlayan stratejik konumu, bu dönemde Türkiye'yi ön plana çıkaran hususlar arasında yer alıyor.

Ankara Zirvesi'ne doğru Türkiye'nin öneminin çok daha geniş güvenlik çerçevesinde değerlendirildiği görülüyor.

İttifak'ın Karadeniz'e açılan en önemli ülkesi olmanın yanı sıra Türkiye, halihazırda arabuluculuk ve liderlik kapasitesiyle de dikkati çekiyor.

Türkiye, Avrupa'nın güney kanadının güvenliğine katkı sağlayan kilit aktörlerden biri olmaya devam ederken aynı zamanda hızla gelişen savunma sanayisi sayesinde NATO'nun savunma üretim kapasitesi ve kolektif güvenliğine katkı sağlayan önemli üreticilerden biri konumuna ulaşmış bulunuyor.

Ev sahipliğini üstlendiği iki zirve arasında Türkiye'nin NATO içindeki rolünün 'bölgesel güvenlik sağlayıcısından' 'Avrupa-Atlantik güvenliğinin birçok başlığında belirleyici rol oynayan çok boyutlu stratejik müttefike' evrildiği değerlendiriliyor.

2004 İstanbul ve 2026 Ankara zirveleri, NATO'nun farklı dönüşüm evrelerine yön veren kilometre taşları olarak öne çıkarken Türkiye'nin de İttifak'ın değişen güvenlik önceliklerine uyum sağlayan ve bu dönüşüme katkı sunan kilit müttefiklerden biri olmayı sürdürdüğü görülüyor.

Muhabir: Şerife Çetin

Bunun çok önemli bir zirve olacağını belirten Francken, son dönemdeki uluslararası gelişmeler karşısında NATO'nun zorlu dönemlerden geçtiğini dile getirdi.

Francken, 'Orta Doğu konusunda, İran rejimine karşı yürütülen savaş konusunda tartışmalar oldu. Amerikan uçakları için askeri üslerin kullanıma açılması konusunda bazı gerginlikler yaşadık. Savunma harcamalarının artırılması konusunda da bazı görüş ayrılıkları oldu. Dolayısıyla NATO açısından 'en kolay yıl' olmadı.' değerlendirmesini yaptı.

Bu nedenle birlik olunmasının her zamankinden daha büyük önem taşıdığını vurgulayan Francken, savunma yatırımları, NATO Kuvvet Modeli, üretimin artırılması, hava savunması ve yeni teknolojiler konusunda birlikte çalışılması gerektiğinin altını çizdi.

Francken, zirveden beklentilerinin sorulması üzerine, 'Ankara'ya gitmeyi sabırsızlıkla bekliyorum. Çünkü Türk halkının sıcak misafirperverliği gerçekten çok güzel. Ayrıca NATO Savunma Sanayisi Forumu için de orada olacağım. Dolayısıyla gelecek pazartesiden çarşamba akşamına kadar Ankara'da bulunacağım.' ifadelerini kullandı.

Zirvede, müttefiklerin birlikte durduklarını göstermesinin önemli olduğunu vurgulayan Francken, 'Birlikte ayakta kalırız, ayrışırsak düşeriz. En önemli konu bu, birlik göstermek. İkinci olarak teknoloji, hava savunması ve savunma sanayisi üretiminin artırılması üzerinde çalışmamız gerekiyor. Üçüncü olarak ise elbette Ukrayna'nın Rusya'nın saldırganlığına karşı desteklenmesi önemli.' dedi.

Francken, Ankara zirvesinde somutlaşması beklenen 'NATO 3.0' vizyonuyla ilgili, 'Bu, Belçika'nın ve Avrupalı müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi, savunmaya daha fazla yatırım yapması ve Avrupa kıtasının güvenlik mimarisini kendi ellerine alması anlamına geliyor. Asıl mesele bu ve yapmamız gereken de budur.' diye konuştu.

ABD'nin Avrupa'daki askeri katkılarını azaltması ve Avrupa'nın oluşacak boşlukları doldurmasına ilişkin Francken, şunları kaydetti:

'Yapmamız gereken şey iyi bir NATO planlamasına sahip olmak. Bunu NATO Müttefik Kuvvetler Avrupa Yüksek Komutanı (SACEUR) yürütüyor. Bu planlamayı gerçekten hayata geçirmemiz, sağlam planlar hazırlamamız ve bu planlara uymamız gerekiyor. Bu da hedeflerimizi yerine getirmemiz ve tüm kabiliyet eksikliklerini gidermemiz anlamına geliyor. Çünkü ABD, birliklerini ve bazı askeri kabiliyetlerini Avrupa'dan çekerek dikkatini Asya-Pasifik bölgesine yönlendirecek. Bu nedenle bizim daha fazla sorumluluk üstlenmemiz, eksiklerimizi tamamlamamız ve üzerimize düşeni yapmamız gerekiyor.'

Francken, 'Belçika olarak NATO Kuvvet Modeli kapsamında havada yakıt ikmal uçakları, F-16 savaş uçakları, MQ-9B SkyGuardian insansız hava araçları ile istihbarat, keşif ve gözetleme (ISR) kabiliyetlerini tahsis edeceğiz. Böylece Belçika Savunması olarak NATO için daha fazla katkıyı derhal sağlamaya hazır olacağız.' ifadelerini kullandı.

Bakan Francken, ev sahibi ülke Türkiye'nin NATO'ya katkılarına da değinerek, 'Türkiye çok önemli bir müttefik. Uzun yıllardır NATO üyesi olan ve İttifak içinde önemli yere sahip bir ülke. NATO'nun Türkiye'ye ihtiyacı var ve birlikte çok iyi çalışabileceğimizi umuyorum. Zirvenin son derece iyi şekilde organize edileceğini duydum. Türk halkının sıcak misafirperverliğini yeniden görmeyi sabırsızlıkla bekliyorum. Evet, Ankara'yı seviyorum, Türkiye'yi seviyorum. Orada bulunmayı gerçekten dört gözle bekliyorum.' dedi.

Türkiye'nin Avrupa'nın savunma programlarına katılması gerektiğini vurgulayan Francken, 'Bana göre Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin (AB) SAFE-2 programında yer alması gerekiyor. AB kredilerine dayanan SAFE-2 paketinde Türkiye'nin mutlaka bulunması gerektiğini düşünüyorum. Türkiye'nin SAFE-1'e dahil edilmemiş olması bir hataydı. Türkiye'nin teknolojisinden öğreneceğimiz çok şey var.' diye konuştu.

Belçika'nın 'Navy Days 2026' etkinliği için halihazırda Belçika'nın Zeebrugge Deniz Üssü'nde demirleyen 'TCG Burgazada'yı ziyaretine atıfta bulunan Francken, 'Korvetinizi gördüm, gerçekten çok etkileyici, ileri teknolojiye sahip ve yüksek standartlarda bir platform.' dedi.

Francken, 'Türkiye'nin bu sürecin içinde olması gerekiyor çünkü çok önemli bir müttefik. Birlikte çalışmalıyız. Her geçen gün güçlenen rakiplerimiz ve düşmanlarımız var. Bu nedenle güçlü kalmak ve değerlerimizi savunmak için birlikte hareket etmeliyiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Ülkesinin Türkiye ile birçok alanda işbirliği içinde olduğunu belirten Francken, 'Birlikte çok sayıda eğitim faaliyeti yürütüyoruz. NATO çatısı altında çalışıyoruz ve bu kapsamda ortak eğitimler gerçekleştiriyoruz. Ayrıca ortak tedarik ve savunma sanayisi alanında daha fazla işbirliği yapabileceğimizi düşünüyorum.' ifadelerini kullandı.

Francken, ülkesinin geçen ay Türkiye'ye düzenlediği kapsamlı Ekonomik Misyon'a değinerek, 'Türkiye'ye gerçekleştirdiğimiz ekonomik misyonun ardından işbirlikleri sürüyor ve yeni sözleşmeler imzalanmaya devam ediyor. Aradan aylar geçmiş olmasına rağmen ekonomik misyonun somut sonuçlar verdiğini görüyoruz. Bu çok olumlu bir gelişme ve bu doğrultuda ilerlemeye devam edeceğiz.' dedi.

Muhabir: Selen Valente Rasquinho

NATO'nun kuruluşundan bu yana köklü dönüşümlerden geçtiğini ifade eden de Hoop Scheffer, İttifak'ın Soğuk Savaş boyunca ABD'nin şemsiyesi altında Avrupa'yı koruduğunu, ardından Berlin Duvarı'nın yıkıldığını ve Sovyetler Birliği'nin çöküşünün geldiğini hatırlattı.

De Hoop Scheffer, NATO'nun 'sınır ötesi operasyon kabiliyetine sahip' anlamına gelen, 'seferi' diye nitelendirdiği yapıya dönüştüğünü belirterek, Afganistan'a yapılan müdahalenin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) kararı kapsamında Uluslararası Güvenlik Destek Gücü (ISAF) adıyla komutası NATO'da olan bir misyon halini aldığını anımsattı.

Eski NATO Genel Sekreteri, 'Bugün NATO, hibrit savaşlarda yapay zeka ortamında faaliyet gösteriyor, hibrit savaşlara hazırlanmalı. Dolayısıyla şu anda NATO 3.0'a doğru ilerliyor.' değerlendirmesinde bulundu.

De Hoop Scheffer, Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi'nden beklentilerini de dile getirdi.

'Ankara Zirvesi, birçok konuda mutabakat sağlamalıdır ve inanıyorum ki sağlayacaktır.' görüşünü paylaşan de Hoop Scheffer, bunlardan birinin, İttifak üyelerinin mali yükümlülüklerini yerine getirmeleri olduğunun altını çizdi.

De Hoop Scheffer, geçen sene Lahey'de yapılan NATO Zirvesi'nde savunma harcamalarının yüzde 5'e çıkarılması taahhüdünü anımsatarak, Ankara'daki zirvede de bu yükümlülüğün gözden geçirileceğini vurguladı.

Zirvede mali konuların yanı sıra Ukrayna'da devam eden savaşın ve Orta Doğu'daki gelişmelerin de ele alınacağını anlatan de Hoop Scheffer, 'Orta Doğu'ya doğrudan müdahale etmek, NATO'nun görev tanımında yer almıyor ancak küresel güvenliğin bölünmez bir bütün olduğu gerçeği de yadsınamaz.' ifadesini kullandı.

De Hoop Scheffer, NATO'nun dağılacağı iddialarına ilişkin de şunları kaydetti:

'NATO, dağılmayacak. NATO, tarihi boyunca pek çok kez ağır hasta ya da ölü ilan edildi. NATO, elbette Çin veya Hint-Pasifik dahil dünyada olup bitenlerle siyasi olarak ilgileniyor. Bu durum, NATO'nun bu bölgelerde harekete geçeceği anlamına gelmez ancak güvenlik bölünmez bir kavramdır. Bana kalırsa NATO, Avrupalı müttefiklerin İttifak'ın savunma harcamaları konusunda çok büyük bir sorumluluk üstlenmesi şartıyla hayatta ve aktif olmaya devam edecek. Bu konuda nereden bakarsanız bakın, (ABD) Başkan (Donald) Trump haklı.'

De Hoop Scheffer, NATO için en büyük önceliğin Doğu kanadı olduğunu ancak İttifak'ın Güney kanadının da ihmal edilmemesi gerektiğini söyledi.

Eski Genel Sekreter, 'Güney kanadı, Türkiye açısından önemli ve dolayısıyla NATO açısından da önem taşıyor.' ifadesini kullandı.

Türkiye'nin 80 milyonu aşkın nüfusuna, daimi ordusuna ve NATO için sağladığı büyük katma değeriyle zirveye ev sahipliği yapmasının önemli olduğunu vurgulayan de Hoop Scheffer, 'İstanbul'da, Türkiye'de katıldığım ilk zirve olan NATO 2004'ten sonra Türkiye'nin (NATO Zirvesi'ne) ev sahibi rolünü yeniden üstlenmesinin vakti çoktan gelmişti. Bu, Türkiye'nin sahip olduğu ciddiyetin, siyasi ve askeri ağırlığının bir kabulüdür.' dedi.

De Hoop Scheffer, NATO'nun Doğu kanadını ve genelde tüm kanatlarını savunma konusundaki kararlılığın artırılması gerektiğini belirterek 'Bu konuda Türkiye, önemli bir rol oynuyor.' değerlendirmesinde bulundu.

NATO'nun geleceğine ilişkin görüşlerini de paylaşan de Hoop Scheffer, şunları kaydetti:

'NATO'daki senaryo, uzlaşmaya dayalı, Avrupa'daki NATO müttefiklerinin daha fazla sorumluluk üstlendiği bir senaryo olmalı. Başkan Trump, bu konuda haklı. Avrupalı müttefikler olarak çok daha fazlasını yapmalıyız. Dolayısıyla, NATO'nun komuta yapısında bir Avrupalılaşma görüyorum. Daha fazla Avrupalı göreceğiz. Avrupa, doğrudan ABD askeri desteği olmadan da kendini savunmak zorundadır, savunabilmelidir. Bu, ancak İttifak'ın sağladığı nihai nükleer garantinin yürürlükte kalmasıyla mümkündür. Bu garantinin devam edeceğine güvenim tam.'

Muhabir: Nazlı Yüzbaşıoğlu, Salih Okuroğlu

Anadolu Ajansı (AA), İsrail ordusunun Filistin topraklarında yürüttüğü askeri faaliyetlerde yapay zekayı nasıl bir kitle imha ve gözetim silahına dönüştürdüğünü, bu süreçte rol oynayan sistemlerin işleyiş mekanizmasını derledi.

Gazze sınırına yakın bir konumda kurulan ABD destekli Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi, İsrail ordusunun saha operasyonları ile dijital istihbarat ağlarını birbirine bağlıyor.

Bu merkezde, uydu görüntüleri, biyometrik veriler, insansız hava aracı (İHA) sinyalleri ve telekomünikasyon kayıtları gibi anlık veriler yapay zeka sistemleriyle tek bir havuzda işlenerek doğrudan askeri unsurlara aktarılıyor.

Süreçte aktif rol oynayan ABD merkezli Palantir firmasının 'Maven' platformu, farklı kaynaklardan gelen istihbaratı birleştirerek hedefleme süreçlerini otomatik hale getiriyor. Diğer yandan ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) destekli Dataminr şirketi ise sosyal medya verileri üzerinden gerçek zamanlı risk analizleri sunuyor.

Karmaşık saha bilgileri bu sayede dış kaynak ve veri merkezleri tarafından işlenerek İsrail unsurlarına eş zamanlı somut bilgi ve analiz olarak aktarılıyor. İsrail, Palantir ve Dataminr gibi küresel şirketlerin sağladığı veriler sayesinde katliamını başka bir boyuta taşıyor.

İsrail'in Gazze'deki katliamlarında 'Lavender' ve 'Where's Daddy' gibi yapay zeka tabanlı hedef tespit sistemlerini etkin şekilde kullandığı biliniyor. İsimleri her ne kadar sempatik ve sivil bir uygulama çağrışımında bulunsa da bu uygulamalar binlerce Filistinlinin takip ve tarassudunda kullanılıyor.

'Where's Daddy? (Babam nerede?)' adlı sistem Filistin'de insanları ev ve iş yerlerine kadar düzenli şekilde takip ediyor ve eve girdiklerinde İsrail unsurlarını bilgilendiriyor. Bu yazılım sayesinde hedef alınan kişilerin evlerinin içinde kim olduğuna bakılmaksızın bombalanıyor, sivillerin varlığı umursanmıyor.

'Lavender (Lavanta)' adlı sistem de Filistinlilerin Hamas ve diğer gruplarla olası bağlantıları üzerine tahminler yürüterek analizlerde bulunuyor, bu analizler üzerinden İsrail'in bir kanaat oluşturmasını destekliyor. Bu sistemlerin arkasında ise 'İsrail'e en açık şekilde destek veren CEO benim' diyen Alex Karp'ın kurucu ortağı olduğu Palantir olduğu ifade ediliyor.

İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog ve Savunma Bakanlığı yetkilileriyle Ocak 2024'te stratejik ortaklık anlaşması imzalayan Palantir, savaşla ilgili görevlerde kullanılmak üzere İsrail ordusuna hedef belirleme odaklı destek sağladığını kabul ediyor.

Yapay zekanın silahlaştırılması, İsrail'in sivil ölümlerini 'algoritma hatası' diyerek geçiştirmesine ve hukuki sorumluluktan kaçmasına imkan tanıdığı gerekçesiyle eleştiriliyor.

İsrail, sınır denetimi ve Filistinlilerin kimlik tespiti için ABD'li Easy Aerial firmasının dronları ile İsrail merkezli Elbit Systems şirketinin yüz tanıma teknolojilerini kullanıyor. ABD'nin sağladığı bu sistem sayesinde Filistinlilerin önce kimlikleri tespit ediliyor sonrasında da her hareketi izlenmeye başlıyor.

Sistem topladığı bu bilgileri düzenli şekilde bireyin kim olduğuna bakmaksızın İsrail ordusuna sağlıyor bu da İsrail'in askeri ve operasyonel altyapısını besliyor. Aynı zamanda 'büyük veri' için de arşiv oluşturuyor.

Palantir'in kurucu ortakları Alex Karp ile Peter Thiel'in, Ocak 2024'te İsrail'e ziyaretiyle şirket ve Tel Aviv işbirliği daha da somutlaştı.

İsrail ordusuyla anlaşma imzalayan Palantir, orduya hedef belirleme ve veri analizi sağlayan yapay zeka teknolojileri sunacağını duyurdu, ancak anlaşmaya ilişkin detay vermedi.

Şirketin yöneticisi Karp, Ekim 2023 sonrası İsrail'in teknoloji talebinin artmasıyla ülkeye daha önce vermedikleri farklı ürünler sağlamaya başladıklarını belirtti.

Google ve Amazon'un Tel Aviv hükümetiyle Nisan 2021'de imzaladığı 1,2 milyar dolar değerindeki 'Nimbus Projesi', İsrail'in yapay zekayı askeri amaçlarla kullanmasındaki projelerin başında geliyor.

Proje kapsamında İsrail'in sınırları içinde verilerin fiziksel bilgisayarlar yerine internetten erişilebilen sunucularda saklanmasını sağlayan bulut depolama merkezleri kuruldu. Ayrıca devlet kurumlarına ve orduya gelişmiş yapay zeka ve makine öğrenimi hizmetleri sunuldu. İsrail bu sayede topladığı tüm verileri kendi altyapısında toplayıp işleyebilme kapasitesini artırdı.

Sızdırılan belgelere göre Google Cloud platformu, İsrail'e yüz tanıma, görüntüleri otomatik sınıflandırma, nesne takibi ile ses ve fotoğraflar üzerinden duygu analizi yapabilme imkanı sağlıyor. Bu sayede kişiler yalnızca görüntülerinden değil, davranış ve mimikleri üzerinden de analiz ediliyor.

Sistemde yer alan 'AutoML' adlı yapay zeka aracı ise Filistinli tutuklu kayıtları, saldırı planları ve keşif raporları gibi çok sayıda veriyi aynı anda inceleyerek senaryo ve hedef koordinatları oluşturabiliyor. Bu sayede farklı kaynaklardan gelen bilgi ve senaryolar bir araya getirilerek karar alma süreçleri destekleniyor.

Sistem yazılı belgeleri de analiz ederek 'İsrail karşıtı' olarak tanımladığı ifadeleri kullananları tespit edip fişliyor. Sokak kameraları ile İHA'lardan gelen canlı görüntüleri anlık inceleyerek kişi ve nesne takibi yapabiliyor.

Bu özellikler, İsrail'in bulut teknolojisini yalnızca veri depolamak için değil, çok büyük miktardaki bilgiyi yapay zekayla analiz ederek askeri operasyonların planlama ve karar alma süreçlerinde aktif şekilde kullandığını ortaya koyuyor.

Ekim 2023'ten bu yana devam eden ve 1000. gününe ulaşan İsrail saldırıları, Gazze Şeridi'nde 2,4 milyondan fazla insanı doğrudan etkileyen ağır bir etnik temizlik ve soykırıma dönüştü.

Filistin topraklarının yüzde 80'inden fazlasının işgal edildiği bu süreçte, 223 bin tondan fazla patlayıcı kullanılarak bölgenin yüzde 90'ında toplu yıkım gerçekleşti.

Hastanelere ulaştırılan cenaze sayısı 73 bin 66'yı bulurken, Filistin'de hayatını kaybedenlerin yüzde 55'ini başta 21 bin 500'ü aşkın çocuk ve 12 bin 500'den fazla kadın olmak üzere savunmasız siviller oluşturuyor.

Filistin'de tüm fertleri katledilerek nüfus sicilinden tamamen silinen binlerce ailenin yanı sıra geride kalan 173 bin 514 yaralı, çöken sağlık sistemi ve felç olan eğitim altyapısı bölgedeki insani dramın boyutunu gözler önüne seriyor.

Muhabir: Yasin Yorgancı

Bölge yetkilileri, kazada ilk belirlemelere göre 40 kişinin hayatını kaybettiğini, 8 kişinin yaralandığını bildirdi.

Yetkililer, arama kurtarma ve sağlık ekiplerinin olay yerine sevk edildiğini, kazanın nedeninin belirlenmesi için soruşturma başlatılacağını bildirdi.

Muhabir: Damla Delialioğlu

Hatay'da deprem sonrası konutların tapu işlemleriyle ilgili gündeme gelen "şerefiye bedeli" iddiası, hak sahipleri arasında endişeye neden oldu. CHP Antakya İlçe Başkanı Ümit Kutlu, hak sahiplerinden son günlerde yoğun şekilde benzer iddialar duyduklarını belirterek Hatay Valiliği'ne kamuoyunu aydınlatacak bir açıklama yapılması çağrısında bulundu.

Kutlu, hak sahiplerinin tapularını alabilmeleri için daha önce açıklanan 485 bin liralık bedelin üzerine, kata ve dairenin konumuna göre değişecek şekilde "şerefiye bedeli" adı altında ek bir ücret alınacağı yönünde söylentilerin yayıldığını ifade etti.

"Hak Sahipleri Net Bir Açıklama Bekliyor"

Konuya ilişkin açıklama yapan CHP Antakya İlçe Başkanı Ümit Kutlu, şu ifadeleri kullandı:

"Hatay'da hak sahiplerinin tapularını almak için belirlenen 485 bin liranın üzerine yeni bir bedel alınacağı konuşuluyor. Bu bedelin adının şerefiye bedeli olacağı söyleniyor. Şerefiye bedeli, kata ve konuma göre 485 bin liranın üzerine büyük bir külfet oluşturacak şekilde yeni bir rakam olarak belirleneceği yönünde iddialar var. Sayın Valim, şerefiye bedeli neye göre alınacak ve bunun açıklaması ne zaman yapılacak? En kısa sürede hak sahipleri sizden bir açıklama bekliyor."

Gözler Resmi Açıklamada

Deprem sonrası konutlarına kavuşmayı bekleyen binlerce hak sahibi, söz konusu iddiaların doğru olup olmadığını merak ediyor. Özellikle tapu işlemleri öncesinde ek bir mali yükümlülük getirilip getirilmeyeceği konusunda resmi makamlardan yapılacak açıklama bekleniyor.

Şu ana kadar Hatay Valiliği veya ilgili kurumlar tarafından "şerefiye bedeli" iddialarına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Kamuoyunun merak ettiği konuya ilişkin sürecin nasıl şekilleneceği ve olası uygulamanın kapsamı, yapılacak resmi duyuruyla netlik kazanacak.

Valilikten yapılan açıklamaya göre, İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, Kemer Cumhuriyet Başsavcılığının talimatları doğrultusunda, kaçak alkol ve sahte ürün ticaretinin önlenmesine yönelik çalışma yürüttü.

Bu kapsamda, ilçedeki bir otele ait depoda yapılan aramada, 13 bin litre sahte ve kaçak içki ele geçirildi.

Olayla ilgili adli tahkikat başlatıldı.

Valilikten yapılan açıklamaya göre, Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının talimatları doğrultusunda İl Jandarma Komutanlığı ekipleri, ilçede meydana gelen 6 ayrı iş yerinden hırsızlık olayına ilişkin çalışma yürüttü.

Jandarma Suç Araştırma Timi (JASAT) ekiplerince yapılan araştırmalar sonucu, şüpheli K.P. yakalandı.

Şüphelinin bölgedeki suç bağlantılarının ortaya çıkarılmasına yönelik sürdürülen çalışmalarda, çok sayıda çalıntı malzeme ele geçirildi. Bunların bir kısmının ilçedeki bir evden çalınan eşyalar olduğu belirlendi. Bu eşyalar, sahiplerine teslim edildi.

Adliyeye sevk edilen zanlı, çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı.

Olayla ilgili adli soruşturma sürdürülüyor.

Bu çerçevede özellikle deprem sonrası kaldırımlar ile kamusal alanlar üzerine kurulan prefabrik ve baraka iş yerlerinin işgallerine son veren ekipler, kaldırımları işgal eden ve vatandaşların geçiş yolunu engelleyen seyyar satıcıları da uyardı.

Yapılan denetimlerin ve uyarıların ardından işgallerin tekrarlanması halinde cezai işlem uygulanacağını kaydeden HBB yetkilileri, kamu düzenini korumak, vatandaşların huzur, rahat ve esenliğini sağlamak amacıyla denetimleri düzenli olarak sürdürüleceğini belirtti.

Hayri Kaplan'ın (58) kullandığı 07 AIY 054 plakalı kamyonet, Akdam Mahallesi'nde yol kenarındaki ağaca çarptı.

İhbar üzerine bölgeye jandarma ve 112 Acil Sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerince yapılan kontrolde, sürücü Kaplan'ın kaza yerinde yaşamını yitirdiği belirlendi.

Kazada ağır yaralanan kamyonetteki C.K. (58) ambulansla hastaneye kaldırıldı.

Tedavi altına alınan C.K'nin sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu öğrenildi.

Cuma namazı sonrası Ulu Cami önünde gerçekleştirilen programda bir araya gelenler, işgale tepki gösterdi.

HÜDA PAR Adana İl Başkanı Fethullah Beyazçiçek, buradaki basın açıklamasında, Gazze'de 2 milyondan fazla Müslümanın en temel hak olan temiz suya erişemediğini, bölgeye ilaç, tıbbi malzeme ve yiyecek girişinin kısıtlandığını söyledi.

Yaz sıcaklarında milyonlarca mazlumun derme çatma naylon çadırlarda, susuz ve ekmeksiz bir ölüm kalım mücadelesi verdiğini ifade eden Beyazçiçek, 'Gözü dönmüş Siyonist caniler bununla da yetinmemekte, sığınılan o derme çatma bez parçalarını bombalarla, füzelerle hedef almakta ve kundaktaki bebekleri diri diri yakarak katletmektedir.' dedi.

Beyazçiçek, Gazze'de insanlık tarihinin gördüğü en aşağılık ve en vahşi soykırımının tam 1000 gün tüm dünyanın gözü önünde barbarca devam ettiğini belirterek, şunları kaydetti:

'Uluslararası hukukun, satılık insan hakları örgütlerinin ve adalet maskeli küresel tiyatroların tamamen yere serildiği bu 1000 gün sadece Siyonizmin vahşetini değil, bölge devletlerinin ve işbirlikçi rejimlerin içine düştüğü zilleti ve rezilliği de ibretlik bir şekilde tarihe kazımıştır. Gazze'deki direniş, İslam ümmetinin onur ve haysiyet savaşıdır. Bu savaşa sırtını dönenler, koltukları ve dolarları uğruna Siyonizme ve ABD'ye uşaklık edenler, tarihin, insanlığın ve Allah'ın huzurunda mutlaka lanetlenecek ve hesap vereceklerdir.'

Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesi'ndeki duruşmaya tutuklu sürücü sanık Melis K. (25), kazada hayatını kaybeden ikizler Kübra Güney (15) ve Büşra Güney (15) ile kuzenleri Nejla Öztürk (17) ve Zehra Serdil Atak'ın (18) aileleri, kazada yaralananlar ile taraf avukatlar katıldı.

Hakkındaki iddialar hatırlatılarak savunması alınan Melis K, yaşanan kazadan dolayı üzgün olduğunu söyledi.

Babaannesini ziyaret ettikten sonra evine giderken kazanın yaşandığını anlatan Melis K, olay yerinde bir tırın şerit ihlali yaptığını ve aracının sağ tekerine temas ettiğini öne sürdü.

Bu temastan sonra direksiyon hakimiyetini kaybettiğini ileri süren Melis K, şöyle devam etti:

'Hızım 70-80 kilometre olabilir tam hatırlamıyorum. Direksiyon hakimiyetini kaybedince refüje savruldum ve hava yastıkları açıldı. Çok korktum. Çevredekiler yardım etmeye geldi, şok içerisindeydim. Şoku atlatınca yerde yatan yayaları gördüm. Yanımdakiler, bir tırın yayalara çarptığını ve kaçtığını söyledi. Böyle olsun istemezdim. Hız yapan biri de değilim. Yol kötüydü ve bilirkişi raporundaki gibi hızlı olduğumu düşünmüyorum.'

Kaza anında yayaları görmediğini savunan Melis K, 'Bilerek, isteyerek yapmadım. Yayaları görsem, tırın altına ben girerdim. Yakınlarını anlıyorum gerçekten çok üzgünüm.' dedi.

Kazada yaralanan Burkan Acar da yaya geçidinde araçların geçmesini beklerken kazanın yaşandığını belirterek, 'Tırın geldiğini gördüm, tır çarpmadı. Sanığın bize çarpma anını ise görmedim. Sonrasında ne olduğunu hatırlamıyorum. 2 ay hastanede yattım, vücudumda kalıcı hasarlar var. Sanıktan şikayetçiyim.' diye konuştu.

Hayatını kaybeden Nejla Öztürk'ün annesi Havva Öztürk de bu kazadan 4 ay önce oğlunu trafik kazasında kaybettiğini dile getirdi.

Kızının hayallerinin olduğunu anlatan Öztürk, 'Bir kızım vardı, o da gitti. Bu bir cinayet, toplu katliam. Sanıktan şikayetçiyim.' dedi.

Öztürk'ün babası Mehmet Öztürk de sanığın ailesinin kazadan sonra kendilerine başsağlığı dileğinde bile bulunmadığını iddia etti.

Kazada hayatını kaybeden Kübra ve Büşra'nın babaları Mehmet Güney de kızlarıyla kazadan 10 dakika önce telefonda görüştüklerini anlattı.

Çocuklarının eve gelirken kazanın yaşandığını belirten Güney, 'Çocuklarımın hayalleri vardı, biri doktor, biri avukat olmak istiyordu. Aslında 30 kilometre hızla gidilecek yol, o hızla geçilmez. 2 çocuğum vardı, sanık çocuksuz bıraktı. En ağır şekilde cezalandırılmasını talep ediyorum.' ifadelerini kullandı.

Evlatlarını kaybeden diğer aileler de sanıktan şikayetçi olduklarını belirtti.

Kazada yaralanan Yunus Bagı ile bazı tanıklar ve taraf avukatları da dinleyen mahkeme heyeti, sanığın tutukluluk halinin devamına, olay yerinde akşam keşfinin yapılmasına, yaralılara ilişkin adli tıp raporunun beklenmesine karar vererek duruşmayı erteledi.

Duruşma sonrasında kazada çocuklarını kaybeden aileler, müşteki avukatlar ve çocukların arkadaşlarının katılımıyla Mersin Adliyesi önünde basın açıklaması yapıldı.

- Olay

Akdeniz ilçesi Çilek Mahallesi'nde, 2 Şubat'ta Melis K'nın kullandığı cip, D-400 kara yolu Bekirde Kavşağı'ndaki yaya geçidinden karşıya geçmeye çalışan yayalara çarpmış, kazada ikizler Kübra Güney ve Büşra Güney ile kuzenleri Nejla Öztürk ve Zehra Serdil Atak hayatını kaybetmiş, Burkan Acar ve Yunus Bagı yaralanmıştı. Kazanın ardından tutuklanan sürücü hakkında, Mersin Cumhuriyet Başsavcılığınca 'bilinçli taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına neden olma' suçundan 2 yıl 8 aydan 22 yıl 6 aya kadar hapisle cezalandırılması istenen iddianame, Mersin 7. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edilmişti.