6 Şubat depremlerinin ardından Hatay’da yürütülen yeniden inşa çalışmalarında en önemli başlıklardan biri rezerv alanlar oldu. Antakya başta olmak üzere kentin birçok noktasında yükselen konut ve ticari alanlarda yapım çalışmalarının tamamlanmasıyla birlikte anahtar teslimleri de etaplar halinde başladı.

Ancak sahadaki doluluk oranına ilişkin rakamlar yeni bir tartışmayı beraberinde getiriyor.

Edinilen bilgilere göre rezerv alanlarda 14 bin 867 konut ile 1.063 iş yeri bulunmasına rağmen yaklaşık 3 bin 500 konutta vatandaşların yaşamaya başladığı, açılan iş yeri sayısının ise yaklaşık 200 olduğu ifade ediliyor.

Bu rakamlar doğruysa geriye çok önemli bir soru kalıyor:

Konutlar ve iş yerleri hazır olduğu halde neden binlerce bağımsız bölüm hâlâ boş?

YETKİLİLER DUYURUYOR, ANAHTAR TESLİMLERİ SÜRÜYOR

Hatay Valiliği tarafından yapılan son bilgilendirmelerde, rezerv alanlarda Yerinde Kentsel Dönüşüm Projeleri kapsamında tamamlanan bağımsız bölümlerin hak sahiplerine teslim edilmeye başlandığı açıklandı.

Teslimlerin etaplar halinde sürdüğü, hak sahiplerinin SMS ve telefon yoluyla bilgilendirildiği belirtilirken vatandaşların işlemlerini gerçekleştirebilmesi için Kentsel Dönüşüm Bilgilendirme ve Uzlaşı Ofislerinin de hizmet verdiği bildirildi.

Buna rağmen tamamlanan konut ve iş yerlerindeki fiili kullanımın düşük kalması, kamuoyunda “Vatandaş neden anahtarını almıyor veya aldığı konuta neden taşınmıyor?” sorusunu gündeme taşıyor.

SORUN ANAHTAR TESLİMİNDE Mİ, YERLEŞME SÜRECİNDE Mİ?

Burada açıklığa kavuşturulması gereken önemli bir ayrım bulunuyor.

Bir konutun inşaatının tamamlanması, hak sahibinin belirlenmesi, anahtarının teslim edilmesi ve vatandaşın fiilen konuta taşınması birbirinden farklı aşamalar.

Dolayısıyla kamuoyuna açıklanması gereken yalnızca “kaç konut yapıldı?” rakamı değil.

14 bin 867 konutun kaçı tamamen teslim edilebilir durumda? Kaçının anahtarı hak sahibine verildi? Kaç hak sahibi anahtarını teslim almadı? Anahtarını alanların kaçı konutuna taşınmadı?

Aynı sorular 1.063 iş yeri için de geçerli.

Kaç iş yerinin anahtarı teslim edildi? Kaç esnaf iş yerini teslim aldığı halde faaliyete başlamadı? Faaliyete geçmeyen iş yerlerinde altyapı, ulaşım, müşteri yoğunluğu veya çevrede devam eden inşaatlardan kaynaklanan bir sorun bulunuyor mu?

VATANDAŞ NEDEN YERLEŞMİYOR?

Hatay’da cevap bekleyen asıl mesele tam olarak burada başlıyor.

Vatandaş anahtarını teslim almıyorsa bunun nedeni nedir?

Hak sahipliği veya borçlandırma işlemleri mi tamamlanmadı? Tebligat ve bilgilendirmede sorun mu yaşanıyor? Konutların bulunduğu bölgelerde altyapı veya çevre düzenlemesi eksikleri mi var? Vatandaşların eski mahalleleri, iş yerleri veya sosyal çevreleriyle bağlantılı başka beklentileri mi bulunuyor?

Yoksa anahtarını teslim alan vatandaşların taşınmasını engelleyen farklı sorunlar mı söz konusu?

Bu soruların cevabının tahminlerle değil, ilgili kurumların açıklayacağı ayrıntılı verilerle ortaya konulması gerekiyor.

AFAD DAHA ÖNCE HAK SAHİPLERİNİ UYARDI

AFAD, deprem bölgesindeki hak sahiplerinin borçlandırma ve teslim işlemleri konusunda çeşitli tarihlerde duyurular yayımladı. Kurum, işlemlerin belirlenen süreler içerisinde tamamlanmasının hak kaybı yaşanmaması açısından önem taşıdığını bildirdi.

Hatay’da da daha önce anahtarı hazır olduğu halde teslim alınmayan çok sayıda afet konutu gündeme gelmişti. Haziran 2026 sonunda yayımlanan verilere göre kent genelinde anahtarı hazır 66 bin 284 konuttan 17 bin 424'ünün henüz hak sahipleri tarafından teslim alınmadığı belirtilmişti.

Dolayısıyla mesele yalnızca rezerv alanlarla sınırlı görünmüyor.

ORTADA SUİSTİMAL Mİ VAR, YOKSA VATANDAŞIN AÇIKLANMAYAN BİR SORUNU MU?

Kamuoyunun merak ettiği noktalardan biri de bu.

Binlerce konutun yapıldığı bir şehirde depremzedelerin yıllarca evlerine kavuşmayı beklemesinin ardından, tamamlanan konutların önemli bölümünün boş kalması doğal olarak soru işaretlerine yol açıyor.

Ancak herhangi bir kişi veya kesimi “art niyet” ya da “suistimal” ile suçlayabilmek için somut veriye ihtiyaç var.

Bu nedenle ilgili kurumların rezerv alanlar özelinde ayrıntılı bir tablo açıklaması tartışmaları önemli ölçüde sona erdirebilir.

Kaç konut tamamlandı?
Kaçı teslime hazır?
Kaçının anahtarı teslim edildi?
Kaç hak sahibi anahtarını almadı?
Anahtarını alan kaç kişi taşındı?
Kaç iş yeri teslim edildi?
Kaç esnaf faaliyete başladı?
Teslim almayanların gerekçeleri neler?

Hatay kamuoyu şimdi bu soruların açık ve rakamlarla desteklenen cevaplarını bekliyor.

Çünkü mesele yalnızca yapılan konut sayısı değil; yapılan konutların ne kadarının gerçek anlamda yuvaya, yapılan iş yerlerinin ne kadarının çalışan dükkâna dönüştüğü.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, kodlama bilgisine ve karmaşık komutlara ihtiyaç duymadan yapay zeka destekli akıllı asistanların oluşturulmasını mümkün kılan platform, kullanıcının ihtiyacına yönelik niyet tespiti yapabilen gelişmiş altyapısı sayesinde strateji geliştirebilen, birbirleriyle haberleşen çok ajanlı yapısıyla görevleri paylaştırarak tam otomasyon sağlıyor.

Yapay zeka ajanlarının devreye girmesiyle ağlar statik bir altyapı olmaktan çıkarken, geliştirilen bu yenilikçi platform, ağın kendi kendini yönetebilen, risk ve tehlikelerden korunan canlı bir organizma gibi kendi ihtiyaçlarını karşılamasını sağlıyor.

Platform sayesinde Türk Telekom ağları, akıllı cihaz yapılandırma, kendini onaran ağlar, enerji optimizasyonu, kusursuz müşteri deneyimi, kapasite ve planlama gibi birçok süreci insan müdahalesi gerektirmeden ve hatasız biçimde yürüterek uluslararası standartların belirlediği otonom ağlar vizyonu doğrultusunda en yüksek 'L4' (yüksek otomasyon) ve 'L5' (tam otonom) seviyelerine ulaşacak.

- Türk Telekom'dan stratejik teknolojilere patent odağı

Türk Telekom, gerçekleştirdiği stratejik çalışmalarla Türkiye'nin teknoloji üretme ve ihraç etme kapasitesini de güçlendiriyor. 'Milli teknoloji hamlesi vizyonu' doğrultusunda milli dijital çözümler ile yerli girişimleri destekleyen şirket, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından açıklanan 2025 verilerine göre, patent başvuru sayısında 2024'de elde ettiği liderliği 2025'te de sürdürdü ve ARGE ile inovasyondaki istikrarlı yükselişini devam ettirerek zirvedeki yerini aldı.

Patent çalışmalarını, 5G ve 6G haberleşme sistemleri, uydu bağımsız iletişim teknolojileri, karasal olmayan ağlar (NTN), yapay zeka tabanlı ağ yönetimi gibi yenilikçi ve kritik alanların yanı sıra, sinyal işleme ile fiber-optik altyapı gibi stratejik teknoloji eksenlerinde yoğunlaştıran şirket, sektöre kazandırdığı patentler, akademik yayınlar ve uluslararası standartlara yaptığı katkılar ile dijital geleceğin inşasına öncülük ediyor.

- Türk Telekom yapay zeka ile ağ yönetimini dönüştürecek

Açıklamada görüşlerine yer verilen Türk Telekom Network Genel Müdür Yardımcısı Zafer Orhan, güçlü altyapıları ve teknoloji birikimleriyle Türkiye'nin dijital dönüşümüne öncülük ettiklerini belirtti.

Orhan, yeni nesil teknolojileri şebekelerine entegre ederek hem verimliliği artırdıklarını hem de dijital dünyanın artan ihtiyaçlarını karşılayan bir ekosistem oluşturduklarını anlattı.

Yapay zeka altyapısının, küresel ölçekte kritik önem taşıyan stratejik bir altyapı olduğunu ve tüm sektörlerin olmazsa olmaz bir bileşeni haline geldiğini vurgulayan Orhan, şunları kaydetti:

'Türk Telekom olarak milli teknoloji ekosistemini güçlendirmek ve yapay zekada dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Ekiplerimizin kendi 'akıllı asistanlarını' oluşturabilmesini sağlayan yenilikçi Kodsuz Yapay Zeka Ajan Geliştirme Platformu'nu yakın zamanda hayata geçireceğiz. Geliştirdiğimiz bu platform, sadece çalışanlarımız için bir asistan olmakla kalmayacak, telekomünikasyon şebekemizin kendi kendini optimize eden, hataları önceden tespit edip çözen canlı bir organizma gibi çalışmasını sağlayarak ağımızı uluslararası standartlarda tam otonom seviyeye taşıyacak.

Bu sayede ağ yönetimimizde verimliliğimizi artıracak, zaman ve enerji tasarrufu ile çevresel etkilerimizi de azaltacağız. Kodsuz Yapay Zeka Ajan Geliştirme Platformu ile dünyadaki öncü operatörlerden biri olacağız. Bu öncü uygulama ile teknolojiyi yalnızca yazılım uzmanlarının değil, iş dünyasının her kademesinin kullanabileceği bir platforma dönüştüreceğiz. Türk Telekom olarak, teknoloji üreten ve ihraç eden Türkiye vizyonu doğrultusunda milli teknolojiler geliştirmeyi ve bu teknolojileri hayatın her alanına entegre ederek değer yaratmayı kararlılıkla sürdüreceğiz.'

Saadet Partisi Hatay Milletvekili Doç. Dr. Necmettin Çalışkan, Hatay’da gerçekleştirilen anahtar teslim törenleri ile sahadaki durum arasında farklılıklar bulunduğunu savunarak, depremzedelerin yaşadığı sorunların henüz tamamen çözülemediğini ifade etti.

“Kuralar Çekildi, İsimler Açıklandı Ama Evler Teslim Edilmedi”

27 Aralık 2025 tarihinde Cumhurbaşkanı ve bakanların katılımıyla Hatay’da gerçekleştirilen anahtar teslim törenini hatırlatan Çalışkan, törende 455 bin anahtarın teslim edildiğinin açıklandığını belirtti.

Çalışkan, kura sonucunda hak sahiplerinin isimleri belirlenen bazı konutların ise vatandaşlara fiilen teslim edilmediğini öne sürdü.

Deprem bölgesindeki sorunların devam ettiğini ifade eden Çalışkan, kamu kurumlarının bölgeye yönelik destek ve toleranslarının sürmesi gerektiğini söyledi.

Anahtarı Verilen İş Yerleri İçin Teslim İddiası

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un Hatay ziyareti sırasında yaşandığını belirttiği bir olayı da anlatan Çalışkan, anahtar teslim törenine çağrılan bir esnafın iş yerini hemen kullanamadığını ileri sürdü.

Esnafın, iş yerinin ne zaman kullanıma açılacağını sorması üzerine birkaç ay daha beklemesi gerektiği yönünde yanıt aldığını aktaran Çalışkan, teslim törenleri ile fiili teslimatlar arasındaki süreye dikkat çekti.

Çalışkan, konuya ilişkin, “Hatay’ın ihtiyacı fotoğraf ve gösteri değil, gerçek çözümlerdir.” ifadelerini kullandı.

Çalışkan: Hatay’da 85 Bin Kişi Hâlâ Konteynerlerde

Hatay’daki barınma sorununa da değinen Çalışkan, depremlerin üzerinden yaklaşık üç buçuk yıl geçmesine rağmen kentte 85 bin vatandaşın konteyner kentlerde yaşamını sürdürdüğünü söyledi.

Binlerce depremzedenin konut ve iş yerlerinin tamamlanmasını beklediğini ifade eden Çalışkan, deprem bölgesinde hayatın tamamen normale döndüğünün kabul edilmemesi gerektiğini savundu.

Hatay’da Konut ve İş Yeri Teslimleri Gündemde

Hatay’da deprem sonrası kalıcı konutların yanı sıra ticari alanların tamamlanması ve hak sahiplerine teslim edilmesi, kentte yakından takip edilen konular arasında yer alıyor.

Çalışkan, depremzedelerin barınma ve iş yeri sorunları tamamen çözülene kadar kamu kurumlarının destekleyici uygulamalarının devam etmesi gerektiğini belirterek yetkililere çağrıda bulundu.

Kamuya vadesi geçmiş borcu bulunan vatandaşları, işletmeleri ve işverenleri ilgilendiren avantajlı tecil ve taksitlendirme uygulamasında son günlere girildi.

Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin başvurularını 31 Ağustos 2026 tarihine kadar tamamlaması gerekiyor. Bu tarihten sonra yapılacak tecil başvurularında, yeni bir değişiklik olmadığı takdirde daha yüksek faiz oranı uygulanacak.

Tecil faizi yüzde 29’a indirildi

Uygulama kapsamında yıllık tecil faizi yüzde 39 yerine yüzde 29 olarak uygulanıyor. Böylece borcunu tek seferde ödemekte güçlük yaşayan mükellef ve işverenlere daha düşük finansman maliyetiyle taksitlendirme fırsatı sunuluyor.

SGK borçlarında daha önce 36 ay olan azami tecil süresi de şartların karşılanması hâlinde 72 aya kadar çıkarıldı. Mevcut tecilli borçların daha uzun vadelerle yeniden düzenlenebilmesine de imkân tanındı.

10 milyon liraya kadar teminat istenmeyecek

Düzenlemenin dikkat çeken maddelerinden biri de teminat sınırındaki değişiklik oldu. Tecil ve taksitlendirme kapsamında 10 milyon TL’ye kadar olan kamu alacakları için teminat aranmayacak.

Borcu 10 milyon TL’yi aşanlardan ise sınırı geçen kısmın yarısı tutarında teminat talep edilecek.

Her borç 72 aya bölünmeyecek

Taksit sayısı bütün başvuru sahipleri için otomatik olarak 72 ay belirlenmeyecek. Ödeme süresi; borçlunun mali durumu, borcun türü ve başvuru sahibinin hukuki statüsü dikkate alınarak belirlenecek.

Katma değer vergisi ile banka ve sigorta muameleleri vergisinden kaynaklanan bazı borçlarda taksit süresi 12 ayla sınırlı tutulabilecek. Bazı vergi türleri ise uygulamanın dışında kalıyor.

Daha önce borcunu yapılandıranlar da yararlanabilecek

Hâlihazırda tecil ve taksitlendirme kapsamında borç ödeyen işverenler de kalan borçlarının daha uzun vadeyle yeniden düzenlenmesini talep edebilecek.

Bu haktan yararlanmak isteyenlerin de 31 Ağustos’a kadar ilgili kuruma müracaat etmesi gerekiyor.

Başvurular nereden yapılacak?

Vergi dairesi tarafından takip edilen borçlar için başvurular;

• Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesi,
• Dijital Vergi Dairesi,
• e-Devlet,
• Borcun bulunduğu vergi dairesi,
• Posta veya diğer vergi daireleri

üzerinden yapılabilecek.

Birden fazla vergi dairesine borcu bulunanların her vergi dairesine ayrı başvurması gerekiyor. SGK borçlarına ilişkin işlemler ise ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezi üzerinden yürütülüyor.

Bu düzenleme vergi affı değil

Uygulama, borçların silindiği yeni bir vergi affı anlamına gelmiyor. Borçların belirlenen şartlarla daha düşük tecil faizi ve daha uzun vadeyle ödenmesine imkân sağlıyor.

Hatay’daki vatandaşların, esnafın ve işverenlerin kapsamlarını ilgili kurumdan kontrol ederek 31 Ağustos’tan önce başvurularını tamamlamaları önem taşıyor.

Korkuteli ilçesinde mantar fabrikasında işçi olarak çalışan anne Suna Sökmen ile fırın işçisi Mehmet Sökmen'in oğulları Ömer Mert Sökmen, 5 Nisan'da geçirdiği trafik kazasında ağır yaralandı.

Antalya Şehir Hastanesine kaldırılan Sökmen, 24 Nisan'da yaşam mücadelesini kaybetti. Hastanenin organ nakli ekibi, beyin ölümü gerçekleşen gencin ailesiyle görüşerek, organ bağışının önemini anlattı.

Aile, en acılı anında karar alarak, çocuklarının organlarını bağışladı. Farklı hastanelerin organ nakli merkezlerinde uzun yıllardır tedavi gören hastalara, gencin kalbi, böbrekleri, korneaları, 2 hastaya da karaciğeri bölünerek nakledildi.

Antalya Şehir Hastanesi Başhekimi Doç. Dr. Nedim Ongun, örnek davranış sergileyen Sökmen ailesini kabul ederek, teşekkür plaketi verdi, bağış için teşekkür etti.

- 'Başka anneler üzülmesin, başka canlar yanmasın'

Anne Suna Sökmen, AA muhabirine, oğlunun kalbinin başkasında attığını, böbreklerinin, karaciğerinin, kornealarının başkalarına umut olduğunu söyledi.

Evladını kaybetmenin üzüntüsünü yaşayan Sökmen, 'Anne olarak evladımı kaybettiğim için çok üzüldüm ama başkalarına hayat verdiği için mutluyum. Oğlum vefat etse de diğer hastalara hayat verdi, başka bedenlerde yaşamaya devam ediyor.' diye konuştu.

Sökmen, en acılı anlarında bağış kararı almanın zor olduğunu ama başkalarının yaşaması için bunu yapmak gerektiğini ifade etti.

Organ bağışı çağrısında bulunan Sökmen, 'Aynı durumda olanların bağış yapmasını, duyarlı olmasını isterim. Başka anneler üzülmesin, başka canlar yanmasın. O kararı verirken hep bunu düşündüm. Çünkü toprakta çürüyüp gideceği yere başkalarına yaşam oldu.' dedi.

Baba Mehmet Sökmen ise organ bağışı konusunda bilinçli olduğunu, evladının beyin ölümünün gerçekleştiğini öğrenince bu kararı aldıklarını belirtti.

Nakil olan hastalara şifa dileyen Sökmen, 'Bizim çocuğumuz yaşamadı, organları nakledilenler yaşasın. İstediğimiz bu. Oğlum sanayide çalışıyordu. En büyük hayali motor almaktı. Bu yıl ona motor alacaktık, nasip olmadı.' diye konuştu.

İkiz kardeş Şeyda Yağmur Sökmen, 'Kardeşim, ikizim kendisi yaşayamadı ama başkalarını yaşattı, çok yardımseverdi.' ifadesini kullandı.

- 'Gerçekten bu çok büyük insanlık örneği'

Antalya Şehir Hastanesi Organ Nakli Koordinatörü Hakkı Ergüden ise yaptıkları görüşmede Sökmen ailesinin 'Biz oğlumuzu yaşatamadık ama başka aileler çocuklarını yaşatsınlar' diyerek bağış kararı aldığını vurguladı.

Bunun acılı anda zor bir karar olduğunu dile getiren Ergüden, şunları kaydetti:

'Gerçekten bu çok büyük insanlık örneği. Kolay verilebilecek bir karar değil ama çok güzel bir karar verdiler, çocuklarının organlarını bağışlayarak, 7 kişiye umut oldular. 15 yaşındaki bir gencin ailesiyle görüşüp organ bağışı istemek bizim için de çok zor. Ailelerin en umutsuz, en acılı oldukları anlarda kritik bir süreçte kısa bir zaman diliminde görüşme yapıyorsunuz. Ben de babayım, iki evladım var. Görüşmeleri yaparken empati kuruyoruz.'

- 32 bin 865 hasta nakil bekliyor

Ergüden, 25 bin 845 böbrek, 1566 kalp, 2 bin 410 karaciğer, 239 pankreas, 206 akciğer, 2 bin 597 kornea, iki ince bağırsak nakli bekleyen hasta olduğunu hatırlatarak, her yaş grubunun bağışlanan organlarını aldıklarını söyledi.

Hastanenin organ naklinden sorumlu başhekim yardımcısı uzman doktor Gül Ayhan Tülibaş ise beyin ölümü tanısının uzman hekimlerce değerlendirilerek komite tarafından karara bağlandığını hatırlattı.

Şirketten yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Karmod Kabin Genel Müdürü Zekai Küçük, uzun ömürlü yapı modeli ve ergonomisiyle okul güvenlik uygulamalarını kolaylaştıran kabinler geliştirdiklerini belirtti.

Küçük, güvenlik kabinlerinde seyir ergonomisi ve yalıtım performansının sürdürülebilirlik açısından oldukça önemli olduğunu kaydetti.

Güvenlik kabinlerinde en önemli özelliklerden birinin yalıtım uygulamaları olduğunu vurgulayan Küçük, 'Yalıtım yapılmamış veya çok düşük seviyedeki üretimler kullanım yerinde işlevsiz kalıyor. Ortada kabin var ama güvenlik görevlisi yalıtım sorunları nedeniyle yapı içerisine giremiyor.' ifadelerini kullandı.

Küçük, tüm modellerinde yalıtım ve iklimlendirme performansına sahip güvenlik kabinleri ürettiklerini vurgulayarak, yapılarının yaz veya kış fark etmeksizin iyi düzeyde iklimlendirme gerçekleştirdiğini aktardı.

Güvenlik yapılarında bir diğer önemli özelliğin de seyir ergonomisi olduğunu vurgulayan Küçük, 'Kabinlerimizin içerisinde görev yapan personel her açıdan en iyi seyir imkanı yakalıyor. Yapı kalitesi, ergonomi üstünlükleriyle okul bahçeleri ve diğer alanlara sürdürülebilir kabinler üretiyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Küçük, hazır üretim ve donanım altyapısıyla bahçe görevlisi kabinlerinde çok seçenekli yapı alternatiflerinin bulunduğunu vurguladı.

- Okullara özel güvenlik kabini desteği

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'taki okul saldırılarının ardından İçişleri Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı arasında protokol imzalanarak okullar için 30 bin 'bahçe görevlisi'nin istihdam edileceğine değinen Küçük, şunları kaydetti:

'Biz de güvenlik yapılarında okullardan gelen taleplere özel uygulayacağımız indirim fırsatlarıyla bu uygulamaya destek sağlama amacındayız. Kullanıma hazır üretim ve kamera sistemlerine varana kadar özel donanım altyapısıyla bahçe görevlisi kabinlerimizde çok seçenekli yapı alternatiflerimiz bulunuyor. Güvenlik kabinlerimiz 3 metrekare ile 50 metrekare aralığında farklı ölçülerde hazır üretim yapılıyor. Okullardaki güvenlik noktalarında 3 ila 9 metrekare aralığındaki kabinler daha çok tercih ediliyor. Kabinlerimiz mobil özelliğiyle okul bahçelerde istenilen alanlara pratik şekilde yerleştirilebiliyor. Güvenlik yapılarımız arasında kurşun geçirmez zırhlı kulübeler de bulunuyor.'

Geleneksel tatil anlayışında deniz, kum, güneş ve her şey dahil konsepti öne çıkarken, yeni nesil tatilciler seyahatlerinde birden fazla deneyimi bir arada yaşamak istiyor.

Tatil tercihlerini belirlemede sosyal medya paylaşımları ve seyahat videoları da önemli rol oynuyor. Gezginler, farklı destinasyonları araştırırken dijital platformların yanı sıra daha önce aynı deneyimi yaşayan kişilerin önerilerine de önem veriyor.

Sosyal medyada gördüğü bir seyahat videosundan etkilenen tatilci, yapay zeka araçlarıyla destinasyon hakkında bilgi edinse de deneyimlerini paylaşan insanların görüşlerini karar sürecinde dikkate alıyor.

- Pazarlama alanında dijitalleşme önem kazandı

Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği (AKTOB) Başkanı Kaan Kaşif Kavaloğlu, AA muhabirine, sosyal medyanın turizmin pazarlanmasında artık vazgeçilmez bir araç haline geldiğini söyledi.

Yapay zeka teknolojileri sayesinde bilgiye ulaşmanın kolaylaştığını belirten Kavaloğlu, özellikle pazarlama alanında dijitalleşmenin önem kazandığını ifade etti.

Turizm sektörünün dijital araçları etkin şekilde kullandığını dile getiren Kavaloğlu, şöyle konuştu:

'Dijitalleşmenin yanı sıra artık gündemde yeni jenerasyonlarla birlikte deneyim turizmi çok ön plana çıkmış vaziyette. Yani biz deniz, kum, güneş pazarlamamızın yanında pandemi döneminde güvenliği koymuştuk. Şimdi sürdürülebilirliği koyuyoruz. Dolayısıyla bu 5S'li pazarlama stratejimizin içerisinde muhakkak sürdürülebilirlik var. Sürdürülebilirlik de kavram olarak son zamanlarda çok kullanılarak belki biraz altının boşaltıldığını düşünüyorum. Ama bunu en iyi uygulayan sektör turizm sektörü.'

Kavaloğlu, turizm sektörünün sürdürülebilirlik konusunda önemli çalışmalar yürüttüğünü, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) da bu uygulamaların dünyaya duyurulması açısından önemli bir fırsat olduğunu kaydetti.

- ​​​​​​​Değişen trendlere göre pozisyon almaya çalışıyoruz

IC Hotels Green Palace ve Villas İşletme Müdürü İsmail Çağlar da turizmin küresel bir sektör olduğunu ve tüketici beklentilerinin sürekli değiştiğini söyledi.

Dünyadaki gelişmeleri ve yeni trendleri yakından takip etmek zorunda olduklarını belirten Çağlar, otellerde gastronominin yanı sıra eğlence, oda donanımları ve personel çeşitliliğinin de tatilcilerin tercihlerinde etkili olduğunu ifade etti.

Sosyal medya sayesinde dünyanın farklı noktalarındaki tatil trendlerinin kısa sürede takip edilebildiğini anlatan Çağlar, şunları kaydetti:

'Japonya'da bir tatilcinin paylaşımını, yeni trendleri biz burada anında görebiliyoruz. Ona göre de pozisyon almaya, uygulamaları değiştirmeye çalışıyoruz. Turizm bir moda türüdür. Yani her sene gelişmesi, değişmesi gerekiyor. Ünlü bloggerlar üzerinden paylaşımları takip ediyoruz.'

Profesyonel Otel Yöneticileri Derneği Başkan Yardımcısı Ercan Çek ise deniz, kum ve güneş turizmine gastronomi, kültür ve spor gibi farklı deneyimleri de eklediklerini anlattı.

Otellerde suşi atölyeleri, spor aktiviteleri ve eğlence etkinlikleri düzenlediklerini belirten Çek, turistleri etkinliklerin bir parçası haline getirmeye çalıştıklarını söyledi.

Çek, 'Turist aynı anda kültürü, sporu, yerel ürünleri, gastronomiyi de deneyimleme imkanı buluyor. Turizmde her şey hızlı değişiyor. Artık her konuğun uzmanı var.' dedi.

Ağırladığı yaklaşık 17 milyon ziyaretçiyle dünyanın önemli turizm merkezlerinden Antalya'da yaz aylarında 112 Acil Çağrı Merkezi'ne gelen bildirimlerin yoğunluğu da artıyor.

Antalya 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürü Mehmet Koçak, AA muhabirine, turizm sezonunda kentteki trafik ve otel yoğunluğunun arttığını, buna bağlı olarak 112'ye gelen çağrı sayısında da yükseliş yaşandığını söyledi.

Haziran-eylül döneminde çağrı yoğunluğu yaşandığını belirten Koçak, merkeze yılın ilk 8 ayında yaklaşık 1 milyon 700 bin çağrı geldiğini bildirdi.

Koçak, çağrıların yüzde 48'inin gerekli, yüzde 26'sının gereksiz, yüzde 26'sının ise anons aşamasında kapanan çağrılardan oluştuğunu kaydetti.

- Turistlerin acil çağrıları tercüman desteğiyle karşılanıyor

Koçak, turizm sezonuyla birlikte yabancı dilde gelen çağrıların sayısının da arttığını belirterek, İçişleri Bakanlığınca 2018'den bu yana Almanca, İngilizce, Rusça ve Arapça dillerinde hizmet verildiğini söyledi.

Türkiye genelinde yılın ilk 7 ayında 38 bin 878 yabancı dilde çağrı alındığını aktaran Koçak, bu çağrıların 4 bin 774'ünün Antalya'dan geldiğini bildirdi.

Yabancı dildeki çağrıların Ankara'daki tercümanlarla telekonferans yöntemiyle de karşılandığını anlatan Koçak, 'Yabancı dilde çağrıların 2 bin 585'i İngilizce, 1606'sı Rusça, 300'ü Arapça ve 283'ü Almancadır. Yaz aylarında yabancı dil çağrıları yüzde 100 oranında artıyor.' dedi.

- Çocuklara 112 farkındalık eğitimi veriliyor

Müdür Koçak, 112'nin gereksiz yere meşgul edilmesinin acil durumda yardım bekleyen kişilerin çağrılarına ulaşılmasını olumsuz etkilediğine dikkati çekti.

Bu olumsuzlukların önüne geçmek amacıyla farkındalık çalışmalarına da önem verdiklerini belirten Koçak, 2025-2026 eğitim öğretim döneminde Antalya'nın 19 ilçesindeki okullarda yürütülen çalışmalarla 81 bin öğrenci ve öğretmene ulaşıldığını söyledi.

Koçak, asılsız ihbarda bulunanlara 18 bin 824 lira, 112'yi gereksiz arayarak meşgul edenlere ise 1882 lira idari para cezası uygulandığını bildirdi.

Antalya'da yılın ilk 7 ayında asılsız ve gereksiz aramalar nedeniyle toplam 279 bin 982 lira idari para cezası uygulandığını kaydeden Koçak, vatandaşlardan 112'yi yalnızca gerçek acil durumlarda aramalarını istedi.

- 'Turistler genellikle sağlık sorunları için arıyor'

Merkezde 16 yıldır yabancı dil operatörü olarak görev yapan Hatice Babadağ, yabancı turistlerden genellikle sağlık sorunlarıyla ilgili çağrılar aldıklarını söyledi.

Babadağ, şöyle devam etti:

'Yaz aylarında güneş ve sıcak çarpmalarının yanı sıra otellerdeki su parkı kazaları ve havuz çevresindeki düşmeler gibi olaylardan ihbarlar geliyor. Likya Yolu'ndaki kaybolma vakalarıyla ilgili çok sayıda ihbar alıyor ve ekiplerimizle gereken desteği hızla sağlıyoruz.'

Babadağ, turistlerin yalnızca acil sağlık durumlarında değil, tanık oldukları trafik kazaları, orman yangınları ve mahsur kalan hayvanların kurtarılması için de 112 Acil Çağrı Merkezi'ni aradığını kaydetti.

Turistlerin zaman zaman hatalı çağrılar da yaptığını belirten Babadağ, 'Bazen de otel içinden yanlışlıkla yapılan aramalarla karşılaşıyoruz. Misafirler başka bir odayı ya da resepsiyonu aramak isterken numarayı eksik veya hatalı tuşladıklarında çağrı doğrudan 112 Acil Çağrı Merkezi'ne düşebiliyor.' ifadelerini kullandı.

- 112'nin yoğun telefon trafiğinde sıra dışı çağrılar da yer alıyor

Yabancı turistlerin acil durum çağrılarının yanı sıra gün içinde karşılaşılan sıra dışı aramalar da 112 Acil Çağrı Merkezi'nin yoğun telefon trafiğinde yer alıyor.

Kalite koordinasyon ve değerlendirme personeli Nilgül Demirel, vatandaşların elektrik ve su kesintilerini sormak, telefonlarının PIN kodunu öğrenmek veya yalnızca sohbet etmek amacıyla da 112'yi arayabildiğini belirtti.

Çocuklardan gelen asılsız ihbarların da gereksiz yoğunluğa neden olduğuna dikkati çeken Demirel, karşılaştığı bir anıyı şöyle anlattı:

'Bizi arayan çocuklar, 'Burada çok ölü var, acil gelin.' dediler. Nereden aradıklarını sorduğumda ise 'Mezarlıktan.' yanıtını verip gülüşmeye başladılar.'

Yüzme ve okçulukla uğraştıktan sonra 9 ay önce yamaç paraşütüne başlayan 34 yaşındaki Zereyak, kendini uzun süreli uçuşlarda geliştirmeye başladı.

Özgür Ozan Zereyak, Gaziantep Sakçagözü'ndeki deneme uçuşunda 2 saat, Samsun Kapıkaya'daki atlayışında ise 2 saat 46 dakika havada kaldı.

Son uçuşu için Akdeniz kıyısındaki dik yapısıyla İngiltere'deki ünlü Dover'ın Beyaz Uçurumları'nı andıran Harbiş Falezleri'ni seçen yamaç paraşütçü, buradaki tepeden havalandı.

Gökyüzünde süzüldüğü anları aksiyon kamerasıyla kaydeden Zereyak, 6 saat 18 dakika süzülmesinin ardından falezlerin yakınındaki kumsala inmeyi başardı.

- 'Tepeye çarpan dinamik rüzgarı kullanıyoruz'

Özgür Ozan Zereyak, AA muhabirine, yamaç paraşütüyle uçmayı sevdiğini söyledi.

Havada sıcaklıkla da mücadele ettiğini belirten Zereyak, şöyle konuştu:

'Yelken uçuş dediğimiz olayda tepeye çarpan dinamik rüzgarı kullanıyoruz. Tepeye çarpan rüzgar bizi daha fazla havaya kaldırıyor. Bu rüzgar saat 08.00'de başlayıp akşam 20.00'de bittiğinde 12 saatlik hava dilimimiz oluyor. O saatler içerisinde havada kalabiliyoruz. Havada kalmak yorucuydu. Rüzgarın sertleştiği zamanlar sıkıntılıydı. Ancak sakin kalarak o anları atlattım.'

Zereyak, yamaç paraşütçü Kaderim Boyacı'nın 3 Ağustos 2024'de Karataş ilçesindeki Magarsus Antik Kenti'nde kaydettiği 12 saat 1 dakikalık uçuş süresini geçmeyi amaçladığını anlattı.

Uçuş süresini artırmak için uygun hava koşunun oluşmasını bekleyeceğini dile getiren Zereyak, 'Hedefim dünya şampiyonluğu, 14 saatlik uçuş planımız var. Önümüzdeki aylarda daha uzun süreli denemeler yapacağım. Yer çalışmaları da yapıyoruz. Yerdeki kanat hakimiyeti havaya yansıyor. Onun dışında acil durum çalışmaları da yapıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Yumurtalık ilçesinde ailesiyle besicilik yapan 35 yaşındaki Tekeli, 2020'de annesinin hayatını kaybetmesi ve babasının emekli olması nedeniyle hayvancılığı bıraktı.

Emekli olan babasının hayvanlarını satmasının ardından 100 dönüm arazi kiralayıp karpuz ve sebze yetiştiren Tekeli, sosyal medya platformlarında gezerken Bakanlığın 'Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi'nden haberdar oldu.

Tekeli, yeniden hayvancılığa dönmek için projeye başvurdu.

Başvurusunun olumlu sonuçlanmasıyla geçen ay 15 gebe etçi ırk büyükbaş teslim edilen Tekeli, bunlardan 3'ünün yavrulamasıyla 18 hayvanlık sürüye sahip oldu.

- 'Bu proje tam benlikti'

Erhan Tekeli, AA muhabirine, babasının hayvanlarını satmasından sonra hep besiciliğe dönmeyi istediğini söyledi.

'Kırsalda Bereket, Hayvancılığa Destek Projesi'ni duyar duymaz harekete geçtiğini dile getiren Tekeli, şöyle konuştu:

'Bu proje tam benlikti. 'Biz yaparız, altından kalkarız' dedim. Baktım ödeme şartları da güzel, yeniden hayvancılığa başlamak amacıyla başvurdum. Et besisi olduğu için sağım işi yok. Kendisi doğuruyor, kendisi büyüyor. Çok şükür destek çıktı, hayvanları aldık, getirdik.'

Tekeli, tarımsal üretim ve hayvancılığı bir arada sürdürdüğünü dile getirdi.

Hayvancılığa dönmesinin üzerinden kısa süre geçmesine rağmen kararından memnun olduğunu ifade eden Tekeli, 'Para kazanırsak bu işi ilerleteceğiz, 30-40 büyükbaşa kadar çıkaracağız. Arazimiz de uygun, köyde yaşıyoruz. Sürü için bir boğa alacağım.' dedi.

Tekeli, projenin hazırlanması ve hayata geçirilmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.

Haberde, cezaevinde kapasitenin üzerinde tutuklu ve hükümlü bulunduğu, yatak yetersizliği nedeniyle bazı kişilerin yerde yatmak zorunda kaldığı ve uzun süren su sıkıntısının ciddi mağduriyet oluşturduğu iddialarına yer verilmişti.

Söz konusu haberin ardından su konusunda geçici bir iyileşme yaşandığı öne sürüldü.

SU SORUNU BİR HAFTA DÜZELDİ, SONRA YİNE BAŞLADI İDDİASI

Hatay Asi Gazetesi’ne ulaşan bilgilere göre, önceki haberin ardından cezaevindeki su sorununun yaklaşık bir hafta boyunca düzeldiği, tutuklu ve hükümlülerin suya erişiminde rahatlama yaşandığı belirtildi.

Ancak bu iyileşmenin kalıcı olmadığı ileri sürüldü. Yakınların aktardığı iddialara göre, aradan geçen sürenin ardından su sıkıntısı yeniden yaşanmaya başladı.

Özellikle kalabalık koğuşlarda yeterli suya erişilememesinin tuvalet, duş ve kişisel temizlik gibi temel ihtiyaçların karşılanmasını güçleştirdiği ifade ediliyor.

MAHKUMLAR HÂLÂ YERDE Mİ YATIYOR?

Cezaevinden gelen en dikkat çekici iddialardan biri ise yatak yetersizliğinin devam ettiği yönünde.

Kapasitenin üzerinde tutuklu ve hükümlü bulunduğu öne sürülen cezaevinde, bazı kişilerin kendilerine yatak sağlanamadığı için yerde yatmaya devam ettiği iddia edildi.

Önceki haberde de gündeme getirilen bu sorunun aradan geçen zamana rağmen tamamen çözülemediği ileri sürülüyor.

Cezaevindeki kişi sayısı ve mevcut yatak kapasitesi konusunda yetkili makamlardan kamuoyuna açıklama yapılması bekleniyor.

KALABALIK VE SU SIKINTISI HİJYEN ENDİŞESİNİ ARTIRIYOR

İddialara göre cezaevindeki yoğunluk yalnızca yatacak yer sorununa neden olmuyor. Kalabalık koğuşlarda yaşanan su sıkıntısının hijyen koşullarını da olumsuz etkilediği belirtiliyor.

Tutuklu ve hükümlülerin kişisel temizliklerini yeterli şekilde yapamaması durumunda özellikle ortak kullanım alanlarında sağlık ve hijyen sorunlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekiliyor.

Yakınlar, su sorununun geçici müdahalelerle değil, kalıcı şekilde çözüme kavuşturulmasını istiyor.

AİLELERDEN YETKİLİLERE ÇAĞRI

Tutuklu ve hükümlü yakınları, daha önce gündeme getirilen sorunların ardından yaşanan kısa süreli iyileşmenin yeterli olmadığını belirterek yetkililerden kalıcı çözüm talep ediyor.

Ailelerin taleplerinin başında cezaevindeki mevcut tutuklu ve hükümlü sayısının kapasiteye uygun hale getirilmesi, herkes için yeterli yatak sağlanması ve kesintisiz, yeterli su erişiminin güvence altına alınması geliyor.

Ayrıca cezaevindeki mevcut koşulların yetkili kurumlar tarafından incelenmesi ve kamuoyunun bilgilendirilmesi isteniyor.

GÖZLER YETKİLİLERDEN GELECEK AÇIKLAMADA

Kilis Cezaevinde kapasite, yatak yetersizliği ve yeniden yaşandığı öne sürülen su sıkıntısına ilişkin iddialar konusunda yetkili kurumlardan gelecek açıklama merakla bekleniyor.

Teknik heyetin belirlediği program doğrultusunda çalışmalarına devam eden Hatayspor, lige güçlü bir başlangıç yapmayı hedefliyor.

Belediyenin Fen İşleri Müdürlüğü ekiplerince Göllü Yaylası yolunda gerçekleştirilen altyapı ve asfaltlama çalışmaları tamamlandı.

Özellikle yaz aylarında yoğun kullanılan yolun asfaltlanmasıyla bölgede ulaşımın daha güvenli ve konforlu hale getirilmesi amaçlandı.

Kumluca Belediye Başkanı Mesut Avcıoğlu, yaz başından bu yana ilçe merkezinin yanı sıra yayla yollarında da planlanan çalışmaların sürdürüldüğünü belirtti.

Yayla yollarındaki asfaltlama çalışmalarının devam ettiğini aktaran Avcıoğlu, asfalt sezonu sonuna kadar ilçe genelinde ihtiyaç duyulan yollardaki çalışmaların tamamlanmasının hedeflendiğini kaydetti.

Avcıoğlu, Göllü Yaylası yolunda 2,5 kilometrelik güzergahın 12 bin 500 metrekarelik bölümüne çift kat emülsiyon asfalt uygulandığını ifade etti.

Avcıoğlu, ilçenin farklı noktalarında mahallelerin ihtiyaçları doğrultusunda planlanan yol bakım, onarım ve asfaltlama çalışmalarının sürdürüleceğini bildirdi.

Çalışmaların belirlenen plan doğrultusunda devam edeceğini ifade eden Başkan Halil İbrahim Özgün, “Defne’de asfalt çalışmalarını dönemsel bir hizmet olarak görmüyoruz. Başladığımız işi kararlılıkla sürdürüyoruz. Altyapı çalışmaları tamamlandıkça asfalt serimimiz devam edecek. Defne’de asfalt çalışmaları durmayacak.” dedi.

Defne Belediyesi, Başkan Halil İbrahim Özgün’ün ortaya koyduğu planlama doğrultusunda asfalt çalışmalarını kesintisiz sürdürerek Defne’nin asfalt ihtiyacına kalıcı çözümler üretmeye devam edecek.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Sabancı Holding iştiraklerinden Teknosa, Intel'in oyun ve performans tutkunlarını bir araya getiren etkinliği Intel Gamer Days'i bu yıl Türkiye'de 5'inci kez oyuncularla buluşturuyor. 13 Eylül'e kadar sürecek kampanya kapsamında, şirketin internet sitesindeki özel sayfada seçili Intel işlemcili masaüstü ve dizüstü oyun bilgisayarları satışa sunuluyor.

Kampanya döneminde seçili Intel işlemcili bilgisayarlardan birini satın alan oyuncular, iki yeni yapıma ücretsiz sahip olma fırsatı yakalıyor. Unreal Engine 5 teknolojisiyle yeniden tasarlanan ve 12 Şubat 2027'de çıkması planlanan 'Tomb Raider: Legacy of Atlantis', Lara Croft'un macerasını modern grafiklerle sunuyor. 'Star Wars: Galactic Racer' ise Yıldız Savaşları evreninde 'Yeni Cumhuriyet' döneminde geçen, Unreal Engine 5 ile geliştirilen bir yarış oyunu olarak 6 Ekim'de yayınlanacak.

Kampanya dahilinde bilgisayar alan kullanıcılar, şirket tarafından iletilecek özel kampanya kodlarını 'softwareoffer.intel.com' adresinde ücretsiz hesap oluşturarak aktive edebilecek. Oyun paketinden yararlanabilmek için kampanya kodunun 31 Ekim'e kadar sistem üzerinden aktive edilmesi gerekiyor.

Teknosa, Intel Gamer Days'e özel bir çekiliş de düzenliyor. Türkiye genelindeki Teknosa mağazalarından, şirketin internet sitesinden veya ücretsiz mobil uygulamasından 29 Ağustos-13 Eylül'de Teknosa satıcılı Intel işlemcili dizüstü, 'All-in-One' ve masaüstü bilgisayar satın alan bireysel kullanıcılar, çekilişe katılabilecek. Her 10 bin lira ve katları tutarındaki alışveriş için 1 çekiliş hakkı verilecek. Aynı tarihlerde yapılan alışverişte 'Full Destek Paketi' veya 'TeknoGaranti' hizmeti satın alan katılımcılar ise ilave 1 çekiliş hakkı daha kazanacak.

Çekiliş sonucunda 3 kişi 'Excalibur G915.240H-DQ70A-C' oyuncu bilgisayarı kazanacak. Stoklarla sınırlı kampanyaya ilişkin detaylı bilgiye şirketin internet sitesi üzerinden ulaşılabiliyor.

Bu kapsamda okul öncesi eğitim, ilkokul 1. sınıf ve ortaokul 5. sınıf öğrencileri için 7-11 Eylül 2026 tarihlerinde gerçekleştirilecek uyum eğitimlerine velilerin de katılması sağlanacak.

KAMUDA ÇALIŞAN VELİLERE 3 SAATE KADAR İZİN

Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinden kamu kurum ve kuruluşlarına gönderilen yazı doğrultusunda, kamuda çalışan ebeveynlerden biri talep etmesi halinde idari izin kullanabilecek.

İzin, öğrencinin kayıtlı bulunduğu eğitim kurumunun ders saatleri dikkate alınarak uygulanacak ve 3 saati aşmayacak.

Böylece kamu çalışanı anne veya babalardan biri, çocuğunun okula uyum sürecine katılabilmek için belirlenen süre kapsamında görevinden idari izinli sayılabilecek.

İZİN HANGİ VELİLERİ KAPSIYOR?

Düzenleme, uyum haftası programına katılacak öğrencilerin kamuda çalışan ebeveynlerini ilgilendiriyor.

7-11 Eylül 2026 tarihlerindeki uygulama;

• Okul öncesi eğitim öğrencilerinin,
• İlkokul 1. sınıf öğrencilerinin,
• Ortaokul 5. sınıf öğrencilerinin

velilerini kapsayacak.

Kamuda çalışan ebeveynlerden biri, talepte bulunması halinde öğrencinin okulundaki ders saatlerine uygun biçimde 3 saati aşmayacak şekilde idari izinli sayılabilecek.

UYGULAMA 7 EYLÜL'DE BAŞLAYACAK

Uyum haftası eğitimleri 7-11 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Uygulamayla özellikle okula yeni başlayan öğrencilerin eğitim ortamına alışma sürecinde aile desteğinin artırılması amaçlanıyor.

Aynı zamanda okul ile aile arasındaki iletişim ve iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.

“AİLEMLE OKUL YOLU PROGRAMI” YIL BOYUNCA SÜRECEK

Ailelerin eğitim sürecine katılımı yalnızca 7-11 Eylül'deki uyum haftasıyla sınırlı olmayacak.

Uyum eğitimleriyle başlayan aile katılımı, gelişim ve rehberlik uygulamaları “Ailemle Okul Yolu Programı” kapsamında bir araya getirilecek ve 2026-2027 eğitim öğretim yılı boyunca sürdürülecek.

Anaç kaplumbağaların, mayıs ayından itibaren Davultepe 100. Yıl Tabiat Parkı'ndaki kumsala yaptığı yuvalarda kuluçka dönemini tamamlayan yavruların yumurtadan çıkışları sürüyor.

Mersin Üniversitesi (MEÜ) Deniz Kaplumbağaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Öğretim Görevlisi Dr. Mahmut Ergene ve merkezin öğrencilerinin gözetiminde yavrular, kumun altındaki yuvalarında çıkıp Akdeniz'in mavi sularıyla buluşuyor.

Mahmut Ergene, gazetecilere, Mersin'in deniz kaplumbağaları için önemli bir bölge olduğunu söyledi.

Mayıs ve haziran aylarında yumurtlayan anaç deniz kaplumbağalarının yavrularının şu ana kadar yüzde 80'inin yuvalarından çıktığını anlatan Ergene, şöyle konuştu:

'Geri kalan yuvalardan da yavru çıkışlarını önemle takip ediyoruz. Geçmiş yıllara oranla Davultepe kumsalında bu sene bir düşüş gözlemlenmekte. Tabii bu deniz kaplumbağalarının doğal döngüsü içerisinde 2 ya da 3 yılda bir yükseliş ve düşüş gerçekleşmekte. Onun için bunu normal olarak varsayıyoruz ve önümüzdeki yıllarda yuva sayılarının artacağını öngörüyoruz.'

- Vatandaşlara uyarı

Ergene, deniz kaplumbağası yuvalarının bulunduğu bölgede vatandaşların duyarlı olması gerektiğini vurguladı.

Yuvaların kazılmaması gerektiğine dikkati çeken Ergene, şunları ifade etti:

'Deniz kaplumbağaları yaban hayatına ait canlılardan ve yuvadan çıktıkları andan itibaren vahşi doğayla tek başlarına mücadele etmek zorundalar. Deniz kaplumbağalarını elle denize götürerek yardımcı olmaya çalışırsak onlara yarar yerine zarar vermiş oluyoruz. Yardımcı olmak isteyenler yavru deniz kaplumbağalarının önlerine çıkan plastikleri, katı atıkları yollarından temizleyerek onlara en büyük yardımı yapmış olurlar.'

Ergene, MEÜ Deniz Kaplumbağaları Uygulama ve Araştırma Merkezi olarak kentte izleme, koruma ve araştırmalarının yanı sıra bilgilendirme çalışmaları da yaptıklarını belirterek, bu çalışmalar sayesinde deniz kaplumbağaları konusunda farkındalığın arttığını kaydetti.

Bu kapsamda ekipler, Defne Döver Seyir Terası'ndaki atıkları topladı, ortak kullanım alanlarını temizledi.

Hastaneden yapılan açıklamaya göre, besin, arı sokması veya nedeni belirlenemeyen alerjik reaksiyonlar sonucunda gelişebilen anafilaksi, dakikalar içerisinde ilerleyerek hayatı tehdit edebiliyor.

Alerjik reaksiyonların en ağır tablolarından biri olan anafilaksi, çocuklarda çok kısa sürede ciddi solunum ve dolaşım sorunlarına neden olabiliyor.

Böyle bir durumda müdahalenin gecikmesi hayati risk oluştururken, doğru zamanda uygulanan adrenalin tedavisi ise kritik önem taşıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Doç. Dr. Ömer Akçal, özellikle daha önce anafilaksi geçiren çocukların ailelerinin acil durumlara hazırlıklı olması gerektiğini belirtti.

Akçal, adrenalin otoenjektörünün çocukların yanında hazır bulundurulması gerektiğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Adrenalin otoenjektörünün özellikle anafilaksi riski bulunan çocuklar açısından önemli bir acil müdahale aracıdır. Besin alerjisi ile ilişkili anafilaksi yaşayan çocukların, arı alerjisine bağlı anafilaksi olgularının ve özellikle daha ileri yaş gruplarında herhangi bir sebebi saptanamayan idiyopatik anafilaksi geçiren hastaların adrenalin otoenjektörünü temin edip yanlarında bulundurmaları gerekir.'

Anafilaksinin öngörülemeyen ve hızlı ilerleyebilen bir tablo olduğuna dikkati çeken Akçal, bu nedenle ailelerin acil durumda kullanılacak ilaca ulaşabilecekleri şekilde hazırlıklı olmalarının önem taşıdığını aktardı.

Akçal, adrenalin otoenjektörünün uygun koşullarda muhafaza edilmesinin önemine değinerek, '25 derecenin altında, çok soğuk veya çok sıcak ortamlardan kaçınarak ve ışık görmeyen bir yerde, orijinal ambalajı içerisinde muhafaza edilmesini istiyoruz.' ifadelerini kullandı.

Ailelerin ilacın son kullanma tarihini de düzenli olarak kontrol etmesi gerektiğini belirten Akçal, özellikle küçük çocukların ilaca ulaşamayacağı ancak acil durumlarda ebeveynlerin kolayca erişebileceği güvenli bir alanın tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.

- 'Solunum ve dolaşım sistemiyle ilgili belirtiler önem taşıyor'

Doç. Dr. Akçal, anafilaksinin belirtilerinin hızlı şekilde tanınmasının müdahale açısından kritik olduğunu aktararak, şu ifadeleri kullandı:

'Çok yaygın bir döküntüyle beraber saniyeler veya dakikalar içerisinde gelişen, hayati organların tutulduğu bir tablo varsa mutlaka adrenalin uygulanmalıdır. Özellikle solunum ve dolaşım sistemiyle ilgili belirtiler önem taşıyor. Öksürük, hırıltı, nefes darlığı ve solunum güçlüğünün yanı sıra bilinç bulanıklığı, aşırı uyku hali ve bayılma gibi belirtiler de ciddi reaksiyonun göstergesi olabilir. Bu durumda ailelerin daha önce kendilerine öğretilen şekilde adrenalin otoenjektörünü doğru anatomik bölgeye uygulaması ve ardından en yakın acil servise başvurması gerekiyor.'

Adrenalin otoenjektörünü kullanma konusunda ebeveynlerin endişe yaşayabildiğini anlatan Akçal, en çok zorlandığı noktalardan birinin, 'Çocuğuma zarar verir miyim, yanlışlıkla uygular mıyım veya gereksiz yere kullanır mıyım?' şeklindeki kaygılar olduğunu aktardı.

Akçal, poliklinikte demo preparatlarla hem anneyi hem babayı uygulamalı olarak eğittiklerini kaydederek, 'Eğitim sırasında otoenjektörün kilidinin nasıl açılacağı, çocuğun doğru pozisyonunun ve ilacın doğru anatomik bölgeye nasıl uygulanacağı birkaç kez uygulamalı olarak gösteriliyor, ailelere ayrıca bilgilendirici formlar, video içerikleri ve görseller de ulaştırılıyor.'

Anafilaksi riski bulunan çocukların ailelerinin özellikle seyahat dönemlerinde daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Akçal, şu tavsiyelerde bulundu:

'Ailelere, hayatı tehdit eden, ağır reaksiyon olan anafilaksi olgularında güçlü kalkanımız olan adrenalin otoenjektörünü mutlaka yanlarında taşınmalarını öneriyorum. Özellikle yurt içi veya yurt dışı tatillerde, sağlık kuruluşundan uzak bir noktaya seyahat ediliyorsa ilacın yanlarında olduğundan ve son kullanma tarihinin geçmediğinden mutlaka emin olmalılar.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, onkoloji, hematoloji ve immünoloji alanlarında faaliyet gösteren BMS Türkiye, sağlık okuryazarlığının güçlendirilmesi için çalışmalar yürütüyor.

Bu kapsamda geliştirilen ve sosyal medya üzerinden yayınlanan BMS ile Sağlık 101 bilgilendirme serisi, kalp krizi risk sinyallerinden miyelodisplastik sendrom (MDS) ve beta talasemi (Akdeniz anemisi) gibi kan hastalıklarına, kanser sürecinde psikolojik desteğe kadar farklı başlıklarda bilimsel bilgiyi anlaşılır içeriklerle toplumla buluşturuyor.

Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğünün 81 ili kapsayan 'Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması'nın sonuçları, sağlık okuryazarlığının güçlendirilmesine duyulan ihtiyacı ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, Türkiye'de her 10 kişiden yaklaşık 2'sinin sağlık okuryazarlığı yetersiz, 3'ünün ise sorunlu ve sınırlı düzeyde bulunuyor. Her 10 kişiden yaklaşık 6'sı sağlıkla ilgili bilgi edinmek için internet arama motorlarına, 3'ü ise sosyal medyaya başvuruyor.

İçerikleriyle koruyucu sağlık ve sağlıklı yaşam alışkanlıkları konusunda bilinç oluşturmayı destekleyen proje kapsamında, olası belirtilerin erken fark edilmesinin ardından doğru zamanda uzman hekime başvurulması, erken tanı süreçlerinin desteklenmesi ve kişisel sağlık kararlarının hekim görüşü doğrultusunda alınmasının sürdürülebilir toplumsal sağlık açısından önem taşıdığı vurgulanıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen BMS Türkiye Genel Müdürü Ece Kaşıkcı, proje aracılığıyla bilimsel uzmanlıklarını sağlık okuryazarlığını artırmak için kullandıklarını belirterek, 'Amacımız koruyucu sağlığı desteklemek, erken tanı süreçlerine katkı sunmak ve bireylerin kendi sağlıklarına sahip çıkmalarını sağlamak. Bu yolculukta tedaviyle ilgili kararların mutlaka bir uzman hekime danışarak alınmasını da önemli buluyoruz.' ifadelerini kullandı.