Ancak bugün aynı noktada ne çalışan bir teleferik var ne de Hatay’ın binlerce yıllık geçmişine yakışan bir arkeolojik alan…

Ortada; yıllardır tamamlanamayan bir proje, çürümeye bırakılmış yapılar ve çöplerin arasında kaderine terk edilmiş tarih bulunuyor.

Teleferik Kazısından Dünya Çapında Eser Çıktı

Teleferik projesi kapsamında 2012 yılında yürütülen çalışmalar sırasında Roma dönemine ait kalıntılara rastlanınca bölgede kurtarma kazıları başlatıldı. Kazılarda mozaik parçalarının yanı sıra sütunlar, mimari yapı kalıntıları ve yer altı kanalları ortaya çıkarıldı.

Alanı dünya gündemine taşıyan asıl keşif ise kamuoyunda “Neşeli Ol, Hayatını Yaşa” adıyla tanınan İskelet Mozaiği oldu.

Bir evin yemek salonuna ait olduğu değerlendirilen mozaik, üzerindeki iskelet figürü ve Grekçe yazısıyla büyük ilgi gördü. Türkiye’de benzerinin bulunmadığı, İtalya’da ise benzer bir örneğinin olduğu açıklanan eser, 2016 yılında kamuoyuna tanıtılmasının ardından yalnızca Hatay’ın değil, Türkiye’nin en çok konuşulan arkeolojik buluntularından biri haline geldi. Mozaiğin üzerindeki yazının kesin çevirisine ilişkin akademik tartışmalar bulunsa da eser, “Neşeli Ol, Hayatını Yaşa” adıyla Hatay’ın simgeleri arasına girdi.

İlber Ortaylı, “Bulunduğu Yerde Müze Yapılsın” Demişti

Dönemin en fazla ilgi gören tarihî alanlarından biri olan kazı bölgesini 2016 yılında Prof. Dr. İlber Ortaylı da ziyaret etti.

Mozaiği son derece önemli ve nadir bir eser olarak değerlendiren Ortaylı, bulunduğu alanın müzeye dönüştürülmesini ve eserin burada sergilenmesini önermişti. Bu ziyaretin ardından gözler Antakya’ya çevrilmiş, bölge ulusal ve uluslararası basında geniş yer bulmuştu.

O günlerde dünyanın konuştuğu alanın bugün içine düştüğü durum ise Hatay adına utanç verici bir tablo ortaya koyuyor.

Eser Gitti, Yerine Replikası Kaldı

Tarihî mozaiğin aslı bulunduğu yerden kaldırılarak müzede sergilenmek üzere koruma altına alındı. Kazı alanına ise mozaiğin bir replikası yerleştirildi.

Ancak bölgede yalnızca replika bulunmuyor. Tarihî mozaik parçaları, sütunlar, yapı izleri ve yer altı kanalları hâlâ açık biçimde görülebiliyor. Buna rağmen alanın çevresinde bu mirası koruyacak, ziyaretçiye anlatacak ve güvenliği sağlayacak yeterli bir düzenleme bulunmuyor.

Hatay Asi Gazetesi’nin sahadaki incelemeleri, alanın çöp ve atıklarla çevrildiğini; teleferik merkezi olarak planlanan yapıların da bakımsızlık nedeniyle çürümeye yüz tuttuğunu ortaya koydu.

Tarihî Alan Sahipsiz Bırakıldı

Vatandaşların aktardığına göre kontrolsüz ve sahipsiz kalan bölge, geceleri alkol ve uyuşturucu madde kullanan kişilerin uğrak noktalarından biri haline geldi.

Dünyada benzerine az rastlanan bir eserin ortaya çıkarıldığı yerde bugün güvenlik, temizlik ve koruma önlemlerinin yetersizliği dikkat çekiyor. Binlerce yıllık tarih; çöplerin, kırık parçaların ve terk edilmiş yapıların arasında yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakılıyor.

Bu görüntü yalnızca basit bir çevre kirliliği değildir. Bu tablo, Hatay’ın tarihine karşı açık bir ilgisizliğin göstergesidir.

Milyonluk Hayalden Geriye Çürüyen Yapılar Kaldı

Yaklaşık 1150 metre uzunluğunda planlanan Antakya Teleferik Projesi, İplik Pazarı ile Habib-i Neccar Dağı’nı birbirine bağlayacaktı. Arkeolojik alanla bütünleşecek proje sayesinde Antakya’ya yeni bir turizm rotası kazandırılacağı açıklanmıştı.

Proje yıllar içinde farklı modellerle yeniden gündeme getirildi. 2020’deki ihale hazırlığında 47 milyon 500 bin liralık, 2021’deki başka bir ihale duyurusunda ise 61 milyon 312 bin 515 liralık muhammen bedeller açıklandı. Bunlar projenin gerçekleşmiş toplam harcaması değil, ilgili dönemlerde ilan edilen tahmini ihale bedelleriydi. Projenin yüzde 85-90 seviyesinde tamamlandığı da dönemin yetkilileri tarafından kamuoyuna duyurulmuştu. Buna rağmen teleferik hiçbir zaman halkın kullanımına açılamadı.

Bugün gelinen noktada, milyonlarca liralık kamu kaynağıyla ilişkilendirilen teleferik projesinin somut akıbeti açıklanmış değil. Bölgede hizmet veren bir sistem yerine çürüyen istasyon yapıları bulunuyor.

Hatay’ın Tarihine Reva Görülen Bu Mu?

Depremle büyük yıkım yaşayan Antakya’nın ayağa kalkabilmesi için tarihine, kültürüne ve turizm değerlerine her zamankinden daha fazla sahip çıkılması gerekiyor.

Bir zamanlar dünya basınının gündemine giren, tarihçilerin ziyaret ettiği ve Antakya’nın turizm geleceğinin merkezi olacağı söylenen bir alanın bugün çöplüğe dönüşmesine sessiz kalınamaz.

“Neşeli Ol, Hayatını Yaşa” mesajıyla dünyaya seslenen mozaik bugün koruma altında olabilir; ancak onun çıktığı topraklar sahipsiz bırakılmış durumda.

Antakya’nın binlerce yıllık tarihi çöplerin arasında çürürken artık birilerinin çıkıp hesap vermesi gerekiyor. Çünkü bu alan herhangi bir metruk yapı değil; dünyanın konuştuğu bir eserin doğduğu yer, Hatay’ın hafızası ve gelecek kuşaklara bırakılması gereken ortak mirastır.

Muratpaşa ilçesi Falez Parkı açıklarında paddle board ile denize açılan H.K. ve İ.C, kullandıkları küreklerin kırılması nedeniyle kıyıya dönemedi.

Durumun bildirilmesi üzerine bölgeye Deniz Polisi ekipleri sevk edildi.

Ekipler, denizde mahsur kalan 2 kişiyi bota alarak Kaleiçi Yat Limanı'na getirdi.

H.K. ve İ.C'nin sağlık durumlarının iyi olduğu öğrenildi.

KKTC'nin Girne Limanı'ndan Mersin'in Silifke ilçesindeki Taşucu Limanı'na gitmek için demir alan geminin 30 Ağustos'ta alabora olduğu kazada hayatını kaybeden Özdemir'in naaşı, Silifke'nin Nuru Mahallesi'ndeki mezarlığa götürüldü.

Burada kılınan cenaze namazına Özdemir'in yakınları ile Vali Atilla Toros, Silifke Kaymakamı Eyüp Fırat, Silifke Belediye Başkan Vekili Oğuzhan Kökten ile vatandaşlar katıldı.

Namazın ardından Özdemir'in naaşı, dualar eşliğinde toprağa verildi.

- Düğünden dönüyorlardı

Ölen Özdemir'in, eşi Şerif Özdemir, damadı Hakkı Şahin, kızları Şengül Şahin ve Kamuran Ünal ile bir yakınlarının düğününe katılmak için KKTC'ye gittikleri, Mersin'e dönmek için bindikleri yolcu gemisinde kazaya karıştıkları öğrenildi.

Hüseyin Özdemir'in eşinin kayıp olduğu, kızları ve damadının ise kurtarıldıkları belirtildi.

- Girne açıklarında alabora olan gemi

KKTC'deki Girne Limanı ile Mersin'deki Taşucu Limanı arasında sefer yapan hatta bulunan 'Filo Jet' isimli yüksek hızlı yolcu gemisi, pazar günü öğle saatlerinde Girne'den hareket ettikten kısa süre sonra ön kısmından su almaya başlamıştı. Girne Limanı'na dönmeye çalıştığı sırada alabora olan gemiden 241 kişi sağ kurtarılmış, 8 kişinin cenazesine ulaşılmış, kayıp 20 kişi için arama çalışması başlatılmıştı.

Geminin batan enkazının, denizin 514 metre derinliğinde bulunduğu bildirilmişti.

Samandağ’ın Tekebaşı, Çöğürlü, Sutaşı, Kuşalanı, Mızraklı, Koyunoğlu, Yeşilköy ve Meydan mahallelerini kapsayan proje kapsamında altyapı imalatlarının yanı sıra abonelik bağlantıları da devam ediyor. Bugüne kadar 5 bin 166 abonenin bağlantısı tamamlanırken, ekipler kalan imalatların tamamlanması için çalışmalarını sürdürüyor.

Su Verilen Mahallelerin Sayısı Artıyor

Tamamlanan hatların devreye alınmasıyla birlikte mahallelerde şebeke suyu kullanımı da kademeli olarak başlıyor. Proje kapsamında Mızraklı, Tekebaşı ve Sutaşı Mahallelerinin üst bölgesine su verildi.

Yetkililer, proje kapsamındaki kalan hat ve bağlantı imalatlarını tamamlayarak bölgedeki içme suyu altyapısını daha güçlü ve işlevsel hale getirmek için çalışmalarına devam ettiklerini ifade etti.

Aşırı sağcı milletvekillerinin sözlerini şiddetle kınayan ve kadınların başörtüsü takmasının 'aşırılıkçı bir ideoloji' gibi sunulmasına tepki gösteren CFCM, devletin 'başörtüsü takmayı seçen bir kadını da takmamayı seçen bir kadını da koruması, kadının özgürlüğüne ve tercihine cumhuriyet yasaları çerçevesinde saygı gösterilmesi gerektiğini' vurguladı.

CFCM, RN'yi işaret ederek, Fransa gibi bir ülkeyi yönetmeye talip olan bir siyasi partinin kamusal alanda kadınların kıyafetlerini denetlemek üzere polis ve jandarma görevlendirmeyi nasıl bir öncelik olarak görebildiğini şaşkınlıkla karşıladığını bildirdi.

Fransa'da aşırı sağcı RN Partisi milletvekili Jean-Philippe Tanguy katıldığı bir programda gelecek yıl yapılacak cumhurbaşkanı seçimlerini kazanmaları halinde başörtüsü takanlara para cezası uygulayacaklarını söylemişti.

Tanguy'un bu açıklamaları kamuoyunda tepki ile karşılanmıştı. Fransa'da kamusal alanda başörtüsü yasağı, halihazırda aşırı sağcı partinin seçim vaatleri arasında yer alıyor.

Ülkede kamu çalışanlarının yanı sıra 2004'ten bu yana ilk ve ortaöğretim seviyesindeki öğrenciler için de başörtüsü yasağı uygulanıyor.

İlk turu 18 Nisan, ikinci turu ise 2 Mayıs 2027'de yapılacak seçimlere iki dönem üst üste görev yapan Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron aday olamayacak.

​​​​​​​

Muhabir: Şeyma Yiğit

Yurtlardan Güzel İşler Fabrikası'na (GİF), Pusula'dan Platform Çalışmaları'na uzanan programlarda yer alan öğrenciler, birbirlerinin tecrübelerinden yararlandı, gelecek hedeflerini alanında yetkin isimlerle değerlendirdi.

Üç gün süren kampta genç kızlar, AK Parti İstanbul Milletvekili Rümeysa Kadak, Dr. Öğr. Üyesi Saliha Selman Adıyaman ve Nurdan Albamya İnce'nin katıldığı 'Kendi Yolunu Çizmek' ile 'Fikirden Etkiye: Gençlik, Gönüllülük ve Değişim' adlı panellerde de bir araya geldi.​​​​​​​

TÜRGEV Yönetim Kurulu Başkanı Hatice Akıncı Yılmaz da vakfın 30 yıllık eğitim anlayışına dikkati çekerek, '30 yıldır genç kızlarımızın kendilerini tanımaları, kabiliyetlerini keşfetmeleri, milli ve manevi değerlerinden aldıkları güçle dünyayı doğru okuyabilmeleri için çalışıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Kampın 'Yıldız Öğrenci' adının anlamına değinen Yılmaz, 'Bizim nazarımızda TÜRGEV çatısı altında yetişen her bir genç kızımız, fikriyle, birikimiyle, emeğiyle ve duruşuyla bir yıldız. Gökyüzüne baktığımızda yıldızların en karanlık gecelerde dahi ışıklarını kaybetmediğini görürüz. Fakat yıldızın kıymeti yalnızca parlamasında değil, bulunduğu yerde bir işaret, bir yön ve bir anlam taşımasındadır.' açıklamasında bulundu.

Yılmaz, gençlerin yetkinliklerini sorumluluk bilinciyle buluşturmalarının önemine işaret ederek, 'Türkiye Yüzyılı'nı, yetkinliğini sorumlulukla, emeğini iyilikle buluşturabilen genç kızlarımızla inşa edeceğimize inanıyoruz.' dedi.

Kampa Şırnak'ın Silopi ilçesinden katılan Mihriban Tanrıkolu'nun hikayesi, lisenin 10. sınıfındayken katıldığı bir iftar programıyla başladı.

O güne kadar GİF'i tanımadığını anlatan Tanrıkolu, burada öğretmenlerle tanışmasının ardından lise hayatı boyunca merkezin çalışmalarına katıldı.

Lisenin 11. sınıfına geçtiğinde GİF'te Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) hazırlanan 12. sınıf öğrencileri için ders ve deneme programları başladığını öğrenen Tanrıkolu ve arkadaşları, programa dahil olmak istedi.

Tanrıkolu, o günleri, 'Normalde 12. sınıfları alıyorlardı. 'Bizi de alın, biz de girelim.' diyerek kendimizi programa dahil ettirdik.' sözleriyle anlattı.

İlk girdiği YKS'de sözel puan türünde Türkiye 7 bin 518'incisi olan Tanrıkolu, elde ettiği dereceyi yeterli görmeyerek sınava yeniden hazırlandı. Bir yıl daha GİF'teki çalışmalarını sürdüren Tanrıkolu, ikinci sınavında sıralamasını 6 bin 401 basamak yükselterek sözelde Türkiye 1117'ncisi olurken, eşit ağırlıkta 7 bin 600'üncü sıraya yerleşti.

Bu yıl Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesinde eğitimine başlayacak Tanrıkolu, üniversiteyi iyi bir dereceyle tamamladıktan sonra hukuk alanında çalışmayı, ilerleyen yıllarda ise hakimlik veya savcılık mesleğine yönelmeyi hedeflediğini söyledi.

Silopi GİF'i yalnızca ders çalıştığı bir yer olarak görmediğini belirten Tanrıkolu, merkeze ilişkin duygusunu, 'Kapıdan adımımı attığımda bir ev sıcaklığı var. Evden eve geçmiş gibi oluyorum.' sözleriyle ifade etti.

Aynı kampta yer alan TÜRGEV mezunu Meryem Sinem Uyar Yılmazer'in akademik yolculuğu ise İstanbul'dan Almanya'ya, oradan yeniden İstanbul'a ve Cambridge'e uzandı.

Moleküler biyoloji ve genetik lisans eğitiminin ardından yüksek lisans için Almanya'ya giden Yılmazer, biyolojik bilimler alanında başladığı eğitiminde nörobiyoloji üzerine uzmanlaştı, Köln Üniversitesine bağlı bir klinik öncesi laboratuvarda Alzheimer ve Tourette sendromları üzerine yürütülen projelerde aktif rol üstlendi.

İstanbul'a dönerek Medipol Üniversitesinde tıbbi fizyoloji alanında doktoraya başlayan Yılmazer, bu kez TÜRGEV Platform Çalışmaları kapsamında tıp ve sağlık bilimleri öğrencilerine mentorluk yaparak akademik tecrübelerini gençlerle paylaştı.

Yılmazer, Cambridge Üniversitesinde açık bilimin teorik ve uygulamalı boyutlarına odaklanan yaz okuluna kabul edilmesinin ardından TÜRGEV'in akademik sponsorluğuyla programa katıldı.

Cambridge'in kendisine bilgiden fazlasını kattığını vurgulayan Yılmazer, tanıştığı laboratuvarlarda yürütülen çalışmaların doktora konusu olan koku çalışmalarıyla kesiştiğini, bu bağların ileride işbirliğine dönüşebileceğini belirtti.

Akademik yolculuğunda birlikte ilerlemenin önemine dikkati çeken Yılmazer, 'Kariyer yolu çok tatlı ve güzel bir mücadele. O yolda bizi yalnız bırakmayan çok fazla unsur var, aile, arkadaşlar... Ben vakıfları ve sivil toplum kuruluşlarını da bu anlamda hayatımdaki önemli unsurlardan biri olarak görüyorum.' diye konuştu.

Kampın bir diğer katılımcısı Semanur Esen, üniversite eğitimi için Mardin'den Ankara'ya geldi.

Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesinin 5. sınıfında öğrenimini sürdüren Esen'in TÜRGEV'le yolu üniversiteye başladığında yurt ararken kesişti.

Esen, o dönem sadece kalacak bir yer değil, kendini keşfedebileceği bir ortam aradığını ifade ederek, 'Benim istediğim, konaklayacağım yerden ziyade kendimi keşfedebileceğim, geliştirebileceğim, üretebileceğim güvenli bir ortamdı.' dedi.

Platform çalışmaları kapsamında makale yazımı eğitimi alan Esen, hazırladığı akademik çalışmayı Ulusal Öğrenci Kongresi'nde bildiri olarak sundu.

Tıp ve Sağlık Platformu Başkanlığı görevini üstlenen Esen, Pusula Başarı bursiyeri oldu ve Pusula Yetenek Yönetimi Programı kapsamında iki Erasmus projesinde yer aldı.

Eczacılık eğitiminin yanında sanat ve sporda da kendini geliştiren Esen, piyano çalmayı öğrendi, kick boksta iki kuşak aldı. ​​​​​​​

Muhabir: İrem Demir

Gösterimlerin yapıldığı akşamlarda 19.00-23.00 saatlerinde müze sergileri de ücretsiz gezilebilecek.

Program, 12 Eylül saat 18.00'de Quentin Tarantino'nun 'Ucuz Roman' filminin gösterimiyle başlayacak. Gösterimin ardından 21.00'de sinema ve müzik yazarı Engin Ertan, DJ kabinine geçecek.

Seri, 19 Eylül'de Richard Linklater imzalı 'Genç ve Heyecanlı' filmiyle devam edecek. 18.30'daki gösterim sonrası uzun yıllar müzik yazarlığı yapan Doğu Yücel, filmin müzikal hafızasından ilhamla oluşturduğu seçkisini dinletecek.

26 Eylül'de ise Coen Kardeşler'in kült filmi 'Büyük Lebowski' gösterilecek. Gösterimin ardından katılımcılara sinema yazarı ve gazeteci Nil Kural ile editör ve yazar Murat Güneş'in seçkisi sunulacak.

Etkinlik serisi kapsamındaki tüm DJ performansları ve akşam saatlerindeki sergi girişleri halka açık ve ücretsiz olacak.

Muhabir: Asya Setinay Karagül

Ersoy, 'Diyarbakır'ın Ergani ilçesinde yürüttüğümüz 2026 yılı kazılarında, M.Ö. 6900-6800 yıllarına tarihlenen yaklaşık 5 metrekarelik bir madencilik işliği ortaya çıkarıldı. İşlikte ham ve yarı işlenmiş malakitler, işlenmiş malakit örnekleri, bakır boncuklar ve bakır nesneler ile taş döşemeli çalışma alanı tespit edildi.' bilgisini paylaştı.

Çayönü'nde bakır ve malakit kullanımının izlerinin M.Ö. 9100'lere kadar uzandığının altını çizen Ersoy, şunları kaydetti:

'Yeni keşif, burada madencilik geleneğinin yaklaşık 2 bin yıl boyunca sürdüğünü ve uzmanlaşmış üretim faaliyetlerinin belirli çalışma alanlarında gerçekleştirildiğini ortaya koyuyor. Yerleşik yaşamdan tarıma, mimariden zanaat uzmanlaşmasına uzanan büyük dönüşümlerin izlerini taşıyan Çayönü Tepesi'nde geçmişin izlerini bilimsel kazılarla geleceğe taşımaya devam ediyoruz.'

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında yürütülen kazılarda madencilik işliği yerleşmenin batı kesiminde açığa çıkarıldı.

Yaklaşık 5 metrekarelik alanı kapsayan işliğin çevresinde en az 6 dikme deliği, merkezinde ise taş döşemeli çalışma alanı tespit edildi. Dikme delikleri, çalışma alanının üzerinin bir gölgelikle örtülmüş olabileceğini ve üretim mekanının bilinçli biçimde düzenlendiğini göstermesi bakımından önem taşıyor.

İşliğin merkezinde 18, işlik ve yakın çevresinde ise yaklaşık 24-25 malakit örneği bulundu. Daha geniş çalışma alanındaki malakit ve bakır buluntularının sayısı yaklaşık 42'ye ulaştı.

Buluntular arasında ham malakit parçalarının yanı sıra yarı işlenmiş ve işlenmiş malakitler, bakır boncuklar ve çeşitli bakır nesneler yer aldı.

2026 yılı kazıları, yerleşmenin kültürel sürekliliğine ilişkin yeni veriler de sundu. Batı alandaki çalışmalarda Çanak Çömlekli Neolitik Dönem'in erken aşamalarından Proto-Hassuna kültürüne ait nitelikli çanak çömlekler tespit edildi.

Yaklaşık M.Ö. 6800-6600 yıllarına tarihlenen buluntuların kesin kronolojisinin devam eden Karbon-14 ve diğer arkeometrik analizlerle daha ayrıntılı biçimde ortaya konulması planlanıyor.

Üretim alanının mimari olarak tanımlanabilmesi, ham madde ile farklı üretim aşamalarındaki malzemelerin aynı bağlamda ele geçmesi ve işliğin bütüncül olarak belgelenebilmesi nedeniyle keşif, 2026 yılı Çayönü Tepesi kazı sezonunun en önemli buluntularından biri olarak değerlendiriliyor.

Muhabir: Fatma Nur Candan

Prof. Dr. Tanalp, kulak memesindeki çapraz çizgi olarak bilinen 'Frank işareti'nin koroner arter hastalığıyla ilişkilendirildiğini ancak tek başına kalp hastalığı veya kalp krizi tanısı anlamına gelmediğini belirtti.

Kulak memesindeki çapraz kıvrımın uzun yıllardır koroner arter hastalığıyla ilişkilendirildiğini ifade eden Prof. Dr. Tanalp, ancak bu bulgunun toplumda gereksiz endişeye yol açacak şekilde yorumlanmaması gerektiğini söyledi.

Frank çizgisinin özellikle yaşla birlikte ortaya çıkabildiğine dikkati çeken Tanalp, bağ dokusundaki yaşlanmanın hem kulak memesinde hem de damar duvarlarında görülebileceğini anlattı.

Prof. Dr. Tanalp, 'Kulak memesinde nasıl bu çizgileri ortaya çıkaran bir bağ dokusu yaşlanması varsa, aynı durum kalp damarlarımızda da eş zamanlı olarak ortaya çıkabiliyor. Bu ikisi arasında bir bağlantı kurmak mümkün. Kulak memesindeki çizginin tek başına kalp hastalığı anlamına geldiğini söyleyemeyiz.' dedi.

Yaşlanan pek çok kişide Frank işareti görülebileceğini ancak bu kişilerin önemli bölümünde kalp hastalığının ortaya çıkmayabileceğini belirten Tanalp, hekimlerin kalp-damar hastalıkları açısından değerlendirme yaparken çok daha güçlü risk faktörlerine odaklandığını söyledi.

Tanalp, kolesterol yüksekliği, sigara kullanımı, diyabet, hipertansiyon ve kronik böbrek yetmezliği gibi risk faktörlerinin koroner arter hastalığı açısından çok daha önemli olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

'Kulak memesine bakıp 'Gel seni koroner arter hastalığı açısından araştıralım' diye kimseyi biz töhmet altında bırakmıyoruz. Biz daha çok hastanın kuvvetli risk faktörlerine odaklanıyoruz. Kolesterol seviyeleri, sigara kullanımı, diyabet, hipertansiyon kronik böbrek yetmezliği gibi risk faktörleri bunların varlığı olan durumlarda asıl hastayı biz koroner hastalığı açısından araştırmamız lazım.'

Prof. Dr. Tanalp, kulak memesindeki her kıvrımın Frank işareti olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayarak, 'Kulak memesindeki kıvrımın iki taraflı derin olması, 45 derece eğimle gitmesi gerekiyor. Her kulak memesinde kıvrım gören bir hastanın endişelenmemesi lazım.' ifadelerini kullandı.

Frank işareti ile koroner arter hastalığı arasındaki ilişkinin bazı araştırmalarda gözlemsel olarak ortaya konulduğunu anlatan Tanalp, bunun kesin bir neden-sonuç ilişkisi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Ali Cevat Tanalp, kulak memesinde Frank işareti bulunan hastalarda koroner arter hastalığının daha fazla görüldüğünü ortaya koyan bazı araştırmalar olduğunu dile getirerek, şunları kaydetti:

'Ancak bu, sebep-sonuç ilişkisi şeklinde değil. Gözlemsel olarak Frank çizgisi olan hastalarda tıkayıcı koroner arter hastalığı bulunma ihtimali daha fazla diyebiliyoruz. Koroner arter hastalığı demek ayrı bir şey, kalp krizi demek ayrı şey. Bu ikisi aynı şey değil. Pek çok insanın koroner damarlarında darlıklar vardır. Göğüs ağrısı olur biz anjiyo yaparız müdahale ederiz. Bunların hepsi kalp krizi geçirmiyor. Kalp krizi belirtecidir gibi kullanmıyoruz.'

Toplum sağlığının korunmasında Frank işaretinden ziyade kalp-damar hastalığı risk faktörlerine odaklanılması gerektiğini belirten Prof. Dr. Tanalp, kişilerin sigara kullanımı, diyabet, tansiyon ve kolesterol düzeylerinin kontrol altında tutulmasının önem taşıdığını söyledi.

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çelik ise tıbbi adı 'diagonal earlobe crease' olan Frank çizgisinin ilk kez 1973 yılında Dr. Sanders T. Frank tarafından koroner arter hastalığıyla olası ilişkisi nedeniyle tanımlandığının bilgisini verdi.

Yaşlanmaya bağlı ince kırışıklıklar, uyku pozisyonuna bağlı katlantılar, küpe kullanımına bağlı değişiklikler veya kulak memesinin doğal anatomik yapısının Frank çizgisiyle karıştırılabileceğine işaret eden Prof. Dr. Çelik, şöyle devam etti:

'Frank çizgisiyle özellikle koroner arter hastalığı ve genel olarak ateroskleroz arasında çok sayıda gözlemsel çalışmada ilişki gösterilmiştir. Bazı meta-analizlerde Frank çizgisi bulunan kişilerde koroner arter hastalığı görülme olasılığının birkaç kat daha yüksek olduğu bildirilmiştir. Örneğin bir sistematik derleme ve meta-analizde Frank çizgisi bulunanlarda koroner arter hastalığı olasılığı yaklaşık dört kat daha yüksek bulunmuştur. Ancak burada çok önemli bir ayrım yapmak gerekir. İlişki bulunması, Frank çizgisinin kalp krizini öngören güvenilir bir bulgu olduğu anlamına gelmez. Frank çizgisi tek başına koroner arter hastalığını teşhis etmek veya dışlamak için yeterli olmadığını belirtmektedir. Dolayısıyla 'Frank çizgisi kalp krizinin habercisidir' demek fazla iddialıdır. Daha doğru ifade, bazı kişilerde artmış aterosklerotik riskle ilişkili olabilecek yardımcı bir fizik muayene bulgusudur şeklindedir.'

Prof. Dr. Çelik, kulak memesinin çok küçük damarlarla beslenen bir bölge olduğunu ve kan dolaşımını destekleyecek alternatif damar yollarının sınırlı olduğunu, bu nedenle küçük damarlarda oluşabilecek yaşlanma ve dolaşım bozukluklarının kulak memesindeki dokularda daha belirgin iz bırakabileceğinin düşünüldüğünü söyledi.

Frank çizgisi bulunan kişilerin kulak memesinden alınan doku örneklerinde, küçük damarlarda ve çevre dokularda yaşlanma ve yıpranmayı düşündüren değişikliklerin görüldüğünü aktaran Çelik, 'Ancak bu değişikliklerin kalp damarlarındaki aterosklerozla doğrudan bağlantılı olduğu henüz kesin olarak gösterilememiştir. Bir başka görüşe göre ise Frank çizgisi ve damar sertliği, aynı yaşlanma ve damar yıpranması sürecinin farklı bölgelerde ortaya çıkan iki ayrı belirtisi olabilir. Yani kulaktaki çizgi damar hastalığına yol açmaz, ikisi de ortak bir sürecin sonucu olabilir.' dedi.

Çelik, bazı çalışmaların Frank çizgisinin iki kulakta birden bulunmasının, daha derin ve belirgin olmasının kalp-damar hastalığıyla daha güçlü bir ilişki gösterebileceğini düşündürdüğüne dikkati çekerek, 'Tek kulakta bulunan çizgiye göre iki kulakta birden görülmesi bazı araştırmalarda daha yüksek kalp-damar riskiyle ilişkilendirilmiş. Ancak bu bulgular tek başına tanı koydurmaz. Çizginin derinliği veya iki taraflı olması bugün kullanılan standart kalp-damar risk hesaplamalarının bir parçası değildir. Bu nedenle 'çizgi iki kulakta ve derinse damar hastalığı kesin vardır' demek doğru değildir.' değerlendirmesinde bulundu.

Yaşın önemli bir faktör olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Çelik, hem damar sertliğinin hem de kulak memesindeki kırışıklıkların yaş ilerledikçe daha sık görüldüğünün altını çizdi.

Çelik, genç yaşta, özellikle iki kulakta birden bulunan, derin ve belirgin bir Frank çizgisinin daha fazla dikkat çekebileceğini ancak genç bir kişide bile yalnızca kulaktaki bu çizgiye bakarak kalp-damar hastalığı olduğu söylenemeceğini, mutlaka diğer risk faktörleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

'Bugün kullanılan standart kalp-damar risk hesaplamalarında Frank çizgisi yer almamaktadır. Yani bu çizgi tek başına bir tarama ya da tanı ölçütü değildir.' bilgisini veren Çelik, yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, sigara kullanımı, diyabet, fazla kilo ve ailede erken yaşta kalp hastalığı bulunmasının kalp-damar hastalıkları açısından çok daha güçlü ve kanıtlanmış risk faktörleri olduğunu belirtti.

Çelik, Frank çizgisinin bunlardan biri veya birkaçıyla birlikte bulunması halinde kişinin kalp-damar riskinin daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Kulakta Frank çizgisinin görülmesinin tek başına acil bir durum ya da 'kalp damarlarım tıkalı' anlamına gelmediğini vurgulayan Çelik, şu ifadeleri kullandı:

'Kişinin asıl dikkat etmesi gereken şey, kalp-damar risk faktörleridir. Tansiyonunu, kolesterolünü ve kan şekerini bilmek, sigara kullanmamak, sağlıklı kiloyu korumak, düzenli hareket etmek ve ailede erken yaşta kalp hastalığı olup olmadığını bilmek çok daha önemlidir. Özellikle eforla ortaya çıkan göğüste baskı veya sıkışma, nefes darlığı, kola, sırta ya da çeneye yayılan ağrı ve daha önce rahat yapılan işleri yaparken çabuk yorulma gibi şikayetler varsa bunlar kulaktaki çizgiden çok daha önemli uyarı işaretleridir ve tıbbi değerlendirme gerekir. Sadece kulaktaki bir çizgiye bakarak kişinin kalp krizi geçirip geçirmeyeceğini söylemek mümkün değildir. Frank çizgisi bazı çalışmalarda kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili bulunmuş bir fizik muayene bulgusudur, ancak tek başına yeterli değildir. Asıl önemli olan kişinin yaşı, şikayetleri, tansiyonu, kolesterolü, kan şekeri, sigara kullanımı, kilosu ve ailede kalp hastalığı öyküsü gibi bilinen risk faktörlerinin birlikte değerlendirilmesidir. Kulaktaki çizgiye bakıp kalp krizi tahmini yapmak mümkün değildir.'

Muhabir: Duygu Yener, Dilhan Türker Yıldız

Büyükşehir Belediyesi Denizcilik ve İç Su Hizmetleri Şube Müdürlüğü ekipleri, baraj gölünde yaz döneminde artan kirliliğin giderilmesi için çalışmalara devam etti.

Göl yüzeyinde yosun toplama gemisiyle temizlik yapan ekipler, atıkları bölgeden uzaklaştırıyor.

Dronla görüntülenen çalışmalar, belirli aralıklarla sürüyor.

- 'Buradan günlük 2-3 ton arasında atık çıkarıyoruz'

Denizcilik ve İç Su Hizmetleri Şube Müdürü Tamer Leba, AA muhabirine, Seyhan Baraj Gölü'nün birçok canlıya ev sahipliği yaptığını söyledi.

Hava sıcaklığının yükselmesiyle yoğunlaşan yosunları temizlerken hassas davrandıklarını belirten Leba, 'Genelde kopan, su akışını engelleyen ve su kalitesini sekteye uğratan yosun kümelerini topluyoruz. Pet şişeler, evsel atıklar gibi katı atıkları da topluyoruz. Buradan katı atıklarla beraber günlük 2-3 ton arasında atık çıkarıyoruz.' dedi.

Leba, herkesin gölün temizliğini korumaya katkı sağlaması gerektiğini kaydetti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Diyabetli Çocuklar Vakfı ve Geleceğin Yıldızları işbirliğiyle bu yıl Bursa'da bir otelde gerçekleştirilen kamp, Türkiye'nin farklı şehirlerinden yüzlerce katılımcıyı ağırladı.

Tip 1 diyabetli çocukların ve ailelerinin diyabetle yaşam konusunda bilgi ve deneyimlerini artırmak, dayanışmayı güçlendirmek ve çocukların günlük yaşamlarını güvenle sürdürebilmesine katkı sağlamak amacıyla düzenlenen kamp, 5-18 yaş arasındaki Tip 1 diyabetli çocukların yanı sıra anne, baba ve kardeşlerin katılımıyla gerçekleştirildi. Çocuklara yönelik diyabet kampları deneyimini aileleri de kapsayacak şekilde genişleten organizasyon, 2018'den bu yana düzenleniyor.

İki dönem halinde gerçekleştirilen 2026 kampına, Türkiye'nin farklı şehirlerinden 151 Tip 1 diyabetli çocuk ve aileleri dahil toplam 459 kişi katıldı. Roche Diagnostik Türkiye'nin de aralarında yer aldığı farklı kurum ve paydaşların katkılarıyla 30 ailenin kampa ücretsiz katılımı sağlandı.

Kamp boyunca çocukların ve ailelerin Tip 1 diyabetle yaşam konusunda bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik eğitimlerin yanı sıra deneyim paylaşımını destekleyen çalışmalar gerçekleştirildi. Diyabet teknolojileri, güncel takip ve tedavi yöntemlerini yakından tanıma ile diyabet yönetimine ilişkin günlük yaşam deneyimlerini paylaşma fırsatı bulan aileler, benzer süreçlerden geçen kişilerle bir araya geldi.

Çocuklar için gerçekleştirilen etkinliklerde, diyabetle yaşamın günlük hayatın doğal bir parçası olarak ele alınması, çocukların akranlarıyla bir araya gelmesi ve sosyal bağlarının güçlendirilmesi hedeflendi.

İnsanların yaşamlarını iyileştirmek ve hasta yolculuğunun her aşamasında bireylere destek olmak amacıyla faaliyetlerine devam eden Roche Diagnostik Türkiye, diyabet alanında sunduğu güvenilir ve yenilikçi çözümlerin yanı sıra doğru bilgiye erişimi, farkındalığı ve diyabetle yaşayan bireylerin kendi sağlık süreçlerinde aktif rol almasını sağlayan çalışmaları destekliyor. Söz konusu yaklaşımla şirket, diyabetli bireylerin ve ailelerinin bilgi ve farkındalıklarını güçlendiren çalışmalara katkı sunmayı sürdürüyor.

İntetra Teknoloji'nin gong töreni, Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, İntetra Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ömerbeyoğlu, Yönetim Kurulu Başkan Vekili İhsan Serdar Tiyek, Üst Yöneticisi (CEO) ve Yönetim Kurulu Üyesi Muhammed Alyürük, Yönetim Kurulu Üyesi Bengi Aran Ömerbeyoğlu, Yönetim Kurulu Üyesi Recep Bahar, Mali İşler Genel Müdür Yardımcısı Bekir Kurtuluş ve Bulls Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Berkay Aytekin'in katılımıyla yapıldı.

Bulls Yatırım liderliğinde gerçekleştirilen halka arzın talep toplama işlemleri 26-27 Ağustos'ta tamamlandı. Halka arz kapsamında 40 milyon lira nominal değerli pay 53,60 lira sabit fiyatla satışa sunulurken, halka arzın toplam büyüklüğü 2 milyar 144 milyon lira olarak gerçekleşti. Halka arzda, toplam 653 bin 433 yatırımcıya pay dağıtıldı.

Dağıtım kapsamında 651 bin 837 yurt içi bireysel yatırımcıya 39 milyon 905 bin 887 lot, 38 yurt içi kurumsal yatırımcıya 2 bin 777 lot ve 1558 yurt dışı bireysel yatırımcıya 91 bin 336 lot pay verildi. Böylece dağıtılan payların yüzde 99,76'sı yurt içi bireysel, yüzde 0,01'i yurt içi kurumsal ve yüzde 0,23'ü yurt dışı bireysel yatırımcılara tahsis edildi.

- 'Ülkemizin teknoloji ihracatına değerli katkılar sunuyor'

Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun, törende yaptığı konuşmada, İntetra Teknoloji'nin Türkiye'nin ulaşım altyapısının dijital dönüşümünde önemli bir rol üstlendiğini söyledi.

Şirketin yerli sistemlerin geliştirilmesine de katkı sağladığını belirten Ergun, şunları ifade etti:

'İntetra Teknoloji, ayrıca uluslararası projeleriyle de ülkemizin teknoloji ihracatına değerli katkılar sunuyor. Bugün ise borsamızda işlem görmeye başlayarak, halka arzdan elde ettiği gelirle bu yatırımlarını ve projelerini sürdürmeye devam edecekler. Bu nedenle, bu önemli halka arzda emeği geçen herkese çok teşekkür ediyorum. İntetra Teknoloji'ye borsamız ailesine hoş geldiniz diyor, bu halka arzın sermaye piyasalarına hayırlı olmasını diliyorum.'

- 'Daha güvenli, hızlı, konforlu ve sürdürülebilir bir ulaşım geleceğine katkı sağlamak istiyoruz'

İntetra Teknoloji CEO'su ve Yönetim Kurulu Üyesi Muhammed Alyürük de halka arzla şirketin sürdürülebilir büyüme yolculuğunda önemli bir eşiği geride bıraktığını söyledi.

Halka arzın sermaye yapısını güçlendirdiğini belirten Alyürük, 'Şirketimizin geleceğine ve büyüme potansiyeline duyulan güven için tüm yatırımcılara da ayrıca teşekkür ediyoruz. Bundan sonraki süreçte geleceğin teknoloji ekosistemini şekillendirirken öncü şirketlerden birisi olmak ve tüm paydaşlarımız için uzun vadeli kalıcı değer üretmek için çalışmaya devam edeceğiz.' dedi.

Alyürük, İntetra Teknoloji'nin 21 yıldır Türkiye'nin ulaşım altyapısının dönüşümüne katkı sağlayan projelerde yer aldığını ifade ederek, Türkiye'de geliştirdikleri teknoloji ve mühendislik birikimini uluslararası pazarlara taşıma hedefiyle ilerlediklerini dile getirdi.

Hedeflerinin Türkiye'de geliştirilen mobilite teknolojilerini dünyanın farklı coğrafyalarında hayata geçirmek olduğunu belirten Alyürük, şunları ifade etti:

'İntetra'yı uluslararası ölçekte rekabet eden güçlü bir mobilite teknoloji şirketi haline getirmek istiyoruz. Bunun için önümüzdeki dönemde teknoloji ve AR-GE yatırımlarımızı güçlendirecek, yazılım ve ürün geliştirme kapasitemizi artıracak ve uluslararası büyümemizi hızlandıracağız. Bugün akıllı otoyollardan elektronik ücret toplamaya, tünel yönetiminden demir yollarına ve araç yol haberleşmesine kadar geniş bir teknoloji alanında çalışıyoruz. Projelerimizi, yalnızca bugünün ihtiyaçlarına cevap veren sistemler olarak görmüyoruz. Geleceğin yolları, yalnızca araçların üzerinde hareket ettiği fiziksel altyapılar olmayacak. Yol, araç, trafik ışıkları, tünel, ödeme sistemleri ve kontrol merkezleri birbirleriyle gerçek zamanda iletişim kuran, yaşayan bir dijital ekosisteme dönüşecek. Bizim vizyonumuz da tam olarak bu. Birbirinden bağımsız sistemler kurmak değil, ulaşımın tüm birleşenlerini birbirine bağlayan, daha akıllı, güvenli ve sürdürülebilir bir mobilite ekosistemi oluşturabilmek. Hedefimiz, teknoloji ve yazılım gücümüzle daha güvenli, hızlı, konforlu ve sürdürülebilir bir ulaşım geleceğine katkı sağlamak.'

- 'Halka arzı stratejik sıçrama noktalarından biri olarak görüyoruz'

İntetra Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Ömerbeyoğlu da şirketin 21 yıl önce Türkiye'den dünyaya teknoloji ihraç eden bir mühendislik gücü olma hedefiyle yola çıktığını söyledi.

Aradan geçen sürede akıllı ulaşım sistemlerinden elektronik ücret toplamaya, trafik yönetiminden entegre mobilite çözümlerine kadar ulaşımın geleceğini şekillendiren teknolojiler geliştirdiklerini belirten Ömerbeyoğlu, şunları kaydetti:

'Türkiye'de kazandığımız derin mühendislik birikimini sınırların ötesine, dünyanın farklı coğrafyalarına taşıdık. Bugün İntetra yalnızca Türkiye'de proje yapan bir şirket değil, kendi teknolojisini üreten, küresel ölçekte projelerde rekabet eden ve dünyanın farklı coğrafyalarında iz bırakan uluslararası bir teknoloji firması. Ama bizim için asıl gurur kaynağı, finansal büyüklük veya projelerimiz değil. İntetra'nın gerçek değeri, uzun yıllarda ilmik ilmik işlediğimiz mühendislik kültürü üretimine inancımız ve en önemlisi insan kaynağı. Çünkü biliyoruz ki geleceği vizyon sahibi, tutkulu ve üreten insanlar şekillendirir. Bugün İntetra'nın sayfasına, yeni bir sayfa açmıyoruz. Halka arzı bir bitiş veya varış çizgisi olarak görmüyoruz, İntetra'nın küresel bir teknoloji firmasına dönüşme yolculuğunda en stratejik sıçrama noktalarından biri olarak görüyoruz.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, araç kiralama faaliyetlerini sürdüren şirket, yeni dönemde akıllı telefon kiralama hizmetini ve ikinci el araç satışını da hizmet alanına ekliyor.

Araç dışındaki ilk yeni kategorisi olan cep telefonu kiralama hizmetini bireysel Garanti BBVA müşterilerine 12 veya 24 aylık kiralama seçenekleriyle yalnızca Garanti BBVA Mobil üzerinden sunan şirket, finansman, risk, operasyon ve servis yönetimindeki deneyimini farklı ürün kategorilerine taşıyor.

Garanti BBVA Kirala, araç kiralamada geliştirdiği finansman, risk yönetimi, operasyon, servis, bakım, iade ve ikinci el değer yönetimi yetkinliklerini yeni ürün ve hizmet alanlarına taşımayı hedefliyor.

Araç kiralama yeni yapının ana faaliyetlerinden biri olmayı sürdürürken, akıllı telefon kiralama ve filodan çıkan araçların doğrudan ikinci el müşterileriyle buluşturulması dönüşümün ilk adımları arasında yer alıyor.

Akıllı telefon kiralama hizmetinde müşteriler, uygulamada sunulan yeni nesil cihazları görüntüleyerek başvuru ve kiralama işlemlerini Garanti BBVA Mobil'den tamamlayabiliyor.

Kiralama süresi sonunda cihaz iade edilirken, kiralanan cihaz için satın alma seçeneği bulunmuyor. Dileyen müşteriler, dönem sonunda güncel koşullar ve stoklar doğrultusunda yeni bir akıllı telefon için yeniden başvurabiliyor.

Cihazlar, poliçe koşulları kapsamında kiralama süresi boyunca sigorta teminatı altında bulunurken, hizmet modeli iade süreçlerini de kapsıyor.

Akıllı telefonla başlayan teknoloji kiralama hizmetinin ilerleyen dönemde yeni ürün kategorileriyle genişletilmesi hedefleniyor.

Garanti BBVA Kirala'nın yeni yapısındaki bir diğer adımı ikinci el araç satışı oluşturuyor. Şirket, kiralama süresi tamamlanan filo araçlarını doğrudan bireysel ve kurumsal müşterilerle buluşturuyor.

Araçların bakım geçmişi, gerçekleştirilen kontroller ve ekspertiz raporları müşterilere sunulurken, Garanti BBVA Mobil'de yer alan Araç Değerleme hizmeti üzerinden kullanıcılar da CarData tarafından sağlanan piyasa verileriyle kendi araçlarının güncel değerini görüntüleyebiliyor.

Garanti BBVA Kirala'nın yeni hizmet modeli, ürünlerin kullanım ömrünün daha verimli yönetilmesini de kapsarken, kiralama süresi tamamlanan ürünlerin geri alınarak kontrol edilmesi ve uygun koşullarda yeniden kullanıma kazandırılması, yeniden kullanıma uygun olmayanların ise geri dönüşüm süreçlerine yönlendirilmesi planlanıyor.

Kiralama modelinin, ürünlerin ekonomik ömrünün uzatılmasına ve kaynakların daha verimli kullanılmasına katkı sağlayan döngüsel bir yapıyla desteklenmesi hedefleniyor.

- 'Operasyonel birikimi yeni ürün kategorilerine taşıyoruz'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Garanti BBVA Genel Müdürü Mahmut Akten, Garanti BBVA Kirala'nın değişen müşteri beklentileri doğrultusunda şekillenen yeni bir iş modeli olduğunu belirtti.

Teknolojinin gelişme hızının müşterilerin ihtiyaçlarını ve ürünleri kullanma biçimlerini de dönüştürdüğünü vurgulayan Akten, 'Bugün bireyler ve işletmeler ihtiyaç duydukları ürünlere kolay, esnek ve güvenilir biçimde ulaşabilecekleri yeni modeller arıyor. Garanti BBVA olarak müşterilerimizin sesini bir rehber olarak görüyor, hizmetlerimizi onların gözünden yeniden tasarlamaya odaklanıyoruz. Radikal Müşteri Perspektifi adını verdiğimiz bu yaklaşım, Garanti BBVA Kirala'nın dönüşümünün de temelini oluşturuyor.' ifadelerini kullandı.

Akten, bu yeni modelin önemli bir boyutunun da kaynakların daha verimli kullanılması olduğunu aktararak, sürdürülebilirliği yalnızca finansman perspektifiyle değil, iş modellerinin dönüşümü, kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomiyi destekleyen yeni çözümler açısından da ele aldıklarının altını çizdi.

Kiralama, yeniden kullanım ve ürünlerin ikinci yaşamının yönetilmesi gibi modellerin döngüsel ekonomiye katkısını önemsediklerine işaret eden Akten, 'Garanti BBVA Kirala ile müşterilerimizin değişen ihtiyaçlarına yeni çözümler sunarken, ürünlerin yaşam döngüsünü daha verimli yöneten ve sürdürülebilir değer yaratan bir yapı oluşturmayı hedefliyoruz.' değerlendirmesini yaptı.

Garanti BBVA Kirala Genel Müdürü Burak Ali Göçer de Garanti BBVA Filo'da yaklaşık 20 yıldır yüksek değerli varlıkların finansmanını, riskini ve operasyonunu yönettiklerini aktardı.

Göçer, seçimden teslimata, bakım ve servisten iade ve ikinci el değer yönetimine kadar tüm süreçleri uçtan uca yürüttüklerini belirterek, şunları kaydetti:

'Garanti BBVA Kirala ile bu operasyonel birikimi yeni ürün kategorilerine taşıyoruz. Bugün bunun üç somut karşılığı var. Araç kiralama deneyimimizi dijitalleştiriyoruz, kiralama süresi tamamlanan araçlarımızı doğrudan ikinci el müşterileriyle buluşturuyoruz ve akıllı telefon kiralama hizmetini de yalnızca Garanti BBVA Mobil üzerinden müşterilerimize sunuyoruz. Bizim için yeni dönemin odağı, farklı ürün kategorilerinde güvenilir ve kolay bir kiralama deneyimi sunarken ürünün kullanım sürecini ve sonraki yaşamını da yönetebilmek. Garanti BBVA Kirala'yı bu yetkinlik üzerine büyütmeyi hedefliyoruz.'

Törende Hatay Cumhuriyet Başsavcısı Harun Karahan ile Hatay Barosu Başkanı Av. Hatay Tut tarafından Atatürk Anıtı’na çelenk sunuldu. Ardından saygı duruşunda bulunularak İstiklal Marşı okundu.

Açılış Resepsiyonuyla Devam Etti

Adli yıl açılış programı, aynı gün Symphony’de düzenlenen resepsiyonla devam etti. Resepsiyona kent protokolünün yanı sıra hâkimler, savcılar, avukatlar ve adliye çalışanları katıldı.

Yeni adli yılın, adalet hizmetlerinin etkin ve sağlıklı şekilde yürütülmesine katkı sağlaması temennisiyle program sona erdi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Hematolog Prof. Dr. Ali İrfan Emre Tekgündüz, kök hücre bağışının ağır ve korkutucu olmadığını vurgulayarak, 'Kök hücre bağışının ameliyat gerektiren, çok ağrılı ve acılı bir süreç olduğu düşüncesi yanlıştır. Kök hücre bağışında verilen küçük bir karar, başka bir insan için yaşamla ölüm arasındaki farkı belirleyebilir.' ifadesini kullandı.

Prof. Dr. Tekgündüz, kök hücre bağışının ağır ve korkutucu bir işlem olarak düşünülmesinin önemli bir sorun olduğunu belirterek, 'Hala kök hücre bağışının mutlaka omurilikten, çok ağrılı veya ciddi riskler taşıyan bir işlemle yapıldığına dair yanlış bir algı var. Bazı durumlarda kemik iliğinden toplama yöntemi tercih edilebilir ancak hangi yöntemin kullanılacağı tıbbi gerekliliğe göre belirleniyor. Bu yöntemlerde bağışçının güvenliği ön planda tutuluyor.' diye konuştu.

Hematolog Prof. Dr. Hakan İsmail Sarı da löseminin yalnızca çocuklarda görülen bir hastalık olduğu düşüncesinin de doğru olmadığını ifade etti.

Löseminin erişkinlerde, hatta ileri yaşlarda da görülebildiğini belirten Prof. Dr. Sarı, hastalığın mutlaka umutsuz bir tablo anlamına geldiği yönündeki algının değişmesi gerektiğini vurguladı.

Sarı, 'Son yıllarda hedefe yönelik ilaçlar, immünoterapiler, hücresel tedaviler ve kök hücre nakli alanındaki gelişmeler sayesinde, geçmişte tedavisi oldukça güç olan bazı lösemi türlerinde dahi çok başarılı sonuçlar elde edebiliyoruz.' diye konuştu.

BİNSENDER Başkanı Çiğdem Kuzucu da bilgisizliğin korkuyu, korkunun ise çekimserliği büyüttüğüne dikkati çekerek, 18-35 yaş arasındaki sağlıklı bireyleri kök hücre bağışçısı olmaya davet etti.

Kuzucu, lösemi ve kök hücre bağışı konusunda toplumda yerleşen yanlış bilgiler, korkular ve ön yargılara dikkati çekmek amacıyla 'Bir Silgi Bir Umut' projesi hazırladıklarını ve bunu yakında kamuoyuyla paylaşacaklarını kaydetti.

Projenin sahada karşılaştıkları ihtiyaçtan doğduğunu anlatan Kuzucu, 'Lösemi ve kök hücre bağışı konusunda toplumda hala yanlış bilgiler, korkular ve ön yargılar var. Bir Silgi Bir Umut projesiyle lösemiye ve hematolojik hastalıklara ilişkin doğru bilgiyi yaygınlaştırmak, yetişkin hastaları daha görünür kılmak ve kök hücre bağışçılığında bilinçli gönüllülük anlayışını güçlendirmek istiyoruz. Bizim için bu silgi, yanlış bilgiyi silip yerine doğru bilgiyi, korkunun yerine cesareti, kayıtsızlığın yerine dayanışmayı yazmanın sembolü.' değerlendirmesinde bulundu.

Çiğdem Kuzucu, kök hücre bağışçısı adayı olmanın çok değerli bir gönüllülük olduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

'Bugün sisteme kaydolan bir kişi, belki aylar, belki yıllar sonra hiç tanımadığı bir hastayla doku uyumu sağlandığında aranabilir. O noktada süreç yeniden doğrulama testleri ve sağlık kontrolleriyle ilerliyor. Bir bağışçı adayının bilmesi gereken en önemli konu da burada başlıyor. Eğer bir hasta için uygun verici olarak belirlendikten ve hasta nakil hazırlığına başladıktan sonra süreçten vazgeçilirse, bu karar hasta açısından hayati sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle gönüllülüğün başında doğru bilgiyle ve bu sorumluluğun farkında olarak karar verilmesini çok önemsiyoruz.'

Bağışçı havuzuna ilişkin rakamları paylaşan Kuzucu, 'Rakamlar da bu gönüllülüğün ne kadar büyük bir sistemin parçası olduğunu gösteriyor. TÜRKÖK'te 2024'te 107 bin 214 yeni kök hücre bağışçı adayı sayısı, Haziran 2026 itibarıyla 1 milyon 231 bini aştı. Bugüne kadar 36 bin 905 hasta-bağışçı eşleşmesi gerçekleşti ve 8 bin 500 kişiden kök hücre toplandı.' bilgisini verdi.

Kuzucu, kök hücre bağışı konusunda en sık karşılaştıkları duygunun korku olduğunu, bu korkunun arkasında ise çoğu zaman yanlış veya eksik bilginin bulunduğunu vurgulayarak, 'Bilgisizlik korkuyu, korku ise çekimserliği büyütüyor. İnsan neyle karşılaşacağını doğru bildiğinde, kararını da çok daha bilinçli verebiliyor.' ifadesini kullandı.

Muhabir: Dilhan Türker Yıldız

Adana Cumhuriyet Başsavcısı Altuğ Kürşat Şahin ve Adalet Komisyonu Başkanı Savaş Tek, Atatürk Anıtı'na çelenk sundu.

Saygı duruşunda bulunan katılımcılar, İstiklal Marşı'nı okudu.

Törende, Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer, Adana Bölge İdare Mahkemesi Başkanı Mehmet Torun, Adana Baro Başkanı Volkan Böke, hakim, savcı ve avukatlar yer aldı.

- Mersin

Mersin'de de yeni adli yılın açılışı dolayısıyla Adalet Sarayı'nda program düzenlendi.

Cumhuriyet Başsavcısı Yasin Emre, törendeki konuşmasında, yeni adli yılın hayırlı olmasını diledi.

Huzur ve mutlulukla bir yıl geçirmeyi temenni eden Emre, 'Ülkemize, memleketimize, milletimize hep birlikte adaletin tesisi ve hukukun üstünlüğü için birlikte çalışacağız. Vatandaşımız, memleketimiz, milletimiz bizden adalet bekliyor. Hep birlikte vatandaşımızın, ülkemizin bu beklentisini karşılayacağız.' dedi.

Programa, AK Parti Mersin Milletvekilleri Hasan Ufuk Çakır ve Havva Sibel Söylemez, Adalet Komisyonu Başkanı Serdar Ceylan, Mersin Baro Başkanı Gazi Özdemir, İl Emniyet Müdürü Fahri Aktaş, Sahil Güvenlik Akdeniz Bölge Komutanı Tuğamiral Alpaslan Baysal, İl Jandarma Komutan Vekili Albay Oktay Öztürk ve yargı mensupları da katıldı.

- Hatay

Hatay'da Cumhuriyet Meydanı'nda düzenlenen törende, Cumhuriyet Başsavcısı Harun Karahan ile Baro Başkanı Hatay Tut, Atatürk Anıtı'na çelenk bıraktı.

Adalet Komisyonu Başkanı Hakan Bektaş, hakim, savcı ve avukatların katıldığı törenin ardından Hatay Adliyesi'nde adli yıl açılış resepsiyonu düzenlendi.

- Osmaniye

Osmaniye'de Cumhuriyet Başsavcısı Tolga Han Altınay ve Baro Başkanı Şefik Akın'ın Valilik Kampüsü'ndeki Atatürk Anıtı'na çelenk sunmasıyla başlayan törende, saygı duruşunda bulunuldu, İstiklal Marşı okundu.

Valilik Ahmet Cevdet Paşa Konferans Salonu'nda devam eden programda konuşan Başsavcı Altınay, adaletin devletin temeli, toplumun huzuru ve güveninin teminatı olduğunu söyledi.

Altınay, görevlerinin adaleti en uygun, etkin ve güvenilir şekilde tesis etmek olduğunu belirterek, 'Osmaniye yargı camiası olarak vatandaşlarımızın adalete olan güvenini daha da güçlendirmek görevimizi büyük bir sorumluluk ve özveriyle yerine getirmek için inanç ve kararlılıkla bu aziz yargı döneminde de çalışmaya devam edeceğiz.' dedi.

Törene, Vali Mehmet Fatih Serdengeçti, Belediye Başkanı İbrahim Çenet, hakim, savcı ve avukatlar ile adliye çalışanları katıldı.

Ücretsiz okumak için tercihte bulunanların yüzde 99,8'i tercihlerinden herhangi birine yerleşti. İlk tercihine yerleşenlerin oranı yüzde 82, ilk üç tercihine yerleşenlerin oranı ise yüzde 97 oldu.

Yerleşen öğrencilerin ücretsiz öğrenci kontenjanından faydalanabilmeleri için 7 Eylül'e kadar ilgili özel okula kayıtlarını yaptırmaları gerekiyor. Yerleştirildiği okula kayıt yaptırmayan öğrenciler, ücretsiz okuma hakkından vazgeçmiş sayılacak.

MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği doğrultusunda şehit ve gazi çocukları ile haklarında korunma, bakım veya barınma kararı verilen çocuklar, özel okullarda servis ücreti hariç olmak üzere yemek, kahvaltı, pansiyon/yatakhane, kitap-kırtasiye, kıyafet, etüt, uluslararası diploma ve sertifika programı ve benzeri hizmetlerden öğrenim süresince ücretsiz yararlanabilecek.

Bakanlıkça gerçekleştirilen işlemler sonucunda, yerleştirilen öğrencilerin okul idaresince herhangi bir gerekçeyle kayıtlarının yapılmaması halinde, ilgili özel öğretim kurumları hakkında 5580 sayılı Kanun'un 7'nci maddesi gereğince gerekli inceleme ve soruşturma işlemleri başlatılacak.

Bakanlık tarafından yapılan yerleştirme sonucunda özel okullarda boş kalan ücretsiz öğrenci kontenjanları, 8 Eylül'de e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi üzerinden yayımlanacak. Bu kontenjanlara yapılacak ücretsiz yerleştirme işlemleri ise özel okullarca tamamlanacak.

Sonuçlara 'https://eokul.meb.gov.tr/' internet adresi üzerinden ulaşılabiliyor.

Muhabir: Buğrahan Ayhan

Türkiye'de oyun sektörü hızla gelişmeye devam ederken sergilenen başarı 'Turcorn 100' listesine de yansıdı. Yapay zekanın sektördeki etkisi, 5G'nin kullanımının yaygınlaşması ve sektördeki şirket sayılarının artmasıyla birlikte birçok marka vitrine çıktı.

Bu kapsamda, oyun sektörünün 1 milyar dolar değerlemeye ulaşarak Turcorn olma serüveni Peak Games ile başladı. Dream Games ve Loom da bu firmayı izledi.

Türkiye'de mevcut 8 Turcorn'dan 3'ünü Peak Games, Dream Games ve Loom Games şirketleri oluşturdu.

Dream Games'in Royal Match ve Royal Kingdom oyunlarının piyasaya çıkışlarından bu yana toplam oyun içi satın alma geliri 5,2 milyar doları aştı.

Peak Games'in Toy Blast ve Toon Blast oyunları nisan itibarıyla 3,4 milyar dolardan fazla gelir sağlarken, Match Factory'nin geliri 432 milyon doları geçti.

Geçen yıl kurulan Loom Games ise bir yıldan kısa sürede 1 milyar doların üzerinde değerlemeye ulaştı. Şirketin Pixel Flow oyunu 77 milyon doları aşkın oyun içi satın alma geliri elde etti.

Söz konusu 3 oyun şirketinin bu başarısı, Turcorn olma potansiyeli taşıyan şirketlerin dahil edildiği 'Turcorn 100' programına da yansıdı. Listede halihazırda 43 Turcorn adayı firma yer alırken, Ace Academy, Good Job Games, Hypermonk Games, Loop Games, Mega Fortuna, Motion Blur ve UDO Games bunların 7'sini oluşturdu.

Türk geliştiricilerin dünya genelindeki oyun içi satın alma gelirleri 2020'de 504 milyon dolarken 2025'te 2,76 milyar doları aştı. Böylece, gelirler 6 yılda yaklaşık yüzde 450 arttı. Bu dönemde yıllık ortalama büyüme yüzde 42'yi buldu.

Türk geliştiricilerin küresel oyun içi satın alma gelirlerinden aldığı pay da aynı dönemde yüzde 1'den yüzde 5'e çıktı. Küresel mobil oyun pazarı 2025'te yalnızca yüzde 3 büyürken Türkiye sektörde pozitif ayrıştı.

Türkiye iç pazarında ise mobil oyunlardan elde edilen gelir geçen yıl yüzde 6 artışla 347 milyon dolara çıkarak bugüne kadarki en yüksek seviyesine ulaştı. İndirme sayısı yüzde 4 düşüşle 1,8 milyar olurken gelirdeki artış sektörün yeni kullanıcı kazanımından çok mevcut oyunculardan daha fazla değer üretmeye başladığını gösterdi.

- ⁠Gelirin yüzde 97'si bulmaca oyunlarından

Türk geliştiricilerin gelirlerinin yüzde 96,9'unu bulmaca oyunları oluşturdu. Strateji oyunlarının payı ise yüzde 0,9'da kaldı.

Geçen yıl Türk oyun şirketleri arasında Dream Games, 1,7 milyar dolarla oyun içi satın alma gelirinde ilk sırada yer aldı. Şirketi 619,7 milyon dolarla Peak Games ve 207 milyon dolarla Rollic Games izledi. Türk geliştirici sayısı da 2020'ye göre 3,1 katına çıktı.

Türk mobil oyun geliştiricilerinin 2009'dan bu yana aldığı toplam yatırım 3,6 milyar dolara ulaştı. Dream Games'in 2025'teki 2,5 milyar dolarlık yatırım işlemi sektör rekoru olurken bu tutar diğer Türk mobil oyun geliştiricilerinin 2009'dan bu yana aldığı yatırımların toplamını geride bıraktı.

Şirketlerin yılda ortalama 24 yatırım turu açıkladığı sektörde, yatırımcı ilgisinin 2020 sonrasında belirgin biçimde hızlandığı görüldü. Dream Games hariç tutulduğunda dahi sektöre geçen yıl 234,03 milyon dolar yatırım yapılırken bu rakam 2020'deki seviyenin 32 katına karşılık geldi.

Sıradaki Turcorn'un hangi sektörden çıkabileceğine dair öngörülerin de yer aldığı raporda, bir başka Türk oyun şirketi aday gösterildi.

Raporda, Ocak 2024'te kurulan Grand Games'in aynı yıl 3 milyon dolarlık ilk yatırımını aldığı, Ocak 2025'teki 30 milyon dolarlık turun ardından mayıs ayında 70 milyon dolar daha yatırım alarak son 16 ayda 100 milyon dolar topladığı ve şirketin oyunlarının toplam oyun içi satın alma gelirinin kısa sürede 115 milyon doları aştığı bilgisi verildi.

Böylece, Türkiye'nin mevcut 3 oyun Turcorn'u ve sektöre yönelen yatırım iştahı birlikte değerlendirildiğinde, ülkenin yeni milyar dolarlık teknoloji şirketinin yine oyun sektöründen çıkarabileceği beklentisi güçlendi.

Türkiye'de, Peak Games, Getir, Dream Games, Trendyol, Hepsiburada, Insider, Loom ve son olarak HubX olmak üzere 8 Turcorn bulunuyor.

Muhabir: Zeynep Duyar, Mert Davut

Çaydaş, sezonun bitimine 4 yarış kala matematiksel olarak rakiplerinin kendisini geçmesi mümkün olmadığı için 15 Ağustos'ta Bopfingen'de yapılan yarışların ardından şampiyonluğunu sezon bitmeden ilan etti.

Bir üst kategoride deneyim kazanmak isteyen Çaydaş, 29 Ağustos'ta Mülsen pistinde 160 cc kategorisinde yarıştı.

Bu kategoride de yeteneğini ortaya koyan Çaydaş, yarışı 2. sırada tamamladı.

Çaydaş, AA muhabirine, geçmişte büyük pistlerde yarışan babası sayesinde motosiklet sporuna başladığını belirterek, 'Bana çok küçük bir PW50 (mini kros motosikleti) aldı. Birlikte tarla yollarında motosiklet kullanmaya başladık. Sanırım 6 yaşındayken motokrosa başladım.' dedi.

Bu şekilde motosiklet sporuyla tanıştığını anlatan Çaydaş, geçen yıl da ADAC Mini Bike Cup'ta ilk kez yarışmaya başladığını anlattı.

Bu sezon elde ettiği şampiyonluğun kendisini mutlu ettiğini aktaran genç sporcu, önünde yeni hedeflerin bulunduğunu ifade etti.

Bavyera eyaletinin Landsberg am Lech kentinde yaşayan Çaydaş, 'Kazandıktan sonra doğrudan bir sonraki hedefi yapman lazım. Bundan dolayı mutluyum. Hızlı olduğunda kendini çok iyi hissediyorsun ancak daha sonra bir üst sınıfın daha hızlı olduğunu düşünüyorsun.' dedi.

Hedefleri arasında gelecek yıl 160 cc kategorisinde başarılı olmanın yer aldığını vurgulayan Çaydaş, 'Daha sonra yeni sponsorlar bulmak ve kendimi daha fazla tanıtmak için dünya finaline gidip orada ön sıralarda yarışmak istiyorum. Ardından hedefim, 160 cc'yi başarıyla tamamladıktan sonra 190 cc'yi atlayıp Moto5'e geçmek. Daha sonraki gelecekte bir gün hedefimiz (Genç motosiklet sporcularının MotoGP'ye giden kariyerlerinde önemli bir basamak olarak görülen) Red Bull Rookies Cup'a katılmak.' diye konuştu.

54 numaralı motosikletle yarışan Çaydaş, Türk motosiklet sporunun önde gelen isimleri Toprak Razgatlıoğlu ve Kenan Sofuoğlu'nu örnek aldığını belirtti.

Çaydaş, Razgatlıoğlu ile bir kez karşılaştığını ve imza aldığını anlattı.

Motosiklet tulumunda göğsünde ve sırtında Türk bayrağıyla yarıştığının hatırlatılması üzerine Çaydaş, 'Ülkem için yarışmaktan ve Almanya'da ülkemi temsil edebilmekten gurur duyuyorum. Türkiye'nin her zaman en üst sırada olmasını da çok güzel buluyorum.' ifadelerini kullandı.

Elde ettiği başarıda ailesinin çok önemli olduğunu vurgulayan genç sporcu, beslenmesine annesinin çok önem verdiğini, babasının da mekanikten sorumlu olduğunu ve pistte koçluk yaptığını belirtti.

Çaydaş, motosiklet sporunu yaşıtlarına da tavsiye ederek 'Yaşamın bir düzene ihtiyacı olduğu için (bu sporu) çok faydalı buluyorum. Ve herkese güvenmemen gerektiğini de öğreniyorsun çünkü piste her zaman büyük mücadele var. Her zaman sadece arkadaşların olmadığını da öğreniyorsun ve acımasız olunduğunu da.' ifadelerini kullandı.

Elias Muhammed Ali'nin annesi Huriye Çaydaş da oğlunun motosiklet üzerindeki ilk deneyimini küçük yaşta edindiğini ve küçük bir motokros motosikletiyle babasıyla hobi amaçlı sürüşler yaptığını belirtti.

Anne Çaydaş, Elias'ın 7-8 yaşlarında motokros pistlerinde sürüş yaptığını, bu sporun tam anlamıyla Nisan 2025'te hayatlarına girdiğini dile getirdi.

Elias'ın Mini Bike yarışlarında ilk sezonu 6. sırada tamamladığını aktaran Huriye Çaydaş, 'Son iki yarışta iki kez podyuma çıktı ve çok fazla dikkat çekti. Biz de çevremizden ve bize gelen yorumlardan motive olduk, çocuğumuza destek verdik. Bu şekilde bugünlere geldik.' diye konuştu.

Huriye Çaydaş, oğlunun başarısından gurur duyduklarını ifade ederek, Elias'ın antrenman yaptığı Memmingen'deki pistte de diğer çocuklara örnek olduğunun altını çizdi.

Elias antrenmanlara başladığında başka çocukların da motosiklet sporuna ilgisinin arttığını söyleyen Huriye Çaydaş, 'Elias onlara, motosikletin nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin yol gösteriyor artık. Bir eğitmen gibi.' dedi.

Oğlunun okul hayatı ile yarış kariyerini bir arada yürütmesinin kolay olmadığını, yarışlara katılabilmesi için yarışın yapıldığı hafta sonlarından önce okuldan izin alınması gerektiğini belirten Huriye Çaydaş, okulun beklentilerinin yüksek olduğunu, Elias'ın elinden geleni yaptığını ve şimdiye kadar her şeyin iyi gittiğini anlattı.

Anne Çaydaş, oğlunun hedeflerine ilişkin 'Onun amacı 160 cc. Yani bir sonraki aşamada şampiyon olup Valencia'ya gitmek ve dünyada yarışan tüm çocuklarla kendi seviyesini görmek istiyor.' ifadesini kullandı.

Baba Akın Çaydaş da Elias'ın şampiyonluğunu henüz tam olarak kutlayamadıklarını dile getirerek 'Her şey bir hayal gibi geliyor. Yarışlar da devam ettiği için şampiyonluğun tadını tam çıkaramadık sanırım. Ama elbette çok güzel bir duygu. Elias ile çok gurur duyuyoruz.' şeklinde konuştu.

Elias'ın öğrenim hayatının da önemli olduğunu vurgulayan baba Çaydaş, 'Bazen düşünüyorum, bunlar küçük çocuklar. Elias daha 11 yaşında ve nasıl, nereye gideceği belli değil. Okuluna çok önem veriyoruz. Yarış bizim için çok önemli ama okul başarısı da çok önemli. Her şeyi seneden seneye planlamaya çalışıyoruz.' dedi.

Akın Çaydaş, oğlunun gelecek sezon 160 cc kategorisinde şampiyon olması halinde Valencia'daki dünya finaline katılmayı hedeflediklerini kaydederek, 'Bunu yaşamak istiyoruz, görmek istiyoruz. Ondan sonra bakalım nasıl devam edeceğiz, kısmet.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Erbil Başay

Toplam küresel ticaret değerinde yaklaşık 2 trilyon dolarlık artış kaydedildi. Küresel mal ticaretinin değeri, bu yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,5 artarak yaklaşık 13,7 trilyon dolara ulaştı.

Küresel ticaret bu yılın sonunda rekor seviyeye ulaşma yolunda ilerliyor. Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen taşımacılıktaki aksamalar ile bölgesel enerji arzına ilişkin endişelerin enerji fiyatlarını yükseltti. Uluslararası tedarik zincirlerinde ulaşım, lojistik ve üretim maliyetleri arttı.

Küresel ticaret fiyatlarındaki artışın son 12 aylık ortalaması ise yüzde 3,4 olarak hesaplandı. Küresel ticaretteki büyüme ülke ve sektörler arasında önemli farklılıklar gösterdi. Doğu Asya ekonomileri yılın ilk çeyreğinde küresel ortalamanın üzerinde performans sergiledi.

Doğu Asya dahil edildiğinde, gelişmekte olan ülkelerin ticaretinde güçlü büyüme görüldü. Ancak, Doğu Asya hariç tutulduğunda gelişmekte olan ekonomilerin mal ticareti, Orta Doğu ve Güney Asya'daki ithalat ve ihracat düşüşlerinin etkisiyle daraldı.

Yapay zeka ve elektrikli araçlarla bağlantılı ürünler, yılın ilk çeyreğinde küresel ticarette en güçlü büyümenin görüldüğü ürün grupları arasında yer aldı.

Kritik minerallerin ticareti bir önceki çeyreğe göre yüzde 38, yarı iletkenlerin ticareti yüzde 25 arttı. Aynı dönemde batarya ticareti yüzde 15, bilgi ve iletişim teknolojileri ürünleri yüzde 14 ve elektrikli otomobil ticareti yüzde 11 büyüdü.

Yenilenebilir enerji ürünlerinde ise farklı bir görünüm ortaya çıktı. Güneş enerjisiyle bağlantılı ürünlerin ticareti yüzde 7, rüzgar enerjisi ürünlerinin ticareti yüzde 8 azalırken fosil yakıt ticareti fiyat artışlarının etkisiyle büyümeye devam etti.

Jeoekonomik gelişmeler ikili ticaret ilişkilerini ve küresel tedarik zincirlerini yeniden şekillendirdi.

Siyasi açıdan benzer ülkeler arasındaki ticaretin güçlenmesini ifade eden 'friendshoring' eğilimi yılın ilk çeyreğinde durakladı. Üretim ve tedarikin coğrafi olarak yakın ülkelere kaydırılmasını ifade eden 'nearshoring' eğilimi ise yeniden güç kazandı.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, küresel ticaretteki büyümenin olumlu olduğunu ancak rakamların doğru okunması gerektiğini belirtti.

Küresel ticaretteki büyümenin önemli bölümü hacimden değil, enerji, ulaştırma ve lojistik maliyetlerinin de etkilediği fiyat artışlarından kaynaklandığını aktaran Gültepe, esas olanın gerçek talep ve hacim artışı olduğunu dile getirdi.

Gültepe, Türkiye'nin ihracatının yılın ilk yarısında yüzde 3,6 yükseldiğini, ocak-temmuzda da yüzde 3,4 artarak 161,6 milyar dolara ulaştığını anımsatarak, şunları aktardı:

'Temmuzda 25,6 milyar dolarla rekor kırdık, son 12 aylık ihracatımız 278,6 milyar dolara yaklaştı. Küresel ticaret yüzde 12,5 büyürken yüzde 3-4'lük artışlarla yetinemeyiz. Üstelik artışımızda parite etkisi de var. Üretim kapasitemiz, ürün kalitemiz, lojistik altyapımız ve teslimat kabiliyetimiz daha yüksek oranları mümkün kılıyor. Fiyat rekabetçiliğimizi yeniden kazandığımızda çift haneli ihracat artışlarına ulaşabiliriz.'

Gültepe, yakın coğrafyadan tedarik eğiliminin Türkiye için önemli bir fırsat olduğunu belirterek, firmaların daha kısa, güvenli ve gerektiğinde hızlı müdahale edilebilen tedarik ağlarına yöneldiğini ifade etti.

Avrupa'ya yakınlığı, üretim altyapısı, ürün çeşitliliği, lojistik gücü ve hızlı teslimatının Türkiye'yi öne çıkardığını kaydeden Gültepe, 'Küresel şirketlerin tedarik zincirlerini yeniden yapılandırdığı bu dönemi lehimize çevirmeliyiz. Ancak yüksek enflasyon, finansman maliyetleri ve tüketici üzerindeki fiyat baskısı nedeniyle maliyet de yeniden belirleyici hale geliyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Gültepe, Türkiye'nin yakınlık, kalite ve hızlı teslimat avantajını fiyat rekabetçiliğiyle tamamlaması gerektiğine işaret ederek, 'Aksi halde coğrafi avantajımızı ihracata yeterince yansıtamayız.' ifadelerini kullandı.

Mustafa Gültepe, dünya ticaretinin ağırlık merkezinin giderek teknoloji yoğun ürünlere kaydığını belirterek, 'Biz de tekstil, hazır giyim, otomotiv, makine, kimya ve mobilya gibi güçlü olduğumuz sektörlerde ihracatı büyütürken yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ürünlerin payını artırmalıyız.' dedi.

Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatındaki payının ilk yarıda yüzde 3,5 düzeyinde olduğuna işaret eden Gültepe, 'Ancak daha temel sorun, küresel ticaret büyürken Türkiye'nin aldığı payın son veriler itibarıyla yüzde 1'in altına gerilemesi. Dünya ticaretinden yeniden daha fazla pay almak için sanayi üretimini, yatırımı ve ihracatı önceleyen, üreticimizin maliyetlerini rakipleriyle rekabet edebileceği düzeyde tutan politikalara ihtiyacımız var. Türkiye üretim ve ihracatta yeniden güçlü ivme yakaladığında bugünkü seviyelerin çok üzerine çıkabilecek kapasiteye sahip.' ifadesini kullandı.

Muhabir: Yunus Türk