Hatay'ın eşsiz tarihi mirasını oluşturan Antakya mozaikleri, yıllar sonra dijital ortamda yeniden buluştu. Antakya Sanat Müzesi Derneği (ASM-DER) tarafından hazırlanan kapsamlı dijital arşiv sayesinde, dünyanın farklı ülkelerindeki müzelerde sergilenen mozaikler tek platform üzerinden incelenebiliyor.

1932-1939 yılları arasında Princeton Üniversitesi öncülüğünde Antakya'da gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda gün yüzüne çıkarılan mozaikler, zaman içerisinde dünyanın 40'tan fazla müzesine dağıldı. Yaklaşık üç yıl süren titiz çalışmanın ardından bu eserler, antiochmuseumofart.org internet sitesinde yeniden bir araya getirildi.

700'den Fazla Görsel ve Ayrıntılı Bilgi

Dijital müzede yer alan her eser için Türkçe ve İngilizce açıklamalar hazırlanırken, mozaiklerin bulunduğu kazı alanları, ait oldukları dönemler ve bugün sergilendikleri müzeler hakkında ayrıntılı bilgiler sunuluyor.

Arşivde 700'den fazla yüksek çözünürlüklü görsel bulunurken, sanat tarihçileri, akademisyenler ve kültürel mirasa ilgi duyan ziyaretçiler için önemli bir kaynak oluşturuyor.

"Kazı Kazı, Ev Ev Derledik"

ASM-DER Başkanı İskender Azaroğlu, Antakya mozaiklerini büyük bir titizlikle dijital ortamda topladıklarını belirterek şunları söyledi:

"Antakya'da 1932 yılından itibaren yapılan kazılarda çıkarılan ve dünyanın 40'tan fazla müzesine dağılan mozaikleri titizlikle derledik. Bunları kazı kazı, ev ev, oda oda istifleyerek bir web sitesi oluşturduk. 700 görsel ve tek tek açıklaması var. Hangi müzede sergilendiği, hangi yüzyıla ait olduğu gibi detaylar da yer alıyor."

2024 yılından bu yana erişime açık olan dijital müzenin bugüne kadar 30 binden fazla kişi tarafından ziyaret edildiği belirtildi.

Hedef Antakya Sanat Müzesi Kurmak

ASM-DER, dijital arşivin yanı sıra Antakya'nın kültürel mirasını fiziksel olarak da yeniden bir araya getirmek için çalışmalarını sürdürüyor.

Gönüllülerin katkılarıyla bugüne kadar 27 mozaik paneli ile 2 tarihi heykelin replikası hazırlanarak sergilenmeye başlandı. Dernek, önümüzdeki iki yıl içerisinde replika sayısını 100 panele çıkarmayı hedefliyor.

Dünyaya Dağılan Kültürel Miras Aynı Çatı Altında Toplanacak

ASM-DER Başkan Yardımcısı Emir Çekmecelioğlu ise dijital müzenin ardından oluşturulacak replika koleksiyonuyla dünyanın farklı müzelerine dağılmış Antakya mirasının aynı mekânda yeniden buluşturulmasının amaçlandığını söyledi.

Dernek yetkilileri, uzun vadeli hedeflerinin ise Hatay'a kalıcı bir Antakya Sanat Müzesi kazandırmak olduğunu ifade etti.

KKTC'de kurulumu tamamlanan sistemin hizmete alınması için son hazırlıkların sürdüğünü bildiren Uraloğlu, projede inşaat çalışmalarını, donanım kurulumlarını ve yazılım entegrasyon süreçlerini tamamladıklarını aktardı.

Uraloğlu, Doğu Akdeniz GTH Projesi ile Türkiye'nin Doğu Akdeniz'deki etkinliğinin daha da güçleneceğine işaret ederek, '20 Temmuz'da sistemi hizmete alarak, KKTC'nin deniz yetki alanlarında gemi trafiğini etkin şekilde izlemeye başlayacağız. Projeyle mavi vatanımızda çıkarlarımızı koruyacak, KKTC çevre denizleri ile ülkemiz arasındaki deniz alanında gemi trafiğini kesintisiz izleyebileceğiz. Tamamen yerli ve milli imkanlarla geliştirdiğimiz yazılım ve kritik donanımlar sayesinde, bu alanda teknolojik bağımsızlığımızı da pekiştirmiş olacağız.' değerlendirmesinde bulundu.

Projenin Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından yürütüldüğünü, yükleniciliğini ise HAVELSAN'ın üstlendiğine değinen Uraloğlu, Gazimağusa'da kurulan Gemi Trafik Hizmetleri Merkezi ile Karpaz, Sadrazamköy ve Çayırova'daki Trafik Gözetleme istasyonlarının sisteme entegre edildiğini kaydetti. Selvitepe'deki Otomatik Tanımlama Sistemi (OTS) verileri ile Kantara'daki OTS ve radar verilerinin de entegrasyonunu sağladıklarına dikkati çeken Uraloğlu, Mersin Gemi Trafik Hizmetleri Merkezinde uzaktan yedekleme ve konsol kurulumlarını gerçekleştirdiklerini, hazırlık süreçlerini tamamladıklarını ve sistemi 20 Temmuz'da hizmete alacaklarını duyurdu.

Uraloğlu, Trafik Gözetleme İstasyonlarının sistemin ana bileşenleri arasında yer aldığını vurgulayarak, şöyle devam etti:

'Radarlar, kameralar, haberleşme teçhizatları, OTS sistemleri ve diğer sensörler sayesinde, 24 saat kesintisiz izleme gerçekleştireceğiz. Gemi Trafik Hizmetleri kapsamındaki herhangi bir gemi anında tespit edilecek ve elde edilen veriler eş zamanlı olarak hem KKTC'deki merkeze, hem de Mersin Gemi Trafik Hizmetleri Merkezine aktarılacak. Trafik Gözetleme İstasyonlarımızdaki en önemli unsur olan radarlarımız ise ASELSAN tarafından yerli ve milli imkanlarla üretilen SERDAR 7M radarlardır.'

KKTC Gemi Trafik Hizmetleri Sistemi'nin sağlayacağı faydalara ilişkin bilgi veren Uraloğlu, gemi kimliklendirilmesi, trafiğin kesintisiz izlenmesi ve düzenlenmesi, seyir bilgileri ve genel uyarıların iletilmesi, özellikli alanların kontrolü, yasa dışı aktivitelerin takibine katkı sağlanması, tehlike uyarılarının yapılması, kaza ve yangın gibi acil durumlarda ilgili kurumların bilgilendirilmesi ile meteorolojik verilerin paylaşılması gibi birçok işlemin gerçekleştirileceğini kaydetti.

Muhabir: Arife Yıldız Ünal

Hatay Valiliği ve AFAD koordinasyonunda depremzede sanatçılara destek amacıyla Çekmece Mahallesi’nde kurulan Kültür ve Sanat Çarşısı’nda atölye açma fırsatı bulan Sönmez, burada kendine özgü "leke" adını verdiği teknikle çalışmalarını sürdürüyor.

Çay ve kahveden sanata uzanan yolculuk

Öğrencilik yıllarında çizimlerini renklendirmek için çay ve kahve kullanmaya başlayan Sönmez, zaman içerisinde geliştirdiği bu yöntemi kendine özgü bir sanat tekniğine dönüştürdü.

Demlediği çay ve hazırladığı kahveyi tuval üzerine döken sanatçı, kuruma sürecinin ardından çizimlerini oluşturuyor. Rastlantısal lekelerden ortaya çıkan görüntülerin kendisini heyecanlandırdığını belirten Sönmez, çalışmalarında doku, leke ve çizgi unsurlarını ön plana çıkardığını ifade ediyor.

Sönmez, "Çalışmalarımın beni yansıttığını düşünüyorum. Daha önce akrilik ve yağlı boya çalışmaları da yaptım ancak kendimi bu teknikte daha çok buldum. Lekelerden ortaya çıkacak sonuç beni heyecanlandırıyor" sözleriyle sanat anlayışını anlattı.

Antakya’nın izlerini tuvallere taşıyor

Depremlerde yakınlarını ve arkadaşlarını kaybettiğini belirten Sönmez, yaşanan acıların ardından sanat yapmanın kendisi için zor olduğunu söyledi. İnsanların sevdiklerini ve evlerini kaybettiği bir dönemde resim yapamadığını ifade eden Sönmez, Kültür ve Sanat Çarşısı’nın yeniden üretime dönmesinde önemli bir rol oynadığını dile getirdi.

Antakya’nın tarihi mekanlarını da eserlerine taşıyan Sönmez’in çalışmalarının 5 bin ila 50 bin lira arasında değer gördüğü belirtildi. Sanatçı, kendine özgü tekniğiyle hem kentin hafızasını hem de yaşadığı duyguları tuvallere aktarmayı sürdürüyor.

Bütçe gelir tahmini 40,28 trilyon rublede korundu. Böylece planlanan bütçe açığı 3,79 trilyon rubleden 4,83 trilyon rubleye yükseldi.

Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov, haziran ayı başında yaptığı açıklamada, bütçedeki bazı detayların güncelleneceğini ve bütçe açığının mevcut plana kıyasla 'bir miktar' artacağını söylemişti.

Rusya'nın federal bütçe açığı, bu yılın ocak-haziran döneminde 5,73 trilyon rubleye (yaklaşık 75,5 milyar dolar) ulaşmıştı.

Ülkenin bütçe giderleri, özellikle savunma sanayisine yönelik harcamalar nedeniyle son yıllarda önemli ölçüde arttı.

Muhabir: Emre Gürkan Abay

Buna göre, AB'nin ihracatı, mayısta geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 artarak 215,7 milyar avro, ithalatı ise yüzde 10,8 yükselerek 227,8 milyar avro oldu. AB, söz konusu ayda 12,1 milyar avro dış ticaret açığı verdi. AB, geçen yılın mayıs ayında 12,7 milyar avro ticaret fazlası vermişti.

AB'nin ticaretindeki değişim enerji ürünlerindeki açığın artmasından, makine, araç ve kimyasal gibi ürünlerindeki fazlasının ise azalmasından kaynaklandı.

Avro Bölgesi'nde ihracat mayısta yıllık bazda yüzde 0,1 artışla 243,6 milyar avroya, ithalat ise yüzde 10 artışla 251,4 milyar avroya ulaştı. Böylece, Avro Bölgesi mayısta 7,8 milyar avro ticaret açığı verdi. Geçen yılın mayıs ayında 15 milyar avro ticaret fazlası verilmişti.

Mayısta AB ülkelerinden en fazla ithalat yapan ülkeler, 40,8 milyar avroyla ABD, 29,9 milyar avroyla İngiltere, 19,9 milyar avroyla İsviçre, 15,5 milyar avroyla Çin ve 8,5 milyar avroyla Türkiye oldu.

Aynı dönemde AB'ye en fazla ihracat gerçekleştiren ülkeler ise 46,3 milyar avroyla Çin, 32,9 milyar avroyla ABD, 14,5 milyar avroyla İngiltere, 12,5 milyar avroyla İsviçre, 10,2 milyar avroyla Norveç ve 8,5 milyar avroyla Türkiye olarak sıralandı.

Muhabir: Ata Ufuk Şeker

Erkekler Riskli Yatırımları Tercih Ediyor

Araştırmaya göre borsa, yatırım fonu ve kripto varlık gibi finansal araçlarda yatırım yapanların büyük çoğunluğunu erkekler oluşturuyor. Verilere göre bu alanlardaki her 5 yatırımcıdan 4'ü erkek.

Katılımcıların yüzde 48'i yatırım kararlarını kendi analizlerine göre verdiğini söylerken, finansal okuryazarlığı yüksek olan bireylerin sosyal çevrenin tavsiyelerine daha az güvendiği görüldü.

Kadınlar Altından Vazgeçmiyor

Araştırma, kadın yatırımcıların ise güvenli liman olarak görülen altını tercih ettiğini ortaya koydu.

İlginç sonuçlardan biri de yalnızca altına yatırım yapan her 5 kişiden 2'sinin bunu yatırım olarak görmemesi oldu. Bu durum, finansal farkındalık konusunda hâlâ gelişime ihtiyaç bulunduğunu gösterdi.

Gençler ve Kadınlar Yatırım Dünyasında Güçleniyor

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise yatırım ekosistemine yeni katılanların profili oldu.

• Son 3 ayda yatırım yapmaya başlayanların yüzde 71'i kadınlardan oluştu.
• 4 ila 12 aylık yatırım deneyimine sahip katılımcıların yüzde 67'si 18-33 yaş grubunda yer aldı.

Bu veriler, kadınların ve gençlerin yatırım piyasalarındaki ağırlığının giderek arttığını ortaya koyuyor.

Finansal Başarıda En Önemli Unsur Ne?

Katılımcılara göre finansal başarıyı belirleyen en önemli faktörler şöyle sıralandı:

• %27: Bilgi ve analiz
• %25: Doğru zamanlama
• %24: Sabır ve disiplin

Uzmanlardan Borsa ve Altın Yorumu

Portföy Yöneticisi Altuğ Özaslan, kısa vadede TL mevduatın cazibesini koruyabileceğini ancak orta ve uzun vadede Borsa İstanbul'un önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.

BBVA MENA ve Türkiye Stratejisti Tufan Cömert ise altının uzun vadeli yatırımcılar için portföy çeşitlendirme amacıyla değerlendirilebileceğini, tek başına yüksek kazanç beklentisiyle alınmaması gerektiğini ifade etti.

ABD'deki üretim kapasitesini genişletmek amacıyla yapılması planlanan 100 milyar dolar değerindeki ek yatırıma ilişkin Wei, bunun 'güçlü ve uzun vadeli talebi' desteklemek için yapıldığını kaydetti.

Wei, söz konusu yatırımın, ABD'deki yarı iletken alanının gelişimini teşvik etmeye, tedarik zincirini güçlendirmeye ve bu sektördeki iş imkanlarını desteklemeye yardımcı olacağına inandıklarını belirtti.

Nvidia ve Apple'ın önemli tedarikçileri arasında yer alan TSMC, Mart 2025'te yaptığı açıklamada, ABD'deki yatırımını 165 milyar dolara çıkararak yapay zeka teknolojisinin geleceğine güç vermeyi planladığını belirtmişti.

Muhabir: Damla Delialioğlu

Sektörün 2025'in ocak-haziran döneminde 1 milyar 482 milyon 440 bin dolar olan dış satımı, bu yılın aynı döneminde 1 milyar 727 milyon 23 bin dolara yükseldi.

Bu süreçte sektör temsilcileri 60 ülkeye otobüs, minibüs ve midibüs gönderdi.

Ocak-haziran döneminde en fazla otobüs, minibüs ve midibüs ihracatı yapılan ülke Fransa oldu.

Fransa'ya otobüs, minibüs ve midibüs ihracatı yüzde 8,4 artışla 278 milyon 813 bin dolardan 302 milyon 253 bin dolara çıktı.

İkinci sıradaki Almanya'ya otobüs, minibüs ve midibüs ihracatı ocak-haziran döneminde, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,9 yükselişle 233 milyon 602 bin dolardan 247 milyon 285 bin dolara ulaştı.

Sektör temsilcilerinin üçüncü sıradaki İtalya'ya gerçekleştirdikleri ihracat ise geçen ocak-haziran döneminde 118 milyon 19 bin dolarken, bu yılın aynı döneminde yüzde 54,6 artışla 182 milyon 493 bin dolar oldu.

İspanya yüzde 25 artış ve 85 milyon 807 bin dolarla dördüncü ve Birleşik Krallık ise yüzde 27 düşüş ve 83 milyon 203 bin dolarla beşinci sırada yer aldı.

Romanya'ya otobüs, minibüs ve midibüs ihracatı, yüzde 36,3 yükselişle 59 milyon 306 bin dolardan 80 milyon 839 bin dolara ulaştı. Romanya yılın ilk yarısında en çok otobüs, minibüs ve midibüs ihracatı yapılan altıncı pazar oldu.

Yedinci sırada bulunan Polonya'ya otobüs ihracatı yüzde 11,6 düşüşle 84 milyon 739 bin dolardan 74 milyon 866 bin dolara geriledi.

Yılın ilk yarısında, 2025'in aynı dönemine göre ABD yüzde 32,8'lik artış ve 66 milyon 170 bin dolarla sekizinci, Portekiz yüzde 50'lik yükseliş ve 48 milyon 193 bin dolarla dokuzuncu ve Çekya da yüzde 136,3'lük artış ve 46 milyon 516 bin dolarla onuncu ülke olarak kayıtlara geçti.

Öte yandan, geçen yılın aynı döneminde ihracat yapılmayan Nijerya'ya bu yılın ilk altı ayında 16 milyon 169 bin dolarlık otobüs, minibüs ve midibüs satışı gerçekleştirildi.

Muhabir: Cem Şan

Bayraktar, yaklaşık 101 kilometre uzunluğunda olacak hattın 97 kilometresinin denizden, 4 kilometresinin karadan geçeceğini belirterek, Anamur ile Teknecik arasında 2 adet 22 inçlik boru hattı inşa edilmesinin planlandığını ifade etmişti. Hattın çift yönlü tasarlanacağını dile getiren Bayraktar, gelecekte adada üretilebilecek doğal gazın Türkiye'ye, buradan da Avrupa'ya taşınmasına imkan sağlayacak şekilde dizayn edileceğini söylemişti.

Uzmanlara göre, çift yönlü tasarlanan boru hattı, KKTC'nin doğal gaz ihtiyacının ötesinde kapasite sunarken projenin hayata geçmesi halinde Doğu Akdeniz gazı için yeni ihracat rotalarının önünü açabilir.

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü Kıdemli Misafir Araştırma Görevlisi Julian Bowden, projenin oldukça önemli olabileceğini, 2 hattın toplam kapasitesinin KKTC'nin potansiyel doğal gaz talebini aşacağını söyledi.

Bowden, boru hatlarının büyüklüğü ve çift yönlü tasarlanmasının projeyle yalnızca KKTC'ye doğal gaz arzının değil, adadan Türkiye'ye doğal gaz ihracatının da hedeflendiğini gösterdiğini belirterek, 'Boru hatlarının özellikleri dikkate alındığında, burada açıkça öngörülen şeyin Kıbrıs'tan Türkiye'ye doğal gaz ihracatı olduğu anlaşılıyor.' dedi.

Projenin henüz başlangıç aşamasında bulunduğunu ifade eden Bowden, planlama, inşaat ve ticari düzenlemelere ilişkin müzakere süreçleri dikkate alındığında hattın 2030'dan önce hayata geçirilmesinin mümkün görünmeyebileceğini dile getirdi.

Doğu Akdeniz doğal gaz piyasasında İsrail ile Mısır arasında karşılıklı bir bağımlılık bulunduğunu belirten Bowden, İsrail'in doğal gaz fazlasına, Mısır'ın ise doğal gaz açığına sahip olması nedeniyle iki ülke arasındaki gaz ticaretinin mevcut piyasa yapısının temelini oluşturduğunu söyledi.

Bowden, 'İsrail'in doğal gaz fazlası bulunurken, Mısır doğal gaz açığı veren bir ülke. Bu nedenle İsrail için doğal bir ihracat seçeneği, Mısır için ise doğal bir ithalat seçeneği, gazın İsrail'den Mısır'a akması. İsrail açısından sorun, Mısır dışında başka bir ihracat alternatifinin bulunmaması. Bu nedenle İsrail, gazını alması konusunda Mısır'a bağımlı. Burada karşılıklı bir bağımlılık söz konusu. İsrail pazara ihtiyaç duyarken, Mısır da doğal gaz arzına ihtiyaç duymakta. Yani şu anda İsrail için fiilen yalnızca tek bir seçenek var ve o da Mısır.' diye konuştu.

Mısır'ın doğal gaz açığı nedeniyle artık LNG ihracatı yapmadığına, bu durumun İsrail'in de Mısır'daki LNG tesislerine erişimini sınırlandırdığına işaret eden Bowden, 'Çünkü Mısır'ın hem boru hattıyla İsrail'den gelen gaza hem de uluslararası piyasadan LNG ithalatına ihtiyacı bulunuyor. Kıbrıs gazı da şu anda bölgedeki doğal gaz açığı bulunan pazar olan Mısır'a yönlendiriliyor. Kıbrıs gazının bir kısmı LNG tesislerine gidebilir, ancak bunun ticari olarak nasıl gerçekleştirileceği henüz net değil. Bugün Mısır bir LNG ihracat merkezi değildir. Aksine, doğal gaz açığı nedeniyle LNG ithal etmektedir.' dedi.

Bowden, Türkiye bağlantılı bir doğal gaz hattı kurulmasının bölgede önemli etkiler yaratabileceğini, yeni ihracat imkanları oluşturabileceğini ve yeni doğal gaz aramalarını teşvik edebileceğini dile getirerek şu değerlendirmede bulundu:

'Eğer Türkiye ile bağlantılı bir boru hattı kurulabilirse, bu bölge açısından dönüştürücü nitelikte bir altyapı yatırımı olur. İsrail ve ada için çok daha fazla ihracat seçeneği yaratır. Muhtemelen yeni doğal gaz arama faaliyetlerini de teşvik eder. Ancak Doğu Akdeniz'in yeni bir döneme girdiğini düşünmüyorum. Hala eski dönemdeyiz. Mısır bölgenin en büyük pazarı olmaya devam ediyor, bu pazar doğal gaz açığı veriyor ve İsrail'den, artık Kıbrıs'tan da doğal gaz çekiyor. Türkiye ile KKTC'yi birbirine bağlayacak bir boru hattı ise bölgedeki piyasa görünümünü köklü biçimde değiştirecektir. Ayrıca bu proje, Türkiye'nin bölgesel bir doğal gaz ticaret merkezi olma hedefinin inşasında önemli bir yapı taşı olacaktır.'

Akdeniz Enerji ve İklim Örgütü Petrol ve Gaz Direktörü Sohbet Karbuz da Türkiye ile KKTC arasında planlanan doğal gaz boru hattının mevcut ihracat alternatiflerine göre bazı ticari avantajlar sağlayabileceğini söyledi.

Bölgede üretilen gazın Avrupa pazarlarına ulaştırılması açısından KKTC ve Türkiye güzergahının coğrafi ve ekonomik açıdan öne çıkabileceğini belirten Karbuz, 'Ayrıca, Doğu Akdeniz'de ileride yeni keşiflerin (örneğin Lübnan açıklarında) devreye girmesi halinde bu kaynakların da aynı sistem üzerinden Avrupa'ya taşınması teorik olarak mümkün olabilir.' dedi.

Karbuz, bunun Avrupa'nın LNG spot piyasalarına bağımlılığını azaltabilecek bir potansiyel taşıdığını, ancak mevcut ticari yapı ve sözleşmeler nedeniyle bugün için böyle bir senaryonun uygulanmasının zor göründüğünü belirtti.

Bölgesel bir doğal gaz koridorunun oluşturulmasının önündeki en önemli engelin siyasi faktörler olduğuna işaret eden Karbuz, Kıbrıs meselesinin çözümsüzlüğünün bu süreçte temel kısıt olmaya devam ettiğini vurguladı.

Karbuz, taraflar arasında uzlaşı sağlanması ve ortak işletim mekanizmasının kurulması halinde Doğu Akdeniz gazının Avrupa'ya taşınmasına yönelik daha kapsayıcı bir işbirliği zemininin oluşabileceğini belirterek şunları kaydetti:

'Bölgede hem arama faaliyetleri hem de lisans ihaleleri hız kesmeden devam ediyor. Hatta bir petrol ve gaz arama fırtınası esiyor. Bu amaçla hemen hemen her ülkede petrol ve gaz arama ihaleleri düzenlenmekte veya ikili olarak uluslararası şirketlerle müzakereler yapılmakta. Yani uluslararası şirketlerle yürütülen müzakereler, keşif odaklı rekabetin sürdüğüne işaret ediyor. Kısa ve orta vadede bölgesel gaz akışının yönünü belirleyen ana unsur altyapıdan ziyade piyasa dinamikleri olmaya devam edecek. Özellikle Mısır'ın süregelen arz açığı, ülkeyi Doğu Akdeniz gazı için başlıca alıcı konumunda tutuyor. Şu anda yapımı devam eden veya yeni tamamlanmış tüm ihracat altyapısı Mısır'a İsrail ve Güney Kıbrıs gazını aktarma yönünde. Dolayısıyla Mısır, doğal gaz arz sıkıntısı ortadan kalkana kadar bölgedeki gazın müşterisi olmaya devam edecek.'

Muhabir: Ebru Şengül Cevrioğlu

Makroekonomik göstergelerde belirli bir iyileşmenin söz konusu olduğuna işaret eden Aydın, reel sektör açısından aynı hızda bir rahatlamadan bahsetmenin henüz mümkün olmadığını ve toparlanma için biraz daha sabırlı olunması gerektiğini ifade etti.

Aydın, üretici, sanayici ve ihracatçının yüksek finansman maliyetleri ve faiz oranlarının yanı sıra artan işletme giderleriyle mücadele ettiğine dikkati çekerek, 'Özellikle KOBİ'ler açısından nakit akışı yılın ilk yarısında karşımıza çıkan sorunlardan.' diye konuştu.

Makro ekonomik dengelerde sağlanan iyileşmenin üretim, istihdam ve yatırımlara daha belirgin şekilde yansımasını beklediklerini belirten Aydın, küresel ekonominin, Türkiye'nin yakın coğrafyasında yaşanan savaşların olumsuz etkileriyle karşı karşıya olduğunu, son dönemde yapılan ılımlı açıklamalarla piyasalarda kısmi bir sakinleşme gözlense de güven ortamının tesis edilmesi için somut adımların atılmasının kritik önem taşıdığını anlattı.

Orhan Aydın, yılın ilk yarısına ilişkin verilerin makro finansal istikrarın güçlendiğine işaret ettiğini belirterek, bu sürecin yüksek finansman maliyetleri altında faaliyet gösteren üreticiler üzerinde baskı oluşturmaması için destekleyici ve seçici kredi adımlarının hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.

Reel sektörün şu anda en temel probleminin finansmana erişim olduğunu vurgulayan Aydın, 'Finansmana erişimin zorlaşması ve maliyetinin yükselmesi yatırım iştahını doğrudan etkiliyor. Bunun yanında enerji maliyetleri, işçilik giderleri ve finansman yükü üretim maliyetlerini artırıyor.' açıklamasını yaptı.

Aydın, enflasyonla mücadelenin ülke açısından vazgeçilmez olduğunun altını çizerek, 'Ancak bu süreç yürütülürken üretim ekonomisinin zarar görmemesi gerekiyor. Üreten, ihracat yapan ve istihdam sağlayan firmalara yönelik daha seçici ve destekleyici finansman modellerinin geliştirilmesi büyük önem taşıyor.' dedi.

Üretim yapmak isteyen ve bu bağlamda yatırımı düşünen işletmelerin önünün açılması gerektiğine işaret eden Aydın, 'Bu işletmelerin yüksek faizle uğraşmadan uygun, geri ödenebilir oranlarda finansal koşullara kavuşmaları sağlanmalıdır.' diye konuştu.

ASKON Genel Başkanı Aydın, Türkiye'nin geçici makro istikrar kazanımlarını kalıcı kılabilmesi ve yeniden üretim ile yatırım odaklı bir büyüme patikasına girebilmesi için belirli yapısal adımların gerektiğini söyledi.

Türkiye'nin üretimdeki gücüne işaret eden Aydın, 'Bunu daha ileriye taşımak için yatırım ortamını güçlendirecek yapısal reformlara ihtiyaç var. Özellikle yatırım finansmanının kolaylaştırılması, sanayicinin üzerindeki maliyet baskısının azaltılması, yüksek katma değerli üretimin teşvik edilmesi ve mesleki eğitimin güçlendirilmesi öncelikler arasında yer almalıdır.' değerlendirmesinde bulundu.

Aydın, öngörülebilir ekonomi politikaları ve yatırımcının uzun vadeli plan yapabileceği istikrarlı bir ortam oluşturulmasının büyük önem taşıdığını kaydederek, 'Tüm bunların yanı sıra ihracat artarken ithalatın da yükselmesini önlemek adına, imalat sanayisinde dışa bağımlı olunan ara mallarının yurt içinde üretilmesini sağlayacak mikro reformlar da hayata geçirilmelidir.' şeklinde konuştu.

Orhan Aydın, global anlamda artık dijitalleşme ve yapay zeka ekseninde yeni bir rekabet dönemine girildiğini belirterek, Türk iş dünyasında bu dönüşümü yakından takip eden ve önemli yatırımlar yapan firmaların olduğunu ve özellikle KOBİ'lerin bu dönüşüm için daha fazla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Küresel ticaret ve yatırım zincirlerinde 'ABD-Çin rekabetinin getirdiği korumacılık, Avrupa'nın yeni sanayi politikaları ve artan bölgesel jeopolitik risklerle' her şeyin adeta yeniden tasarlandığını anlatan Aydın, bu kırılgan küresel konjonktürün Türkiye için hem ciddi riskler hem de stratejik pazar kazanımları vadettiğini söyledi.

Aydın, 'Bu bağlamda Türkiye genç nüfusu, güçlü sanayi altyapısı, stratejik konumu ve lojistik avantajıyla bu süreçten olumlu ayrışabilecek ülkelerden biridir. Doğru politikalarla ülkemiz Avrupa, Orta Doğu, Afrika ve Türk Cumhuriyetleri arasında çok önemli bir üretim ve lojistik merkezi haline gelebilir.' dedi.

Orhan Aydın, batılı dev şirketlerin üretimi 'yakın ve dost' ülkelere kaydırma isteğine değinerek, Türkiye'nin güçlü sanayi altyapısı, G20 ekonomisi olması ve lojistik merkez olma potansiyeliyle Avrupa ve Orta Doğu için en güvenli bölgesel limanlardan biri olarak öne çıktığını vurguladı.

Çok uluslu şirketlerin bölgesel yönetim, finans ve lojistik merkezlerini Türkiye'ye taşıması için yasal öngörülebilirlik ve tahkim altyapısının güçlendirilmesine devam edilmesi gerektiğini kaydeden Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Yılın ikinci yarısında küresel ekonomide toparlanmanın hız kazanması halinde ihracat yeniden ivme kazanacak. Türkiye, üretim kapasitesiyle büyümesini sürdürebilecek güçlü bir ekonomiye sahiptir. Yıl sonu hedefleri bağlamında TCMB'nin politika faizinde kademeli indirim sürecini başlatması, kredi musluklarının biraz daha açılması, yüksek teknoloji, ihracat ve ara malı yerlileştirme yatırımlarına yönelik düşük maliyetli fonlama imkanlarının genişletilmesi, imalatçı ve KOBİ'lerin işletme sermayesi ihtiyaçlarına göre daha esnek faiz ve vade yapılarıyla Kredi Garanti Fonunun (KGF) revize edilmesi, Yeşil Dönüşüm ve AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasına uyum sağlayacak şirketlere yönelik hibe ve danışmanlık finansmanlarının sağlanması gibi adımları bekliyoruz.'

ASKON Genel Başkanı Aydın, AB'nin tedarik zincirlerini çeşitlendirme politikasının Türkiye için önemli fırsatlar sunduğunu belirterek, mevcut sanayi entegrasyonu sayesinde Avrupalı üreticiler için en güçlü ve maliyetlere alternatif tedarik limanı konumunda olduklarını anlattı.

Bu fırsatın iyi değerlendirilmesi halinde AB üretim hatlarının bir kısmının Türkiye'ye kaydırılabileceğini dile getiren Aydın, sözlerini şöyle tamamladı:

'Gümrük Birliğinin güncellenmesi ticari olduğu gibi artık stratejik de bir zorunluluktur. Hiç şüphesiz 1996 tarihli mevcut Gümrük Birliği, günümüzün dijital ve küresel ticaret ihtiyaçlarına cevap verememektedir. Türkiye, Avrupa'nın güvenilir üretim ortağıdır. Bu avantajın iyi değerlendirilmesi halinde karşılıklı ticaret hacminin çok daha yüksek seviyelere ulaşacağına inanıyoruz. Türkiye'nin en büyük gücü girişimci insan kaynağıdır. Bizler üretmeye, yatırım yapmaya ve istihdam oluşturmaya devam edeceğiz.'

Muhabir: Yunus Türk

Araştırmacılar yapılan detaylı incelemeler sonucu maymunun, daha önce bilim dünyasında tanımlanmamış bir türe ait olduğunu tespit etti.

Bilim insanları, ülkenin biyolojik çeşitliliğine atıfla 'Colobus congoensis' adını verdikleri maymunun, son 75 yılda Afrika kıtasında keşfedilen beşinci maymun türü olduğunu vurguladı.

Yaklaşık 7 kilogram ağırlığındaki maymunun, siyah kürke, pembeye çalan turuncu renkte dudaklara ve göz çevresinde gri renkte bir bölgeye sahip olduğunu aktaran araştırmacılar, kolobus maymunları grubuna ait bu türün, aynı gruptaki diğer maymunlardan farklı olarak kükremeyi andıran sesler çıkardığını ve bu seslerin türü ayırt eden özelliklerden biri olduğunu kaydetti.

Muhabir: Zeynep Katre Oran

Ziyaretin ardından değerlendirmelerde bulunan İl Başkanı Nazmi Kıymacı, şu ifadeleri kullandı:

“Yaşanan elim olaydan büyük üzüntü duyduk. Hassa İlçe Yönetim Kurulu Üyemiz Mehmet Kuşçu’nun sağlık durumunun her geçen gün iyiye gitmesi en büyük temennimizdir. Kendisine Cenab-ı Allah’tan acil şifalar diliyor, en kısa sürede sağlığına kavuşmasını temenni ediyorum. Bu süreçte Mehmet Kuşçu kardeşimizin ve kıymetli ailesinin yanında olmaya devam edeceğiz. Olayla ilgili yürütülen adli sürecin hukuk devleti ilkeleri çerçevesinde titizlikle yürütüleceğine inanıyor, süreci yakından takip ediyoruz.

Anahtar Parti Hatay İl Başkanlığı olarak, Hassa İlçe Yönetim Kurulu Üyemiz Mehmet Kuşçu’ya bir kez daha geçmiş olsun dileklerimizi iletiyor, tedavi sürecinin başarıyla tamamlanmasını temenni ediyor; adaletin hukuk çerçevesinde tecelli edeceğine olan inancımızı kamuoyuyla paylaşıyoruz."

Üniversiteden yapılan açıklamada görüşlerine yer verilen Şahin, tercih dönemine ilişkin sağlık alanında eğitim almayı düşünen gençlere yönelik değerlendirmelerde bulundu.

Şahin, sağlık eğitiminin, meslek edinme sürecinin yanı sıra insan hayatına, topluma ve bilimin gelişimine doğrudan katkı sunan stratejik bir tercih olduğunu aktardı.

Dünyada sağlık sistemlerinin hızlı bir dönüşümden geçtiğini vurgulayan Şahin, 'Yaşlanan nüfus, kronik hastalıkların artışı, dijital sağlık uygulamaları, yapay zeka destekli tanı ve tedavi süreçleri, biyoteknoloji, ilaç geliştirme, rehabilitasyon, ağız ve diş sağlığı hizmetleriyle koruyucu sağlık yaklaşımları bu dönüşümün temel başlıkları arasında yer alıyor.' ifadelerini kullandı.

Şahin, sağlık alanını tercih edecek gençlerin bu süreci yalnızca 'popüler meslek' algısıyla değil uzun vadeli yetkinlik kazanımı ve toplumsal sorumluluk perspektifiyle değerlendirmesi gerektiğini aktararak şunları kaydetti:

'Bugünün sağlık profesyonelinden beklenen nitelikler geçmişe göre önemli ölçüde değişti. Alan bilgisi artık tek başına yeterli değil. Bilimsel düşünme, kanıta dayalı karar verme, ekip çalışması, iletişim becerisi, etik duyarlılık, dijital okuryazarlık, araştırma kültürü ve yaşam boyu öğrenme kapasitesi sağlık mesleklerinin vazgeçilmez bileşenleri haline geldi.'

- 'Sağlık temalı üniversiteler özel konuma sahip'

Şahin, sağlık temalı üniversitelerin söz konusu süreçte özel konuma sahip olduğunu vurgulayarak, tıp, diş hekimliği, eczacılık, sağlık bilimleri, spor bilimleri, sağlık hizmetleri ve lisansüstü eğitim alanlarının aynı ekosistemde yer almasının öğrencilere disiplinler arası düşünme, birlikte üretme ve sağlık sistemini bütüncül biçimde anlama imkanı sunduğunu ifade etti.

Lokman Hekim Üniversitesi'nin sağlık alanındaki akademik birikimi, uygulama odaklı eğitim yaklaşımı ve araştırma kapasitesini geliştirme hedefiyle öğrencilerini geleceğin sağlık sistemine hazırlamayı amaçladığını belirten Şahin, 'Üniversitemizin sağlık temalı yapısı, öğrencilere mesleki bilginin yanı sıra sağlık hizmetleri yönetimi, kalite süreçleri, hasta güvenliği, dijital dönüşüm, bilimsel araştırma ve toplumsal sağlık sorumluluğu alanlarında da farkındalık kazandırıyor.' değerlendirmesini yaptı.

Şahin, tercih yapacak adaylar için kritik sorunun yalnızca 'Hangi bölümü seçmeliyim?' olmadığına dikkati çekerek şu ifadeleri kullandı:

'Gençlerin kendilerine asıl sorması gereken soru, 'Gelecekte nasıl bir sağlık profesyoneli olmak istiyorum?' sorusudur. Sağlık alanı, insana doğrudan dokunan, sürekli gelişim gerektiren, toplumsal karşılığı yüksek ve mesleki anlamı güçlü bir alandır. Geleceğin sağlık sistemi, yalnızca tedavi eden değil, hastalığı önleyen, teknolojiyi doğru kullanan, veriye dayalı karar alan, etik ilkelere bağlı kalan ve insan odaklı yaklaşımı koruyan profesyonellere ihtiyaç duyacak. Sağlık eğitimi gençler için geleceğin en stratejik tercihlerinden biri olmayı sürdürecektir.'

Aynı kaynağa göre, İsrail içinde uçakların taşınması önerilen diğer askeri üsler oldukça sıkışık durumda ve Pentagon'un güvenlik ile operasyonel standartlarını karşılamıyor.

Bu durum, acil bir kriz anında uçakların anında tam operasyonel kapasiteye ulaşmasını zorlaştırıyor.

Sonuç olarak, Amerikan askeri temsilcileri Ben-Gurion Havalimanı'nda kalmak zorunda olduklarını net bir dille ifade etti.

Mevcut kriz, Ulaştırma Bakanlığı ile güvenlik bürokrasisi arasında bir süredir yaşanan gerilimin ardından patlak verdi.

Bu gelişme üzerine Başbakan Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz'ın konuyu doğrudan ele alması bekleniyor.

Böylelikle Pentagon'un, sivil uçuşları aksattığı gerekçesiyle sunulan alternatif askeri üsleri güvenlik standartlarına uymadığı için reddetmesiyle uçakların park sorunu Başbakan'ın müdahalesini gerektiren diplomatik bir krize dönüştü.

ABD'nin Ben-Gurion Havalimanı'nı kullanma talebi, Amerikan ordusunun Basra Körfezi'ndeki üslerine yönelik olası bir saldırı dahil bölgedeki 'en kötü senaryolara' hazırlık yapma ihtiyacından kaynaklanıyor.

ABD ordusu şu anda havalimanında kalma konusunda ısrar ediyor.

İsrail'in dünyaya açılan kapısı niteliğindeki Tel Aviv Ben-Gurion Havalimanı'nda askeri uçakların seyahat sezonunun hareketlendiği dönemde ticari uçuşları aksatacağı, havalimanının kapasitesini düşüreceği eleştirisi İsrail basınında yer almıştı.

Ulaştırma Bakanı Miri Regev, yaz tatili sezonunun en yoğun olduğu bu dönemde sivil uçuş takviminin zarar görmesini engellemek amacıyla, yakıt ikmal uçaklarının havalimanından kaldırılmasını ve sayılarının 20 ile sınırlandırılmasını daha önce talep etmişti.

İsrail ordusu ise, Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir'in de desteğiyle, uçakların Necef Çölü'ndeki hava üslerine taşınmasına karşı çıkmıştı.

ABD'nin İran ile tırmanan gerilim nedeniyle İsrail'in başkenti Tel Aviv'deki Ben Gurion Havalimanı'nda konuşlu askeri tanker uçaklarının tahliyesini askıya aldığı duyurulmuştu.

İran ile sağlanan ateşkes ve mutabakat sonrası yakıt ikmal uçaklarını Avrupa'ya gönderen ABD, İran'a saldırılarının yeniden başlamasının ardından tekrar İsrail ve Orta Doğu'ya konuşlandırmıştı.

Muhabir: Muhammet Nazım Taşcı

Lin, bu konudan haberdar olduklarını belirterek 'Uluslararası ilişkilerde güç kullanılması ya da tehdidi, Birleşmiş Milletler Şartı'nın ciddi ihlalidir ve küresel ile bölgesel barış ve istikrarı tehlikeye atmaktadır. Çin buna kesinlikle karşı çıkmaktadır.' ifadesini kullandı.

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda, 'ABD'nin Küba'ya uyguladığı ekonomik, ticari ve mali ambargonun sona erdirilmesinin gerekliliği' başlığıyla düz​​​​​​​enlenen toplantının devam etmesi için varılan oy birliğinin, 'Havana yönetimine uluslararası desteği gösterir nitelikte olduğunu' dile getiren Lin, şunları kaydetti:

'ABD'nin, Küba'ya yönelik askeri tehditlerini ve her türlü ablukasını derhal sonlandırması gerekmektedir. Çin, Küba'nın ulusal egemenliğini korumaya yönelik ve dış müdahaleye karşı tutumunu sürdürecektir.'

CBS News'ün haberinde Pentagon'un, İran ile gerilim sürerken Küba'ya yönelik hareket planı seçeneklerini 'sessizce' gözden geçirdiği iddia edilmişti.

Muhabir: Aynur Şeyma Asan

Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürü Erhan Karakaya, konuya ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, dünyanın en büyük organizasyonlarından birinin Ankara'da yapılmasının kent açısından önemli bir kazanım olduğunu söyledi.

Başkentin konaklama altyapısının bu ölçekteki organizasyonları rahatlıkla karşılayabilecek kapasiteye sahip olduğunu belirten Karakaya, otellerden küçük esnafa kadar tüm sektör temsilcilerinin organizasyonu başarıyla yönettiğini, yüksek misafir memnuniyetiyle zirvenin tamamlandığını ifade etti.

Karakaya, zirve sürecinde devlet başkanları, uluslararası basın mensupları ve Savunma Sanayi Forumu katılımcıları için üç ayrı planlama yürüttüklerini aktararak, Cumhurbaşkanlığı ve Dışişleri Bakanlığının koordinasyonunda otellerde ayrı çalışma grupları oluşturulduğunu kaydetti.

Organizasyon için 23 otelin planlandığını, bunların büyük bölümünün 5 yıldızlı tesislerden oluştuğunu belirten Karakaya, koordinasyon kapsamındaki otellerde yaklaşık 5 bin 500 misafirin ağırlandığını, diğer oteller de dahil edildiğinde kent genelinde zirve sürecinde ağırlanan yabancı misafir sayısının yaklaşık 7 bin olduğunu bildirdi.

Karakaya, şunları dile getirdi:

'Ankara, uluslararası zirvelere ev sahipliği yapma kapasitesine sahip. Türk misafirperverliğini de bu zirvede bir kez daha göstermiş olduk. 23 otel ölçeğinde yaklaşık 600 milyon liralık gelir elde edildi. Buna yeme içme sektörü, küçük esnaf, alışveriş merkezleri ve diğer ticari hareketlilik de eklendiğinde 1-8 Temmuz döneminde toplam ekonomik katkı 800-900 milyon liraya ulaştı. Bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık 6 katlık artış anlamına geliyor. Bu tarz zirvelerde böyle gelir artışı normaldir.'

Uluslararası organizasyonların yalnızca kısa vadeli ekonomik katkı sağlamadığını vurgulayan Karakaya, bu tür zirvelerin Ankara'nın uluslararası tanıtımına katkı sunduğunu ve yeni turizm yatırımlarını teşvik edeceğini belirtti.

Karakaya, kentin daha fazla nitelikli konaklama tesisine kavuşmasının uluslararası organizasyonlar açısından önemine işaret etti.

Karakaya, zirve kapsamında Ankara'ya gelen yabancı basın mensupları ve delegasyonlar için Ankara Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü olarak İngilizce ve Türkçe tanıtım broşürleri hazırlayarak dağıttıklarını ve bu broşürlerin QR kodlu, teknolojiyle uyumlu olduğunu söyledi.

Yoğun programa rağmen bazı konukların Ankara Kalesi, Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve diğer tarihi mekanları ziyaret ettiğini, kent esnafından alışveriş yaptığını da anımsatan Karakaya, ekimde düzenlenecek 13. Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Zirvesi için hazırlıkların başladığını aktardı.

Türk Dünyası Kültür Başkenti olan Ankara'nın bu ünvanının 13. Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Zirvesi ile taçlanmış olacağını belirten Karakaya, başkentin uluslararası organizasyonlara ev sahipliği yapabilecek altyapı ve tecrübeye sahip olduğunu sözlerine ekledi.

Muhabir: Yasemin Kalyoncuoğlu

Yeni sistemle kripto varlık hizmet sağlayıcılarının sistemlerinde tutulan işlem ve bakiye bilgileri ile portföy ve yatırımcı verileri MKK güvencesiyle kayıt altına alınırken, söz konusu verilere ilişkin detaylı analiz ve raporlama yapılmasına imkan sağlayan kapsamlı bir altyapı da devreye alınmış oldu.

İlerleyen dönemde MKK'nin Veri Analiz Platformu (VAP) üzerinde KVMKS'de yer alan verilerin daha detaylı paylaşılması da planlanıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen MKK Genel Müdürü ve Yönetim Kurulu Üyesi Ekrem Arıkan, kripto varlıkların regülasyonunda dünyaya örnek teşkil edecek nitelikte geliştirdikleri KVMKS ile merkezi bir ihraç sürecine ve kayıt sistemine tabi olmayan kripto varlıklara ilişkin bilgileri geçen yıldan bu yana MKK sistemlerinde kayıt altına almaya başladıklarını anımsattı.

Bu kayıtlar sonucunda oluşan piyasa verilerinin ilgili kurumların kullanımına sunulacak şekilde analiz edildiğini ve kamuoyu ile paylaşılabilecek nitelikte olması halinde yayıma hazır hale getirildiğini kaydeden Arıkan, 'MKK olarak Veri Depolama Kuruluşu rolümüzle üstlendiğimiz sorumluluk ve gözettiğimiz kamu yararı doğrultusunda söz konusu verileri şeffaflık ilkesi çerçevesinde tüm piyasa katılımcılarının erişimine sunmaya başladık. Böylece çokça merak edilen kripto piyasalardaki gelişmelerin MKK güvencesiyle takip edilmesini sağlayacağız.' açıklamasında bulundu.

Ekrem Arıkan, 15 Temmuz itibarıyla toplam 53 KVHS'nin MKK nezdindeki üyelik süreçlerini başarıyla tamamladığını kaydederek, şu ifadeleri kullandı:

'KVHS'ler tarafından KVMKS'ye bildirilen verilere göre, platformlarda bugüne kadar işlem gerçekleştiren toplam yatırımcı sayısı yaklaşık 5,6 milyon seviyesindedir. İlk kez KVMKS aracılığıyla MKK'den sicil numarası alan yeni yatırımcı sayısı 797 bin 696 olurken, önceden MKK'de kayıtlı yatırımcı sayısı ise yaklaşık 4,8 milyondur. Platformlardan edinilen verilere göre kripto varlıklara yatırım yapmış tüm yatırımcıların yaklaşık 3,2 milyonu bugün bakiyeli yatırımcıdır. Bakiyelerde yaklaşık 1500 farklı kripto varlık bulunurken, bunların işlem gördüğü son fiyatlara göre piyasa değeri 140,76 milyar lira seviyesindedir. Bu veriler, bugün itibarıyla geçerli olup, diğer piyasalarda olduğu gibi her gün piyasa kapanışında otomatik olarak güncellenerek MKK Piyasa Verileri ekranımızdan ertesi gün paylaşılmaktadır. Bu hesaplamalarda, KVHS'ler tarafından KVMKS üzerinden bildirilen veriler esas alınmaktadır.'

Muhabir: Uğur Aslanhan

Likya Birliği'nin en önemli kentlerinden Myra Antik Kenti, Aziz Nikolaos (Noel Baba) Kilisesi, Andriake Antik Kenti ve Likya Uygarlıkları Müzesi'nin yanı sıra Kekova, Batık Kent, Üçağız ve Kaleköy gibi tarihi ve doğal zenginliklere ev sahipliği yapan ilçede, yeni yatırımların turizm hareketliliğini artırarak ziyaretçi sayısına ve ilçe ekonomisine önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Demre Belediye Başkanı Fahri Duran, AA muhabirine, marinanın ilçeye önemli bir canlılık kazandırdığını belirterek, hemen yanında planlanan kruvaziyer limanının tamamlanmasının ardından ilçenin turizmde yeni bir döneme gireceğini ifade etti.

Kruvaziyer limanına ilişkin çalışmaların sürdüğünü kaydeden Duran, 'Devletimiz marinamızı hayata geçirdi. Marinamız ilçemize canlılık getirdi. Ayrıca marinamızın hemen yanında bir liman projemiz var. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımız tarafından projesi yapıldı, ÇED'leri alındı. Gerekli planların yapılmasının ardından limanımız hayata geçirilecek' dedi.

Limanının hizmete girmesiyle ilçedeki tarihi ve doğal değerlerin daha fazla ziyaretçiye ulaşacağını vurgulayan Duran, Demre'nin bu alanda önemli bir potansiyele sahip olduğunu dile getirdi.

Başkan Duran, 'Limanımız geldiği vakit ilçemizde ziyaret edilecek çok yer var. Myra Antik Kenti, Noel Baba Kilisesi, denizimiz, Kekova bölgemiz... İlçemiz kruvaziyer turizmi açısından çok önemli bir destinasyon haline gelecek.' diye konuştu.

Duran, marina ve kruvaziyer limanının ilçe ekonomisini de canlandıracağını belirterek, yatırımların Demre'nin tanınırlığını daha da artıracağını ifade etti.

Muhabir: Fatih Hepokur

Sektör ocak-haziran döneminde ise 7 milyar 980 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirirken, bu dönemde yüzde 1,6 geriledi.

Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmede bulunan İHKİB Başkanı Mustafa Paşahan, yılın ikinci yarısı için siparişlerin ivme kazanacağı beklentisiyle ihracattaki artışta iyimser olduklarını dile getirdi.

Paşahan, bu yılı 17 milyar dolar civarında ihracatla tamamlamayı öngördüklerini ifade ederek, 'Talep ve beklentilerimiz karşılanırsa 2027'de ihracatta daha yüksek bir performans sergileyerek yeniden 18,5 milyar doların üzerine çıkabiliriz.' diye konuştu.

Sektörün, Türkiye'de mücevher ve savunma sanayinin ardından kilogram başına ihracat değeri en yüksek üçüncü sektör konumunda olduğuna dikkati çeken Paşahan, Türkiye'nin kilogram başına ortalama ihracat değerinin 1,5 dolar civarındayken sektörün kilogram başına ortalama ihracat değerinin 18 dolar olduğunu hatırlattı.

Paşahan, gelecek yıl için kilogram başına ihracat değerine ilişkin, 'Markalı ihracatımıza paralel olarak kilogram başına değerde yüzde 10'luk bir artış hedefliyoruz.' dedi.

Hazır giyimin ağırlıklı olarak ihracata odaklanan bir sektör olduğunu ifade eden Paşahan, 2022'de 21,2 milyar dolarla en yüksek yıllık ihracat değerine ulaştıklarını ancak son dönemlerde rekabetçilik sorunları yaşadıklarını anlattı.

Paşahan, bu yılın ilk yarısında yaklaşık 8 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiklerini hatırlatarak, 'Dış ticarette cari fazla veren bir sektörüz. İhracatımızın kesintisiz üç yıldır daralmasına rağmen 2025'te 12 milyar dolardan fazla dış ticaret fazlası verdik. Bir başka ifadeyle geçen yıl ülkemize 12 milyar dolardan fazla net döviz kazandırdık.' diye konuştu.

İHKİB Başkanı Paşahan, hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün katma değerli üretimi, istihdamı ve ihracatı ile Türkiye'nin stratejik sektörleri arasında yer aldığını belirterek, 'Nisan 2026 verilerine göre, yaklaşık 35 bin firmamızda 502 bini aşkın çalışanımızla üretim yapıyoruz. Uzun yıllardır Avrupa'nın üçüncü büyük tedarikçisiyiz. Küresel ölçekte ise 6'ncı tedarikçi ülke konumundayız.' ifadelerini kullandı.

Moda endüstrisinde son yıllarda fiyat odaklı rekabette zorlanmakla birlikte kalite, tasarım gücü ve sosyal uygunluk kriterleri ve sürdürülebilirlik konusundaki artılarla Türkiye'nin rakiplerinden ayrıştığını dile getiren Paşahan, şunları kaydetti:

'Türkiye artık ucuz üretim ülkesi değil. Ucuz işçilik üzerinden Asya ülkeleriyle rekabet edemeyiz. Biz oyunu fiyatla değil, değerle kazanacağız. Satın alınabilir lüksün, hızın ve kalitenin adresi olacağız. Hazır giyim markalarımız, 100'ü aşkın ülkede binlerce mağaza ve satış noktası ile müşterileriyle buluşuyor. Bulunduğu ülkede pazar lider olan markalarımız var. Biz Türkiye'nin artık küresel ölçekte moda markası çıkaracak aşamaya geldiğine inanıyoruz. Bu anlayışla İHKİB bünyesinde Markalaşma Komitesi kurduk. Komitemiz, 'Turkish Apparel' algısının küresel ölçekte güçlendirilmesi, uluslararası pazarlarda agresif tanıtım ve iletişim, global alıcılarla doğrudan temas imkanlarını kullanarak markalarımızı küresel vitrine taşıyacak.'

Paşahan, dünyaca ünlü markaların Türkiye'yi, hız, adaptasyon yeteneği, esnek üretim kabiliyeti, düşük sipariş adetlerine hızla yanıt verebilmesi ve güçlü lojistik altyapısı nedeniyle tercih ettiklerini ifade etti.

Küresel tedarik zincirinde yakından tedarikin (nearshoring) giderek daha fazla önem kazandığını belirten Paşahan, 'Avrupa'ya olan coğrafi yakınlığımız, global markaların stok maliyetlerini ve ürünlerin rafta kalma riskini en aza indiriyor. Ayrıca Türkiye'nin pamuktan bitmiş ürüne tüm aşamalarda entegre tesis yapısı, karmaşık tasarımları hayata geçirebilme kapasitesi ve yeşil dönüşüm, sürdürülebilir üretim ve dijital dönüşüm konularındaki öncü adımları küresel pazardaki rekabet gücümüzü daha da artırıyor.' değerlendirmelerinde bulundu.

Paşahan, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre tekstil ve hazır giyim sektöründe 77 AR-GE ve 60 tasarım merkezinin faaliyet gösterdiğini, bunun yanı sıra resmi merkez statüsünde olmasa da kendi tasarım ekipleri ve modelhaneleriyle dünya markalarına her sezon özel koleksiyon ve kalıp çalışması sunan binlerce yetkin üreticinin sektörün temel gücünü oluşturduğunu söyledi.

Dünya markalarının tercihlerine değinen Paşahan, 'Dünya markaları sadece fason dikim yapan atölyeler yerine küresel moda trendlerini analiz edip kendi koleksiyonunu hazırlayan, 3D tasarım gibi güncel teknolojileri kullanan ve bitmiş ürünü tüm süreçleriyle tam paket olarak sunabilen firmalarla çalışmayı tercih ediyor.' diye konuştu.

Paşahan, sektörün rekabetçilik konusunda yaşadığı sorunlar olduğunu, sektörde maliyetlerin düşürülmesi için firmaların, 3 yıl süreyle Türkiye genelindeki hazır giyim yatırımlarının 6'ncı bölge teşviklerinden yararlandırılması gerektiğini belirterek, teşvikli bölgelerde süresi dolan veya dolmak üzere olan teşvik belgeleri için öncelikli ve acil olarak 10 yıl daha süre uzatımı sağlanması gerektiğini söyledi.

SGK primlerinin düşürülmesine yönelik çalışmaların yapılması ve sağlanan desteklerin artırılmasının da sektör için olumlu olacağını vurgulayan Paşahan, 'Sektör olarak talep ve beklentilerimizin karşılanması durumunda 2027'de hızlı bir toparlanma sağlayabiliriz, 2030'da sektörü çok farklı bir yere taşıyabiliriz.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Mücahit Enes Sevinç

Türkiye'nin raylı sistem işletmelerinin kullanmış oldukları araçların tamamına yakınında ASPİLSAN'ın raylı sistem batarya ürünlerinin bulunduğuna dikkati çeken Özdemir, özellikle Metro İstanbul projesindeki yerlilik hedeflerinin karşılanmasında şirket çözümlerinin kritik rol üstlendiğini dile getirdi.

Özdemir, mevcut ekosistemin ürettiği temel bileşenlerle karşılanamayan yerlilik hedeflerinin ASPİLSAN çözümleriyle aşıldığını belirterek, 'Biz, yerlilik oranına maddi anlamda büyük yüzdeyle destek sağlayan ve bu platformların önemli bir masraf kalemini oluşturan batarya konusunu yerlileştirdik. Şu anda ASPİLSAN Enerji, Türkiye'nin en büyük batarya üreticisi.' ifadesini kullandı.

Nikel-kadmiyum kimyasında sektörün tüm ihtiyaçlarını karşılayan farklı ürün çeşitleri bulunduğunu dile getiren Özdemir, sinterlenmiş nikel-kadmiyum bataryaların genellikle daha yüksek kalite gerektiren havacılık sektöründe kullanıldığını, bunun dışında paket tipi ve fiber tipi iki farklı çözümlerinin olduğunu belirtti.

Özdemir, fiber tipi ürünlerin hem kalitesi yüksek hem de fiyat açısından rekabetçi olduğunu ifade ederek, 'Fiber tipi ürünleri de genellikle raylı sistem taşımacılığında kullanıyoruz. Bunlarla birlikte yerlilik oranını büyük oranda artıran ve platformlardaki enerji bağımlılığını azaltan, onu ortadan kaldıran çözümleri fabrikamızda üretiyoruz. Bu ürün, Türkiye'de raylı sistem ağı geliştikçe daha fazla ihtiyaç duyulan bir masraf kalemi haline geldi.' diye konuştu.

Batarya ekosisteminin geliştiğini söyleyen Özdemir, yerlilik oranını artırarak demir yolu ekosisteminin gelişmesine katkıda bulunan Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii AŞ (TÜRASAŞ), Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) ve belediyelere teşekkür etti.

Özdemir, raylı sistemlerdeki bataryalarının yüksek ve düşük sıcaklıklarda, raylardaki yüksek titreşimler altında, tozdan, nemden ve sudan etkilenmeden çalışabilen son derece dayanıklı bir ürün portföyü olduğunu dile getirerek, 'Bugün büyük platformlarda ihtiyaç duyulan 1,5 tona kadar nikel-kadmiyum batarya çözümlerini üretiyoruz.' dedi.

Kara, deniz, hava ve raylı sistem platformları için çeşitli çözümler geliştirdiklerini söyleyen Özdemir, uzay pilleri üzerine yapılan AR-GE çalışmalarının yanı sıra raylı sistemlerde kullanılmak üzere daha yüksek enerji yoğunluklu ürünlerin sertifikalandırılması için de ayrı bir araştırma süreci yürüttüklerini bildirdi.

Elektrikli araç (EV) ve otobüs/minibüs gibi sivil projelere yönelik kapasitelerine ilişkin de bilgi veren Özdemir, halihazırda 65 kilovatsaatlik bir minibüs üzerinde çalışan batarya paketlerinin bulunduğunu belirtti.

İstenilen değer ve kimyada elektrikli araç bataryası prototip tasarımı ve üretimi yapabildiklerini dile getiren Özdemir, 'Yüksek miktarlarda seri üretim, elektrik bataryalarına, araç bataryalarına farklı yatırımları gerektiriyor. Ama ASPİLSAN Enerji için herhangi bir müşterimizin yüksek performans, bütçe, güvenlik kriterlerinde ihtiyaç duyduğu elektrikli araç bataryası tasarımı ve prototipini bütün test ve sertifikasyonuyla birlikte yapabilen bir şirketiz. Tasarımdan pilot ölçekte paket prototipinin geliştirilmesi, üretimi ve sertifika edilmesine kadar bütün süreci burada yapabiliyoruz.' diye konuştu.

ASPİLSAN Enerji'nin bir 'design house' (tasarım merkezi) olarak görev yaptığını belirten Özdemir, insanlı ve insansız kara araçları ile diğer askeri platformların ihtiyaç duyduğu özel çözümleri tasarladıklarını ve orduların gelecekteki gereksinimlerine göre özel üretimler yaptıklarını ifade etti.

Ahmet Turan Özdemir, askeri tarafta da elektrikli araç çözümlerinin arttığına dikkati çekerek, orduların 'yeşil dönüşüm' ihtiyacının altını çizdi.

Askeri uygulamalarda karbon ayak izini küçültmenin stratejik bir zorunluluk haline geldiğini ifade eden Özdemir, şu bilgileri verdi:

'Şu anda yüzde 2 olan karbon ayak izi, eğer önlem alınmazsa yakın zamanda yüzde 20'lere tırmanacak. Çünkü her yerde askeri uygulamalar için büyük yatırımların yapıldığı bir döneme girdik. Ülkeler harcamalarını çok büyük ölçekte artırdılar. Burada da en önemli bileşenlerden biri sahada daha fazla ayrık, daha fazla mobil, daha fazla sürü halinde çalışan cihazlar ve robotlar şekline dönüştü. Bunların önemli bir bileşeni de elektrikli araçlar. Çoğu zaman dinlenme modunda olan araçların içerideki iç şebekeyi beslemesi ve desteklemesi için içten yanmalı motoru çalıştırmayacak şekilde hibrit depolama çözümlerimiz mevcut. Ama yakın zamanda bunların hepsi elektrikli olacak.'

Gelişen teknolojiyle birlikte askeri elektrikli araçlarda sessizlik, güç, şarj sürelerinin kısalması ve ömür uzatımı gibi engellerin aşıldığını belirten Özdemir, sözlerini şöyle tamamladı:

'Ciddi bütçeler ayrılan projeler için bütçe, maliyet, performans hepsini karşılaştırıp koyduğumuz zaman biz müşterinin ihtiyacı olan ürünü, istediği şekilde sunabiliyoruz. Gelişen teknolojiyle birlikte biz ileride daha fazla elektrikli aracı havada, karada, denizde askeri ortamlarda da görmeye başlayacağız. Bu yönde de gerçekten büyük bir dönüşüm var. Biz de bu dönüşümün ihtiyaçlarını karşılamak üzere burada hizmet ve yetkinliklerimizi geliştirdik.'

Muhabir: Ali Atar