Kahramanmaraş'ta 37 yaşındaki Osman Kavun'dan bir süredir haber alınamaması üzerine jandarma ekipleri çalışma başlattı. Başlatılan soruşturma ve yapılan incelemeler sonucu gözaltına alınan şüphelilerin ifadeleri doğrultusunda Elbistan ilçesinin Kışla Mahallesi'ndeki taş ocağında arama yapıldı.

Yapılan aramada, Kavun'un cansız bedenine ulaşıldı. Şahsın cansız bedeni taş ocağındaki kırma makinesinin bulunduğu alanda beton blok içerisinde gömülü halde olduğu belirlendi.

Olay yerinde yapılan inceleme sonrası Osman Kavun'un cenazesi morga kaldırıldı. Olayla ilgisi olduğu tespit edilen M.E.H. isimli şahıs gözaltına alındı. Olay sonrası jandarmanın başlattığı soruşturma sürüyor.

Olay, Kemalpaşa Mahallesi sınırlarında boş arazilerin olduğu bölgeden geçen Berdan Irmağı'nda yaşandı. Alınan bilgiye göre, ırmakta hareketsiz duran şahsı fark eden vatandaşlar, durumu 112 Acil Komuta Merkezi'ne bildirdi. Olay yerine polis ve sağlık ekiplerinin yanı sıra bölgede kayıp 18 yaşındaki Batu Yetiş Kerem Kaplan'ı arama çalışması yapan AFAD koordinesindeki diğer ekipleri de gönderildi. Bölgeye ulaşan ekipler şahsın öldüğünü belirlerken, inceleme sonrası cenaze otopsi ve kimlik tespiti için morga gönderildi. Yapılan incelemede şahsın Tarsus Belediyesi'nde temizlik personeli olarak görev yapan 33 yaşındaki M.M. olduğu öğrenildi. M.M.'nin geçtiğimiz pazar günü evlendiği öğrenilirken ceketi ve ayakkabısı da olay yerine yakın köprüde bulundu.

İntihar ettiği değerlendirilen M.M.'den geriye ise 3 gün önce dünya evine girdiği eşi ile çekildiği fotoğrafı ile arkadaşlarına gönderdiği davetiye kaldı.

Olayla ilgili soruşturma sürüyor.

Antalya İl Jandarma Komutanlığınca Serik Cumhuriyet Başsavcılığının talimatı ile Serik ilçesinde uyuşturucuyla mücadeleye yönelik gerçekleştirilen operasyonda bir şüpheli şahsa ait serada yapıldı. Yapılan arama neticesinde sera içerisinde 11 kilogram 150 gram skunk uyuşturucu maddesi ile 105 kök skunk bitkisi ele geçirildi. Olayla ilgili olarak adli tahkikata başlatıldı.

Antalya İl Jandarma Komutanlığınca yürütülen çalışmalar kapsamında, Kumluca Cumhuriyet Başsavcılığının talimatıyla, Kumluca ilçesinde meydana gelen 150 adet sebze kasasının çalınması olayıyla ilgili inceleme başlatıldı.

Jandarma Suç Araştırma Timi (JASAT) tarafından yapılan araştırmalar sonucunda, şüpheliler A.G. ve T.P.'nin hırsızlık olayını gerçekleştirmek amacıyla kullandıkları araçlarının plakasını söktükleri, başka bir araca ait plakayı taktıkları ve plaka üzerinde siyah bant ile değişiklik yaparak kimliklerini gizlemeye çalıştıkları belirlendi.

Şüphelilerin ikametlerinde düzenlenen operasyon sonucunda çalınan sebze kasaları ele geçirildi. Olayla ilgili şüpheliler hakkında adli işlem başlatıldı.

Olay, 20 Nisan'da Menderes Mahallesi Şehit Sefa Sokak üzerine bulunan bir inşaatta meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, inşaat halindeki apartmana giren kimliği belirsiz şahıslar ilk olarak apartman kapısını tekme atarak açtı. Dairelerin kapılarını keserle parçalayan şahıslar, takılmamış lavabo bataryalarına zarar verdi. Şahıslar kayıplara karışırken, durumu fark eden işçilerin ihbarı üzerine adrese polis ekipleri sevk edildi. Ekipler tarafından yapılan çalışma neticesinde apartmana girdiği belirlenen Ö.K., B.T. ve H.A. isimli şahıslar yakalandı. Şahıslar hakkında 'konut dokunulmazlığının ihlali ve mala zarar verme' suçlarından adli işlem yapıldı.

Yangın, saat 15.30 sıralarında Alanya'nın Tepe Mahallesi 1209. Sokakta bulunan inşaat şantiye alanında bulunan konteynerde meydana geldi. Edinilen bilgiye göre, işçilerin kaldığı konteyner olarak kullanılan alanda henüz bilinmeyen bir sebeple yangın çıktı. İhbar üzerine olay yerine itfaiye, polis ve orman işletme ekipleri sevk edildi. İtfaiye ekiplerinin müdahalesiyle yangın kontrol altına alınarak söndürüldü. Yangının ardından bölgede soğutma çalışmaları gerçekleştirildi. Yangında can kaybı ya da yaralanma yaşanmazken, olayla ilgili inceleme başlatıldı.

Gönüllere dokunan olay Erdemli ilçesinde bulunan 75. Yıl Anaokulu'nda yaşandı. Okulda öğrenim gören bir öğrencinin, oyun sırasında vurduğu top Türk bayrağına isabet etti. Bunun üzerine öğrenci hemen bayrağın yanına giderek öpüp saygısını gösterdi. Bu anlamlı davranışın ardından sınıf arkadaşları da bayrağı düzelterek öptü.

Minik öğrencilerin bayrağa gösterdiği hassasiyet, güvenlik kameralarına da yansıdı. Minik öğrencilerin bu duyarlı ve anlamlı hareketleri, izleyenlerin takdirini topladı.

Serinyol Mahallesi'nde 740 metrekare alana tek katlı olarak yaptırılan okulun açılışı dolayısıyla tören düzenlendi.

Milli Eğitim Bakan Yardımcısı Nazif Yılmaz, törende yaptığı konuşmada, 6 Şubat 2023'teki depremlere değinerek, depremin ilk günlerinde Hatay'ın yaşadığı acılara şahit olduğunu söyledi.

Hatay'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde yeni bir inşa sürecinin başladığını belirten Yılmaz, kentin yeniden dirilişini görmenin mutluluğunu yaşadıklarını dile getirdi.

Bugün açılışını yaptıkları okulun hayırlı olmasını dileyen Yılmaz, şöyle devam etti:

'Türkiye'mizin o zor günlerinde komşu ülkelerimizden çok büyük yardımlar geldi. Bulgaristan Cumhuriyeti vatandaşlarının Türkiye'mizdeki o zor günlerde gönderdiği yardımlara bizler de şahit olduk. Çeşitli vesilelerle Bulgaristan'ı ziyaret ettiğimde oradaki yetkililerle görüştüğümde, hep şunu ifade ettiler, 'deprem sebebiyle biz Türkiye'nin her zaman yanında olmak için çaba sarf ettik, buradan, Bulgaristan'dan bizim hayal edemeyeceğimiz şekilde çok büyük yardımlar, Türkiye'ye, Hatay'a, Maraş'a, Adıyaman'a ve Malatya'ya gittiğini ifade ettiler.'

Yılmaz, bu manada Bulgaristan'a teşekkürlerini ileterek, aynı zamanda Sofya'daki ve buradaki açılışını yaptıkları okulu kardeş okul yapacaklarını belirtti.

Vali Mustafa Masatlı ise açılışını yaptıkları okulun hayırlı olmasını temenni etti.

Yaşanan 6 Şubat 2023 depremlerine dikkati çeken Masatlı, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Depremlerde 210 okulumuz yerle bir oldu, şu an biz 232'nci okulumuzu açıyoruz. Diğer taraftan 61 okulumuzun da inşaatları devam ediyor ve biz şunu buradan gururla söyleyebiliriz, hem dostlarımız noktasında hem de milletimiz noktasında gerçekten ne kadar gurur duysak azdır. Neden mi? Bu bitirmiş olduğumuz 232'nci okulun 78'ini, hayırseverlerimiz marifetiyle yaptık, inşaatı devam eden 61 okulumuzun 17'si yine hayırseverler tarafından yapılıyor.'

Masatlı, Bulgaristan'ın hem deprem döneminde hem de deprem sonrasında kardeşliğini gösterdiğinin altını çizerek, okulun yapımında emeği geçenlere teşekkür etti.

Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği Genel Başkanı Meral Güler de gelecek nesillerin daha iyi eğitim alması, çocukların cinsiyet fark etmeksizin, eşit koşullarda eğitime ulaşması için uğraştıklarını söyledi.

Dernek olarak 6 Şubat depremlerinin ardından 'Ne yapmalıyız' diyerek yola çıktıklarını kaydeden Güler, şu ifadeleri kullandı:

'Dedik ki bir çocuk yeniden hayatını kurmaya başlayabilirse ancak o zaman bir şehir yeniden ayağa kalkmış olur ve ekledik, çocuklarımız temiz okullarda eğitim imkanına kavuşursa, ücretsiz yemeğe ulaşabilirse işte o zaman eşit olurlar. Evlatlarımız eğitim alırken güvenlikle ilgili bir tedirginlik yaşamazsa, işte o zaman şehirle birlikte çocuklarımıza bırakacağımız yarınları da doğru inşa etmiş oluruz. Bu inşaat, ilk destekçimizin 'ben de bir tuğla koymak istiyorum' demesiyle başladı, bir başka bağışçımızın 'ben de destek olacağım' demesiyle büyüdü. Birbirini hiç tanımayan insanlar birbirinin yarasını sahiplendi, bu okul inşaatı böyle tamamlandı.'

Bulgar ve Türk İş Kadınları Derneği Başkanı Türkan Türker ise açılışını yaptıkları okulun kadınların dayanışması sonucu ortaya çıktığını belirterek, hayırlı olmasını temenni etti.

Türker, okulun öğrencilerini Bulgaristan'da ağırlamak istediklerini sözlerine ekledi.

Bulgaristan'ın Ankara Büyükelçisi Angel Cholakov, Balkan Göçmenleri İktisadi Araştırma ve Sosyal Yardımlaşma Vakfı (BİSAV) Başkanı Yüksel Özkale, İl Milli Eğitim Müdürü Harun Tüysüz ve Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş Teoman da birer konuşma yaptı.

Konuşmaların ardından okulun açılış kurdelesi kesildi, sınıflar gezildi ve öğrencilere hediyeler verildi.

Olay, ilçeye bağlı Kemalpaşa Mahallesi sınırlarında boş arazilerin olduğu bölgeden geçen Berdan Irmağı'nda yaşandı. Alınan bilgiye göre, ırmakta hareketsiz duran şahsı fark eden vatandaşlar, durumu 112 Acil Komuta Merkezi'ne bildirdi. Merkez bölgeye polis ve sağlık ekiplerinin yanı sıra kayıp genç için bölgede çalışma yapan AFAD koordinesindeki diğer ekipleri de gönderdi. Bölgeye ulaşan ekipler şahsın ölü olduğunu belirlerken, yapılan inceleme sonrası cenaze otopsi ve kimlik tespiti için morga gönderildi.

Öte yandan, cesedin 4 Nisan'da Çağlayan Mahallesi sınırlarında Tarsus Şelalesi'nin olduğu bölgeden ırmağa atlayan 18 yaşındaki Batu Yetiş Kerem Kaplan'a ait olmadığının değerlendirildiği öğrenildi. Bulunan cesedin kıyafetli olduğu Kaplan'ın atladığı yerle arasında ise yaklaşık 1 kilometre mesafe olduğu belirtildi.

Bu kapsamda kurulan TTGB’nin; üretimden tüketime kadar uzanan tüm zinciri kapsayan bir yapı olarak tasarlandığı kaydedildi. Birliğin, çiftçiden tüketiciye, akademisyenden sanayiciye kadar tüm paydaşları aynı çatı altında buluşturmayı amaçladığı bildirildi.

Açıklamada, birliğin temel hedefleri arasında tarımda sürdürülebilir üretimin sağlanması, gıdaya erişimin güvenli ve adil hale getirilmesi, üretici ile tüketici arasındaki dengenin kurulması ve doğal kaynakların korunarak gelecek nesillere yaşanabilir bir çevre bırakılması yer aldı.

TTGB bünyesinde geliştirilen dijital platform ve yerel yapılanmalar aracılığıyla bilgi, deneyim ve çözüm önerilerinin ülke genelinde paylaşılmasının planlandığı belirtilen açıklamada, bilimsel veriler ışığında politika ve uygulamalara katkı sunulmasının hedeflendiği ifade edildi.

Birliğin, yalnızca sorunları dile getiren değil; aynı zamanda çözüm üreten, iş birliği geliştiren ve sahada karşılık bulan bir yapı olmayı hedeflediği aktarıldı.

Gönül Uğurlu imzasıyla yapılan duyuruda, tüm kurumlar, üreticiler, girişimciler, akademisyenler ve vatandaşlar söz konusu çalışmanın bir parçası olmaya davet edildi.

İl Tarım ve Orman Müdürü Atilla Bayazıt, Hamam Mahallesi Kamışoba mevkisindeki törende, meralarda yoğun otlatma ve çevre faktörleri nedeniyle bitki örtüsünün zamanla bozulabildiğini söyledi.

Bugüne kadar kentte 107 bin dekar merada ıslah yaptıklarını belirten Bayazıt, 51 meranın 41'inde çalışmaların tamamlandığını ifade etti.

Bayazıt, yetiştiricilere otlatma kurallarına uymaları çağrısında bulundu.

Hayvan yetiştiricisi Ömer Özkan da ıslah edilen merayla yem giderlerinin azaldığını belirtti.

Törene Vali Yardımcısı Abdullah Şahin, Kozan Kaymakamı Bahattin Alp Arslanköylü ile yetiştiriciler katıldı.

Antalya'nın Manavgat ilçesi Çeltikçi Mahallesi'nde kaybolan Ali Savaş (35) için yürütülen arama çalışmalarında 8. güne girilirken, Manavgat Merkez Jandarma Karakolunun çok yönlü çalışmaları aralıksız sürüyor. Yapılan incelemelerde şahsın gece saat 03.00 sıralarında ırmak istikametine yöneldiği, 02.30'da evden çıkıp priz mevkiine geldiği ve 04.50'de telefon sinyalinin kesildiği tespit edilirken, ırmağa atlamış olabileceği değerlendiriliyor. Bu kapsamda Merkez Jandarma Karakolu Sarıköprü ile boğaz arasındaki hatta jandarma asayiş botu ile arama faaliyetlerini sürdürürken, bot üzerindeki radar ve sonar sistemleriyle ırmak tabanı taranıyor. Ekipler ayrıca ayrıca dron desteğiyle boğazdan Küçük Şelale mevkiine kadar havadan görüntüleme yaparken, dalgıç ve gönüllü su altı arama kurtarma ekipleri de k kara, hava ve su unsurlarıyla koordineli ve kapsamlı şekilde çalışmalarına devam ediyor.

'Borcu varsa traktörümü satarım'

8 gündür oğlundan haber alamayan baba Hasan Savaş'ın da meraklı bekleyişi sürüyor. Oğlunun üniversite ikinci sınıftan ayrılarak Uzman Çavuş olduğunu belirten Hasan Savaş 'Yedi yıldan sonra bıraktı geldi. Üç yıl oldu geleli. Belediyeye zabıta olarak girdi. Yakın zamana gelinceye kadar hiçbir şey yoktu. Üç ay içerisinde kendi servetine kumar oynamış. Ufak tefek olan borçlarını kendi aramızda biriktirdik, ödedik. Ama ondan sonra gene oynadıysa onu bilmiyorum. Bunun bir dairesi vardı. Bir arsası vardı. Bir arabası vardı. Bunlar gitti. Hepsi kumar borcuna gitti. Başka bir şey yoktur. Bu ayın 14'ünü 15'ine bağlayan gece nöbetten eve geliyor ve yatıyor. Sabah kalktığımızda ise yoktu' dedi.

Gözleri doldu

Gözleri dolan baba, 'Oğlum yaşıyorsa bir yerdeyse çıksın gelsin. Traktörüm var evimin önünde satar borcunu öderim' diyerek de oğluna seslendi.

Hatay’da Barınma Gerçeği: Sayılarla Kriz Tablosu (2026)

Bu tablo, konteynerlerde yaşayan yaklaşık 150 bin kişiyle karşılaştırıldığında, sistemin sadece çok küçük bir kesimi karşılayabildiğini gösteriyor. Başka bir ifadeyle, mevcut şartlarda konteynerler tamamen boşaltılsa yaklaşık 144 bin kişi için hazır bir barınma alanı bulunmuyor.

Konut sayısındaki sınırlılık kadar dikkat çeken bir diğer başlık ise kira fiyatları. Hatay’da kiralar 7 bin TL’den başlayıp ortalama 9 bin TL seviyelerine kadar çıkıyor. Yeni ve sağlam yapılarda ise bu rakam 12 bin TL’nin üzerine kadar yükseliyor. Ancak deprem sonrası gelir kaybı yaşayan birçok vatandaş için bu rakamlar hâlâ erişilebilir değil. Bu nedenle “ev var ama oturacak güç yok” ifadesi sahada en sık duyulan cümlelerden biri haline gelmiş durumda.

DEFNE VE KIRIKHAN’DA DURUM KRİTİK !

Öte yandan kiralık konutların dağılımı da dengesiz bir yapı gösteriyor. İskenderun ve Arsuz gibi bölgelerde ilan yoğunluğu görece daha fazla olurken, Defne ve Kırıkhan gibi ilçelerde kiralık konut bulmak neredeyse imkânsız hale geliyor. Bu durum, barınma sorununu sadece sayısal değil, aynı zamanda coğrafi bir krize de dönüştürüyor.

TOKİLER HENÜZ YETERLİ DEĞİL

Devam eden TOKİ ve deprem konutları projeleri ise umut olarak görülse de henüz tüm ihtiyacı karşılayacak seviyeye ulaşmış değil. Teslim süreçlerinin zamana yayılması ve hak sahipliği kriterleri nedeniyle binlerce kişi hâlâ geçici barınma alanlarında yaşamaya devam ediyor.

KİRA FİYATLARI FIRLAYABİLİR

Uzmanlara göre en büyük risk ise önümüzdeki süreçte ortaya çıkabilir. Konteyner kentlerin kaldırılması ya da azaltılması halinde kiralık konutlara talebin bir anda artması, mevcut dengeleri tamamen bozabilir. Bu durumun kira fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası yaratabileceği ve özellikle dar gelirli kesim için barınmanın daha da zorlaşacağı belirtiliyor.

Edinilen bilgiye göre, İl Jandarma Komutanlı ekiplerince, savcılık koordinesinde merkez ve ilçelerde 22 Mart-18 Nisan tarihlerinde suçların azaltılması, önlenmesi ve suçluların yakalanması yönelik çalışma gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalar neticesinde; Jandarma Dedektifleri (JASAT) tarafından, 10 yıl ve üzeri hapis cezası bulunan 4 şüpheli, 5-10 yıl arası hapis cezası bulunan 69 şüpheli, 0-5 yıl arası hapis cezası bulunan 108 şüpheli, başta olmak üzere çeşitli suçlardan aranan toplam 487 şüpheli şahıs yakalanarak adli makamlara teslim edildi.

Aslaner, Gazipaşa İlkokulu'nun öğretmen ve öğrencilerini makamında ağırladı.

Konuklarıyla sohbet eden Aslaner, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı dolayısıyla makamını 3. sınıf öğrencisi Deren Ünal'a bıraktı.

Kaymakamlık koltuğuna oturan Ünal, kurumlardan gelen belgeleri inceledi, ilçeye yönelik bazı taleplerde bulundu.

Programın ardından Ünal, makam aracıyla eğitim gördüğü okula bırakıldı.

Geçtiğimiz hafta merkez Onikişubat ilçesi Haydarbey Mahallesi'ndeki Ayser Çalık Ortaokulu'nda meydana gelen silahlı saldırıda öğretmen Ayla Kara ve 8 öğrenci hayatını kaybetmişti. Hayatını kaybedenler için bugün Ulu Cami'de mevlit okutuldu.

Düzenlenen programa Dulkadiroğlu Kaymakamı Hicabi Aytemür, saldırıda hayatını kaybeden öğrencilerin aileleri ve çok sayıda vatandaş katıldı.

Okunan mevlit ve yapılan duaların ardından hayatını kaybedenler için rahmet dilendi.

Yeşil Mahallesi'nde A.O. idaresindeki 31 AYJ 177 plakalı kamyonet ile Suriye uyruklu Abdulkadir Muhammed yönetimindeki 31 MC 9709 plakalı motosiklet çarpıştı.

Kazada, motosiklet sürücüsü ile beraberindeki K.M. yaralandı.

İhbar üzerine olay yerine 112 Acil Sağlık, itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi.

Ambulansla Dörtyol Devlet Hastanesi'ne kaldırılan yaralılardan motosiklet sürücüsü, müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Festival kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Karadağ, Romanya, Pakistan, Filistin, Türkiye, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Gürcistan, Bosna Hersek, Sırbistan ve Azerbaycan'dan gelen çocuklarla dünya liderlerine gönderilmek üzere ekmek pişirdi, ardından Bilim Esenler Merkezi'nin açılışını yaptı.

Bakan Kacır, burada yaptığı konuşmada, teknoloji ve bilimin ancak insanlığa hizmet ettiği ölçüde kıymetli olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

'Dünyanın, başka insanların topraklarına göz dikenlerin, başka insanların ekmeklerini elinden almak isteyenlerin, her yeri kana bulamak isteyenlerin geliştirecekleri teknolojiye ihtiyacı yok. Dünyanın adalete ihtiyacı var, merhamete ihtiyacı var, selamete ihtiyacı var, barışa ihtiyacı var. Ve Allah'ın izniyle dünyayı barışla Türk çocukları ve dünya çocukları buluşturacak.'

Türkiye'nin içinde bulunduğu coğrafyanın zor bir dönemden geçtiğini belirten Kacır, iyilik ve barıştan yana olanların daha fazla gayret göstermesinin, daha fazla çalışmasının mutlak bir zorunluluk olduğunun altını çizdi. Kacır, şunları kaydetti:

'Evet zor bir dönemdeyiz. Karanlık bir dönemdeyiz. Kuzeyimizde dört yıldır devam eden bir savaş var. Bir milyondan fazla insan Rusya-Ukrayna Savaşı'nda bugüne kadar öldürüldü. Güneyimizde İsrail dünyanın gözü önünde üç yıldır soykırım icra ediyor. Lübnan'a saldırıyor, İran'a saldırıyor. Coğrafyamızı, dünyayı kana buluyor. Ve maalesef bütün bunlara dur diyecek bir küresel sistem orta yerde yok. Mazlumların hakkını koruyacak bir adil düzen yok. Çocukların yaşam hakkını muhafaza edecek bir uluslararası müessese yok. Dolayısıyla iyilikten yana olanların, barıştan yana olanların yani bizlerin çok daha fazla gayret göstermesi, çok daha fazla çalışması mutlak bir zorunluluk. İnşallah biz bu anlayışla Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde dur durak bilmeksizin koşmaya devam edeceğiz.'

Kacır, dünya çocuklarıyla birlikte pişirilecek 'Barış Ekmeği'nin güçlü bir simge olduğunu belirterek, Türkiye'nin güçlenmesi, dost ve mazlum coğrafyalarla dayanışmasını kararlılıkla sürdürmesi halinde, insanlığın özlem duyduğu barışa adım adım ulaşacağını ifade etti. Kacır, şunları söyledi:

'Dünyanın dört bir yanından çocuklar memleketlerinin ununu getirdiler. Memleketlerinin suyunu getirdiler. Anadolu'nun mayasıyla burada buluşturuyor ve buradan dünyaya güçlü bir mesaj veriyorlar. Aslında bu iki programın bir arada olması tam da Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde hayata geçirmekte olduğumuz 'Türkiye Yüzyılı' vizyonunun özeti. Çünkü biz Milli Teknoloji Hamlesi'ni, teknoloji geliştirme kabiliyetlerinde daha ileri seviyelere gelebilmeyi, Türkiye'nin ekonomik olarak güçlenmesinin çok ötesinde bir anlayışla sürdürüyoruz. Bu anlayış insanlığı yeniden adaletle merhametle buluşturma iddiasıdır.'

Bakan Kacır, Türkiye'nin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde kendi teknolojisini geliştirebilen, üretebilen ve rekabetçi şekilde dünyaya sunabilen bir ülke olma yolculuğunda kararlılıkla ilerlediğini kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

'Bu yolculuk, Türkiye'nin Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştirerek dünyada teknoloji geliştirmenin sadece bir avuç ülkenin tekelinde kalmaması fikrini dünyayla paylaşmasının yolculuğu... Hamdolsun, bu yolculukta bugüne kadar büyük kazanımlar elde ettik. Türkiye, bugünün dünyasında kritik teknolojileri kendi imkanlarıyla geliştirebilen, ele güne muhtaç olmayan, kendi ihtiyaçlarını kendi öz evlatlarının alın teriyle, akıl teriyle karşılamayı başaran bir ülke haline geldi ama daha gidecek çok yolumuz var. Ve inanıyoruz, biliyoruz ki bu yolculukta en büyük gücümüz Türk gençliği, Sayın Cumhurbaşkanımızın tarifiyle, Teknofest Kuşağı olacak. Eğer hayallerinin önündeki engelleri kaldırabilir, eğer heyecanlarını araştırma, geliştirme projelerine taşımalarına vesile olacak imkanlar sunabilirsek, biliyoruz ki Türk çocukları, Türk gençleri bugünkü başarıların çok daha ötesine Türk milletini taşıyacak.'

Bu anlayışla Türkiye'nin dört bir yanında çocuklara ve gençlere yönelik bilim ve teknoloji altyapıları inşa ettiklerini belirten Kacır, 81 ilde 132 'DENEYAP' teknoloji atölyesi kurduklarını söyledi.

Kacır, açılışını gerçekleştirdikleri 'Bilim Esenler' ile birlikte Türkiye'nin dört bir yanında TÜBİTAK desteğiyle 42 bilim merkezi kurduklarının altını çizerek şöyle devam etti:

'Bugüne kadar bu merkezlerde 20 milyondan fazla misafirimizi ağırladık. Gençlerimizin, çocuklarımızın bilimdeki merak dolu yolculuklarının ilk adımlarını attıkları bu merkezler geleceğin mühendislerinin, bilim insanlarının yetişmesine, hamdolsun, vesile oluyor. İnanıyorum ki bugün açılışını gerçekleştirdiğimiz Bilim Esenler de bu yolculukta kıymetli bir kilometre taşı olacak ama değerli başkanımız ifade etti, 'bugün açılışını yaptığımız merkez bir mukaddime' dedi. Yani başlangıç, önsöz. Bunun devamı yakında gelecek. Esenler'e muhteşem bir teknopark kazandırıyoruz. Ve o teknoparkın içinde Türkiye'nin en büyük bilim merkezlerinden birini Esenlerimiz için, İstanbul'umuz için Esenler Belediyemiz ve TÜBİTAK iş birliğinde hayata geçiriyoruz. İnşallah o merkez çok daha farklı bir imkânı İstanbul'un gençlerine, çocuklarına sunmuş olacak.'

Muhabir: Fahri Aksüt

Enflasyonun ana eğiliminin mart ayında gerilediği belirtilen duyuruda, 'Göstergeler iktisadi faaliyette yavaşlamaya işaret ederken, yakın dönemdeki gelişmelerin enflasyon görünümü üzerindeki olası ikincil etkileri önem taşıyacaktır. Kurul, enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır.' ifadesi kullanıldı.

AA Finans analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, 'TCMB, para politikası duruşuna ilişkin ana mesaj cümlesine 'enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurguladığı' eklemesini yaparak bir süre daha mevcut duruşun korunacağı sinyalini vermiştir.' dedi.

Kurulun makroihtiyati çerçeve ve likiditeye yönelik mesajlarının yine değişmediğini ve bu alanlarda temkinli duruşun korunmaya devam edileceğini düşündürdüğünü belirten Bürümcekçi, yılın ikinci Enflasyon Raporu'nun 14 Mayıs'ta açıklanacağını, mayıs ayında PPK toplantısı olmadığını ve takip eden ilk toplantının 11 Haziran'da yapılacağını dile getirdi.

Bürümcekçi, TCMB'nin savaşı olağanüstü gelişme kapsamında kabul ederek enflasyon ara hedef ve tahmin aralığını belirgin şekilde yukarı revize etmesinin beklenebileceğini söyledi.

Politika faizi değişmezken, gecelik borçlanma ve borç verme arasındaki makasın da 450 baz puan olarak korunduğunu ifade eden Bürümcekçi, 'ABD-İran savaşı sonrası haftalık repo ihalelerine ara verilmesi ve döviz satışları ile fazla likiditenin çekilmesi sonrası TCMB'nin yeniden bankacılık sistemini fonlamaya başladığı izlenmişti.' diye konuştu.

Bürümcekçi, ateşkes sonrası ise döviz alımlarının başlamasıyla yeniden likidite fazlası oluşmaya başladığını dile getirdi.

Kuveyt Türk Yatırım Araştırma Direktörü Kutay Gözgör de Merkez Bankasının nisan ayı PPK metninin, dezenflasyon sürecinde 'temkinli şahin duruşun' kararlılıkla sürdürüldüğüne işaret ettiğini söyledi.

Metinde, mart ayında yataya yakın seyreden enflasyonun ana eğiliminin gerilediğinin belirtilmesine karşın öncü verilerin nisan ayı için bir miktar yükselişe işaret ettiğini belirten Gözgör, bunun ihtiyatlı tavrın ana gerekçesi olduğunu vurguladı.

Gözgör, 'Küresel enerji fiyatlarına dair risklerin nisan metninde jeopolitik belirsizliklerin de etkisiyle yüksek seyir ve belirgin oynaklık şeklinde güncellenmesi Merkez Bankasının maliyet kanalı üzerindeki tedbirli durumunu koruduğunu gösteriyor.' ifadesini kullandı.

Diğer taraftan, geçen metinde yer alan 'mali tedbirler' vurgusunun yerini iktisadi faaliyetteki yavaşlamaya ve bunun ikincil etkilerine bıraktığını belirten Gözgör, bunun, sıkılaşmanın iç talebi soğutmaya başladığına dair önemli bir sinyal verdiğini dile getirdi.

Gözgör, Kurul'un, ihtiyatlı duruşunu vurgulayan yeni bir cümle eklemesiyle kısa vadeli gevşeme beklentilerini şimdilik rafa kaldırdığını ifade ederek şöyle dedi:

'Dezenflasyon sürecinin hedeflenen patikada ilerlediğini teyit eden bu tablo çerçevesinde, iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın fiyatlama davranışlarını kalıcı olarak disipline edeceğini öngörüyor ve yaz aylarında baz etkisinin de devreye girmesiyle birlikte faiz indirimlerinin enflasyon görünümüne bağlı ve ılımlı adımlarla temmuz ayında başlamasını bekliyoruz.'

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu, Mahmut Çil

Yapay zekanın en büyük ayağının verimliliği artıracak bir teknolojik hizmet sunacak olması olduğunu aktaran Şimşek, istihdam piyasaları üzerinde büyük etkisi olacağını dile getirdi.

Şimşek, geçmişte nitelikli görülen ve hiç etkilenmeyecek denilen alanların şu anda çok hızlı şekilde yapay zeka ile arka plana itilmekle karşı karşıya olduğunu vurgulayarak, şöyle devam etti:

'Artan gelir ve servet eşitsizliği riski, ülke içinde, ülkeler arasında ciddi bir risk. Bölgeler arası dengesizlikler ciddi risk. Yapay zeka verimliliği artırarak refahı artırabilir ama onun dışındaki etkilerin yönetilmesi gerekir. Şimdi tabii otonom, yani robotlar, otonom sistemler dedik, oturup şikayet edeceğimize, sanayicimiz için söylüyorum, daha çok erken aşamadayız. Küresel robot piyasası, 100 milyar dolar civarı bir piyasa. Az bir piyasa değil ama küresel ekonomi için ufak bir piyasa. Bu piyasa, 2050'ye kadar 100 milyar dolardan 25 trilyon dolarlık bir pazara dönüşecek. Şimdi bizim üniversitelerimizin, sanayicilerimizin oturup bu trendleri ıskalamaması lazım. Bunlara odaklanması lazım. Çünkü katma değer burada, kar marjları burada, en azından orta vadede. Dolayısıyla fırsat pencereleri Türkiye için büyük. Yapay zekanın hukuk, sosyal bilimler, yönetim gibi alanları çok daha dramatik bir şekilde etkilemesi bekleniyor ama el yordamıyla yapılan işlere etkisi daha düşük görülüyor.'

Bakan Şimşek, dünyanın borcunun dünya milli gelirine oranının yüzde 300'ün üzerine çıktığı bilgisini paylaşarak, gelişmekte olan ülkelerde bu oranın yüzde 235, Türkiye'de ise bu oranın yüzde 92 olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin burada avantajı olduğuna işaret eden Şimşek, 'Bizde borçluluk çok yüksek değil. Ne hane halkının ne devletin ne şirketlerin ne de finans sektörünün. Şimdi bu bize ne anlatıyor? Türkiye'nin yine bu küresel meydan okumalardan bir tanesi olan borçluluk noktasında avantajlı olduğunu gösteriyor. Hane halkı ve reel sektörün borcu düşük olduğu için biz eğer enflasyonu tek haneye düşürürsek, büyüme katlanır. Bu enflasyonla mücadele çok oluyor, artık bir yerde duralım yaklaşımları var. Bu çok miyopik bir yaklaşımdır. Çünkü kalıcı, sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü, tabii ki düşük enflasyondur.' diye konuştu.

Şimşek, dünyada diğer bir meydan okumanın dünyada hızla yaşlanan nüfus olduğuna işaret ederek, Türkiye'de de nüfusun hızlı şekilde yaşlanacağını söyledi.

Nüfusun hızlı yaşlanmasının getirdiği dramatik etkiler olduğuna değinen Şimşek, 'Biz fırsat penceresine bakacağız. Sağlık turizmi, yaşlı bakım hizmetleri şu an 4,2 trilyon dolarlık bir pazar. Orta vadede 8,5 trilyon dolara çıkıyor. Dolayısıyla her yerde fırsat var. Meydan okumalar var ama fırsatlar da var. Önemli olan şikayeti bırakıp bu fırsatlara odaklanmak. Biz turizmde çok iyi bir ülkeyiz, sağlıkta çok iyi bir noktadayız. İkisini birleştirelim, buyurun size muazzam fırsat. Şimdi küresel ısınma bir realite dedik. Bunu ben söylemiyorum, istatistikler söylüyor. Birçok ülkede, Türkiye dahil, su stres seviyesi yüksek. Bütün bunlar bizim tabii ki değişim, dönüşüm yapmamızı gerektiriyor. Hükümetlerimiz döneminde sulama yatırımlarına çok ciddi kaynak ayırmışız. 108 milyar dolarlık yatırım yapılmış sadece sulamaya. Biz burada da seyirci değiliz. Tabii ki birçok anlamda tedbir lazım. Yeşil teknolojiler, yenilenebilir enerjide Türkiye büyük bir potansiyele sahip. Bunu ben söylemiyorum, uluslararası akademisyenler söylüyor. Küresel temiz enerji yatırımları da yine ikiye katlanacak. Daha fazla artacak. Yani 2 trilyon dolar civarından 4,5 trilyon civarına çıkacak.' ifadelerini kullandı.

Şimşek, küresel ekonominin kısa vadede savaşın beraberinde getirdiği önemli bir arz şokuyla karşı karşıya olduğunu belirterek bunu iyi yönettiklerini bildirdi.

Orta-uzun vadede dünyanın karşı karşıya olduğu büyük meydan okumalar olduğuna işaret eden Şimşek, 'Bu meydan okumalara karşı biz ülkemizi doğru ve güçlü bir şekilde konumlandırıyoruz ve fırsat penceresinden olaylara bakıyoruz. Bizim uygulamakta olduğumuz ekonomi programının 3 evresi var. Birinci evre risklerin kontrolüydü, yönetimiydi. 2023'te tarihimizin en büyük felaketi, deprem felaketi yaşanmış, 13 ilimizde milyonlarca vatandaşımız büyük bir depremden etkilenmişti. Bugün hiç yokmuş gibi söylemler var. Şimdi bu depremin yaralarını sararken büyük bütçe açıkları verip de bu bütçe açıklarını parasallaştırırsanız, yani para basarak finanse ederseniz, hiperenflasyona girersiniz. Bunu yapmamanız lazım. EYT hayata geçirildi. 3 milyon civarında vatandaşımız, yani 37-38 yaştan 40'lı yaşlara kadar erken emekli oldu, daha olacak, EYT kanunu bu.' şeklinde konuştu.

Şimşek, Türkiye'de, 2023'te 120 milyar dolar seviyesinde ciddi bir dış ticaret açığı bulunduğunu kaydederek, finansmana, dış finansmana erişimde sıkıntıların olduğunu anımsattı.

Bu risklerin yönetiminin önemli olduğunu vurgulayan Şimşek, 'Ülkenin bir ödemeler dengesi stresine girmemesi, enflasyonun 3 haneye gitmemesi için çok ciddi bir çaba gösterilmesi gerekiyordu. Çok kolay söylemler var, 'enflasyon şuradaydı da şimdi buraya gelmiş', tamam da bu program olmasaydı enflasyon nereye giderdi sorusunu tabii sormak için biraz kafa yormak gerekiyor. Kolaycı yollar her zaman tercih ediliyor. Şimdi dolayısıyla ilk yılı biz böyle geçirdik, o geride kaldı.' dedi.

Bakan Şimşek, programda ikinci evrede hedefin ekonomideki dengesizlikleri azaltmak olduğunu hatırlattı.

Şimşek, 'Enflasyonu azaltmaya başlamak, bütçe açığını azaltmak, cari açığı azaltmak, KKM'den çıkış. KKM çok önemli bir koşullu yükümlülüktü. İkinci evreyi de geriye bıraktık ve ana hedeflerin tamamında ilerleme sağladık, sonuç aldık. Şimdi üçüncü evre var. Üçüncü evre ise biraz önü açık bir evre. Normalde 2027 sonu diye bekliyorduk bu evrenin tamamlanması için. Fakat gerek geçen sene yaşanan şoklar, gerek bu sene çok daha devasa bir dış şokla karşı karşıyayız. Bu şoklar tabii üçüncü evreyi etkiliyor. Bu bir bahane de değil, bu bir gerçeklik. Bütün dünya şu anda bu şokun etkileriyle mücadele edecek, bunları yönetecek.' değerlendirmesinde bulundu.

Hedeflerinin bugüne kadarki kazanımları pekiştirmek olduğunu dile getiren Şimşek, bunun da reformla pekiştirilebileceğini söyledi.

Şimşek, 'Politikayla bir yere varırsınız. Para politikası, maliye politikası gibi ama bunu kalıcı hale getirmenin tek yolu var, o da reformdur, dönüşümdür. Bu reel sektörde de dönüşüm gerekiyor, kamuda da dönüşüm gerekiyor. Genel anlamda bir reform çabası gerekir. İkincisi, tabii burada tek haneli enflasyon, cari açığın kalıcı olarak sorun olmaktan çıktığı, bütçe açıklarının kalıcı olarak yüzde 3'ün altına düştüğü ve verimlilik ve rekabet gücünün kalıcı bir şekilde arttırıldığı bir dönem. Şimdi bu döneme ilişkin vizyonumuzda zerre değişiklik yok ama tabii ki bu dönemin ne kadar süreceği meselesi, tabii ki dış gelişmelerin bir fonksiyonudur. Burada da bizim söylediğimize aykırı bir şey yok.' şeklinde konuştu.

Enflasyonun yüzde 85 ile Ekim 2022'de zirveyi bulduğunu, yılı 64 ile kapattığını ve ondan sonra 2023'te enflasyonu 65'te tuttuklarını anlatan Şimşek, 'Dezenflasyon 2024'te başlamış, yüzde 44. Geçen sene yüzde 31, şu anda da yüzde 31 civarı. Geçici olarak 1-2 ay bu son gelişmeler etkiler ama enflasyonun aşağı yönlü trendinde bir değişiklik olmayacak, enflasyonu düşürmek ve o trendi devam ettirmek Türkiye için önemli bir kazanım. Gelir dağılımının kötüleştiği dönemler var son 20-25 yılda. İyileştiği dönemler var. Dezenflasyonla birlikte gelir dağılımında iyileşme başlamıştır ama tabii ki daha gideceğimiz mesafe var.' dedi.

Şimşek, muhtemelen bu yılın ortası itibariyle deprem bölgesinde yeniden inşa ve ihya sürecinin büyük oranda tamamlanmış olacağını bildirdi.

Geçen sene sonu itibariyle 90 milyar dolar para harcandığını aktaran Şimşek, 'Bunu piyasalara hissettirtmeden, önemli bir şok yaşatmadan, bu imkanları biz ilgili Bakanlığa aktardık, ilgili birimlere aktardık ve bu 455 bin konut teslim edildi. Şimdi devam eden 166 bin var. Bu sene içerisinde onlar da tamamlanmış olacak. Dünyada bu kadar büyük bir yükün altından bu kadar rahat bir şekilde çıkışı başaran kaç tane ülke vardır bilmiyorum. Ama bu önemli bir kazanım. Çabuk unutuyoruz. Bu deprem yaralarının sarılmasına rağmen, 90 milyar dolar para harcamamıza rağmen, EYT'nin sisteme etkisine rağmen, bakın bütçe açığı yüzde 5,1'den yüzde 3'ün altına düştü. Yüzde 3'ün altı zaten idealdir.' şeklinde konuştu.

Şimşek, dünyanın hiçbir dönemde olmadığı kadar yoğun bir belirsizlikle karşı karşıya bulunduğunu, kutuplaşmaların, çatışmaların, gerilimlerin söz konusu olduğunu söyledi.

ABD/İsrail-İran savaşının beraberinde getirdiği geçici birtakım makro ekonomik etkilerin olduğunu dile getiren Şimşek, küresel enflasyonda bir yükseliş beklentisi, finansal koşullarda bir miktar sıkılaşma riski ve büyümede bir ivme kaybının konuşulduğunu ifade etti.

Şimşek, dünyanın savaşlar, jeopolitik gerginliklerle beraber iklim krizi, borç sorunu, ticarette korumacılık gibi birçok sorun ve başlıkla karşı karşıya olduğunu belirtti.

Türkiye için önemli hususlardan birinin ticaret ortakları olduğunu ifade eden Şimşek, 'Biz dünyaya mal ve hizmet satıyoruz. Geçen sene 400 milyar dolar civarında dünyaya mal ve hizmet sattık. Şimdi 400 milyar dolar önemli bir para, önemli bir büyüklük. Peki bizim bu mal ve hizmet sunduğumuz ülkelerde büyüme nasıl? İhracatımızın yüzde 95'inin gittiği ülkelerde büyüme geçen sene yüzde 2,4'tü. Dünya büyümesinin bir puan altındaydı. Bu sene IMF'nin tahminlerine göre, bu da referans senaryo, yani makul bir senaryo, yüzde 1,6'ya gerileyecek, yani bizim mal sattığımız ülkelerde talep zayıflayacak. Özellikle Avrupa Birliği'nde (AB) ama daha önemlisi Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da savaşın etkisiyle büyüme dramatik bir şekilde yavaşlayacak. Bunlar öngörü. Tabii bu bizim ihracatımızı önemli ölçüde etkileyebilecek bir faktör.' diye konuştu.

Bakan Şimşek, Merkez Bankasının yaptığı bir çalışmaya değinerek, ihracatın dış talep esnekliğinin kur esnekliğine kıyasla 11 kat güçlü olduğunu, esas belirleyici olanın dış talep olduğunu söyledi. Şimşek, 'Kur etkisizdir demiyorum ama esas belirleyici taleptir ve maalesef talepte de 2026 için en azından şu an itibarıyla öngörüler çok da olumlu değil.' dedi.

'İkinci Çin Şoku'na işaret eden Şimşek, 'Birinci Çin Şoku'nun kural bazlı bir dünyada Çin'in Dünya Ticaret Örgütüne katılımı olduğunu dile getirdi.

Şimşek, Çin'in bugün dünya imalat sanayinin yüzde 30'unu ürettiğini belirterek, 'Eğer dünya bu şekilde devam ederse, Çin önümüzdeki 10 yıl içinde belki dünya imalat sanayinin yüzde 45'ine hakim olacak. Tek başına bir ülke küresel imalat sanayinin neredeyse yarısına hakim olacak. Çin'de artık ucuz iş gücü üzerinden bir üretim yok. Çin teknolojide Batı'yı geride bıraktı.' değerlendirmesinde bulundu.

Ticarette önemli kırılmalar yaşandığını dile getiren Şimşek, ABD'nin Çin'e karşı yüksek gümrük tarifleri uygulamasına rağmen Çin'in dış ticaret fazlasının 1,2 trilyon dolar olduğunu söyledi.

Bakan Şimşek, bunların Türkiye'ye de etkisi olduğunu, Çin'in ABD'ye satamadığı ürünleri bütün dünya pazarlarına yüklediğini ifade etti.

Şimşek, küresel ekonominin kısa vadede belirsizliklerle karşı karşıya bulunduğunu, orta uzun vadede ise önemli meydan okumalar ve fırsatlar olduğunu söyledi.

Önemli bir meydan okumanın küresel savunma sanayi harcamaları olduğunu dile getiren Şimşek, şöyle konuştu:

'Bütün ülkeler, mesela Avrupa'da şu anda bazı ülkeler milli gelirinin yüzde 5'ini savunma sanayine harcamaya başladı. Trump'ın istediği de NATO ülkelerinden bu biliyorsunuz. Yüzde 3,5 doğrudan doğruya silah sanayine, yüzde 1,5'i de dolaylı olarak onu destekleyen altyapıya. Şimdi Türkiye burada büyük bir fırsat penceresi görüyor. Cumhurbaşkanı'mızın 20-25 yıldır buradaki güçlü liderliği, buradaki hassasiyetleri Türkiye için büyük bir fırsat penceresi aralamış durumda. Şimdi küresel savunma sanayi harcamaları 2,6 trilyon dolardan 6,6 trilyon dolara çıkacak. Dolayısıyla savunma sanayinde Türkiye çok güçlü bir altyapıya sahip ve bundan dolayı da biz bunu bir fırsat olarak görüyoruz. Aynı zamanda Türkiye'nin caydırıcılığını da artıran önemli bir faktör.'

Şimşek, ikinci büyük trendin ticarette korumacılık olduğunu, ticaretteki korumacı önlem sayısının 4 bin tedbir civarına çıktığını söyledi.

Bunun çok dramatik bir artış olduğu değerlendirmesini yapan Şimşek, bu konjonktürde Türkiye'nin durumuna ve kendini konumlandırmasına değindi. Şimşek, 'Biz de bu korumacılığa karşı kendimizi nasıl daha güçlü konumlandırırız? Onun çabasındayız. Bir taraftan bağlantısallığı, Türkiye'yi merkeze oturtan ticaret, enerji ve diğer bütün koridorların merkezinde oturtan bir çaba içindeyiz. Kalkınma Yolu onlardan biri. Daha savaştan çok önce Körfez ülkeleri ve Irak'ı ikna edip gelin Basra'dan Türkiye'ye yaklaşık olarak 1200-1250 kilometrelik bir demir yolu hattı döşeyelim, bir otoyol yapalım, yanına bir de enerji koridoru yapalım, bu Cumhurbaşkanı'mızın fikri ve daha savaştan çok önce. Burada Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Irak bunların hepsi birer paydaş.' dedi.

Orta Koridor'un önemini vurgulayan Şimşek, bu koridorun Asya'yı Avrupa'ya bağlayan ana koridorlardan biri olduğunu ve Anadolu'dan geçtiğini belirtti.

Şimşek, bu koridorun güçlendirildiğini dile getirerek, 'İstanbul'daki 3. Köprü, o köprüden geçecek demir yolu bağlantısı için özellikle geniş yapıldı, bu Orta Koridor'un en önemli birleşeni 8,1 milyar dolarlık bir proje. Projenin yüzde 83'ünü uluslararası finansal kuruluşlar sağlayacak. Onun çok önemli bir bileşeni olan Dünya Bankası ile olan anlaşmayı biz imzaladık. Niye bunu yapıyoruz? Orta Koridor'u güçlendirmek için. Dolayısıyla ticaretteki parçalanmalara karşı bizim stratejimiz ne? Küresel parçalanmalara karşı biz bağlantısallığa, bölgesel ekonomik entegrasyona yatırım yapıyoruz, bu koridorları Türkiye'nin menfaatine güçlendiriyoruz.' diye konuştu.

Bakan Şimşek, yeni nesil ticaret anlaşmalarının peşinde olduklarını belirterek, hizmet ticaretinde henüz bir korumacılık olmadığını dile getirdi.

Şimşek, sağlık turizmi, eğitim, normal turizm, yeniden inşa yani taahhüt işlerinin de ihracat olduğunu kaydederek, 'Şimdi hizmet ihracatında henüz bizim bildiğimiz anlamda bir korumacılık, yani tarife veya tarife dışı uygulamalar yok. Bu yüzden bundan sonra yapacağımız ticaret anlaşmalarına diyoruz ki hizmetleri de katalım, kamu alımlarını da katalım, tarımı da katalım diyoruz.' ifadesini kullandı.

Şimşek, bütçe disiplinine yönelik şu değerlendirmelerde bulundu:

'Bugün eğer bütçede biz bu disiplini sağlamasaydık, eşel mobil sistemini uygulayabilir miydik? Bugün mazot, benzin fiyatları ne olurdu litre başına? Petrol fiyatları 100 dolar civarındayken sizce ne olurdu? Eğer bugün bunu bu boyutlarda hissetmiyorsanız, bu önceki yıllardaki çabaların bütçeyi getirdiği yerle açıklanabilir. Kamu borcunun milli geliri oranı yüzde 24. Bize benzer ülkelerde bu oran yüzde 74. İyi o zaman açılalım. Hayır. Konu o değil. Konu, o disiplini devam ettirip kaynağı üretken alanlara yani dünyadaki belirsizliğin yarattığı dönüşüm ihtiyacına harcamak. Evet, kaynak varsa doğru alanlara tahsis etmemiz lazım.

Kamuda tasarruf milletimizin büyük bir beklentisiydi. Cumhurbaşkanımızın Tasarruf Genelgesi'yle birlikte kanunu da getirdik. Yetkiyi, Hazine ve Maliye Bakanlığına aldık. Önemli kalemler yani en çok şikayet konusu olan kalemler; taşıtlar, binalar, haberleşme, seyahat, enerji, kırtasiye ve demirbaş. Bu kalemlerin tamamının bütçe içindeki payının 10 yıllık ortalaması yüzde 4,6'ydı. Biz bu oranı yüzde 3'ün altına düşürüyoruz. Tasarruf yapılması gereken kalemlerden 3'te 1 oranında reel tasarruf sağlıyoruz. Bakınız, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) de bir tasarruf programı açıkladı ancak başarılı olamadı, ortada bir sonuç yok.'

Bakan Şimşek, tasarruf konusunda son derece samimi olduklarını belirterek, söz konusu yetkinin Hazine ve Maliye Bakanlığına verilemeseydi ve kurumlarda 2 bine yakın denetim yapılmasaydı bu tasarrufların sağlanmayacağını dile getirdi.

Bakan Şimşek, vergi sistemine ilişkin eleştirilere yönelik yaptığı açıklamada, 'Dolaylı vergilerin toplam vergiler içerisindeki payı 2023'te yüzde 65,5'ti. Biz bunu yüzde 62'nin altına düşürdük. Gönül ister ki bunu yüzde 50'lerin altına düşürelim.' diye konuştu.

Bakan Şimsek ayrıca, kayıt dışılıkla mücadelede, beyanname sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona çıktığını belirtti.

Şimşek, cari açığa ilişkin yaptığı açıklamada, 'Cari açık ciddi bir düşüş trendindeydi. Şimdi diyeceksiniz ki geçen sene yükseldi. Geçen seneki açık altın ithalatı hariç yüzde 0,6'ydı. Türkiye'de ciddi bir altın ithalatı var ama altın bir tüketim malzemesi değil. Finansal yatırımdır ancak demek istediğim üretken bir yatırım değil. Geçen sene altın fiyatları hızla yükseldiği için altın talebi yüksek. Önceki yıllarda öyle ama sonuçta cari açığa altın hariç bakarsanız, cari açık temelde düzelme sürecinde. Bu sene petrol şoku nedeniyle, bölgedeki savaş nedeniyle cari açık daha da yükselecek ama bu geçici.' ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının yüzde 17'ye düştüğüne dikkati çeken Bakan Şimşek, reel sektör ile bankacılık sektörünün dış borç çevirme oranındaki iyileşmeye, dış borçlanma faizlerindeki ve risk primindeki düşüşe değinerek uygulanan programın birçok açıdan sonuç verdiğini vurguladı.

Şimşek, Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk priminin (CDS) 2023 yılından bu yana 471 baz puan düştüğünü, benzer ülkelerde ise bu düşüşün 51 baz puan olduğunu dile getirerek, 'Türkiye'deki iyileşme dünyaya kıyasla 9-10 kat daha yüksek. Bu da tesadüf olabilir mi? Program olmasa bu olabilir mi?' dedi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) uluslararası rezervlerini savaş öncesi dönemde güçlendirdiklerinden bahseden Şimşek, Kur Korumalı Mevduatın (KKM) sonlandırılması ile bilanço yükümlülüğünün de artık rahatlayacağını aktardı.

Şimşek, bazı sektörlerde sorunlar olduğunu gördüklerini, sorun olan sektörlere kamu maliyesi üzerinden destek sağlandığını ifade ederek, yüksek ve orta yüksek teknolojinin ihracattaki payının yükselmeye başladığına dikkati çekti.

Emek yoğun sektörlerde kar marjının düşmesinin en büyük etkenlerinden birinin Çin ve Asya'daki fiyat gelişmeleri olduğunu belirten Şimşek, dünya genelinde büyümenin çok değişmediğini, Türkiye'nin ticaret ortaklarının büyümesinin de yüzde 2-2,5'lerde olduğunu, Türkiye'nin buna rağmen büyüdüğünü kaydetti.

Bakan Şimşek, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Orta Vadeli Program hedeflerinde bir değişiklik yok. Fiyat istikrarı, düşük enflasyon demek, yüksek büyüme demek. Biz sürdürülebilir yüksek büyüme istiyoruz. Sürdürülebilir yüksek büyümenin formülü de düşük enflasyon, mali disiplin. Zor bir coğrafyada yaşıyoruz, şoklara karşı her zaman tamponlar olması lazım. Geçmişte yaşanan bütün şokları toplayın, Hürmüz Boğazı'nın kapanması nedeniyle etkilenen enerji arzı kadar büyük bir şok yok.

 yapılırken uluslararası kuruluşlar petrol fiyatlarının 60-65 dolar olacağını tahmin ettiler. Ocak-nisan döneminde savaşın en yoğun olduğu dönem 82 dolar olmuş ortalama, vadeli piyasalarda yıllık ortalama 81 dolar. Yuvarlayınca 80 dolar olursa enflasyon baz senaryoya göre yaklaşık 2,8 ve 3,5 puan yüksek olabilir. Fiyatlama davranışı önemli. Biraz daha yüksek olabilir, biraz daha düşük. Bunu net söyleyemeyiz. Bu teknik model çıktısı. Cari işlemler açığı da milli gelire oranla 0,7 ile 1,1 puan yüksek olabilir. Büyüme biraz yavaş seyredebilir.

Bakan Şimşek, savaş sonrası fırsatlara değinerek, savunma sanayisinin Türkiye için büyük bir fırsat olduğunu ve geçen sene 10 milyar dolarlık ihracat yapıldığını anımsattı.

Şimşek, yeni 18 milyar dolarlık sipariş olduğunu vurgulayarak, savunma sanayisi ihracatındaki kar marjlarının yüksek olduğunu ve 50-60 milyar dolarlık geleneksel ihracata bedel olduğunu söyledi.

Yeniden imar konusunun da Türkiye için fırsat olduğuna değinen Şimşek, savaş olan bölgelerin yeniden imar edildiğinde Türk inşaat sektörünün buradan pay alacağını bildirdi.

Şimşek, enerji koridorlarına işaret ederek, 'Türkiye zaten çok önemli bir enerji koridoru. Doğal gaz, petrol hatları anlamında dünyanın önemli bir güzergahı, önemli bir enerji kullanıcısı. Bu bizi şöyle bir avantajla karşı karşıya bırakıyor. Petro-kimyada geçmişte kimse Ceyhan'a fazla bakmıyordu. Şimdi firmalar orayı değerlendirecek. Çünkü bir yerde kriz çıkınca acaba bu devlete devam edebilir miyiz diye bakacaklar diye düşünüyorum ama yeni enerji koridorları gelecek, gelmesi lazım. Mesela Irak'ın oturup güneydeki petrolü kuzeye bağlaması ve Türkiye üzerinden dünyaya ihraç etmesi, Katar'daki doğal gazın boru hattıyla Avrupa'ya Türkiye üzerinden taşınması, Türkmenistan'ın doğal gazı gibi konular, bunlar şu anda olmasını muhtemel gördüğümüz koridorlar.' diye konuştu.

Şimşek, 'ye ilişkin eleştirilere dikkati çekti.

Bu programın para politikasından ibaret olduğunu söyleyenler olduğunu belirten Şimşek, şunları kaydetti:

'Biz ne kadar anlatsak da ekonomi programının para politikası dışında bir ayağı yok diyorlar. Profesör olan arkadaşlar ekranlara çıkıyorlar, maliye politikası görevini yapmadı diyor, para politikasıyla da bu kadar, artık bundan sonrası bu kadar. Arkadaş, bir metni bir oku,  110 sayfaysa onun iki sayfası bile para politikası değil. Bu kadar da olmaz yani, bu kadar okumadan, eski ezberlerle. Bu programın çok ciddi yapısal dönüşüm ve reform ayağı var. Reformlarda ne kadar ilerleme var bunları tartışalım. Bunlar söylendi ama yapıldı mı, ne kadar yapıldı bunları tartışalım ama bu program ne para politikasından ne maliye politikasından ne gelirler politikasından ibarettir. Bunu söylemek o dokümanı reddetmek demektir veya okumamış olmak, bakmamış olmak demektir.'

En öncelikli hedeflerinin sanayide dönüşüm olduğunu kaydeden Şimşek, yeşil ve dijital dönüşümün hızlandırılması, rekabet gücünü artırmak için üretilen altyapı yatırımlarının önceliklendirilmesi, kamu maliyesinde önemli reformların yapılması ve 'Terörsüz Türkiye' başlıklarının yapısal dönüşüm ve reform gündemleri olduğunu bildirdi.

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, sanayide dönüşüm demek katma değeri yüksek olan ürünlere doğru geçiş ve rekabet gücü olan ürünlere doğru geçiş ve karlı olan alanlara geçiş demek olduğunu söyledi.

Şimşek, sanayide dönüşüm politikasının ve buna yönelik desteklerin olduğunu belirterek, 'Türkiye, enerji ithalatına 1,1 trilyon dolar ödemiş. Ne zaman? AK Parti hükümetleri döneminde. 1,1 trilyon dolar. Dış borcumuzun iki katı. Peki bunu azaltmanın ideolojik bir boyutu olabilir mi? Dolayısıyla 1,1 trilyon dolarlık faturayı azaltmak için biz yeşil dönüşümü hızlandıracağız. Bunun ideolojiyle alakası yok.' dedi.

İlk çeyrek itibariyle toplam elektrik üretiminin yüzde 54'üne yakınının yenilenebilir enerji olduğunu aktaran Şimşek, 'Biz toplam üretimin en az yüzde 70'inde biz yenilenebilir enerjiyi kalıcı bir şekilde yapmak istiyoruz. Türkiye bu konuda hakikaten ilerliyor ve bölgesinde, Avrupa'da önemli bir konumda ki Avrupa bu konuda en fazla hassasiyeti olan bölge biliyorsunuz.' ifadelerini kullandı.

Şimşek, Türkiye'nin dijital dönüşüm ve yapay zekada gelişmekte olan ülkelere göre iyi olduğunu anlatarak, 'Bu bizi tatmin etmiyor. Gelişmiş olan ülkelere göre gerideyiz. Biz gelişmiş ülkeleri yakalamak istiyoruz. Fiber kapasitesi, 680 bin kilometrelik fiber hattı yapılmış durumda ama bunun 1 milyon kilometreyi aşması gerekiyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye'de doğurganlık oranının yüzde 1,5'in altına düştüğünü ifade eden Şimşek, 'Yüzde 2,1 nüfusu aynı düzeyde tutan rakam. Şehirleşmeyle birlikte, gelişmeyle birlikte bu trendler çok yaygın. O nedenle biz bazı sektörlere diyoruz ki emek yoğun sektörlere, ya fabrikanızı alın, diğer bölgelere götürün, sanki yeni yatırım yapmış gibi size 12 yıl, 16 yıl teşvik verelim diyoruz. Önümüzdeki 20-30 yılda Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi Türkiye'nin yeni kalkınma motoru olacak. Çünkü yenilenebilir enerjide çok zengin bir bölge. İnsan kaynağı anlamında çok zengin bir bölge. Cumhurbaşkanımızın liderliğine bu bölgelere altyapıyı biz götürdük. Üniversiteleri açtık. Beşeri sermayeye yatırım yaptık. İnanılmaz teşvikler veriyoruz. Yeter ki biz terörsüz Türkiye'yi başaralım. Yeter ki biz yapısal dönüşümü başaralım.' dedi.

Şimşek, KOBİ'lerin toplam kredilerdeki payının program döneminde yüzde 24,6'dan yüzde 27'ye çıktığını anımsatarak, 'İhracat kredilerinin toplam kredilerdeki payı ikiye katlanmış, yüzde 6 civarından yüzde 11 civarına çıkmış. Ya bu nasıl tesadüf oluyor? Madem biz üretimi ihracatı desteklemiyoruz, madem bu politika sadece para politikasıdır, nasıl oluyor da ihracat kredilerinin toplam krediler içerisindeki payı yüzde 6'dan ikiye katlanıyor.' dedi.

KOBİ'lere değer verdiklerini belirten Şimşek, 'İstihdamın korunmasını önemsiyoruz. Sanayi bizim için önemli. Çiftçilerimizin kullandığı kredilerin faizinin yüzde 70'ini, esnafımızın kullandığı kredilerin faizinin yüzde 50'sini Hazine veriyor.' değerlendirmesinde bulundu.

Şimşek, bu program işe yaradığını ve sonuç verdiğini belirterek, 'Hiçbir program mükemmel çalışmaz, mükemmeliyetçilik en büyük hastalıktır. İlerlemenin önündeki en büyük engel mükemmeliyetçiliktir. Bu program mükemmel değil, mükemmel sonuçlar da vermiyor ama bu program Türkiye'yi son iki yılda yaşanan bütün şoklara karşı korudu, kolladı ve savuşturdu.' diyerek sözlerini tamamladı.

Muhabir: Emirhan Yılmaz, Yunus Türk, Mücahit Enes Sevinç