Ü.D. idaresindeki plakası öğrenilemeyen otomobil, Antakya Çevreyolu Subaşı mevkisinde sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu refüje çarparak devrildi.

Çevredekilerin ihbarı üzerine kaza yerine sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada yaralanan sürücü ve araçtaki 2 kişi sağlık ekiplerince Hatay Eğitim Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, Hatay Milletvekilleri Abdulkadir Özel, Adem Yeşildal ve Kemal Karahan, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'yi makamında ziyaret etti. Görüşmede, 6 Şubat depremlerinin ardından Hatay'da yürütülen çalışmalar, kamu hizmetleri ve güncel gelişmeler hakkında kapsamlı değerlendirmelerde bulunuldu.

Hatay'ın Öncelikleri Bakanlık Gündeminde

Ziyarette özellikle deprem sonrası yeniden yapılanma süreci, kamu düzeninin güçlendirilmesi, afet yönetimi, güvenlik hizmetleri ve vatandaşların talepleri ele alındı. Hatay milletvekilleri, sahadan edindikleri gözlem ve talepleri Bakan Çiftçi'ye aktararak yürütülen çalışmalar hakkında istişarelerde bulundu.

Milletvekilleri İstişare Toplantısına Katıldı

Hatay heyeti, daha sonra İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin ev sahipliğinde Gölbaşı Vilayetler Evi'nde düzenlenen "Milletvekilleri İstişare ve Değerlendirme Toplantısı"na katıldı.

Toplantıda;

• Kamu düzeni,
• Güvenlik,
• Afet yönetimi,
• Göç politikaları,
• Trafik güvenliği

başta olmak üzere birçok önemli başlık masaya yatırıldı. Milletvekilleri de illerinden aktardıkları değerlendirmelerle toplantıya katkı sundu.

Bakan Çiftçi: "Sahadan Gelen Görüşler Yol Gösteriyor"

Toplantının ardından değerlendirmelerde bulunan İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, milletvekillerinin sahadan aktardığı bilgilerin Bakanlığın çalışmalarına önemli katkı sunduğunu belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Milletvekillerimizin sahadan aktardığı değerlendirmeler, Bakanlığımızın çalışmalarına yön veren önemli katkılar sunmaktadır. Bizler; istişareyi yönetim anlayışımızın temel unsurlarından biri olarak görüyor, ortak akıl ve güçlü koordinasyonla milletimize daha etkin hizmet sunmayı önceliyoruz. Türkiye Yüzyılı hedefleri doğrultusunda; ülkemizin huzuru, güvenliği ve kamu düzeni için aynı sorumluluk bilinciyle çalışmaya devam edeceğiz."

Hatay heyetinin gerçekleştirdiği temasların, kentin yeniden ayağa kaldırılması sürecindeki koordinasyonun güçlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, komisyonsuz ödeme altyapısından dijital pazarlama eğitimlerine uzanan desteklerle bugüne dek 543 kadın girişimciye kapılarını açan program, girişimcilerin yarattığı iş hacmini 200 milyon liranın üzerine taşıdı. Programın yeni dönem başvuruları 31 Temmuz'a kadar devam edecek.

Programa seçilen kadın girişimciler, komisyonsuz ödeme altyapısı, mobil POS çözümleri, dijital pazarlama eğitimleri ve alternatif ödeme seçenekleri gibi işlerini büyütmelerine doğrudan katkı sağlayan çok yönlü desteklerden yararlanacak.

iyzico, programa katılan kadın girişimcilere yüzde sıfır komisyonla ödeme altyapısı sunmanın yanı sıra dijital pazarlama eğitimi gibi büyümeyi hızlandıran çok yönlü destekler sağlayacak. Başta İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa ve Antalya olmak üzere, Türkiye'nin dört bir yanından başvuru alan programla, kadınlara işlerini dijital ekonomide güçlendirmeleri ve sürdürülebilir modeller inşa etmeleri için destek sağlanacak.

Yılda iki kez başvuruya açılan program ile kadın girişimciler, iyzico'nun e-ticaret dünyasında fırsatlar yaratan 'iyzico ile Öde' ürünüyle müşterilerine farklı ödeme alternatifleri sunma imkanının yanında birçok avantajdan faydalanıyor.

Bu avantajlar arasında İlk 6 ay veya 100 bin liraya kadar tek çekim işlemlerde yüzde sıfır komisyon, iyzico Cep POS ile mobil cihazlardan komisyonsuz ödeme alma, dijital pazarlama, e-ticaret ve SEO gibi alanlarda ücretsiz eğitimler ve iyzico'nun e-ticarette fırsatlar yaratan 'iyzico ile Öde' ürünüyle müşterilerine farklı ödeme alternatifleri sunma imkanı yer alıyor.

- Kadın girişimcilere destek sürüyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen iyzico Kanal ve Ekosistem Yönetimi Direktörü Demet Pektaş, hayallerinin peşinden giden kadın girişimcilerin yanlarında olduklarını belirtti.

Pektaş, iyzico olarak finansal hizmetleri demokratikleştirme vizyonları doğrultusunda attıkları her adımda, yalnızca ödeme altyapısı sunan bir şirket olmanın ötesine geçmeyi önemsediklerini kaydetti.

Bugüne kadar programlarından yararlanan 543 kadın girişimcinin, kadınların üretime, ekonomiye ve girişimcilik ekosistemine daha güçlü katılımını destekleyen somut bir etkiyi temsil ettiğine işaret eden Pektaş, 'Programın 11. döneminde de teknolojimizi, deneyimimizi ve kaynaklarımızı yeni girişimcilerimizin hizmetine sunarak kadınların ekonomide daha güçlü şekilde yer almasına destek olmaya devam edeceğiz.' ifadelerini kullandı.

Hava sıcaklığının 31, deniz suyu sıcaklığının ise 29 derece ölçüldüğü kentte, nem oranı yüzde 79'a ulaştı.

Bunaltıcı havadan korunmak isteyen tatilciler ile kent sakinleri, serinlemek için Konyaaltı Sahili'nde yoğunluk oluşturdu. Vatandaşlardan bazıları denize girerek serinlerken, bazıları da SUP ve yelkenli gibi su sporlarıyla vakit geçirdi.

Kimi tatilciler güneşlenmeyi tercih ederken, kimileri bölgedeki kayalıklardan denize atladı.

Öte yandan bazı vatandaşlar, Varyant seyir noktasından Akdeniz manzarasını ve sahildeki hareketliliği izledi.

Manavgat'tan ailesiyle Konyaaltı Sahili'ne gezmeye gelen Fatma Aslan, havanın sıcak ve nemli olmasına rağmen yaz mevsimini sevdiğini söyledi.

Boş zamanlarını genellikle denize giderek değerlendirdiğini belirten Aslan, 'Burası gerçekten çok güzel. Burayı gezmek, burayı görmek çok güzel. Çok farklı bir güzelliği var.' dedi.

Yüksel Aslan ise bu yıl Antalya'da nemin oldukça yüksek olduğunu belirterek, buna rağmen Konyaaltı Sahili'nin güzelliğiyle ziyaretçilerin ilgisini çektiğini dile getirdi.

Konyaaltı'nın görülmeye değer bir yer olduğunu aktaran Aslan, şehir dışından ve yurt dışından gelen misafirlerin sahilde keyifli vakit geçirdiğini kaydetti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, araştırma Türkiye'deki işletmelerin ödeme teknolojilerinde önemli bir dönüşüm potansiyeli taşıdığına işaret ediyor.

Türkiye genelinde 1207 işletmeyle gerçekleştirilen araştırmaya göre işletmelerin yüzde 80'i hala yalnızca banka POS'larıyla çalışırken, yüzde 83'ü ödeme kuruluşlarıyla entegre herhangi bir ek çözüm kullanmıyor.

Buna rağmen yeni nesil ödeme çözümlerini henüz kullanmayan işletmelerin yüzde 68'i bu çözümleri değerlendirmeye açık olduğunu ifade ediyor. Bulgular, işletmelerin teknolojiye kapalı olmadığını; ancak güven veren, kolay yönetilebilen ve işletmelerine somut fayda sağlayan çözümleri tercih ettiğini ortaya koyuyor.

Araştırma, ödeme sistemlerinin artık yalnızca tahsilat süreçlerini yöneten araçlar olmaktan çıkarak müşteri deneyiminden operasyonel verimliliğe, nakit akışından büyüme performansına kadar işletmeler için stratejik bir rol üstlendiğini gösteriyor.

- İşletmeler hızlı ve güvenli ödeme deneyimi talep ediyor

İşletmeler ödeme yöntemi seçiminde müşteri beklentilerini ön planda tutarken, güvenilirlik de en önemli karar kriterlerinden biri olarak öne çıkıyor. İdeal bir ödeme platformundan beklentiler arasında hızlı ve kesintisiz ödeme deneyimi ile güçlü güvenlik altyapısı ilk sıralarda yer alıyor.

Araştırmaya göre, işletmeler yalnızca ödeme altyapısını değil, hizmeti sunan kurumun güvenilirliğini de değerlendiriyor. Bulgular, ödeme teknolojilerinde ürün özelliklerinin yanı sıra, ürünün arkasındaki kurumun güvenilirliğinin de tercihleri doğrudan etkilediğini ortaya koyuyor.

Araştırma aynı zamanda ödeme ve e-para kuruluşları kategorisinde farkındalığın hala gelişime açık olduğuna da işaret ediyor. İşletmelerin yüzde 35'i ödeme ve e-para kuruluşları kategorisinde herhangi bir marka adı söyleyemezken, bu durum sektör açısından güven kadar farkındalık ve doğru bilgilendirmenin de önemini ortaya koyuyor.

İşletmelerin yüzde 72'si sorunsuz ödeme deneyiminin müşteri memnuniyetini artırdığını belirtirken, yüzde 59'u satış gelirlerine olumlu katkı sağladığını, yüzde 55'i ise müşteri sadakatini güçlendirdiğini ifade ediyor. Bulgular, ödeme süreçlerinin işletmeler için rekabet avantajı yaratan önemli bir alan haline geldiğini gösteriyor.

- Ödeme teknolojilerinde güven belirleyici rol oynuyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen Tami Genel Müdürü Melda Çetin, araştırmalarında işletmelerin teknolojiye değil, belirsizliğe mesafeli olduğunu gözlemlediklerini belirtti.

Çetin, işletmelerin yeni nesil ödeme çözümlerine açık olduğunu ancak bu dönüşümün gerçekleşebilmesi için öncelikle güven duymaları, kesintisiz hizmet alacaklarını bilmeleri, kullanım kolaylığını deneyimlemeleri ve işletmelerine sağlayacağı somut faydayı görmeleri gerektiğini anlattı.

Gelecekte sektörün en önemli sorumluluğunun, gelişmiş teknolojileri işletmeler için daha anlaşılır, erişilebilir ve güven veren çözümlere dönüştürmek olacağını vurgulayan Çetin, şunları kaydetti:

'Biz de Tami olarak işletmelerin ihtiyaçlarından hareketle ödeme süreçlerini daha görünür, daha yönetilebilir ve daha verimli hale getiren çözümler geliştiriyoruz. Çoklu banka POS, CepPOS, linkle ödeme ve cüzdan gibi çözümlerimizle işletmelerin ödeme süreçlerini kolaylaştırırken, dijital dönüşüm yolculuklarında güvenilir bir iş ortağı olmayı hedefliyoruz. İşletmelerin ödeme teknolojilerindeki dönüşümünü hızlandıracak ürünler geliştirmeye, bunları işletmelere anlatmak ve öğretmek üzere aksiyonlar almaya, sektöre veri ve içgörü sunmaya ve işletmelerin daha güçlü büyümesine katkı sağlamaya devam edeceğiz'

Maaşı Düşük Olan Emekliler Yararlanacak

Mevcut uygulamada kök maaşı düşük olan emeklilerin aylıkları Hazine desteğiyle en düşük emekli maaşı seviyesine tamamlanıyor. Kanun teklifinin yasalaşması halinde, maaşı 23 bin 552 liranın altında kalan emeklilerin aylıkları da aynı yöntemle bu tutara yükseltilecek.

Ödemeler Ne Zaman Yapılacak?

Düzenlemenin TBMM'de kabul edilerek Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından yürürlüğe girmesi bekleniyor.

Kanun teklifinin maaş ödeme takvimine yetişmesi halinde emekliler bu ay yeni taban aylık üzerinden ödeme alacak. Düzenlemenin ödeme dönemine yetişmemesi durumunda ise mevcut tutar üzerinden maaşlar yatırılacak, yasanın yürürlüğe girmesinin ardından oluşacak farklar emeklilerin hesaplarına ayrıca ödenecek.

Süreç TBMM'de Devam Edecek

Kanun teklifinin önümüzdeki günlerde TBMM komisyonlarında görüşülmesi ve Genel Kurul gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin yasalaşması halinde milyonlarca SGK ve Bağ-Kur emeklisinin en düşük maaşı 23 bin 552 liraya yükselecek.

Hatay İl Emniyet Müdürlüğü bünyesinde görev yapan ve bir üst rütbeye yükselmeye hak kazanan emniyet personeli için rütbe terfi töreni düzenlendi.

Hatay Polisevi'nde gerçekleştirilen törene Hatay İl Emniyet Müdürü Rüştü Yılmaz, eşi ve Hatay Polis Eşleri Dernek Başkanı Esra Yılmaz, İl Emniyet Müdür Yardımcıları, Şube Müdürleri, terfi eden emniyet personeli ile aileleri katıldı.

Törende, bir üst rütbeye yükselen personele yeni rütbeleri İl Emniyet Müdürü Rüştü Yılmaz tarafından takdim edildi. Rütbe alan personel, meslek hayatlarının önemli dönüm noktalarından birini aileleriyle birlikte yaşadı.

Programda konuşan İl Emniyet Müdürü Rüştü Yılmaz, terfi eden personeli özverili çalışmaları ve başarılı hizmetlerinden dolayı tebrik ederek yeni görev ve sorumluluklarında başarılar diledi.

Yılmaz, emniyet mensuplarının bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da aynı azim, kararlılık ve fedakârlıkla görevlerini sürdüreceklerine inandığını belirtti.

Konuşmasının sonunda rütbe terfilerinin emniyet personeline, Türk Polis Teşkilatı'na ve ailelerine hayırlı olmasını temenni eden Yılmaz, tüm personele görevlerinde başarılarının devamını diledi.

Düzenlenen tören, hatıra fotoğrafı çekimi ve tebriklerin kabul edilmesiyle sona erdi.

Depremin ardından üreticilerin yeniden ayağa kalkması için hayata geçirilen destek projelerine bir yenisi daha eklendi. Hatay'ın Antakya ilçesinde, hak sahibi olarak belirlenen afetzede yetiştiricilere yönelik yapılacak ahır, ağıl ve samanlıkların yapımı için ilk temel atıldı.

Antakya Alaattin Mahallesi'nde düzenlenen temel atma törenine Hatay Vali Yardımcısı Abdullah Aktaş, Antakya Belediye Başkanı İbrahim Naci Yapar, Hatay İl Tarım ve Orman Müdürü Vekili Bekir Aydın, İl Müdürlüğü Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği Şube Müdürü Ulvi Burak Sarcan, Antakya İlçe Tarım ve Orman Müdürü Murat Öcal, üreticiler ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Proje, 7269 Sayılı Kanun kapsamında hak sahibi olarak belirlenen afetzede yetiştiricilere yönelik hazırlanırken, protokol doğrultusunda inşa edilecek ahır, ağıl ve samanlıklarla deprem sonrası zarar gören hayvancılık faaliyetlerinin yeniden güçlendirilmesi hedefleniyor.

Törende konuşan Hatay Vali Yardımcısı Abdullah Aktaş, projenin afetzede üreticiler açısından büyük önem taşıdığını belirterek, yapılacak tesislerin hayvancılık sektörünün yeniden canlanmasına önemli katkı sunacağını ifade etti.

Antakya Belediye Başkanı İbrahim Naci Yapar ise yatırımın ilçedeki üreticilere moral ve güç vereceğini belirterek, "Antakya'mızda üretimi, emeği ve kırsal kalkınmayı desteklemeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.

Hayata geçirilen proje sayesinde depremden etkilenen yetiştiricilerin daha modern ve güvenli hayvancılık tesislerine kavuşması amaçlanırken, kırsal kalkınmanın desteklenmesi ve bölge ekonomisinin yeniden güçlendirilmesi hedefleniyor. Yetkililer, çalışmaların planlanan takvim doğrultusunda devam edeceğini belirtti.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Yapı Kredi Faktoring, küresel ölçekte faaliyet gösteren faktoring kuruluşlarının ihracat faktoringi alanındaki performanslarının değerlendirildiği araştırmada, uluslararası arenadaki güçlü konumunu ortaya koyarken, performansıyla Türkiye'de de en üst sıralamaya sahip oldu.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Yapı Kredi Faktoring Genel Müdürü Bozkurt Çöteli, söz konusu başarıyla ülke adına en üst sırada yer almaktan son derece mutlu olduklarını vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Bu sonuç, müşterilerimize sunduğumuz yüksek hizmet kalitesinin, çalışanlarımızın özverili çalışmalarının ve uluslararası ticaretteki güçlü uzmanlığımızın önemli bir göstergesi niteliğinde. İhracatçı firmalarımızın küresel pazarlarda daha güçlü ve güvenli şekilde büyümelerine destek olmak amacıyla yenilikçi finansman çözümleri sunmaya devam ediyoruz. Ülkemizin dış ticaretine katkı sağlayan işletmelerimizin yanında yer alırken, uluslararası iş ortaklarımızla kurduğumuz güçlü ilişkiler sayesinde dünya faktoring ekosisteminde de etkin bir rol üstleniyoruz. Önümüzdeki dönemde de müşterilerimiz için değer yaratmaya, ihracatın finansmanına katkı sağlamaya ve ülkemizi uluslararası platformlarda başarıyla temsil etmeye devam edeceğiz.' ​​​​​​​

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Nu AI Agent, enerji yönetiminden kestirimci bakıma, bina otomasyonundan saha operasyonlarına kadar birçok süreci belirlenen kurallar doğrultusunda yöneterek işletmelerin daha hızlı ve veriye dayalı kararlar almasına katkı sağlıyor.

Nu AI Agent, analiz sonuçlarına göre iş emri oluşturma, bakım süreçlerini başlatma, enerji optimizasyon senaryolarını devreye alma, ilgili ekipleri bilgilendirme veya otomasyon sistemlerine komut gönderme gibi aksiyonları şirketlerin tercihine göre otomatik olarak gerçekleştirebiliyor. Platform, kritik operasyonlarda ise insan onayıyla ilerleyebiliyor veya belirlenen kurallar çerçevesinde tamamen otonom çalışabiliyor.

Büyük dil modelleri (LLM), makine öğrenmesi ve kestirimci analiz teknolojilerini bir araya getiren platform, 'ERP', 'SCADA', 'MES', bina yönetim sistemleri ve enerji yönetim platformları gibi mevcut kurumsal altyapılarla entegre çalışabiliyor.

'MQTT', 'Modbus', 'BACnet' ve 'OPC-UA' gibi yaygın endüstriyel haberleşme protokollerini destekleyen platform, şirketlerin mevcut sistemlerine ek bir altyapı yatırımı gerektirmeden kolayca uyum sağlayabiliyor.

Nu AI Agent, enerji, üretim, akıllı bina ve konut teknolojileri gibi farklı alanların ihtiyaçlarına göre özelleştirilebiliyor. Ayrıca platform, akıllı sayaçlardan gelen verileri analiz ederek olağan dışı enerji tüketimini tespit edebiliyor, olası arızaları önceden belirleyerek işletmelere enerji tasarrufu sağlayacak aksiyon önerileri sunabiliyor.

Güneş enerjisi santrallerinde üretim verileri, hava tahminleri ve ekipman performansını birlikte değerlendirerek bakım ekiplerinin saha planlamasını optimize eden platform, olası üretim kayıplarını öngörebiliyor.

Platform, akıllı bina uygulamalarında ısıtma, havalandırma, iklimlendirme, aydınlatma, iç ortam hava kalitesi ve enerji sistemlerini bütüncül olarak yöneterek kullanıcı konforunu artırırken, işletme maliyetlerini düşürüyor, akıllı evlerde ise kullanıcı alışkanlıklarını öğrenerek aydınlatma, iklimlendirme ve enerji tüketimini otomatik olarak yönetebiliyor.

- Yapay zekayı operasyonların merkezine taşıyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen Nu Teknoloji İş Geliştirmeden Sorumlu Kurucu Ortağı Ayşe Nur Koroğlu, yapay zekanın bugüne kadar genellikle analiz yapan ve öneriler sunan bir araç olarak konumlandığını belirtti.

Koroğlu, yapay zekayı operasyonların aktif bir parçası olarak kurguladıklarını vurgulayarak, Nu AI Agent'ın, yalnızca verileri analiz eden değil, belirlenen hedefler doğrultusunda operasyonları yöneten, sonuçları takip eden ve gerektiğinde aksiyon alabilen dijital yapay zeka ajanlarından oluşan bir platform sunduğunu kaydetti.

Şirketlerin uygulamayla öneri modunda ya da belirlenen kurallar çerçevesinde operasyonlarını otonom şekilde yönetebildiğine dikkati çeken Koroğlu, şunları kaydetti:

'Hedefimiz, yapay zekayı operasyonların merkezine taşıyarak işletmelerin daha hızlı, verimli ve sürdürülebilir kararlar almasına katkı sağlamak. Yapay zekanın önümüzdeki dönemde şirketlerin dijital ekip arkadaşı haline geleceğine inanıyoruz. Çünkü gelecekte rekabet avantajı, yalnızca veriye sahip olmaktan değil, o veriyi doğru zamanda doğru karara dönüştürebilmekten geçecek.'

Bu dönemde 182 bin 492 benzinli, 145 bin 804 hibrit otomobil satıldı. Dizel otomobil satışı 27 bin 485, otogazlı otomobil satış sayısı ise 3 bin 122 oldu. Sadece elektrikle çalışan tam elektrikli otomobil satışları ise 80 bin 709 olarak kayıtlara geçti.

Benzinli bir jeneratörün bataryayı şarj ettiği ve sürüşün elektrik motoruyla sağlandığı 'uzatılmış menzil' sistemlere sahip araçlar dahil edildiğinde yılın ilk altı ayında elektrikli otomobil satış sayısı yüzde 18,5'lik pazar payıyla 81 bin 331 oldu. (Uzatılmış menzil otomobiller de Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu olarak 'elektrikli' sınıfında yer alıyor.)

Ocak-haziran döneminde benzinli otomobil satışlarında yüzde 18,4, dizellerde yüzde 27,1, elektriklilerde yüzde 5,3 ve otogazlı otomobillerde yüzde 3,1 düşüş gerçekleşirken, bu dönemde hibrit otomobil satışları yüzde 6 arttı.

Uzmanlar, dizel otomobil satışlarındaki azalışın ana nedeninin küresel üreticilerin dizel otomobil üretimini sonlandırma sürecinin devam etmesi, dolayısıyla pazara yeni dizel otomobil sunulmaması olduğunu belirtiyor.

Benzinli otomobillerin satışlarda geçen yılın ocak-haziran döneminde yüzde 45,8 olan payı, bu yılın aynı döneminde yüzde 41,5'e geriledi. Söz konusu dönemde dizel otomobillerin payı yüzde 7,7'den 6,2'ye gerilerken, otogazlı otomobillerin payı ise yüzde 0,7 olarak aynı kaldı.

Aynı dönemde toplam satışlardan alınan pay, elektrikli otomobillerde yüzde 17,6'dan 18,5'e, hibritlerde ise yüzde 28,2'den 33,1'e yükseldi.

Elektrikli ve hibrit otomobiller birlikte değerlendirildiğinde, yılın ilk yarısında toplam pazarın yüzde 51,6'sını oluşturduğu, satışların 227 bin 135'e ulaştığı görüldü. Böylece Türkiye'de satılan otomobillerin yarısından fazlasını elektrikli ve hibrit araçlar oluşturdu.

Haziran ayında ise toplam 14 bin 978 elektrikli otomobil satıldı. Geçen yılın aynı dönemine göre elektrikli araç satışlarında yüzde 42 düşüş gerçekleşti. Bu otomobillerin haziran ayındaki pazar payı yüzde 17,8 olarak hesaplandı.

Aynı ayda 26 bin 782 hibrit otomobil satışı gerçekleştirilirken, bu araçların pazar payı yüzde 31,9 olarak kayıtlara geçti.

Muhabir: Emirhan Yılmaz

Bu yılın ilk ayında rekor kıran altın, gümüş ve platin fiyatlarında savaşın başlamasıyla ibre tersine dönerken, paladyum da bu düşüş eğiliminden nasibini aldı.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin Fed'e yönelik 'şahin' beklentileri artırması değerli metal fiyatlarındaki sert düşüşün en önemli nedeni olarak öne çıktı.

Orta Doğu'daki gerilimin, ticaret politikasına dair belirsizliklerin sürdüğü bir dönemde artması, petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyonist baskıları daha da artırabileceği endişesini güçlendirdi.

Enflasyonist endişelerle tahvil faizlerinde görülen yükseliş de emtia fiyatları üzerinde baskı oluşturdu. Yatırımcıların risklerden kaçınma ve likiditeye dönme isteği de doların güçlenmesine neden oldu. Öte yandan, jeopolitik risklerden dolayı küresel ekonomik aktivitenin zarar görebileceğine yönelik endişeler endüstriyel alanda kullanılan gümüş, platin ve paladyumda sert düşüşlere neden oldu.

Diğer taraftan geçen ay Fed, politika faizini beklentiler doğrultusunda yüzde 3,5-3,75 aralığında sabit tutmasına karşın faiz artırım sinyali vermesi, enflasyon ve faiz oranlarına ilişkin tahminlerde yukarı yönlü revizyonlara gitmesi ve Fed Başkanı Kevin Warsh'un fiyat istikrarı vurgusuyla bankanın bu yıl faiz artırımına gideceğine kesin gözüyle bakılması da değerli metal fiyatlarında sert düşüşlere neden olan önde gelen etkiler arasında yer aldı.

Bu gelişmelerle para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yıl sonuna kadar 2 faiz artırımı yapabileceği beklentileri güçlendi. Yılın başlarında Fed'in bağımsızlığına ilişkin endişeler de değerli metal fiyatları için destekleyici olmuştu.

Ancak Fed Başkanı Kevin Warsh'un ilk faiz kararı toplantısındaki 'fiyat istikrarı' vurgusu bankanın bağımsızlığına dair endişelerin azalmasını sağladı ve bu durum altın başta olmak üzere değerli metal fiyatları üzerinde satış baskısı oluşturdu.

Gümüş sanayi metalleriyle olan bağı nedeniyle küresel büyüme endişelerine daha duyarlı hareket ederek altına göre daha sert kayıp yaşadı.

Öte yandan Dünya Platin Yatırım Konseyi (WPIC) raporuna göre, platinde bu yılın ilk çeyreğinde arz fazlası bekleniyor. Bu fazlalığın temel nedeni, maden üretimindeki artış ve yatırım talebindeki düşüş oldu.

Çin'in otomotiv sektöründeki yapısal değişim, elektrikli araçların hızla pazar payı kazanması ve geleneksel içten yanmalı motorlardaki katalitik konvertörlerde kullanılan paladyuma yönelik uzun vadeli talep beklentilerini düşürmesiyle birlikte paladyum fiyatları da geriledi.

Bu yıla 4 bin 313 dolardan başlayan altının onsu ocak ayında 5 bin 600 doları test ederek rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 12,4 değer kazancıyla 4 bin 849 dolardan tamamlayan ons altının bu yükselişi şubatta da devam etti.

Altının onsu şubat ayını yüzde 8,5 değer kazanarak 5 bin 263 dolardan tamamladı. Orta Doğu'da yaşanan söz konusu gelişmelerle değer kaybetmeye başlayan altının onsu martta 4 bin 99 dolara kadar gerilese de bu ayı yüzde 11,32 düşüşle 4 bin 667 dolardan bitirdi. Mart ayında yaşanan bu düşüş 2008 krizinden bu yana en sert aylık gerileme olarak kayıtlara geçti.

Nisanda yüzde 1 değer kaybeden altının onsu, mayıs ayında da yüzde 1,77 geriledi ve mayıs ayını 4 bin 540 dolardan tamamladı. Altının onsu haziran ayını yüzde 11,7 düşüşle 4007 dolardan tamamladı. Böylece altının onsu yılın ilk yarısında yüzde 7,1 değer kaybetmiş oldu.

Söz konusu sebepler gümüş fiyatlarında da etkili oldu. Finansal bir varlık olmasının yanı sıra güneş paneli yapımı başta olmak üzere endüstriyel alanda önemli bir role sahip olması gümüş fiyatlarındaki oynaklığın artmasına neden oldu.

Yıla 71 dolardan başlayan gümüşün onsu ocak ayında 121,7 dolara kadar çıkarak rekor kırdı. Ocak ayını yüzde 17,2 artışla 83,3 dolardan tamamlayan gümüşün onsu, yükselişini şubat ayında da sürdürdü.

Şubat ayını yüzde 12,6 artışla 93,8 dolardan tamamlayan ons gümüş, Orta Doğu'daki savaşın etkisiyle mart ayında sert geriledi. Mart ayında 61 dolara kadar gerileyen gümüşün onsu bu ayı yüzde 19,9 azalışla 75,1 dolardan, nisan ayında yüzde 1,8 düşüşle 73,7 dolardan tamamladı.

Gümüşün onsu, mayıs ayı sonunda tekrar toparlanarak yüzde 2,1 artışla 75,3 dolara çıkmasına karşın haziran ayında 22,1 azalışla 58,7 dolara geriledi.

Gümüş, yılın ilk yarısını da yüzde 17,4 kayıpla tamamladı.

Yıla 2 bin 54 dolardan başlayan platinin onsu ise küresel arza yönelik devam eden sıkıntılarla ocak ayında 2 bin 923,3 dolarla rekor kırdı.

Ocak ayını yüzde 6,2 yükselişle 2 bin 182,2 dolarla tamamlayan platinin onsu şubat ayını da yüzde 8,5 artışla 2 bin 366,5 dolardan tamamladı. Mart ayında sert düşen platin bu dönemi artan jeopolitik riskler ve güçlenen dolarla yüzde 17,2 düşüşle 1960,1 dolarla bitirdi.

Platinin onsu, nisan ayında yüzde 1,6 artışla 1991,4 dolara çıkarken, mayıs ayında tekrar düşüşe geçerek 1.922,6 dolara geriledi.

Platin haziran ayını yüzde 19,2 azalışla 1553 dolardan tamamlarken, yılın ilk yarısında yüzde 24,4 değer kaybetti.

Yıla 1603 dolardan başlayan paladyumun onsu ise ocak ayında yüzde 7 artışla 1713,3 dolara, şubat ayında yüzde 4,4 yükselişle 1788,7 dolara çıktı.

Mart ayında yüzde 17 gerilemeyle 1484,8 dolara düşen paladyumun onsu nisan ayında hafif bir toparlanmayla yüzde 3,3 artışla 1533,9 dolara çıktı. Mayıs ayında ise yüzde 11,4 kayıpla 1359,6 dolara inen paladyumun onsu, haziran ayında 10,8 azalışla 1212 dolara indi.

Paladyum, yılın ilk yarısında da yatırımcısına yüzde 24,2 kaybettirdi.

Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanı Zafer Ergezen, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yılbaşında geçen yıla göre gümüşte performansın daha düşük olmasını beklediklerini anımsattı.

Özellikle geçen sene faiz indirimleri hikayesinin ön plana çıktığını belirten Ergezen, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bu durumun ekonomik büyümede toparlanmaya yol açacağı beklentisi vardı. Bu nedenle de gümüş talebinde ciddi bir toparlanma olması bekleniyordu. Bunun fiyatlara da yansıdığını gördük ama savaşla birlikte özellikle enflasyonun yüksek gelmesi ve bunun faizleri bir süre daha yüksek kalmaya, sabit kalmaya veya hatta belki faiz artırımına gideceği beklentisi küresel büyümeye yönelik beklentileri de aşağıya düşürdü. Hatta raporlarda da zaten aşağı yönlü revizyonlar olduğunu gördük.'

Faizlerin bir süre daha yüksek kalacağını kaydeden Ergezen, 'Faiz indirimleri yeniden başlamadan veya faiz indirimlerinin yeniden başlayacağına yönelik beklentiler oluşmadan gümüş fiyatlarında yukarı yönlü yeni bir güçlü yükseliş trendi görmek oldukça zor.' dedi.

Ergezen, gümüşte yükselişler olması durumunda bu yükselişlerin kar satışlarıyla karşılaşabileceğini vurgulayarak, özellikle faiz artırımlarının da olacağı endişelerinin gümüş tarafındaki baskının ons altına göre daha fazla olmasına yol açtığını belirtti.

Gümüş fiyatlarında belki tepki alımları görebileceklerine işaret eden Ergezen, bu kadar faiz artırımlarının fiyatlandığı bir noktada artık yavaş yavaş kötü haberlerden ziyade iyi haberlerin fiyatlanmaya başlamasının daha muhtemel olduğunu söyledi.

Ergezen, henüz fiziki talebin artacağını söylemenin zor olduğunu dile getirerek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Fiziki talebin artmayacağını söylersek burada o zaman şöyle bir hikaye geliyor, yükselişler görebiliriz ama bu yükselişler ciddi bir yükseliş trendi olmayacaktır. Ne zaman ki yeniden faiz indirimlerinin fiyatlanacağı veya beklentilerin arttığı bir piyasa görürüz o zaman yavaş yavaş yukarı yönlü hareketler görülebilir. Ben kısa vadede 120 dolar seviyesinin kolay kolay görüleceğini düşünmüyorum. Burada yükselişin 80 dolar bandında son bulması oldukça muhtemeldir.'

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu, Emirhan Yılmaz

Şirketten yapılan açıklamaya göre, araştırma, Avrupa'nın küresel ekonomik ve jeopolitik belirsizliklere rağmen uluslararası yabancı yatırımcılar açısından önemli bir cazibe merkezi olmayı sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

Avrupa genelindeki düşüş eğilimine rağmen Türkiye, Polonya ve İspanya gibi ülkeler yatırım performanslarıyla dikkati çekti. Bir önceki yıl doğrudan yabancı yatırımda beşinci sırada yer alan Türkiye'de doğrudan yabancı yatırım projeleri yüzde 20 artarak, dördüncü sıraya yükseldi ve proje sayısı 383 olarak gerçekleşti.

Polonya'da bu oran yüzde 10, İspanya'da ise yüzde 7 olarak gerçekleşti. Araştırma, bu performansın arkasında, güçlü yetenek havuzları, mevcut iş hacmi, yatırım dostu uygulamalar, vergi teşvikleri, yerel yetkinlik geliştirme programları ve dijital altyapı yatırımlarının bulunduğunu ortaya koyuyor.

Araştırmaya göre, yabancı yatırımlar geçen yıla kıyasla Fransa'da yüzde 17, Birleşik Krallık'ta yüzde 14 ve Almanya'da yüzde 10 düşüş gösterdi. Fransa'da yaşanan siyasi belirsizlikler, Birleşik Krallık'ta ticari sürtüşmeler ve artan vergi yükleri, Almanya'da ise enerji maliyetleri ve Çin'den gelen talebin zayıflaması yatırımcı güvenini olumsuz etkileyen temel unsurlar arasında yer aldı.

Avrupa, zayıf ekonomik büyüme, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar, ABD ile yaşanan ticari gerilimler ve Ukrayna'daki gerilim ile Orta Doğu'daki anlaşmazlıkların devam eden etkileri nedeniyle önemli zorluklarla karşı karşıya kalıyor.

Buna rağmen, 2025'te doğrudan yabancı yatırım projelerinde görülen sadece yüzde 7'lik düşüş, Avrupa'nın temel ekonomik ve kurumsal avantajlarının dirençli kalmaya devam ettiğini gösteriyor.

Avrupa'da doğrudan yabancı yatırım projeleri kapsamında yaratılan istihdam sayısının yüzde 25 gerilediği görülüyor. Bu durum, yatırımcıların mevcut ekonomik ortamda daha seçici ve daha küçük ölçekli yatırımlara yöneldiğine işaret ediyor.

Geçen yıl Avrupa'da yapay zeka odaklı doğrudan yabancı yatırım proje sayısı yüzde 96 artış gösterdi. Bu projeler 14 binin üzerinde yeni istihdam yaratarak bir önceki yıla göre yüzde 41 daha fazla istihdam sağladı.

- Düşük karbonlu enerji sektöründeki yatırımlar yüzde 25 artış gösterdi

Savunma sektöründe doğrudan yabancı yatırım proje sayısı yüzde 84 artarak yaklaşık 7 bin kişilik yeni istihdam yarattı. Yatırımlarda, hava sistemleri, insansız hava araçları, uzay teknolojileri, mühimmat, füze sistemleri ve kara savunma teknolojileri öne çıkan alanlar arasında yer aldı. Düşük karbonlu enerji sektöründeki yatırımlar ise yüzde 25 artış gösterdi.

Yüksek büyüme potansiyeline sahip sektörlerde artış yaşanırken, Avrupa'nın geleneksel sanayi alanlarında düşüş gözlendi. Otomotiv sektöründeki yatırımlar yüzde 11, kimya sektöründeki yatırımlar yüzde 19 ve sağlık üretimi alanındaki yatırımlar ise yüzde 28 geriledi.

ABD ve Almanya'dan Avrupa'ya yapılan yatırımlar sırasıyla 2019-2025 döneminde yüzde 38 ve yüzde 28 düştü. ABD'li şirketler, ticaret politikalarındaki belirsizlikler ve yerel yatırımları teşvik eden politikalar nedeniyle Avrupa yatırımlarında daha temkinli davranırken, Alman şirketleri ise artan maliyetler, zayıflayan Çin talebi ve yoğunlaşan küresel rekabet baskısıyla karşı karşıya bulunuyor.

Araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 54'ü önümüzdeki bir yıl içerisinde Avrupa'da yeni faaliyet kurmayı veya mevcut faaliyetlerini genişletmeyi planlıyor. Katılımcıların yüzde 41'i jeopolitik gerilimler ve çatışmaları Avrupa'nın yatırım çekiciliği açısından en önemli risk olarak değerlendirirken, makroekonomik koşullar, ticaret engelleri ve artan regülasyon yükü de öne çıkan diğer risk unsurları arasında yer alıyor.

Geçen yıla göre regülasyon ve bürokratik karmaşıklığa ilişkin kaygıların yeniden yükselişe geçtiği görülüyor. Bu nedenle Avrupa Birliği, şirketler üzerindeki idari yükü azaltmaya yönelik kapsamlı sadeleştirme çalışmalarını sürdürüyor.

Araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 60'ı Avrupa'nın gelecek 3 yıl içerisinde yatırım çekiciliğinin artacağını öngörüyor. Avrupa'nın geniş ve erişilebilir pazarı, güçlü altyapısı, sürdürülebilirlik alanındaki liderliği, inovasyon kapasitesi ve yüksek nitelikli iş gücü yatırımcıların en çok önem verdiği avantajlar arasında yer alıyor.

Katılımcılar aynı zamanda Avrupa'nın rekabetçilik ve verimlilik alanlarında ihtiyaç duyduğu dönüşümü gerçekleştirebileceğine de inanıyor. Şirketlerin yüzde 52'si Avrupa'nın yatırım ortamını güçlendirecek stratejik kararları hayata geçireceğini düşünürken, yalnızca yüzde 21'i bu konuda olumsuz görüş bildiriyor.

Araştırma kapsamında görüşülen 500 yatırım lideri, Avrupa'nın küresel rekabet gücünü koruyabilmesi için öncelikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin daha güçlü şekilde desteklenmesi, enerji maliyetlerinin azaltılması ve stratejik sektörlere yönelik teşviklerin artırılması gerektiğini vurguluyor. Bununla birlikte yatırımcılar, vergi sistemlerinin sadeleştirilmesi, dijital inovasyonun hızlandırılması ve rekabetçiliği artıracak politikaların kararlılıkla uygulanmasının Avrupa'nın uzun vadeli yatırım çekiciliğini daha da güçlendireceği görüşünü paylaşıyor.

- 'Türkiye, 2025 yılında yabancı yatırım projelerini yüzde 20 artırdı ve toplam proje sayısını 383'e çıkardı'

Açıklamada görüşlerine yer verilen EY-Parthenon Türkiye Başkanı Özge Gürsoy, araştırma sonuçlarının jeopolitik dalgalanmaların, ticarette artan kısıtlamaların ve ekonomik belirsizliklerin küresel yatırım ortamını yeniden şekillendirdiğini gösterdiğini belirtti.

Tüm bu zorluklara rağmen Avrupa'nın, yabancı yatırımlar açısından dayanıklılığını koruyan ve yatırımcılar için cazibesini sürdüren bir merkez olmaya devam ettiğini gördüklerini aktaran Gürsoy, bu anlamda Türkiye'nin de oldukça iyi bir ivme kaydettiğini vurguladı.

Gürsoy, araştırmadan yatırımların giderek daha seçici hale geldiğini, yapay zeka, savunma ve enerji gibi yüksek büyüme potansiyeline sahip stratejik alanlara ve güçlü yetkinlik ekosistemlerine sahip şehir ve bölgelere yöneldiğini gözlemlediklerini vurgulayarak, şunları kaydetti:

'Araştırmanın, yatırım kararlarında artık tek bir belirleyici unsurun olmadığı gerçeğini ortaya koyuyor. Teknolojik dönüşüm, insan kaynağına erişim, regülasyonlar, jeopolitik gelişmeler, enerji maliyetleri, ham madde ve tedarik zinciri dinamikleri gibi birçok unsur eş zamanlı olarak yatırım stratejilerini etkiliyor. Bu nedenle şirketler için asıl rekabet avantajı, değişimi öngörebilme ve yatırımlarını doğru zamanda, doğru sektöre ve doğru coğrafyalara yönlendirebilme yetkinliğinde yatıyor.'

Barındırdığı 115 türden 1500'e yakın hayvan ile Türkiye'nin en büyük hayvanat bahçeleri arasında yer alan Antalya Doğal Yaşam Parkı'nda son günlerde sıcakların artmasıyla bazı önlemler alındı.

Sıcaklıktan hayvanları korumak için çaba gösteren görevliler, her hayvanın yaz diyetine uygun kalorisi düşük buzlu ve soğuk meyve kokteylleri hazırlıyor.

Buz kalıplarındaki meyve kokteylleri özellikle ayı, maymun ve lemur gibi doğal yaşam parkı sakinleri için lezzetli ve serinletici bir alternatif oluşturuyor.

- Ayıların havuz keyfi, lemurların çubuklu meyve kokteylleri ilgiyle izleniyor

Yaşam parkında bulunan 7 bireyden oluşan bozayı ailesinin havuz keyfi yaparak buzlu meyve kokteyllerini yediğini gören ziyaretçiler bol bol fotoğraf çekiyor.

Ayılar sabah saatlerinde meyve keyfi yaptıktan sonra öğle saatlerinde ise alanlarındaki inlerine ve gölgelik alanlara çekiliyor.

Lemur ailesinin de çubuk takılarak dondurmaya benzetilen buzlu meyve kokteyllerini yediği anlar ilgi görüyor.

Hayvanların ayrıca kafeslere konulan fıskiye sistemi, koyu gölgelik alanlar aracılığıyla da serinlemeleri sağlanıyor.

- 'Hayvanlarda sıcaklık stresi oluşturmamayı amaçlıyoruz'

Antalya Doğal Yaşam Parkı Müdürü Aygül Arsun, AA muhabirine, 650 dönüm araziye kurulan yaşam parkında sık kızılçamlar bulunduğunu ve içerisinden dere geçtiğini söyledi.

Arsun, bu durumlar dolayısıyla hayvan refahı ve konforunun yüksek olduğunu dile getirdi.

Yaz aylarının gelmesiyle hayvanların sıcaklık stresi yaşanmaya başladığını belirten Arsun, 'Antalya sıcak bir iklime sahip ama yaşam parkının planlanması buna göre yapılmış. Hayvanlara havuzların yanı sıra fıskiyelerle topraklarını sık sık ıslatarak orada serinlemelerini sağlıyoruz. Hayvanlarda sıcaklık stresi oluşturmamayı amaçlıyoruz.' dedi.

Yaz aylarında hayvanların beslenme alışkanlıklarını da değiştirdiklerini anlatan Arsun, şunları kaydetti:

'Menüleri yaz ayları gelince uygun sebze ve meyvelerle zenginleştiriyoruz. Özellikle sulu meyveler, karpuz, kavun, çilek ve üzüm veriyoruz. Buz kalıplarında bu meyveleri veriyoruz ve çok iştahlı yiyorlar. Etleri de dondurulmuş veriyoruz. İçine bazen kuruyemişler de ekliyoruz. Hayvanlar bu dondurulmuş yiyecekleri tüketmeye çalışırken hem lezzet alıyorlar hem de eğlenceli vakit geçiriyorlar. Maymunlar, lemurlar, kanatlı hayvanlara da soğutulmuş meyveler veriyoruz.'

Türkiye Milli Paralimpik Komitesi ile Uluslararası Görme Engelliler Spor Federasyonu (IBSA) işbirliğinde Mersin'de organize edilen, Türkiye'nin yanı sıra Gürcistan, Rusya, Ukrayna ve Çekya'dan yaklaşık 100 sporcunun katıldığı şampiyonada 36 yaşındaki Bircan, artı 100 kiloda mücadele etti.

Görme engelli Bircan, 'bench press' disiplininde 65 kilogram kaldırarak dünya rekoru kırdı ve altın madalya kazandı.

'Squat'ta 90 kilogramla yeni dünya rekorunu elde eden Bircan, 105 kilogram kaldırdığı 'deadlift'te de yine dünya rekortmeni oldu.

Bircan, 3 disiplinin toplam ağırlıkların ölçüldüğü 'Powerlifting' branşında 260 kilograma ulaştı.

Milli sporcu, bu derecesiyle sıkletinde dördüncü dünya rekorunu kırıp ikinci altın madalyayı kazandı.

- 'Bayrağımızı dalgalandırdım, bu benim için çok büyük bir onur'

Rekortmen sporcu Bircan Şimşek, tarihi başarıların ardından yaşadığı sevinci ve duygularını AA muhabirine anlattı.

Organizasyona hazırlık sürecinde çok emek verdiğini belirten Bircan, şöyle konuştu:

'Geçen sene bir sakatlık geçirmiştim. Çapraz bağım koptu, ameliyat oldum. Sonrasında antrenmanlara tekrar başladım. Buraya geldiğimde Avrupa şampiyonluğuyla beraber rekor kıracağımı düşünmüyordum. Sakatlığımın vermiş olduğu bir dezavantaj vardı. Düşündüğüm gibi olmadı. Ülkeme rekorlar ve şampiyonluklar getirdiğim için çok mutluyum. Organizasyon hem ülkemde yapıldı hem de bayrağımızı dalgalandırdım, bu benim için çok büyük bir onur.'

- 'Kimse rekor beklemiyordu'

Bircan Şimşek, sevincini ailesini, hocaları ve milli takım arkadaşlarıyla yaşadığını dile getirerek, şöyle devam etti:

'Kimse rekor beklemiyordu. Belki şampiyonluk bekliyorlardı ama rekor beklemiyorlardı. Herkes bana çok güzel dileklerde bulundu. Onlar da çok mutlu oldu. Bu spora 15 yaşında başladım. İlk başladığımda Brezilya'da Dünya Oyunları vardı. Orada dünya şampiyonu oldum. Sonrasında birçok dünya şampiyonlukları, ikincilik, üçüncülük ve gençler dünya rekorları kırdım. Bu zamana kadar antrenmanlarımızı hiç bırakmadan imkanlarımızın el verdiği takdirde yapabildik. Zorluklarla, karda, çamurda elimizden geleni yapmaya çalıştık.'

Bircan, yıl sonunda düzenlenmesi planlanan Dünya Şampiyonası için hazırlıklarını sürdüreceğini ve orada da şampiyon olup rekor kırmak istediğini belirtti.

Dünya Oyunları'na gidebilmeye hak kazanması için Dünya Şampiyonası'na katılması gerektiğini ifade eden Bircan, 'Görme engellilerin en büyük organizasyonu. Tüm branşların bulunduğu olimpiyat düzeyinde bir organizasyon. Orada da yine aynı bu almış olduğum ünvanı devam ettirmek istiyorum.' diye konuştu.

- Hedef 2027 Dünya Oyunları

Milli takım antrenörü Ersin Akyüz de Bircan'ın küçük yaşlarından beri yanında olduğunu dile getirdi.

Bircan'ın azmi ve başarılarıyla dikkati çektiğini vurgulayan Akyüz, şunları kaydetti:

'Dünyada iyi dereceleri vardı, rekor da kırmıştı fakat bir sakatlık süreci geçirdi. Sakatlıktan sonra kendini toparladı, hazırlandı. Avrupa'da da dünya rekorunu kırdı. Altın madalyaya kendisi ulaştı. Sene sonundaki dünya şampiyonası için bir hazırlığımız var. Eğer orada da bir dünya rekoru yaparsa önünde 2027 Dünya Oyunları olacak. Orada da çok hırslı olacağına inanıyorum.'

Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün desteğiyle, Ahlat Müze Müdürlüğü ile Muş Alparslan Üniversitesinin ortaklığında 2020 yılında başlatılan 'Malazgirt Savaş Alanının Tespiti, Tarihi ve Arkeolojik Yüzey Araştırma Projesi' devam ediyor.

Proje kapsamında arkeolog, antropolog, sanat tarihçisi ve tarihçilerden oluşan uzman ekip, ilçeye 7,5 kilometre uzaklıktaki Afşin Mahallesi'nde 'Selçuklu Şehitliği' olduğu değerlendirilen alanda kazı çalışması yapıyor.

Bu yıl yüzey araştırmaları sırasında tespit edilen 18 mezarın bulunduğu bölgede çalışan kazı ekibi, mezarların çevre taşları ile baş ve ayak şahidelerini belgeliyor.

Daha sonra 80-110 santimetre derinlikte bulunan bazalt mezar kapak taşlarına ulaşan görevliler, ana kaya oyularak oluşturulan sanduka mezarları gün yüzüne çıkarılıyor.

Titiz bir çalışmayla mezarlardan alınarak Hacettepe Üniversitesi İnsan Davranışsal Ekolojisi ve Arkeometri Laboratuvarına gönderilen kemikler üzerinde Prof. Dr. Ali Metin Büyükkarakaya tarafından ölüm sebebi, yaş, cinsiyet ve hastalık gibi araştırmalar yapılıyor.

Daha sonra Muş Alparslan Üniversitesi Selçuklu ve Malazgirt Uygulama ve Araştırma Merkezi'ndeki Antropoloji Laboratuvarı'na getirilen iskeletlerde antik DNA çalışmaları gerçekleştiriliyor.

- 'Burada çok özverili bir çalışma gerçekleştiriliyor'

Kazı alanı sorumlusu Uzman Arkeolog Muhammed Dolmuş, AA muhabirine, söz konusu alanda yaptıkları detaylı yüzey araştırmaları neticesinde tespit ettikleri mezarlardan aldıkları karbon örneklerinin analiz sonuçlarının Malazgirt Savaşı'nın yaşandığı dönemi işaret ettiğini söyledi.

Bu bulgular üzerine çalışma alanını genişlettiklerini anlatan Dolmuş, '2022, 2023 ve 2024 yıllarında gerçekleştirilen çalışmalarda 52 mezarla karşılaştık. Söz konusu mezarların tamamında İslami gömü geleneklerine uygun biçimde defin yapılmış. Yüzde 40'lık bölümü genç-yetişkin erkek bireylerden oluşuyor. 2026 yılı çalışmalarımıza haziranda başladık. Bu kapsamda 10'a 10 metrelik bir alanda kazı çalışmalarını sürdürüyoruz. Şimdiye kadar 18 yetişkin bireye ait mezarla karşılaştık.' dedi.

En üst seviyede mezarların çevre taşları ile ayak ve baş şahidelerinin bulunduğunu belirten Dolmuş, şu bilgileri verdi:

'Burada çok özverili bir çalışma gerçekleştiriliyor. Arkeolog arkadaşlarımızın yanı sıra antropologlar ve tarihçilerimizle multidisipliner bir çalışma yürütüyoruz. Derinleşme çalışmalarında 80-110 santimetre derinlikteki mezarların kapak taşlarına ulaşıyoruz. Bu kapak taşlarının sayıları değişkenlik gösterebiliyor. Yetişkin bireylerde 4 ile 7 arasında kapak taşı bulunuyor. Bunlar genellikle bölgede sıklıkla karşılaşılan bazalt taşlardan oluşuyor. Kapak taşlarını kaldırdığımızda ise ana kayayı oluşturan ve kaliş olarak adlandırdığımız yapının yaklaşık 40 santimetre derinliğinde oyulmasıyla oluşturulan defin alanını görüyoruz. Özellikle antropolog arkadaşlarımız, insan iskelet kalıntılarına ulaşabilmek amacıyla kapak taşlarının kaldırılmasının ardından tüm aşamaları kayıt altına alarak detaylı kazı çalışmaları yürütüyor. İskelete ulaşıldıktan ve tüm aşamalar belgelenip gerekli görüntüler alındıktan sonra, kalıntılar detaylı inceleme yapılmak üzere Hacettepe Üniversitesi ve Muş Alparslan Üniversitesi'ndeki laboratuvarlara gönderiliyor.'

- 'Elde edilen her buluntunun kayıtlarını alıyoruz'

Proje Koordinatörü Dr. Mehmet Sait Sütcü ise çalışmalarda ortaya çıkarılan iskeletlerin radyokarbon analizlerinin 11 ve 12. yüzyılları sonucunu verdiğini vurguladı.

Bu yıl tespit ettikleri 18 mezarın kapak taşlarına ulaşarak açmaya başladıklarını dile getiren Sütcü, 'Buradan elde ettiğimiz iskeletler önce Muş Alparslan Üniversitesi laboratuvarında temizlenerek hazırlanacak. Daha sonra Hacettepe Üniversitesinden Prof. Dr. Ali Metin Büyükkarakaya hocamızın kontrolü için oraya gönderilecek. Oradaki çalışmalar tamamlandıktan sonra Muş Alparslan Üniversitesi'nde kurulan Antik DNA Laboratuvarı'na getirilerek buradaki testler tamamlanacak. Burada dördüncü yılda yaklaşık 100 mezar açmayı hedefliyoruz. Elde edilecek sonuçlara göre bu alanın Malazgirt Savaşı ile nasıl bir bağ kurduğunu bilimsel olarak ortaya koymuş olacağız.' diye konuştu.

Mezarlarda çok hassas bir çalışmanın yürütüldüğünü anlatan Sütcü, şunları kaydetti:

'Kapak taşlarına ulaştığımız andan itibaren sadece ince aletler ve küçük fırçalar kullanıyoruz. Bunları adım adım, santim santim kazıyoruz. Elde edilen her buluntunun kayıtlarını alıyoruz. Ulaştığımız iskelet iyice temizleniyor, alan içindeki konumu belirleniyor, dijital kayıtları alınıyor, fotoğrafları çekiliyor ve her türlü belgeleme yapılıyor. Ardından laboratuvar işlemleri için buradan alınıp götürülecek. İşlemler bittikten sonra da bu mezarlar, her biri kendi mezar numarasına göre belirtildiği yere yeniden defnedilecek.'

Antropolog Mevhibe Elvan Öztürk de 'İskeletleri arazide çok ince işçilikle ve titizlikle çalışarak açıyoruz. Bunun asıl sebebi, kemiklerde savaşa dair bir patolojik bulgu varsa buna zarar vermemek. Kemikleri ayrı ayrı poşetlere koyup laboratuvarımıza getiriyoruz. Laboratuvarda kemikler yıkanıyor, anatomik pozisyonda diziliyor. Kurutulduktan sonra ise ön rapor çıkarılıyor. Bu ön raporda iskeletin yaşı, cinsiyeti ve özellikle kafatasında ya da genel olarak tüm kemiklerde savaşa dair herhangi bir patolojik bulgu olup olmadığı inceleniyor ve raporlanıyor.' dedi.

Su yüzeyinde görev yapması için eğitilen Zeyna, özel can yeleği ve kurtarma ekipmanlarıyla boğulma vakalarına müdahale ederek kazazedelerin kıyıya, bota ya da güvenli bölgeye ulaştırılmasına katkı sağlıyor.

Talep edilen operasyona Zeyna ile katılan kurtarma ekibi, bu uygulamayla müdahale süresini kısaltmayı ve kurtarma operasyonlarının etkinliğini artırmayı hedefliyor.

SKUT K9 Sorumlusu Sinan Toprak, AA muhabirine yaptığı açıklamada, K9 köpeklerinin enkaz, doğa ve su olmak üzere farklı branşlarda görev aldığını söyledi.

Su için eğitilen köpeklerin arama çalışmasında değil doğrudan kurtarma görevlerinde kullanıldığını belirten Toprak, enkaz köpeklerinin canlı kazazedeyi tespit ederek havlama yoluyla ekiplere yön gösterdiğini, doğada arama yapan köpeklerin ise kayıp kişilerin izini sürerek arama çalışmalarına katkı verdiğini ifade etti.

Toprak, köpeklerin kıyıdan, bottan veya kurtarma aracından suya girerek boğulma tehlikesi geçiren kişilere ulaştığını belirterek, 'Suda görev yapan köpeklerimiz kazazedeyi bir cankurtaran eşliğinde kıyıya, bota ya da güvenli bölgeye çekerek sağlık ekiplerine teslim ediyor.' dedi.

Su kurtarma köpeklerinin kullandığı özel can yeleklerinin yüzme performansını artırdığını dile getiren Toprak, Zeyna'nın üzerindeki ekipmanda kazazedelerin tutunabileceği özel aparatların da bulunduğunu söyledi.

Bilinci açık kişilerin bu aparatlardan destek alarak güvenli bölgeye çekilebildiğini aktaran Toprak, bilinci kapalı kazazedeler için ise farklı kurtarma tekniklerinin uygulandığını ifade etti.

Toprak, 'Suda baygın bir kazazede olabilir. Böyle durumlarda köpek, kazazedenin etrafında dolaşarak ekipmanındaki ipe ulaşmasını sağlar ya da cankurtaranla birlikte çalışıyorsa hem kazazedeyi hem de cankurtaranı kıyıya çekebilir.' diye konuştu.

- İlk su deneyimi başarıyı belirliyor

Su kurtarma köpeklerinin eğitiminde ilk su deneyiminin kritik öneme sahip olduğunu vurgulayan Toprak, sağlık kontrolleri tamamlanan iş köpeklerinin yeteneklerine göre branşlara ayrıldığını söyledi.

Köpeklerin suya korkmadan girmesinin eğitim sürecinin temelini oluşturduğunu belirten Toprak, 'İlk su deneyimi olumlu geçen köpekler görev sırasında daha istekli ve daha hızlı hareket ediyor. Zorlayıcı ilk deneyimler ise ilerleyen süreçte performansı olumsuz etkileyebiliyor.' ifadelerini kullandı.

- 'Oyun motivasyonuyla can kurtarıyor'

SKUT Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Bilyaz da kurtarma köpeklerinin sahip oldukları koku alma yeteneği ve hareket kabiliyeti sayesinde birçok operasyonda önemli avantaj sağladığını söyledi.

Teknolojik ekipmanların gelişmesine rağmen K9 köpeklerinin sahada etkin şekilde kullanılmaya devam ettiğini dile getiren Bilyaz, su kurtarma köpeklerinin eğitimlerini tamamen oyun ve ödül sistemi üzerine kurduklarını anlattı.

Köpeklerin kurtarma görevini bir oyun motivasyonuyla yerine getirdiğini belirten Bilyaz, 'Suda kurtarma köpekleri kurtardığı kişiyle oynayacağını düşündüğü için çok hızlı şekilde müdahale ediyor. Bu da olaylara daha kısa sürede ulaşılmasını sağlıyor.' dedi.

Avrupa'nın birçok ülkesinde cankurtaran kulelerinde kurtarma köpeklerinin aktif görev yaptığını hatırlatan Bilyaz, Türkiye'de de bu uygulamanın yaygınlaşmasını hedeflediklerini kaydetti.

Bilyaz, 'Amacımız, Antalya başta olmak üzere Türkiye'de suda arama kurtarma faaliyetlerinin yalnızca cankurtaranlarla değil, eğitimli kurtarma köpekleriyle birlikte yürütülmesi yönünde farkındalık oluşturmak.' diye konuştu.

Yaz mevsiminin gelmesi ve hava sıcaklıklarının artmasıyla orman yangını riskine karşı ekiplerin çalışmaları devam ediyor.

Ekipler olası yangınlara en kısa sürede ve etkili müdahalede bulunmak amacıyla söndürme havuzlarının da bakımını gerçekleştiriyor.

Olası yangınlara karşı doldurulan havuzlarda, yaz aylarında yaşanan boğulma vakalarının önüne geçilmesi amacıyla da önlemler alınıyor.

Ekiplerce yüzmek amacıyla girilmemesi için etrafı dikenli telle çeviren havuzların içerisine de gıda boyası koyuyor.

Havuz suyunun renklendirildiği bu işlemle boğulma vakalarının önüne geçilmesi hedefleniyor.

- 'Can kayıplarını önlemek idaremizin öncelikleri arasındadır'

Kadirli Orman İşletme Müdürü Adem Sarıbıyık, AA muhabirine, olası orman yangınlarına karşı hazırlıklarını tamamladıklarını söyledi.

Gözetleme kuleleri ve yangına ilk müdahale ekipleriyle 7 gün 24 saat yangınlara karşı teyakkuz halinde olduklarını anlatan Sarıbıyık, sorumluluk alanlarında yer alan 9 yangın havuzunun da periyodik bakımlarının gerçekleştirildiğini belirtti.

Sarıbıyık, arazöz ve helikopterlerin yangın sırasında su aldığı havuzlara bazı vatandaşların da tehlikeli olmasına rağmen serinlemek amacıyla girdiğini ifade etti.

Bu havuzlarda kimi zaman boğulma vakalarının yaşandığına dikkati çeken Sarıbıyık, şöyle konuştu:

'Sıcak yaz aylarında serinlemek maksadıyla havuza girmekten kaynaklanabilecek can kayıplarını önlemek idaremizin öncelikleri arasındadır. Bu bağlamda havuz etrafının dikenli telle çevrilmesi ve uyarı levhalarının iyileştirilmesi gibi fiziki tedbirlere ek olarak havuz suları doğaya ve ekosisteme hiçbir zararı bulunmayan gıda boyalarıyla renklendirilmiştir. Bu yenilikçi uygulamadaki amacımız suyun görsel cazibesinin ortadan kaldırılarak amacı dışında kullanmasını engellemek ve güvenliği en iyi seviyeye çıkarmaktır. Yeşil vatanımızın korunması ve vatandaşlarımızın can güvenliği için tüm teşkilatımızla 7 gün 24 saat görevimizin başındayız.'

TÜDAV, İstanbul Boğazı ve Marmara Denizi'ndeki yunusların beslenme, dinlenme ve göç rotalarını izlemek amacıyla gözlem ve sörvey çalışmaları yürütüyor.

Yaklaşık 6 bilim insanının her hafta R/V TÜDAV-Maru araştırma gemisiyle deniz seferi gerçekleştirdiği çalışmalar kapsamında yaklaşık 30 yılda 1500'den fazla sefer düzenlendi. Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı'ndaki yerleşik afalina yunusları ve mevsimsel göç yapan tırtak ile mutur yunuslarının hareketleri, foto kimliklendirme ve akustik izleme yöntemleriyle takip edildi.

Çalışmalar, Karadeniz ile Akdeniz arasında biyolojik koridor görevi gören Türk Boğazlar Sistemi'nin ve her iki deniz ekosisteminin korunmasına da katkı sağlıyor.

- 'Yerleşik popülasyon yalnızca afalinalardan oluşuyor'

AA muhabirinin sorularını yanıtlayan TÜDAV Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Arda Tonay, Boğaz'da afalina, tırtak ve mutur olmak üzere üç yunus türünün görüldüğünü, özellikle ilkbahar ve sonbaharda pelajik balık göçüyle birlikte yunus hareketliliğinin arttığını ancak yılın her döneminde yunus gözlemenin mümkün olduğunu söyledi.

İstanbul Boğazı'nda yerleşik popülasyonun yalnızca afalinalardan oluştuğunu, tırtak ve muturların ise mevsimsel olarak boğazı kullandığını bildiren Tonay, afalina ve tırtakların sırt yüzgeçlerindeki doğal çentik ve şekil farklılıklarının her birey için benzersiz olduğunu, bu sayede fotoğraflarla bireyleri tek tek tanımlayabildiklerini anlattı.

Tonay, 'Yaklaşık 40 bireyden oluşan yerleşik afalina grubu var. Bunun yanında mevsimsel olarak gelip geçen bireyler de bulunuyor. Özellikle balık göçü dönemlerinde toplam sayı yaklaşık 200'e kadar çıkabiliyor.' dedi.

TÜBİTAK destekli CetaFin adlı yeni projelerinde İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi, TÜDAV, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ve Sinop Üniversitesi araştırmacılarının birlikte çalıştıklarını belirten Tonay, şu bilgileri verdi:

'Bu proje ile İstanbul ile Zonguldak ve Sinop'ta elde edilen fotoğraf katalogları karşılaştırılacak. Komşu ülkelerde oluşturulan kataloglarla da eşleştirme yapılarak yunusların farklı bölgeler arasında hareket edip etmediği araştırılacak. Yunuslar deniz ekosisteminin sağlığını gösteren, besin zincirinin en üst basamağında yer alan gösterge türlerdir. Bir bölgede yunus bulunması, o ekosistemin işleyişi hakkında önemli bilgiler verir. Bu nedenle ekosistemin korunması açısından vazgeçilmez canlılardır.'

1983 yılına kadar yunus avcılığı yapılan Karadeniz'de, 20. yüzyılda 3 ila 4 milyon yunusun öldürüldüğü yönünde tahminler bulunduğunu aktaran Tonay, avcılık yasağının ardından popülasyonlarda toparlanma görüldüğünü ancak tehditlerin devam ettiğini vurguladı.

Tonay, dip uzatma ağlarında özellikle muturların hedef dışı av olarak yaşamını yitirdiğini, kirlilik ve aşırı avcılık nedeniyle besin kaynaklarının azalmasının da yunusları hastalıklara karşı daha savunmasız hale getirdiğini ifade etti.

- 'Bazılarının ilk fotoğrafları 15 yıldan daha eskiye dayanıyor'

TÜDAV Deniz Memelileri Uzmanı Dr. Ayaka Amaha Öztürk, araştırmalarda tekneyle denize açıldıklarını, görülen her yunusun türünü, grup büyüklüğünü ve davranışlarını kayıt altına aldıklarını anlattı.

Son yıllarda özellikle sırt yüzgeçlerinin fotoğraflandığını belirten Öztürk, 'Yüzgeçlerden artık hayvanları tanıyabiliyoruz. Yaklaşık 40 bireyi düzenli olarak takip ediyoruz. Bazılarının ilk fotoğrafları 15 yıldan daha eskiye dayanıyor.' diye konuştu.

Boğaz'da 2009'dan bu yana hidrofonlarla akustik izleme çalışmaları yürüttüklerini belirten Öztürk, yunusların özellikle gece saatlerinde daha aktif olduğunu dile getirdi.

Öztürk, ilkbaharda Karadeniz yönüne gerçekleşen balık göçü sırasında özellikle Boğaz'ın Karadeniz girişinde ve Beykoz koyları çevresinde yunus yoğunluğunun arttığını kaydetti.

- 'Jet ski trafiği yunusları rahatsız ediyor'

İstanbul Boğazı'nın dünyadaki sayılı büyük metropoller arasında tekneden kısa sürede yunus gözlemi yapılabilen ender alanlardan biri olduğunu belirten Öztürk, yoğun deniz trafiğinin ise önemli baskılar oluşturduğunu söyledi.

Son dönemde jet ski kullanımındaki artışın yunuslar üzerinde olumsuz etki oluşturduğunu dile getiren Öztürk, şu değerlendirmede bulundu:

'Jet skilerin oluşturduğu yüksek ses ve hızlı hareketler yunusları rahatsız ediyor. Yunusların yoğun bulunduğu dönemlerde ve özellikle Karadeniz girişi ile Beykoz koyları gibi alanlarda bu faaliyetlerin sınırlandırılması koruma açısından önemli.'

Balıkçılık faaliyetlerinin de yunusların davranışlarını etkilediğinden bahseden Öztürk, uzun yıllardır yürüttükleri gözlemlerde popülasyonda büyük bir değişim tespit etmediklerini, yıllara göre görülen dalgalanmaların ise büyük ölçüde balık stoklarındaki değişimlerle ilişkili olduğunu sözlerine ekledi.

2030 yılına kadar devam etmesi planlanan yeni proje kapsamında, İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayhan Dede ise pasif akustik izleme çalışmalarını yürütüyor.

Bu yılın temmuz ayından geçerli olmak üzere, kamu görevlileri ile memur emeklilerinin tamamının aylık ve ücretlerinde yüzde 7 oranında artış öngörülmüştü.

Bu yılın ilk altı aylık döneminde enflasyon yüzde 17,76 oldu. Bu orandan kaynaklı olarak ilave yüzde 6,52 artışla birlikte, kamu görevlileri ile memur emeklilerinin aylık ve ücretlerinde bu aydan geçerli olmak üzere yüzde 13,52 artış yapıldı.

Aynı dönemde, SSK ve Bağ-Kur emekli aylıklarında ise yüzde 17,76 artış gerçekleşti.

Böylece, aile yardımı ödeneği dahil en düşük memur maaşı 61 bin 890 liradan 70 bin 224 liraya, en düşük memur emekli aylığı 27 bin 772 liradan 31 bin 527 liraya yükseldi.

Bu artışlar neticesinde, Temmuz 2026 itibarıyla bazı kamu görevlilerinin net görev aylığı şöyle belirlendi:

(*) Maaş hesaplamalarına, bölgesel ödemeler, ek ders ücreti, vekalet ücreti, döner sermaye ödemesi ve yabancı dil tazminatı gibi ödemeler dahil edilmedi, aile ve çocuk yardımı ödeneği ise dahil edildi. Aile ve çocuk yardımı ödeneği hesabında, çalışmayan eş ve 2 çocuk (0-6 yaş grubu ve diğer) esas alındı.

Muhabir: Mert Davut