Doğada yetişen bitkilerin gıda olarak kullanımının, bitkinin türüne, kullanılan kısmına, hazırlanma şekline ve tüketim miktarına göre farklılık gösterdiğine dikkatin çekildiği açıklamada, bir bitkinin doğal ortamda yetişmesinin, yöresel olarak bilinmesinin tek başına o bitkinin gıda olarak güvenilir şekilde kullanılabileceği anlamına gelmediği vurgulandı.

Açıklamada, ​​​​​​​Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesindeki Gıda Olarak Kullanılabilecek Bitkiler Komisyonu tarafından hazırlanan 'Gıda Olarak Kullanılabilecek Bitkiler Listesi'nde ve Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği'nde Rhododendron türlerinin bulunmadığına işaret edildi.

Ormangülü meyvesinin güvenilirliğine dair Tarım ve Orman Bakanlığınca değerlendirme yapılmadığı belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi değerlendirmesi ve bu konudaki diğer literatür bilgileri incelendiğinde, bu bitkinin güvenilir olmadığı değerlendirilmektedir. Bu çerçevede, içeriğinde orman gülü-komar çiçeği bulunduğu belirtilen reçel, şurup, macun, çay ve benzeri ürünlerin satın alınmaması ve tüketilmemesi gerekmektedir. Şüpheli ürün ve satışlara ilişkin bildirimlerin, Güvenilir Gıda Mobil Uygulaması'nda yer alan 'Çek-Gönder' özelliği üzerinden fotoğraf ve konum bilgisi eklenerek yapılması mümkündür.'

Muhabir: Doğukan Gürel

Kentin geleceğine yönelik önemli başlıkların ele alındığı görüşmede, Hatay'ın ekonomik, sosyal ve ticari kalkınmasına katkı sağlayacak projeler masaya yatırıldı.
KRİTİK GÖRÜŞME YANKI UYANDIRDI
Hatay için güç birliği mesajı veren Bünyamin Yavuz ve Gökhan Alkan'ın gerçekleştirdiği istişare toplantısı, iş dünyasında da olumlu yankı uyandırdı.
MEMLEKET İÇİN ORTAK AKIL ZAMANI
Başarılı iş hayatı ve memleket odaklı çalışmalarıyla dikkat çeken Bünyamin Yavuz, toplantıda Hatay'ın yeniden ayağa kalkma sürecinde iş dünyasının üstlenmesi gereken sorumluluklara vurgu yaptı. Şehrin kalkınması, üretimin artırılması, yatırım ortamının güçlendirilmesi ve genç girişimcilerin desteklenmesi konularında değerlendirmelerde bulunan Yavuz, birlik ve beraberlik mesajı verdi.
“HATAY İÇİN HİZMET EDİYORUZ”
Toplantıya katılan başarılı iş insanı Gökhan Alkan da Hatay'ın geleceği için ortak akıl ve güçlü iş birliğinin önemine dikkat çekti. Şehrin ekonomik potansiyelinin daha etkin kullanılması gerektiğini ifade eden Alkan, iş dünyasının Hatay'ın kalkınmasında öncü rol üstlenmeye devam edeceğini belirtti.
“HATAY, HAK ETTİĞİ GÜÇLÜ KONUMA GELMELİ”
Yaklaşan oda seçimleri öncesinde gerçekleşen buluşmada, Hatay'a değer katacak projeler, ticaret hayatının geliştirilmesi ve iş insanlarının ortak hareket etmesi konuları detaylı şekilde ele alındı. Görüşmenin ana gündemini ise memleketin geleceği ve Hatay'ın hak ettiği güçlü konuma yeniden ulaşması oluşturdu.

Detaylı bilgiye '0850 260 13 13' nolu telefon numarasından veya il ve ilçe müftülükleri aracılığıyla ulaşılabilecek.

Muhabir: Hüseyin Cem Dağıstanlı

Dursunlu Mahallesi’nde yaşayan Ahmet Güzelkokar’ın sabah saatlerinde evden ayrıldıktan sonra geri dönmemesi üzerine ailesi endişelenerek durumu yetkililere bildirdi. İhbarın ardından bölgeye AFAD ekipleri sevk edilirken, mahalle sakinleri de arama çalışmalarına destek verdi.

1 araç ve 3 personelden oluşan AFAD ekibi tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında çevrede geniş çaplı arama yapıldı. Güzelkokar, saat 11.40 sıralarında evine yaklaşık 500 metre uzaklıktaki bir bahçede düşmüş halde bulundu.

Olay yerinde sağlık ekipleri tarafından ilk müdahalesi yapılan yaşlı adamın durumunun iyi olduğu öğrenildi. Tedbir amaçlı ambulansla hastaneye kaldırılan Güzelkokar’ın sağlık kontrollerinin sürdüğü belirtildi.

Aile ve yakınları, kısa sürede sonuç veren arama çalışmalarına katılan ekiplere ve mahalle sakinlerine teşekkür etti.

İlçe Jandarma Komutanlığınca Güzelce Karakol Komutanlığı'nda düzenlenen törende, 20 yaşındaki Down sendromlu Hüseyin Emin Sertel üniformasını giyerek yemin etti.

Törene, Bursa'nın İnegöl ilçesine atanan Kaymakam Ayhan Akpay ve Sertel'in ailesi katıldı.

Hatay Merkez Salonu'nda gerçekleştirilen organizasyonda, 67 ilden gelen 917 sporcu madalya mücadelesini sürdürüyor.

Şampiyonanın ikinci gününde, farklı sıkletlerde tatamiye çıkan genç sporcular, dereceye girebilmek için kıyasıya yarıştı.

Tribünleri dolduran sporseverler, sergilenen mücadelelerde sporculara destek verdi.

Şampiyona, yarın gerçekleştirilecek final müsabakaları ve ödül töreniyle sona erecek.

Muhabir: Utku Şimşek

'Kanser Taramalarına Kısa Mesajla Davet' uygulamasında 3. etabı başlattıklarını ifade eden Memişoğlu, 'Kademeli olarak sürdürdüğümüz bu projeyle, haziran ayı sonuna kadar vatandaşlarımıza 99 milyon hatırlatma SMS'i ulaştırmış olacağız.' ifadelerine yer verdi.

Memişoğlu, bilgilendirmeler sayesinde tarama başvurularında önemli bir artış yakaladıklarını ve erken teşhisle tedavi oranlarını yükselttiklerini belirterek, şunları kaydetti:

'Sağlıklı bir gelecek için 30-65 yaş arası kadınları rahim ağzı kanseri, 40-69 yaş arası kadınları meme kanseri, 50-70 yaş arası tüm vatandaşlarımızı ise kalın bağırsak kanseri taramaları için Aile Sağlığı Merkezleri, KETEM ve Sağlıklı Hayat Merkezlerimize davet ediyorum.'

Muhabir: Duygu Yener

Valilik toplantı salonundaki il eğitim değerlendirme toplantısına katılan Bakan Tekin, toplantının ardından yaptığı açıklamada eğitim alanında atılan her adımı sahada inceleyerek, istişare ederek hayata geçirmeye özen gösterdiklerini söyledi.

Tekin, Yükseköğretim Kurumları Sınavı'na (YKS) giren öğrencilere başarı dileyerek, 'Bugün öğrencilerimiz, gençlerimiz lisans programlarına kayıt yaptırabilmek, yükseköğretime devam edebilmek adına kendileri için önemli bir sınava girdiler. Bütün gençlerimize başarılar diliyorum.' dedi.

Türkiye'de 2002 yılındaki derslik sayısının yaklaşık 350 bin olduğuna işaret eden Tekin, şöyle konuştu:

'Bunun yarısına yakınının, deprem ya da benzeri sebeplerle ekonomik ömrünü tamamladığı için yıkılıp yeniden yapıldığını varsayıyoruz yani 2002 öncesinden elimizde 200 bin civarında derslik olduğunu öngörebiliriz. 2025-2026 eğitim-öğretim yılında 750 bin derslikte eğitim-öğretim hizmeti verdik. Bu, eğitim-öğretimin hükümetlerimiz tarafından her zaman birincil öncelikli konu olarak ele alındığını gösteren çok önemli bir gösterge. Bu, uluslararası raporlara da yansımış durumda.'

Tekin, okulların teknolojik altyapısının Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı'nın raporlarında övgü dolu ifadelerle tanımlandığını anlatarak, 'Eğitim-öğretim altyapısını bu denli güçlendiren, eğitim-öğretime kaynak aktarmayı bu kadar önemseyen bir hükümetin mensubu olduğum için bir eğitimci, bir akademisyen, bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak çok mutlu olduğumu ifade ediyorum.' dedi.

Denizli'de eğitimle ilgili verilerin Türkiye ortalamasıyla uyumlu olduğunu dile getiren Tekin, şöyle devam etti:

'2002-2003 eğitim-öğretim yılında Denizli'de 7 bin 971 öğretmenimiz hizmet vermekte idi. Şu an öğretmen sayımız o rakamın iki katından daha fazla, 16 bin 309 öğretmenimiz var. 2002 yılında öğretmen başına düşen öğrenci sayısı, ilköğretim okullarımızda toplam 22. Yani bir öğretmenimiz için 22 öğrenci düşerken bugün ilkokullarda bu rakam 16, ortaokullarda 12. Liselere baktığımızda ise şu anda bir öğretmene düşen öğrenci sayısı 9. Bu, uluslararası göstergeler açısından oldukça iyi bir nokta.'

Tekin, Denizli'de 2002 yılında 5 bin 878 olan derslik sayısının 9 bin 972'ye çıktığını belirterek, '2002 yılından itibaren Denizli'ye derslik yapma anlamında yaptığımız yatırımların bugünkü reel karşılığı da yaklaşık 17 milyar lira. Dolayısıyla bu anlamda eğitim-öğretim altyapısı itibarıyla Denizli'de Türkiye ortalamalarının üzerine çıkan bir durum var. Gerek yerleşim planlarında yaşanan değişiklikler, gerek bazı illerimizin göç alması, bazı illerimizin göç vermesi gibi sebeplerle Denizli'de de bölgesel olarak bazı yerlerde derslik ihtiyacı, okul ihtiyacı olan yerleri il müdürümüz ve milletvekillerimiz bizimle paylaştılar. Biz de valimizle birlikte bunların bir kısmını zaten yatırım planımıza almıştık. Şu an yaklaşık 12 tane il yapım ve devlet yatırımı kapsamında devam eden okulumuz var.' ifadelerini kullandı.

Tekin, daha sonra Merkezefendi Belediyesi Anadolu İmam Hatip Lisesi'ni ziyaret etti.

Bakan Tekin'e AK Parti Genel Başkanı Yardımcısı Nihat Zeybekci, AK Parti Denizli milletvekilleri Şahin Tin ve Cahit Özkan da eşlik etti.

Muhabir: Sebahatdin Zeyrek

Yerli Üretim Modeller Öne Çıkıyor

Yeni düzenlemeyle birlikte ÖTV muafiyetinden yararlanacak araçlarda belirli oranda yerlilik şartı aranırken, Türkiye’de üretilen modeller avantajlı konuma geçti. Özellikle SUV ve sedan segmentindeki araçlar vatandaşların en çok tercih ettiği modeller arasında yer alıyor.

ÖTV avantajıyla alınabilecek araçlar arasında;

• TOGG T10X
• Toyota Corolla
• Toyota C-HR
• Hyundai Bayon
• Hyundai i20
• Fiat Egea Sedan
• Fiat Egea Cross
• Renault Clio
• Renault Megane Sedan

gibi modeller bulunuyor.

Kimler Yararlanabiliyor?

ÖTV muafiyetinden, yasal şartları sağlayan engelli vatandaşlar yararlanabiliyor. Yüzde 90 ve üzeri engel oranına sahip bireyler ile özel tertibatlı araç kullanma hakkı bulunan vatandaşlar gerekli belgelerle başvuru yapabiliyor.

Araç alımında sağlık kurulu raporu başta olmak üzere ilgili mevzuatta belirtilen şartların yerine getirilmesi gerekiyor.

Yoğun İlgi Görüyor

Uzmanlar, otomobil fiyatlarındaki artış nedeniyle ÖTV muafiyetli araçlara olan talebin her geçen yıl yükseldiğini belirtiyor. Özellikle yerli üretim araçların hem fiyat avantajı hem de düzenlemedeki şartları karşılaması nedeniyle vatandaşların ilk tercihleri arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Araç satın almayı planlayan vatandaşların, güncel fiyatlar ve mevzuat değişikliklerini takip ederek işlem yapmaları gerektiği belirtiliyor.

İl Emniyet Müdürlüğü Narkotik Suçlarla Mücadele Şubesi ekipleri, bir tırla kente uyuşturucu getirileceği bilgisi üzerine çalışma başlattı.

Durdurulan tırda narkotik dedektör köpeğiyle yapılan aramada dorsenin altına gizlenmiş 408 bin 235 uyuşturucu hap bulundu.

Gözaltına alınan sürücü H.H. (45) emniyetteki işlemlerinin ardından çıkarıldığı hakimlikçe tutuklandı.

Görevli personelin koordineli çalışması sayesinde öğrenciler güvenli bir şekilde sınav merkezlerine ulaştırılarak sınava yetiştirildi.

Valilik açıklamasında, öğrencilerin mağduriyet yaşamaması için görev yapan emniyet personeline teşekkür edilirken, sınav sürecinin sorunsuz şekilde tamamlanması için gerekli tedbirlerin alındığı ifade edildi.

Kentte hava sıcaklığı öğle saatlerinde 35 dereceye, nem oranı ise yüzde 53'e ulaştı.

Dışarı çıkanlar, sıcaktan korunmak için gölgelik alanları tercih etti. Bazı çocukların ise tehlikeli olmasına rağmen sulama kanallarında yüzdüğü görüldü.

Parkta gölgelik alanda dinlenen vatandaşlardan Hebun Bozkuş, sıcakların bunalttığını belirterek, 'Bu aralar hava gerçekten çok sıcak, nem de yüksek. İnsanlar bunalıyor, kendilerini parklardaki ağaçların altına atıyor. Parklarda serinlemeye çalışıyoruz.' dedi.

Yaklaşık 6 ay önce bulantı, halsizlik ve çeşitli sağlık sorunları yaşayan Mamişof, ülkesinde başvurduğu sağlık kuruluşlarında aradığı tedavi imkanını bulamadı.

Çocuklarının internetten yaptıkları araştırmada Gastroenterolojik Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Bahtiyar Muhammedoğlu'nun pankreas hastalıklarına ilişkin paylaşımlarına ulaşan Mamişof, tedavi için hekimle iletişime geçerek Kahramanmaraş'a geldi.

Kentteki özel bir sağlık kuruluşunda yapılan detaylı tetkiklerin ardından ameliyat kararı alınan Mamişof'un pankreasındaki tümör, yaklaşık 5 saatlik operasyonla çıkarıldı.

Doç. Dr. Bahtiyar Muhammedoğlu, AA muhabirine, hastaya pankreas başı, duodenum, safra yolunun alt bölümü, safra kesesi ve midenin bir kısmının çıkarıldığı 'Whipple' ameliyatı uygulandığını söyledi.

Radyolojik görüntüleme desteğiyle gerçekleştirilen endoskopik işlemlerin de tedavi sürecine katkı sağladığını belirten Muhammedoğlu, operasyonun başarılı geçtiğini ve hastanın sağlık durumunun her geçen gün daha iyiye gittiğini ifade etti.

Merkezlerine başta Orta Asya olmak üzere Rusya, Ukrayna ve Polonya'dan çok sayıda hastanın tedavi için geldiğini aktaran Muhammedoğlu, hastaların şifa bularak ülkelerine döndüğünü kaydetti.

Tedavisinin ardından taburcu edilmeye hazırlanan Adahan Mamişof ise çocuklarının uzun araştırmaları sonucu Türkiye'ye gelmeye karar verdiklerini belirtti.

İbrahim Mamişof da ülkelerinde birçok sağlık merkezine başvurmalarına rağmen sonuç alamadıklarını anlatarak, internet üzerinden ulaştıkları doktor sayesinde babasının sağlığına kavuştuğunu söyledi.

Mamişof, Türkiye'ye geldiklerinde durumu ağır olan babasının sağlık durumunun ameliyatın ardından iyiye gittiğini kaydetti.

Anlaşmanın detayına ilişkin bilgi verilen paylaşımda, 'Haftalık 14 frekans yolcu seferi hakkı korunurken, her iki ülkenin tayinli hava yolu işletmelerine, ileride belirlenecek ikişer ara noktada 5. trafik hakkı kullanabilme imkanı tanındı.' ifadeleri kullanıldı.

Paylaşımda, Türkiye'nin, güçlü altyapısı ve stratejik konumuyla küresel havacılıktaki merkez rolünü güçlendirmeye devam ettiği vurgulandı.

Uluslararası sivil havacılıkta 'frekans', bir hava yolu işletmesinin iki ülke arasında belirli bir süre içinde (genellikle haftalık) gerçekleştirebileceği toplam sefer hakkını ifade ediyor. Bu haklar, ülkeler arasında imzalanan ikili hava ulaştırma anlaşmalarıyla belirleniyor.

Muhabir: Mert Davut

AA muhabirinin edindiği bilgiye göre Bakanlık, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında tüm okul türlerine yönelik hazırlanan ve öğrencilerin okulun son haftasında yeteneklerini ön plana çıkaran faaliyetleri içeren 'Dönem Sonu Kültür, Sanat ve Spor Faaliyetleri Haftası'nı bu yıl da sürdürecek.

Bu kapsamda 2025-2026 eğitim öğretim yılı ikinci döneminin son haftasında öğrencilerin zihinsel, sosyal, duygusal, fiziksel ve ahlaki açıdan çok yönlü gelişimleri için çalışma yürüten MEB, 'Dönem Sonu Kültür, Sanat ve Spor Faaliyetleri Haftası Planı' hazırladı.

Sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif gelişimi bütüncül yaklaşımla desteklemeyi amaçlayan faaliyet haftasında 'erdem-değer-eylem' çerçevesinde planlanan etkinliklerle öğrenciler, eğlenerek öğrenecek.

Velilere külfet çıkarmadan, okulların imkanları dahilinde öğrencilerin ilgisini çekecek şekilde uygulanması istenen faaliyetlerle, öğrencilere oyun yoluyla öğrenmenin teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Ayrıca faaliyetler, okul müdürü başkanlığında öğretmen ve öğrencilerden oluşturulacak 'Dönem Sonu Kültür, Sanat ve Spor Faaliyetleri Haftası Yürütücü Heyeti' tarafından planlanacak, tüm etkinlikler ise 'e-Okul Sosyal Etkinlik Modülü' üzerinden merkezi olarak izlenecek.

MEB, okullara örnek olması amacıyla dönem sonu faaliyet haftasının uygulama kılavuzunu da hazırladı.

Bu doğrultuda okullarda hafta boyunca 'Dilimizin Zenginlikleri', 'Oku-Yorum, Yazı-Yorum', 'Okulun Kalbi Kütüphaneler', 'Harezmi: Hayatın İçinden Öğrenme-Öğretme', 'Bir Fikrim Var Saati', 'İyiliği Paylaş Saati' başlıklı faaliyetler, bilgi ve spor yarışmaları, belgesel ve animasyon gösterimleri, sosyal sorumluluk çalışmaları, geleneksel oyunlar ve yıl sonu kermesi gibi çok sayıda etkinliğe yer verilecek.

Geleneksel çocuk oyunları ve spor turnuvalarıyla öğrencilerin fiziksel ve sosyal-duygusal gelişimleri desteklenecek, sergiler, atölyeler ve yaratıcı okuma çalışmalarıyla da sanatsal ve kültürel üretimleri görünür kılınacak.

İlk ve ortaöğretim kurumlarındaki yaklaşık 18 milyon öğrenci, 26 Haziran Cuma karnelerini alarak 14 Eylül'e kadar yaz tatiline girecek.

Muhabir: Buğrahan Ayhan

Görüşmenin ardından Ankara Adliyesi'ne giden Abbas D, eşinin dayısından şikayetçi oldu.

Soruşturma başlatan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, söz konusu suçların uzlaştırma kapsamında kalması nedeniyle dosyayı Uzlaştırma Bürosuna gönderdi.

Dosya için görevlendirilen uzlaştırmacı, taraflar arasında barışçıl çözüm sağlamak amacıyla görüşmelere başladı.

Mağdur Abbas D, kendisine tanınmış bir markanın kablosuz dikey süpürgesi ile akıllı robot süpürgesinin verilmesi halinde şikayetinden vazgeçeceğini belirtti.

Talebi kabul eden Soner K, istenilen marka ve model süpürgeleri satın alarak yeğeninin eşine teslim etti.

Savcılık, uzlaşma şartlarını yerine getiren Soner K. hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi.

Muhabir: Abdullah Sarica

Başvuruyu inceleyen KDK, başvurucuyu haklı bularak diplomanın güncel kimlik bilgilerine uygun şekilde yeniden düzenlenmesi yönünde Marmara Üniversitesi Rektörlüğüne tavsiye kararı verdi.

Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca'nın imzasını taşıyan kararda üniversitelerin diplomaların düzenlenmesi ve değiştirilmesi noktasında takdir yetkisinin bulunduğu, bu yetkinin öğrencilerin çalışma hayatını koruma gerekliliği göz önünde bulundurularak kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun şekilde kullanılması gerektiği vurgulandı.

Boşanma nedeniyle soyadı değişen kişinin diplomasının düzenlenmesi talebinin reddedilmesinin özel hayata saygı hakkına müdahale teşkil ettiği belirtilen kararda, müdahalenin Anayasa'daki haklı sebeplere dayanma ve demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olmama koşullarına uygun olması gerektiği kaydedildi.

Başvurucunun, başvurusunda diplomasındaki soyadı değişikliği talebi hakkında ayrıntılı açıklamalarda bulunduğu ancak üniversitenin makul bir gerekçe ve zorunluluk ortaya koymadan değişiklik için mahkeme kararı istediği anlatılan kararda, 'Talebinin reddi şeklindeki sınırlamanın kamusal menfaat ile bireysel menfaat arasında korunması gereken dengenin başvurucu aleyhine bozulmasına neden olduğu ve idare tarafından bireye orantısız bir külfet yüklendiği değerlendirilmiştir.' ifadesine yer verildi.

Muhabir: İsmet Karakaş

Güneşlenme ve denize girmenin önemini anlatan Akman, beşer dakika olarak yarım saati geçmeyecek şekilde öğle saatlerinde bile denize girilebileceğini ifade etti.

Güneşlenmenin hormonlar ve D vitamini için önemli olduğuna işaret eden Akman, 'D vitamini için güneş, yediğimiz soğuk deniz balıkları derimizde güneş ışığıyla birlikte aktifleşiyor. Bu çok önemli ve hayati. Tüm bunları yapmamıza rağmen bazı genetik ve metabolik sorunlar D vitamini sentezini etkileyebiliyor. Ne yaparsak yapalım D vitaminimiz düşük olabilir. O zaman düzeyimizi ölçtürüp gerekli miktarda D vitaminimizi ek takviye almamız gerekiyor.' diye konuştu.

Hastalarda D vitamini eksikliğini sık gördüklerini dile getiren Akman, D vitamini için uzun süre güneş altında kalmanın da cilt hasarına, deri kanserine neden olabileceğini vurguladı.

D vitamininin sağlık açısından önemine işaret eden Akman, 'D vitamini eksikliği, terlemeye neden olabilir, otoimmüniteyi artırabilir. Kanser, melanom riskini bile artırabileceği düşünülüyor. Ürtikerden tutun saç dökülmesine, kemik kırıklarına kadar her şeyde D vitamini hayati bir hormon. Eğer D vitaminimiz yeterli düzeyde değilse, takviye almamız gerekiyor.' dedi.

Akman, hastaların güneşten nasıl korunacağına hekimlerin karar verdiğini aktararak, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Ağızdan alınan güneşten korunmayı destekleyen antioksidanlarımız var. Biz hastaları ölçüp, biçip ne uygun ne değil bunları ayarlıyoruz. Yani herkese her şey olmaz. Krem mi losyon mu yoksa bebek ürünü mü kullanacak? Fiziksel mi, kimyasal mı korunacak? Bunlar da çok önemli. Çünkü yanlış bir şey kullanmak hastanın da sağlığını etkileyebilir, cilt yapısını bozabilir. Mesela güneşten koruyucunun içindeki kimyasallar çocukların hormonal dengesini bozabilir. Bu yüzden bizim her şeye dikkat ederek bir ürün yazıyoruz. Bu konuda hastaların mutlaka dermatologlarına başvurmalarını istiyorum.'

Muhabir: Ayşe Yıldız

Etken maddesi semaglutid olan ilaçların vücutta GLP-1 olarak bilinen hormonun etkilerini taklit ettiği, bu sayede pankreastan insülin salınımını artırıp aynı zamanda karaciğerde glukoz üretimini azaltarak midenin boşalmasını yavaşlattığı biliniyor.

ABD'deki Cornell Üniversitesinden araştırmacılar tarafından hazırlanan ve 'Journal of Marketing Research' adlı dergide yayımlanan araştırmaya göre, söz konusu ilaçların etkileri yalnızca tartıya değil, gıda harcamalarına da yansıyor.

ABD'de bu tip ilaçların kullanıldığı evlerde, hem market hem de restoranlarda hane halkının gıda harcamalarında önemli bir azalma görülüyor.

GLP-1 ilaçlarına başlandıktan sonraki 6 ay içinde bu evlerdeki market harcamaları ortalama yüzde 5,3 oranında azalırken, yüksek gelirli hanelerde ise bu düşüş yüzde 8'in üzerine çıkıyor.

Fast-food restoranları ve kahve zincirlerindeki gıda harcamalarında da yaklaşık yüzde 8'lik düşüş yaşandığı belirtilen araştırmada, en keskin düşüşün ise işlenmiş ve kalorisi yoğun gıdalarda yaşandığına işaret edildi.

Araştırmada, tuzlu atıştırmalıklara yapılan harcamaların yaklaşık yüzde 10 oranında azaldığı, şekerlemeler ve unlu mamullerde de aynı oranda düşüş görüldüğü belirlendi.

Buna karşın yoğurt, taze meyve, besin barları ve etli atıştırmalıklara yapılan harcamaların arttığı tespit edildi.

Araştırmanın yazarlarından Cornell Üniversitesi S.C. Johnson İşletme Fakültesinden Sylvia Hristakeva, konuya ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.

Hristakeva, ABD'de GLP-1 ilaçlarını kullanmaya başlayan hanelerde market harcamalarının belirgin şekilde azaldığını, en büyük düşüşün ise yüksek kalorili ve yoğun işlenmiş gıdalarda görüldüğünü belirtti.

Fast-food restoranları ve kahve zincirlerine yönelik harcamalarda da gerileme gözlemlediklerini aktaran Hristakeva, araştırmada ortaya konan bu temel eğilimin geçerliliğini koruduğunu kaydetti.

Zaman içinde değişebilecek unsurun ise ilaçların etkisinden çok kullanıcı profili olduğunu vurgulayan Hristakeva, araştırmadaki ilk kullanıcıların ağırlıklı olarak yüksek gelir grubundan oluştuğunu söyledi.

Hristakeva, 'Erişim arttıkça kullanıcı kitlesi daha genişleyebilir. Bu da gıda talebindeki değişimlerin daha fazla haneye yayılmasına yol açabilir.' ifadesini kullandı.

Araştırmada, GLP-1 kullanımını sürdürenlerde düşük gıda harcamalarının en az bir yıl boyunca devam ettiği ancak etkinin zamanla zayıfladığı da gözlendi.

Hristakeva, ilaçları kullanan hanelerde gıda harcamalarında belirgin düşüş görüldüğünü ancak ilaç kullanımının sona ermesiyle harcamaların genel olarak eski seviyelerine dönme eğilimi gösterdiğini ifade etti.

İlacın bırakılmasını takip eden 6 ay içinde market harcamalarının kullanım öncesindeki seviyelere doğru yeniden yükseldiğine işaret eden Hristakeva, GLP-1 ilaçlarının daha yaygın hale gelmesi durumunda özellikle yüksek kalorili ve yoğun işlenmiş gıdalara yönelik talebin daha da azalabileceği öngörüsünde bulundu.

Araştırmada, GLP-1 grubu ilaçların kullanımının yaygınlaşmasının, özellikle atıştırmalık ürünler ve fast-food sektöründe uzun vadeli değişimlere yol açabileceği aktarıldı.

Bu durumun gıda üreticileri, restoranlar ve perakendecilerin ürün çeşitliliği, porsiyon büyüklükleri ve pazarlama stratejilerini yeniden şekillendirmesini gerektirebileceğine işaret edildi.

Hristakeva, gıda şirketlerinin ürün içeriklerini yeniden düzenleme, porsiyon büyüklüklerini değiştirme ve yeni ürün alternatifleri geliştirme yoluna gidebileceğini vurguladı.

Söz konusu ilaçlar, özellikle Tip 2 diyabet hastalarında uzun süreli kan şekeri kontrolü sağlamak amacıyla reçete ediliyor. İlacın kullanımına genellikle düşük dozla başlanıyor ve hastanın toleransına göre doz kademeli artırılıyor.

İlacın etkileri arasında iştah azalması da yer alıyor. Midenin boşalma süresinin yavaşlaması ve tokluk hissinin daha uzun sürmesi nedeniyle kullanan kişilerde kalori alımında azalma görülebiliyor. Bu durum, birçok hastada kilo kaybına yol açabiliyor.

İlaçların kullanımı son dönemde küresel ölçekte artış gösterirken, sosyal medya platformlarında ve çeşitli dijital mecralarda ilaca ilişkin paylaşımların yaygınlaşması, diyabet hastası olmayanlar arasında da ilaca yönelik talebi artırdı.

İlaçları kullanmanın güvenliği, kullanım amacına ve tıbbi gözetim altında olup olmamasına bağlı olarak değerlendiriliyor.

Klinik çalışmalar ve ilaç ruhsatlandırma süreçlerinde elde edilen veriler, semaglutid içeren tedavilerin diyabet hastalarında etkili ve genel olarak güvenli olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte her ilaçta olduğu gibi bu ilaçların kullanımında da çeşitli yan etkiler görülebiliyor.

En yaygın yan etkiler, sindirim sistemiyle ilişkili olarak kaydediliyor. Bulantı, istifra, ishal ve kabızlık gibi şikayetler, özellikle tedavinin başlangıç döneminde daha sık ortaya çıkabiliyor. Bu etkilerin çoğu, dozun kademeli artırılmasıyla zaman içinde azalabiliyor.

Daha seyrek görülen ancak daha ciddi sonuçlara yol açabilen yan etkiler de bulunuyor. Bunların arasında pankreas iltihabı (pankreatit), safra kesesi hastalıkları ve böbrek fonksiyonlarında bozulma yer alıyor. Ayrıca, hayvan deneylerinde tiroit bezine ilişkin bazı riskler gözlemlendiği için belirli tiroit hastalıklarına sahip bireylerde ilacın kullanımı sınırlandırılabiliyor.

Hızlı kilo kaybı yaşayan bazı kişilerde kas kütlesinde azalma, buna bağlı güçsüzlük ve ilacın bırakılması halinde hızlı kilo alımı gibi durumlar da bildiriliyor.

Bu tür etkiler, özellikle ilacın tıbbi gereklilik olmaksızın ve beslenme düzeni gözetilmeden kullanıldığı durumlarda daha belirgin hale gelebiliyor.

Muhabir: Zeynep Katre Oran, Ayşe İrem Çakır