Milli Eğitim Bakanlığı, hususi (yeşil) ve hizmet (gri) damgalı pasaport alma hakkına sahip personel için başvuru sistemini tamamen dijital ortama taşıdı. Hayata geçirilen yeni uygulama sayesinde öğretmenler ve bakanlık personeli artık okul, ilçe ve il müdürlükleri arasında fiziki evrak dolaştırmak zorunda kalmayacak.

Yeni sistem üzerinden oluşturulan elektronik başvurular, onay sürecinin tamamlanmasının ardından web servisleri aracılığıyla doğrudan Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü veri tabanına aktarılacak. Başvurusu tamamlanan personele ayrıca SMS ile bilgilendirme yapılacak.

Yeşil Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılacak?

Yeni uygulamaya göre hususi (yeşil) pasaport başvuruları, pasaport hakkı bulunan personel tarafından bireysel olarak gerçekleştirilecek. Başvurular, MEB'in yeni dijital pasaport sistemi üzerinden çevrim içi olarak yapılabilecek.

Gri Pasaport Başvurularını Kim Yapacak?

Hizmet (gri) pasaport başvurularında ise personelin görev yaptığı birime göre farklı uygulama izlenecek.

• Bakanlık merkez teşkilatında görev yapan personelin işlemleri ilgili genel müdürlük tarafından yürütülecek.
• İl ve ilçe teşkilatında görev yapan personelin başvuruları ise İl Millî Eğitim Müdürlükleri tarafından sisteme girilecek.

MEBBİS Bilgileri Eksik Olanlar İçin Ayrı Süreç

MEBBİS kayıtlarında eksiklik veya hata bulunan personelin işlemleri ise otomatik sistem yerine manuel olarak yürütülecek. Bu kapsamda merkez teşkilatındaki personelin işlemleri Personel Genel Müdürlüğü tarafından, taşra teşkilatındaki personelin başvuruları ise İl Millî Eğitim Müdürlükleri tarafından tamamlanacak.

Fiziki Evrak Dönemi Resmen Sona Erdi

Yeni uygulamayla birlikte pasaport başvurularında uzun süren evrak ve imza trafiğinin sona ermesi hedefleniyor. Elektronik onay sistemi sayesinde işlemlerin daha kısa sürede tamamlanması ve personelin başvuru sürecini dijital ortamdan takip edebilmesi amaçlanıyor.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilerek yasalaşan yeni düzenleme, Hatay'da konutunu kısa süreli veya turistik amaçlı kiraya veren binlerce ev sahibini yakından ilgilendiriyor.

Yeni uygulamayla birlikte, 100 günden kısa süreli yapılan tüm konut kiralamalarında artık izin belgesi alınması zorunlu hale geldi. Düzenlemenin amacı ise kayıt dışı kiralamaların önüne geçmek, sektörü denetim altına almak ve daha şeffaf bir kiralama sistemi oluşturmak.

30 Günlük Süre Başladı

Yasaya göre ev sahipleri, konutlarını kiraya verdikten sonra gerekli bilgi ve belgeleri eksiksiz şekilde ilgili kurumlara bildirmekle yükümlü olacak.

Bildirimlerin, düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 30 gün içinde tamamlanması gerekiyor.

Uzmanlar, uygulamanın özellikle kayıt dışı faaliyetleri azaltmayı ve turistik konut kiralama sektörünü disiplin altına almayı hedeflediğini belirtiyor.

Hatay'da İzin Belgesi Olmadan Kiralama Yapılamayacak

Hatay İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün paylaştığı bilgilere göre, bir konutun sadece bir kez bile 100 günden kısa süreyle kiraya verilmesi planlanıyorsa izin belgesi alınması zorunlu.

İzin belgesi bulunan konutlarda ise kiralama sayısı veya süresi açısından herhangi bir üst sınır bulunmuyor.

Örneğin;

• Aynı konut yıl içinde 2 günlük periyotlarla çok sayıda kez kiralanabiliyor.
• İstenirse 30 günlük veya 11 aylık kiralama da yapılabiliyor.
• Önemli olan ilk kısa süreli kiralamadan önce izin belgesinin alınmış olması.

100 Bin TL Ceza Kapıda

Yeni düzenlemede en dikkat çeken başlıklardan biri ise uygulanacak idari para cezaları oldu.

İzin belgesi aldıktan sonra yapılacak denetimlerde konutun taşıması gereken asgari şartların eksik olduğunun tespit edilmesi halinde ev sahibine 100 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Eksikliklerin giderilmesi için 15 gün süre tanınacak. Bu sürede gerekli şartlar yerine getirilmezse izin belgesi iptal edilecek.

Kurallara aykırı şekilde izinsiz kısa süreli kiralama yapanlar hakkında da yüksek tutarlı idari yaptırımlar uygulanabilecek.

Amaç Kayıt Dışılığı Önlemek

Yeni sistemle birlikte;

• Kayıt dışı kiralamaların azaltılması,
• Turistik konut kiralama sektörünün denetlenmesi,
• Vergi kayıplarının önlenmesi,
• Kiralama süreçlerinin daha şeffaf hale getirilmesi hedefleniyor.

Özellikle Hatay'da deprem sonrası artan geçici konaklama ve kısa süreli kiralama hareketliliği nedeniyle düzenlemenin bölgedeki ev sahipleri açısından da önem taşıdığı belirtiliyor.

Türkiye'nin yağlık gül üretiminde öne çıkan kenti Isparta'da, mayıs sonundan bu yana günün ilk ışıklarıyla bahçelere giren üreticiler, hasat ettikleri gülleri fabrikalara ve gülhanelere ulaştırıyor.

Geleneksel yöntemlerle ve modern üretim teknikleriyle işlenen yağlık güllerden, kozmetik ve parfümeri sektöründe yoğun olarak kullanılan gül yağı ile gül suyu elde ediliyor. Isparta gülü, başta parfüm, kozmetik ve kişisel bakım ürünleri olmak üzere birçok alanda değerlendirilirken hem iç piyasada hem de ihracatta önemli ekonomik değer oluşturuyor.

Kentte her hasat döneminde binlerce üretici ve işletme, gülün ekonomiye kazandırılması için çalışmalarını sürdürüyor.

Isparta'nın Gönen ilçesine bağlı Güneykent beldesinde yaklaşık 8 yıldır gül suyu üretimi yapan Muhammet Kaya, gazetecilere yaptığı açıklamada, KOSGEB desteğiyle evinin bahçesinde kurduğu işletmede tek distilasyon (tek damıtma) yöntemiyle yağlı gül suyu ürettiğini söyledi.

- Toplanan güllerin aynı günde işlenmesi kaliteyi artırıyor

Sabah erken saatlerde toplanan güllerin aynı gün işlenmesinin ürün kalitesini artırdığını anlatan Kaya, şunları kaydetti:

'Sabahın erken saatlerinde toplanan gül çiçeklerimiz gülhaneye getiriliyor. Burada çuvallardaki güller bakır gül kazanlarımızın içerisine alınıyor. Oran olarak 3 litre suya 1 kilogram gül kullanıyoruz. Kazanlarımız 50 kilogram gül alıyor ve içerisinde 150 litre su bulunuyor. Yaklaşık 2 saat süren damıtma işleminin ardından gül suyumuz elde ediliyor. Gül suyu üretimi sırasında çok az miktarda gül yağı da ortaya çıkıyor. Biz tek distilasyon yöntemiyle yağlı gül suyu üretiyoruz. Bu da ürünümüzün birinci kalite olmasını sağlıyor. Ürettiğimiz gül suyunu önce tanklarımızda dinlendiriyor, ardından dolumhanemizde şişeleyerek satışa hazır hale getiriyoruz.'

Kaya, ürünlerinin büyük bölümünü yurt içi pazarına sunduklarını, son dönemde ihracata da başladıklarını ifade ederek başta Almanya olmak üzere birçok ülkeye ürün gönderdiklerini dile getirdi.

Türkiye'nin NATO tarihinin en kapsamlı zirvelerinden birine ev sahipliği yapacağı vurgulanan paylaşımda, tarihi zirve için geri sayımın başladığı belirtildi.

Paylaşımda, NATO üyesi ülkelerin liderlerini bir araya getirecek zirveye ilişkin bilgilerin yer aldığı bir infografik de yer aldı.

Buna göre, zirvede 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, çok sayıda davetli lider ve 100'e yakın Bakan ile birçok diplomat ve uluslararası kuruluş temsilcisi bir araya gelecek.

Zirve kapsamında katılımcılara 3 havalimanı hizmet verecek. Zirve güvenliği için 48 bin 841 emniyet, 7 bin 447 jandarma ve 639 siber güvenlik personelinin yer aldığı toplam 56 bin 288 personel görev alacak.

İletişim Başkanlığı koordinasyonunda TRT'nin 96 kamera, 18 naklen yayın aracıyla 26 noktadan tüm dünyaya aktaracağı zirveyi, 3 bine yakın basın mensubu takip edecek.

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi zirve süresince medya merkezi olarak kullanılacak. Medya merkezinde 1800 çalışma alanı, 40 montaj odası ve 100'den fazla canlı yayın noktası yer alacak.

Ankara genelinde ise 5 bin açık hava tanıtım noktası olacak.

Zirve kapsamında ayrıca çok sayıda panel, çalıştay ve yan etkinlik düzenlenecek.

Muhabir: Zehra Tekeci Eser

Milyonlarca araç sahibini ilgilendiren 2026 yılı Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ikinci taksit ödemeleri başladı. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), vergi mükelleflerinin 31 Temmuz 2026 tarihine kadar ödemelerini tamamlaması gerektiğini açıkladı.

Belirlenen tarihe kadar ödeme yapılmaması halinde araç sahiplerini hem gecikme faizi hem de yasal takip süreci bekliyor.

31 Temmuz'u Kaçıranlar Gecikme Faizi Ödeyecek

MTV borcunun süresi içinde ödenmemesi durumunda borca gecikme faizi uygulanacak. Vergi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde ise kamu alacaklarının tahsiline yönelik yasal işlemler devreye girebilecek.

Yetkililer, vatandaşların ek maliyetlerle karşılaşmaması için ödemelerini son güne bırakmamaları konusunda uyarıda bulunuyor.

MTV Borcu Olan Araçlar Muayeneden Geçemeyecek

Motorlu Taşıtlar Vergisi borcunu ödemeyen araç sahiplerini bekleyen tek yaptırım faiz değil. Mevzuat gereği MTV borcu bulunan araçların fenni muayene işlemleri gerçekleştirilemiyor.

Araç muayene tarihi yaklaşan sürücülerin, mağduriyet yaşamamaları için öncelikle vergi borçlarını sorgulayarak ödeme işlemlerini tamamlamaları gerekiyor.

MTV Ödemesi Nereden Yapılıyor?

Araç sahipleri MTV ikinci taksit ödemelerini birçok farklı kanal üzerinden gerçekleştirebiliyor. Ödeme yapılabilecek başlıca noktalar şunlar:

• Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesi
• GİB Mobil Uygulaması
• Anlaşmalı bankaların internet ve mobil bankacılık hizmetleri
• Banka şubeleri
• PTT iş yerleri

Vatandaşlar kendilerine en uygun ödeme yöntemini kullanarak 31 Temmuz 2026 tarihine kadar MTV borçlarını ödeyebiliyor.

Bu yıl ilk kez düzenlenen organizasyon, 32 ülkeden 370 koşucunun katılımıyla Sarıyer sahil yolunda gerçekleştirildi.

Türkiye Atletizm Federasyonu (TAF) ve Sarıyer Belediyesinin destekleriyle Oryantiring Akademi tarafından düzenlenen yarışta sporcular, 10,5 kilometrede bireysel, 21 ve 42 kilometrede ise takım halinde yarıştı.

Çayırbaşı Stadyumu'nun önünden start alan koşucular, daha sonra sahile inerek Haydar Aliyev ve Meserburnu caddelerinden geçip yeniden start noktasına ulaşarak yarışı tamamladı.

Yarışın 10,5 kilometrelik parkurunda erkeklerde Niek Bongers, kadınlarda ise Mahsa Rakhshandeh birinci oldu.

Anadolu Ajansı Spor Kulübü (AASK) sporcuları Hasan Hüseyin Kul, Ali Atmaca, Ekrem Biçeroğlu ve Bekir Ümit Uğurlukan da organizasyona katıldı.

AASK Atletizm Branşı Sorumlusu Başmuhabir Hasan Hüseyin Kul, yarışta 10,5 kilometrelik parkuru 40 dakika 27 saniyede tamamlayarak genel kategoride 6'ncı, 40 yaş üstü kategoride ise birinci oldu.

Kul'a madalyasını TAF Temsilcisi Süha Günermengi takdim etti.

Muhabir: Şükrü Gündüz

Avrupa genelini kapsayan Stoxx Europe 600 endeksi, 30 Haziran'da 641,73 puana yükselerek yılın ilk yarısında yüzde 8,4 değer kazandı. Endeks, ilk yarıyı yıl içi zirvesinin yüzde 0,3 altında tamamlarken dip seviyesinden 30 Haziran kapanışına kadar yüzde 14,8 yükseldi.

İtalya'da FTSE MIB endeksi, aynı dönemde 51.682,43 puana çıkarak yüzde 15 yükseldi ve Avrupa'nın önde gelen endeksleri arasında en yüksek getiriyi sağladı.

FTSE MIB, yıl içindeki en düşük seviyesini 23 Mart'ta 41.616,11 puanla, en yüksek seviyesini ise 19 Haziran'da 53.188,37 puanla kaydetti. Endeks, ilk yarıyı zirvesinin yüzde 2,8 altında tamamlarken dip seviyesinden yüzde 24,2 yükseldi.

İspanya'da IBEX 35 endeksi, 2025 yılını 17.307,80 puandan tamamlamasının ardından 30 Haziran'da 19.471,90 puana yükselerek yılın ilk yarısında yüzde 12,5 değer kazandı.

İngiltere'de FTSE 100 endeksi 10.497,12 puana çıkarak yılın ilk yarısında yüzde 5,7 yükseldi.

Fransa'da CAC 40 endeksi de 2025 yılını 8.112,02 puandan tamamlamasının ardından 30 Haziran'da 8.403,99 puana yükseldi. Endeks, yılın ilk yarısında yüzde 3,6 değer kazandı.

Aynı dönemde Almanya'da DAX endeksi ise 24.995,81 puana ulaşarak yüzde 2,1 arttı.

Orta Doğu'da şubat sonunda başlayan ABD/İsrail-İran Savaşı ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin durması, enerjiye bağımlı Avrupa piyasaları için yılın ilk yarısındaki en güçlü şoku oluşturdu.

Küresel petrol ticaretinin yaklaşık 5'te birinin geçtiği Boğaz'da sevkiyatların aksaması, bölgede petrol ve doğal gaz fiyatlarının yükselmesine yol açtı.

Enerji ithalatına bağımlı Avrupa ekonomileri bu gelişmeden olumsuz etkilenirken hava yolu, otomotiv, kimya, ulaştırma ve tüketim şirketlerinin maliyet beklentileri bozuldu.

Petrol ve doğal gaz üreticileri ise yükselen enerji fiyatlarının etkisiyle bölge endekslerinden pozitif ayrıştı.

Deniz taşımacılığında sigorta maliyetlerinin artması, gemilerin daha uzun rotalara yönelmesi ve tedarik sürelerinin uzaması da Avrupa'daki üretici şirketler üzerinde ilave maliyet baskısı oluşturdu.

ABD ile İran arasında haziranda sağlanan geçici mutabakatın ardından petrol fiyatlarının savaş öncesindeki seviyelere yaklaşması, enflasyon endişelerinin azalmasına ve Avrupa borsalarında risk iştahının yeniden artmasına yardımcı oldu.

Bununla birlikte ateşkesin kırılgan yapısı, Boğaz'daki mayın riski ve deniz trafiğinin tam kapasiteye ulaşmaması, jeopolitik risk priminin ilk yarı sonunda tamamen ortadan kalkmasını engelledi.

Enerji maliyetlerindeki artışın enflasyon görünümünü bozması, Avrupa Merkez Bankasının haziran toplantısında üç temel politika faizini 25 baz puan artırmasına neden oldu.

Kararın ardından mevduat faizi yüzde 2,25'e, ana refinansman faizi yüzde 2,40'a ve marjinal fonlama faizi yüzde 2,65'e yükseldi.

Banka, 2026 yılı enflasyon tahminini yüzde 3 olarak açıklarken ekonomik büyüme görünümüne ilişkin aşağı yönlü risklere dikkati çekti.

ABD Merkez Bankasının 17 Haziran'da politika faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakması ve bazı banka yetkililerinin yılın kalan döneminde faiz artırımına ihtiyaç duyulabileceğine işaret etmesi de küresel tahvil getirileri üzerinden Avrupa hisselerindeki oynaklığı artırdı.

Avrupa borsaları 2026'ya güçlü bir başlangıç yaparken Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinin savunma kapasitelerini genişletme planları, bölgedeki savunma ve havacılık şirketlerinin hisselerini destekledi.

Almanya'nın altyapı ve savunma harcamalarını artıracağına yönelik beklentiler, mühendislik, inşaat ve sanayi şirketlerine de olumlu yansıdı. Kamu harcamalarındaki artışın ekonomik büyümeyi hızlandıracağı beklentisi, özellikle yılın ilk aylarında DAX endeksinin rekor seviyelere ulaşmasına katkıda bulundu.

Savunma şirketlerinin artan sipariş hacimleri ve Avrupa ülkelerinin uzun vadeli askeri modernizasyon programları sektörün gelir beklentilerini güçlendirirken yılın ilerleyen dönemlerinde yüksek değerlemelere ulaşan bazı şirketlerde kar satışları görüldü.

ABD'nin ticaret politikaları, Avrupa piyasalarının ilk yarının başındaki ana gündem maddelerinden biri oldu.

ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat'ta Trump yönetiminin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası kapsamında uyguladığı tarifelerin büyük bölümünü iptal etti. Kararın ardından ABD yönetimi, çoğu ülkeden yapılan ithalata 150 gün süreyle yüzde 10 ek gümrük vergisi getirdi.

ABD yönetiminin Avrupa Birliği ile daha önce varılan ticaret anlaşmasındaki tarife üst sınırına bağlı kalacağını ve bölgeden yapılan ithalatın büyük bölümünde vergi oranının yüzde 15'i aşmayacağını açıklaması, ticaret kaynaklı baskıyı kısmen azalttı.

Bununla birlikte Çin'de büyüyen elektrikli araç pazarı ve artan rekabet, Avrupalı otomotiv şirketleri üzerinde baskı unsuru olmayı sürdürdü.

Muhabir: Tunahan Kükürt

Ulaştırma projelerinin sadece fiziki yatırımlar olmadığını, aynı zamanda üretimi, ihracatı, istihdamı, bölgesel kalkınmayı ve ülkeler arası işbirliğini destekleyen stratejik adımlar olduğunu vurgulayan Uraloğlu, son 24 yılda 355 milyar dolarla ulaştırma ve altyapı alanında tarihi yatırımlar gerçekleştirdiklerini bildirdi.

Uraloğlu, Türkiye'yi bölünmüş yollarla, otoyollarla, yüksek hızlı tren hatlarıyla, limanlarla, havalimanlarıyla, lojistik merkezlerle ve güçlü haberleşme altyapısıyla donattıklarına işaret ederek, özellikle 2002'den itibaren başlattıkları gelişim hamleleriyle demir yollarını devlet politikası olarak ele aldıklarını dile getirdi.

Demir yollarında yapılan yatırımların ulaşım ağlarını geliştirmenin ötesinde ekonominin ve şehirlerin ritmini değiştirdiğine dikkati çeken Uraloğlu, 2002'de yaklaşık 11 bin kilometre olan demir yolu ağının bugün 2 bin 251 kilometresi yüksek hızlı tren hattı olmak üzere 14 bin 9 kilometreye yaklaştığı bilgisini verdi.

'11 bin kilometrelik demir yolu ağını modernize ettik'

Uraloğlu, sadece yeni hatlar inşa etmediklerini, 11 bin kilometrelik demir yolu ağını da modernize ettiklerini aktararak, Halkalı-Kapıkule, Ankara-İzmir, Bandırma-Bursa-Yenişehir-Osmaneli, Mersin-Adana-Osmaniye-Gaziantep gibi hızlı tren hatlarında inşa çalışmalarının devam ettiğini ifade etti.

Yapım çalışmaları süren Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu Demir Yolu ile Türkiye Ermenistan-Azerbaycan arasındaki demir yolu bağlantısını güçlendirdiklerini, Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinde hayata geçirilecek demir yolu bağlantısıyla İstanbul Boğazı'ndan Marmaray'a alternatif yeni demir yolu hattına kavuşulacağını belirten Uraloğlu, bu projede ihale sürecinin ardından bu yıl inşa çalışmalarına başlamayı planladıklarını anlattı.

Uraloğlu, ana hatların yanı sıra 439 kilometrelik 286 iltisak hattı işletildiğini dile getirerek, şunları kaydetti:

'2028 yılına kadar 608 kilometre iltisak hattına ulaşmayı planlıyoruz. 13 olan lojistik merkezi sayımızı 25'e çıkarmayı planlıyoruz. Demir yolu hatlarımızı 2028'e kadar 17 bin 287 kilometreye, 2053 yılında ise 28 bin 590 kilometreye yükseltmeyi hedefliyoruz. Halen 4 bin 164 kilometrelik hatta yapım çalışmalarımıza devam ediyoruz. 2028'e kadar doğrudan hızlı trenle bağlanan il sayımızı 11'den 27'ye yükselteceğiz. 2053 yılında da ülkemizin dört bir yanını hızlı tren hatlarıyla birleştirerek 48 saatte tüm Türkiye'yi gezeceğiz.'

Muhabir: Arife Yıldız Ünal

Bu temayla kooperatiflerin sadece ekonomik kalkınmaya değil, dayanışmaya, toplumsal uyuma ve barışın güçlenmesine sunduğu katkılara dikkat çekilmesi amaçlanıyor.

Türkiye'de kooperatifler, üretimin artırılmasından istihdamın desteklenmesine, kadın girişimciliğinin güçlendirilmesinden kırsal kalkınmaya kadar birçok alanda ekonomiye katkı sağlıyor.

Üreticilerin birlikte hareket ederek, daha düşük maliyetle üretim yapmasını sağlayan kooperatifler, aynı zamanda finansmana erişmelerinde ve ürünlerini daha güçlü pazarlara ulaştırmalarında önemli bir ekonomik yapı olarak öne çıkıyor.

Bu çerçevede, ülkede kooperatiflerin daha güçlü, rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşmasına yönelik yeni strateji ve çalışmalar, her geçen gün hız kazanıyor.

Özellikle Ticaret Bakanlığının koordinasyonunda, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde hazırlanan, 2025-2029 Türkiye Kooperatifçilik Stratejisi ve Eylem Planı'na ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, kooperatifçiliğin gelişimine uygun bir ekosistemin oluşturulması, sektörün etkin, sürdürülebilir, rekabetçi ve yenilikçi bir yapıya kavuşturulması açısından önem taşıyor. Genelge ile kooperatiflerin kurumsal ve mali kapasitelerinin güçlendirilmesi ve dijital dönüşümlerinin hızlandırılması öncelikli hedefler arasında yer alıyor.

Ticaret Bakanlığının, 'Mayıs 2026 Kooperatif Veri Bülteni'ne göre, Türkiye'de 46 türde, yaklaşık 50 bin kooperatif bulunuyor. Bakanlığın yetki alanında olan ve en fazla aktif kooperatif, 708 ile Ankara'da bulunuyor. Bu ili, 686 kooperatif ile İzmir, 493 ile İstanbul, 373 ile Muğla ve 341 ile Antalya izliyor.

Bakanlıkça hayata geçirilen Kooperatiflerin Desteklenmesi Programı (KOOP-DES) ile 2020 yılından bu yana kooperatifler ile üst kuruluşlarına, projeleri bazında destekler sağlanıyor. Programla, özellikle ortaklarının çoğunluğunu kadınların oluşturduğu kooperatiflerin, üretim ve istihdama katkı sağlayacak projelerine, makine ve ekipman alımları ile nitelikli personel istihdamı için destek veriliyor.

Bu kapsamda, KOOP-DES ile 2020-2025 yıllarında 848 kooperatifin 907 projesine, toplam 151,5 milyon lira hibe verildi. Ayrıca Bakanlık gözetiminde Kredi Garanti Fonu (KGF) ve Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Birlikleri Merkez Birliği (TESKOMB) arasında imzalanan protokolle 4,5 milyar liralık kredi paketi, kooperatiflerin hizmetine sunuldu.

Program doğrultusunda verilen destek tutarlarında ise bu yıl artış oldu. Buna göre, bu yıl için kooperatiflerin, makine ve ekipman alımları ile ortaklarının en az yüzde 90'ını kadınların oluşturduğu kooperatiflerin, işletecekleri yaşlı ve engelli bakım merkezleri, çocuk kulüpleri, kreş ve gündüz bakımevlerinin demirbaş eşya niteliğindeki yatırım malı alımlarına yönelik destek üst limiti, 400 bin liradan 1 milyon liraya çıkarıldı.

Kooperatif ürünlerinin tanıtımı ve pazarlanmasına ilişkin sergi ve fuar katılımlarına yönelik destek üst limiti 60 bin lira iken, 150 bin lira oldu.

Nitelikli personel istihdamı desteği ise bir personel için yıllık 420 bin liraya, iki personel içinse yıllık toplam 840 bin liraya yükseldi.

Küçük üreticileri uluslararası pazarlara taşımaya katkı sunan kooperatiflerin dış ticarete sağladığı katkı da son yıllarda büyüyor.

Buna göre, 2019 yılında kooperatiflerce yapılan ihracatın toplam tutarı 61,2 milyon dolar iken, bu tutar geçen yıl 96,2 milyon dolara ulaştı. Bu yılın mayıs ayı sonunda ise kooperatiflerce 47 milyon dolarlık dış satım gerçekleştirildi.

İhracat yapan kooperatif sayısı da son yıllarda yükseldi. Bu çerçevede, 2019 yılında 12 kooperatif dış satım gerçekleştirirken, geçen yıl bu sayı 55 oldu. Bu yılın ocak-mayıs döneminde ise toplam 73 kooperatif ülke ihracatına katkı sundu.

Muhabir: Seda Tolmaç

Uçuşların 15.15-15.30 saatleri arasında gerçekleştirileceği ifade edilen açıklamada, uçak sesi ve oluşabilecek hava trafiği nedeniyle vatandaşların herhangi bir tedirginlik yaşamaması amacıyla kamuoyunun bilgilendirildiği kaydedildi.

Muhabir: Hüseyin Cem Dağıstanlı

Lubban eş-Şarkiyye Köy Konseyi Başkanı ve restoranın sahibi Yakub Uveys, Filistin resmi ajansı WAFA'ya yaptığı açıklamada, İsraillilerin, Nablus'un güneyindeki Lubban eş-Şarkiyye ile Umuriyye beldeleri yakınlarında, Ez-Zeytune Üniversitesi civarında bulunan restorana baskın düzenlediğini belirtti.

Uveys, saldırganların restoranın kapılarını kırdıktan sonra içeride bulunan bir miktar parayı çaldığını, ardından da İsrail ordusunun koruması altında binayı ateşe verdiğini söyledi.

Saldırıda restoranın tamamen kullanılamaz hale geldiğini belirten Uveys, üniversite öğrencilerine hizmet veren işletmede yaklaşık 1 milyon şekel (yaklaşık 300 bin dolar) maddi hasar oluştuğunu ifade etti.

İsrail ordusunun 8 Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerle işbirliği halinde tırmandırdığı gerilim, 1175 Filistinlinin ölümüne, 12 bin 919 kişinin yaralanmasına, yaklaşık 24 bin kişinin tutuklanmasına, 33 bin kişinin ise zorla yerinden edilmesine yol açtı.

Muhabir: Mehmet Nuri Uçar

Son yıllarda hem dünyada hem de Türkiye'de doğal afetlerin sayısı ve şiddetinin arttığını dile getiren Bayraktar, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) raporuna göre, dünyada doğal afetlerin tarım sektörüne verdiği yıllık ortalama zararın 1990'lı yıllarda 64 milyar dolar iken son yıllarda 144 milyar dolara yükseldiğini belirtti.

Bayraktar, 1991-2023 yıllarında doğal afetlerin tarıma verdiği toplam zararın 3,26 trilyon dolar olduğu bilgisini vererek, son 30 yılda 4,6 milyar ton tahıl, 2,8 milyar ton meyve ve sebze, 900 milyon ton et ve süt ürününün doğal afetler sebebiyle zarar gördüğünü ifade etti.

Afetlerin tarımsal üretime verdiği zararın tüm toplumu ilgilendiren bir konu olduğunu vurgulayan Bayraktar, tarımsal açıdan 'afet yılı' olarak anılacak 2025'in ardından 2026'da da afetlerin devam ettiğini hatırlattı.

Bayraktar, afetlerin yaşandığı 70'ten fazla ilde mağdur olan üreticilerle yan yana gelerek zararı bizzat gördüğünü ifade ederek, şöyle devam etti:

'2026 yılının ilk 6 ayında sel ve su baskınları, aşırı yağışlar, dolu, fırtına, don, aşırı kar yağışı, hortum ve heyelan afetleri tarımsal üretime zararlar verdi. Türkiye genelinde yaklaşık 900 bin dekar alan bu afetlerden zarar gördü. Bu yıl özellikle sel ve su baskınları, çiftçilerimizin üretim faaliyetlerini olumsuz yönde etkiledi. Zarar gören toplam alanın yaklaşık yarısı sel ve su baskınlarına maruz kaldı. 2026 yılının ilk 6 ayında, 28 ilde sel ve su baskını, 22 ilde don, 14 ilde aşırı yağış, 14 ilde dolu, 9 ilde fırtına, 9 ilde aşırı kar, 6 ilde heyelan ve yine 6 ilde hortum afetleri görüldü. Afetlerin şiddetinin ve tarımsal üretim üzerindeki baskısının her geçen yıl arttığı açıkça görülüyor. Afetler yalnızca ürün kaybına neden olmuyor, üreticilerimizin sezon boyunca yaptığı tohum, gübre, ilaç, mazot ve işçilik gibi tüm harcamaların da boşa gitmesine yol açıyor.'

İçinde bulunulan 2025-2026 sezonunun ülke geneli için bereketli bir yıl olacağını vurgulayan Bayraktar, doğal afetler sebebiyle ürününü ve gelirini kaybeden üreticiler için ise durumun böyle olmayacağına dikkati çekti.

Bayraktar, çiftçilere tarım sigortası yaptırmanın önemini her zaman vurguladıklarını, buna rağmen sigortalılık oranının düşük seviyede olduğunu bildirerek, şunları kaydetti:

'Bunun en önemli sebebi de devlet desteği olmasına rağmen sigorta primlerinin çiftçi gelirlerine göre yüksek olmasıdır. Sigortası olan üreticilerimizin zararları karşılanacaktır. Fakat diğer tarafta sigortası olmayan üreticilerimiz de 2026 yılındaki bu afetlerden ciddi oranda zarar gördü. Hem geçtiğimiz yıl hem de bu yıl durmak bilmeden afetlerle uğraşan bu çiftçilerimizin de yanında olunmalı ve nakit yardım yapılmalıdır. Ayrıca bu çiftçilerimizin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçları yapılandırılmalıdır. 'Bereketli bir sezon' diyerek hiçbir üreticimiz göz ardı edilmemelidir.'

Muhabir: Mehmet Can Toptaş

Hakem heyetinin işaretinin ardından güreşler başladı. Öğle saatlerinde başpehlivanlar Ali Gürbüz, Mustafa Taş, Serdar Yılmaz, Orhan Okulu, Erkan Taş, Osman Kan, Feyzullah Aktürk ve Seçkin Duman yarı finale yükselmek için er meydanına çıkacak.

Final güreşinin ardından Türkiye'nin başpehlivanı belli olacak.

Muhabir: Özgün Tiran

C Grubu'nda 5'te 5 yapan Türkiye, zirvede yer alıyor. Ay-yıldızlı ekip, gruptaki 4. müsabakanın ardından ikinci tura yükselmeyi, 5. galibiyetinden sonra ise liderliği garantiledi.

Oynadığı karşılaşmaların 5'inde de sahadan mağlubiyetle ayrılan ve ikinci tura yükselemeyen İsviçre, 4. ve son sırada bulunuyor.

Son Avrupa ikincisi milli takım, İsviçre'ye üstünlük kurup 6'da 6 yaparak ilk turu namağlup tamamlamaya çalışacak.

Ergin Ataman'ın başantrenörlüğünü yaptığı A Milli Basketbol Takımı'nın aday kadrosunda yer alan oyuncular şöyle:

Adem Bona, Alperen Şengün, Ercan Osmani, Erkan Yılmaz, Şehmus Hazer, Kenan Sipahi, Malachi Flynn, Berk İbrahim Uğurlu, Sertaç Şanlı, Yiğit Arslan, Tarık Biberovic, Yiğit Onan, Furkan Korkmaz, Yiğitcan Saybir, Cedi Osman, Ömer Faruk Yurtseven, Emre Melih Tunca.

Muhabir: Emre Doğan

Politikaların, değer zinciri boyunca koordineli işbirliğinin geliştirilmesini hedeflemesi gerektiğini ifade eden Thomsen, şunları kaydetti:

'Hava yolları, havalimanları ve hava trafik kontrolü istikrarlı bir düzenleyici çerçeve içinde birlikte çalıştığında hava yolları daha karlı olmaktadır. Buna karşılık, bunun sağlanamadığı ve pazarın son derece parçalı olduğu durumlarda hava yolları zarar etmekten kaçınmakta zorlanmaktadır. Politikalar ayrıca, Uluslararası Sivil Havacılık Örgütünün tavsiyelerinde ortaya konulan uluslararası en iyi uygulamalarla uyumlu olmalıdır. Bunlardan yapılacak her yerel sapma, küresel hava taşımacılığı için hayati önem taşıyan uluslararası koordinasyonu zayıflatacak ve küresel ağın kapsamını daraltacaktır.'

Thomsen, küresel ağın öneminin, dünyanın en yoksul ülkelerine bakıldığında açıkça görüldüğüne işaret ederek, bunların ağırlıklı olarak kara yolları, demir yolları, limanlar, hava taşımacılığı, hatta internet ve bankacılık gibi her türlü bağlantı altyapısından yoksun ülkeler olduğunu dile getirdi.

Bağlantısallığın fırsatlar oluşturduğunu, onun olmadığı ülkelerin geride kalacağını aktaran Thomsen, 'Gerçeği benimseyerek bağlantısallığı bu bağlamda hava taşımacılığını ekonomik kalkınmanın stratejik bir aracı ve ulusal öncelik olarak gören ülkeler en fazla yatırımı çekecek ve en büyük faydayı sağlayacaktır.' diye konuştu.

Buna Hindistan ve Singapur gibi birçok Asya ülkesi ile Türkiye gibi diğer ülkelerin de dahil olduğunu dile getiren Thomsen, 'Türkiye, Avrupa, Asya, Orta Doğu ve Afrika'yı birbirine bağlayan stratejik konumu ile modern havalimanı altyapısına ve güçlü hava yolu ağlarına yaptığı önemli yatırımlar sayesinde kendisini önemli bir küresel havacılık merkezi olarak konumlandırmıştır.' ifadelerini kullandı.

Thomsen, bu konumun, güçlü transit bağlantılar sağladığını ve Türkiye'yi küresel hava taşımacılığı ile ticaret akışlarında önemli bir merkez haline getirdiğini anlatarak, şunları kaydetti:

'Türkiye'nin bu rolünü daha da güçlendirebilmesi için öncelik, maliyet açısından rekabetçiliğini koruması ve istikrarlı, öngörülebilir bir düzenleyici ortamı sürdürmesi olmalıdır. Verimli havalimanı ve hava seyrüsefer ücretleri ile operasyonel performans ve bağlantısallığa yönelik sürekli odaklanma, büyümenin sürdürülebilmesi açısından kritik önem taşıyacaktır. Yakın dönemde yaşanan gelişmelerin de gösterdiği gibi jeopolitik veya enerji kaynaklı dış şoklara karşı dayanıklılık da büyük önem taşımaktadır.'

Marie Owens Thomsen, rekabetçi ve verimli bir faaliyet ortamının korunması, Türkiye'nin küresel bir havacılık ve lojistik merkezi olarak başarısını sürdürmesinin temel unsuru olacağını vurguladı.

Muhabir: Gökhan Yıldız

Romanya'ya ihracatı kapsayan sözleşme çerçevesinde gemiyle birlikte ADVENT de Romanya Deniz Kuvvetleri Komutanlığı kullanımına sunuldu.

Böylece bugüne kadar Pakistan, Endonezya, Ukrayna, Katar, Umman, Nijerya, Malezya ve Şili gibi farklı kıtalardan ülkelere ihraç edilen ADVENT, ilk kez bir NATO müttefikinin envanterine girdi.

Romanya'ya teslim edilen ADVENT, Türk donanmasında kullanılan ADVENT SYS'nin Romanya harekat ihtiyaçları için uyarlanmış versiyonu. ADVENT'in modüler mimarisi HAVELSAN'ın farklı müşteri profillerine uyarlanabilir çözüm üretme kapasitesini mümkün kılıyor.

Deniz Kuvvetleri Komutanlığı ile yakın işbirliği içinde geliştirilen ADVENT Savaş Yönetim Sistemi, tek bir gemiyi değil, birden fazla platformu aynı harekat resmi etrafında birleştiren kuvvet odaklı bir yaklaşımla tasarlandı. Sistem, tehdit değerlendirme, karar destek, hedef tespiti, silah ve sensör kontrolü gibi tüm operasyonel süreçleri kapsayarak komuta kademesine üst düzey farkındalık ve etkinlik sağlıyor.

Çeşitli protokoller üzerinden müttefik kuvvetlerle birlikte çalışabilirlik sunan ADVENT, küçük botlardan büyük muharip gemilere, kara konuşlu komuta merkezlerinden insansız sistemlere kadar farklı ölçekteki platformlara uyarlanabiliyor. Su üstü, su altı ve hava harekat ortamlarındaki çok sayıda platformda kullanılıyor. İnsansız deniz araçları için özelleştirilen ADVENT ROTA görev yönetim sistemiyle bu kapsam daha da genişliyor.

Türk mühendisler tarafından milyonlarca satır koddan oluşan bir altyapı üzerine inşa edilen ADVENT, ilk olarak 2019 yılında Ada sınıfı korvet TCG Kınalıada'da hizmete girdi, sonrasında TCG Ufuk, TCG Anadolu ve CAm.ROMAN dahil olmak üzere giderek artan sayıda platforma entegre edildi.

HAVELSAN, ADVENT'i son yıllarda yapay zeka entegrasyonuyla güçlendirilen 'ADVENT AI' sürümüyle de geliştirmeye devam ediyor. Şirket sistemin farklı sürümlerini yeni ülkelere de sunmaya hazırlanıyor. Bu doğrultuda Romanya'ya yapılan ihracatın, ADVENT'in NATO coğrafyasındaki ilk adımı olarak gelecek dönemde benzer işbirliklerinin önünü açması bekleniyor.

Romanya'ya teslim edilen gemi ile HAVELSAN, TÜBİTAK ile birlikte geliştirilen ve Türk Deniz Kuvvetlerinde ilk kez kullanılan YELKOVAN Elektronik Harp Sistemi, UNIROBOTICS firmasıyla geliştirilen TARGAN 12.7 mm otomatik, stabilize silah sistemi gibi pek çok yerli ve milli imkanlar ile üretilen sistemlerin de ihracının önünü açtı.

Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz'da düzenlenecek Ankara Zirvesi'nde de Türk savunma sanayisi yeteneklerinin anlatılacağı toplantı ve etkinliklerde ADVENT'e yoğun ilgi gösterilmesi bekleniyor.

Muhabir: Firdevs Bulut Kartal

Ataman, FIBA 2027 Dünya Kupası Avrupa Elemeleri'nde Türkiye'nin yarın sahasında İsviçre ile oynayacağı karşılaşmada önemli bir kilometre taşını geride bırakacak.

Avrupa'nın en başarılı başantrenörleri arasında kabul edilen Ergin Ataman, kariyerinde yeni bir ilke imza atarak ikinci dönemini yaşadığı A Milli Takım'da 'dalya' diyecek.

A Milli Basketbol Takımı, Ergin Ataman yönetiminde 99 müsabakaya çıktı.

Milliler, bu maçlarda 55 galibiyet ve 44 mağlubiyet aldı.

Ergin Ataman'ın A Milli Erkek Basketbol Takımı'ndaki ilk dönemi yaklaşık 2,5 yıl sürdü.

Deneyimli başantrenör, 22 Mart 2014'te büyük hedeflerle ay-yıldızlıların başına getirildi.

Türkiye, Ataman'ın ilk döneminde 2014 FIBA Dünya Kupası, 2015 Avrupa Şampiyonası ve 2016 Rio Olimpiyat Oyunları Elemeleri'nde mücadele etti.

2014 Dünya Kupası'na çeyrek finalde, 2016 Olimpiyat Elemeleri'ne ise yarı finalde veda eden milli takım, 2015 Avrupa Şampiyonası'nda da son 16 turunda elendi.

Ergin Ataman, 31 Ağustos 2016'da milli takımdaki görevinden ayrıldı.

A Milli Basketbol Takımı ile başantrenör Ergin Ataman'ın yolları, Nisan 2022'de yeniden kesişti.

Milliler, tecrübeli başantrenörün ikinci döneminde çok önemli bir başarıya imza attı.

Türkiye, 2025 Avrupa Şampiyonası'nı ikinci tamamlayarak gümüş madalya kazandı. Ay-yıldızlı ekip, ev sahibi olduğu 2001 Avrupa Şampiyonası ve 2010 Dünya Şampiyonası'nın ardından üçüncü kez bu başarıyı elde etti.

Ergin Ataman yönetiminde 2022 Avrupa Şampiyonası'na son 16 turunda veda eden milli takım, 2023 Dünya Kupası ve 2024 Paris Olimpiyat Oyunları'na ise katılma hakkı kazanamadı.

Ergin Ataman, kulüpler düzeyinde 6'sı Avrupa kupalarında olmak üzere 29 şampiyonluk yaşadı.

Anadolu Efes'te 2 Avrupa Ligi, 4 lig, 5 Cumhurbaşkanlığı ve 3 Türkiye Kupası kazanan Ataman, Beşiktaş'ta ise birer lig, EuroChallenge ve Türkiye Kupası şampiyonlukları yaşadı.

Galatasaray'ın başında birer lig ve Avrupa Kupası kazanma başarısı gösteren 60 yaşındaki başantrenör, Ülkerspor'da ise 2'şer kez Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Kupası zaferi elde etti.

İtalya temsilcisi Montepaschi Siena ile Saporta Kupası sevinci yaşayan Ergin Ataman, Türk Telekom'da da Cumhurbaşkanlığı Kupası kazandı.

Tecrübeli çalıştırıcı, son olarak görev yaptığı Panathinaikos ile bir EuroLeague, bir Yunanistan Ligi ve iki Yunanistan Kupası şampiyonluğu yaşadı.
 

Muhabir: Emre Doğan

Başkent Ankara'nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek 36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, İttifak'ın ve küresel güvenlik mimarisinin geleceği bakımından kritik öneme sahip.

Türkiye'nin diplomatik ağırlığını görünür kılması beklenen Ankara Zirvesi'nin, dünya liderlerini ağırlamasının yanı sıra Türkiye'nin NATO içindeki yükselen ağırlığını gösteren diplomatik bir sahne olması planlanıyor.

Zirvenin, Türkiye'nin askeri katkısını, savunma sanayisini, kriz yönetimi kapasitesini ve lider diplomasisini aynı anda görünür kılması öngörülüyor.

Külfet paylaşımı, zirvenin temel gündem maddelerinden birini oluşturuyor.

Başta ABD Başkanı Donald Trump olmak üzere 32 devlet başkanı, dışişleri ve savunma bakanları, Ankara'da bir araya gelecek.

NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkelerinin de katılacağı zirve, Avrupa-Atlantik ve Hint-Pasifik güvenlik gündemlerini aynı masada buluşturacak.

Savunma Sanayi Forumu

Son 3-4 yılda NATO'nun yan etkinliği şeklinde tasarlanan Savunma Sanayi Forumu, ilk kez zirvenin resmi programının parçası haline gelecek.

2004'te İstanbul'daki NATO Zirvesi'nde hayata geçirilen ve Katar, Bahreyn, Kuveyt ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin yer aldığı İstanbul İşbirliği Girişimi kapsamında dışişleri bakanları düzeyinde özel oturum düzenlenecek ve NATO İstanbul İşbirliği Girişimi Dışişleri Bakanları Toplantısı yapılacak.

Türkiye, NATO üyesi 32 devlet ve hükümet başkanının yanı sıra davetli çok sayıda lideri, yaklaşık 100 bakanı, çok sayıda üst düzey diplomatı, uluslararası kuruluş temsilcilerini ve binlerce yabancı misafiri ağırlayacak.

Dünyanın dört bir yanından 3 bine yakın gazeteci, televizyon ekibi, foto muhabiri, dijital medya temsilcisi ve uluslararası yayın kuruluşu, zirveyi takip etmek için akreditasyon başvurusunda bulundu.

Zirve kapsamında 48 bin 841'i emniyet, 7 bin 447'si jandarma olmak toplam 56 bin 288 güvenlik personeli görevlendirilecek.

Ayrıca suç ve suçlularla mücadele amacıyla siber ortamda 7/24 esasıyla sanal devriye faaliyetleri için 639 personel görevlendirilecek.

Zirve kapsamında Ankara, Esenboğa ve Mürted olmak üzere 3 havaalanı ile katılımcılara hizmet verilecek.

Zirve marjında 28-29 Haziran'da İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda NATO Parlamenter Zirvesi, 6 Temmuz'da zirveye katılacak müttefik daimi temsilcileri ve Ankara'da mukim büyükelçileri için gayriresmi davet, 6 Temmuz'da SAM-Chatham House Çalıştayı, 7 Temmuz'da 'NATO Ankara Summit Dialogues' başlıklı panel dizisi, 7-8 Temmuz'da SETA-MSC 'Allies at Ankara' başlıklı etkinlik ve 7-8 Temmuz'da 'Transatlantik Siyaset Planlamacılar Yuvarlak Masa Toplantısı', yan etkinlikler olarak düzenlenecek.

NATO'nun 55 yıllık tarihindeki 17. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi olan İstanbul Zirvesi, İttifak'ın dönüşüm sürecinde önemli bir dönüm noktası kabul ediliyor.

Zirveye o dönem NATO üyesi 26 ülkenin yanı sıra İttifak ile işbirliği yapan 20 ülkenin devlet ve hükümet başkanları, dışişleri ve savunma bakanları ile sivil ve askeri yetkilileri katıldı. Toplam 46 ülkenin temsil edildiği toplantılar, uluslararası güvenlik gündeminin şekillendirilmesinde önemli rol oynadı.

İstanbul Zirvesi, özellikle NATO'nun Afganistan'daki rolünün genişletilmesi, Irak güvenlik güçlerine eğitim desteği verilmesi ve 7 yeni üyenin (Bulgaristan, Estonya, Letonya, Litvanya, Romanya, Slovakya, Slovenya) İttifak içindeki ilk zirvesi olması bakımından dikkati çekti.

Bu 7 ülke, NATO'nun Soğuk Savaş sonrası gerçekleştirdiği en büyük genişleme dalgasının parçası olarak 29 Mart 2004'te resmen üye yapıldı.

Dolayısıyla İstanbul Zirvesi, bu ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarının NATO Zirvesi'ne ilk kez tam üye sıfatıyla katıldıkları toplantı oldu.

Zirve, Kuzey Atlantik Konseyi (NAC), NATO-Rusya Konseyi, NATO-Ukrayna Komisyonu, Avro-Atlantik Ortaklık Konseyi (EAPC) olmak üzere 4 ana toplantıdan oluşuyordu.

Önemli dünya liderlerinin katıldığı zirvede dönemin ABD Başkanı George Bush, İngiltere Başbakanı Tony Blair, Fransa Cumhurbaşkanı Jacques Chirac, Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, ABD Savunma Bakanı Donald Rumsfeld, Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Irak Dışişleri Bakanı Hoşyar Zebari, İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini ve birçok ülkenin üst düzey temsilcileri, İstanbul'da bir araya geldi.

Zirve kapsamında NATO-Rusya Konseyi Toplantısı düzenlendi ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İstanbul'a gelmedi ve bu durum o dönemde dikkati çekti.

Toplantı, Putin'in katılmaması ve Rus birliklerinin Gürcistan ile Moldova'dan çekilmesine ilişkin konularda ilerleme sağlanamaması nedeniyle beklenen ilgiyi görmedi.

Dönemin Çek Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Vaclav Klaus ise ülkesindeki hükümet krizi nedeniyle zirveye katılamadı, NATO üyeliği için bekleyen Arnavutluk, Hırvatistan ve Makedonya'ya üyelik tarihi verilmedi.

NATO'nun Afganistan'daki varlığının genişletilmesi ile Bosna Hersek'teki operasyonun sonlandırılmasının yanı sıra Irak güvenlik güçlerine eğitim desteği sağlanması ve İttifak'ın operasyonel kabiliyetlerinin güçlendirilmesi yönünde kararlar alındı. Bunun yanı sıra yeni ortaklık girişimlerinin başlatılması da karara bağlandı.

Eski ABD Başkanı Bush, zirveden bir gün önce Ankara'ya gelerek Türk yetkililerle görüşmeler yaptı. Zirvenin son gününde ise Galatasaray Üniversitesi'ndeki konuşmasında Türkiye'nin Avrupa ile yapay sınırlarla ayrılmasına karşı olduklarını ifade etti.

2004'te de zirve için olağanüstü güvenlik önlemleri alındı. Yaklaşık 3 bin delege ve 3 bin 500 basın mensubunun katıldığı organizasyonda İstanbul, güvenlik çemberiyle korundu.

NATO Zirvesi nedeniyle Kapalıçarşı belirli sürelerle ziyarete kapatılırken PTT de zirve anısına özel tarih damgalı zarf ve posta materyalleri hazırladı.

Zirvenin devam ettiği sırada uluslararası kamuoyunu etkileyen önemli bir gelişme Irak'tan geldi.

Irak'ta egemenliğin geçici hükümete planlanandan daha erken devredildiği haberi, liderlerin İstanbul'daki toplantıları esnasında dünyaya duyuruldu.

Böylece NATO liderleri, İstanbul'da geleceğin güvenlik politikalarını tartışırken dünya siyasetinin en önemli gelişmelerinden biri de aynı saatlerde gerçekleşmiş oldu.

2004 İstanbul NATO Zirvesi, alınan kararlar, uluslararası katılım düzeyi ve güvenlik politikalarına etkileri bakımından NATO tarihinin en önemli zirvelerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Muhabir: Sümeyye Dilara Dinçer

Dönemin TBMM Başkanı Koraltan, oturumu açtıktan sonra Dışişleri Komisyonu'nda ele alınarak kabul edilen 'Kuzey Atlantik Andlaşmasına Türkiye Cumhuriyetinin Katılmasına Dair Kanun Tasarısı'nı görüşmeye açtı ve ilk sözü dönemin Dışişleri Bakanı ve Demokrat Parti İstanbul Milletvekili Fuat Köprülü'ye verdi.

Köprülü, 'Çarşamba günü Atlantik Konseyi Lizbon'da toplanacaktır. Bu itibarla, işin müstaceliyetine binaen bu komisyon raporunun ve kanun tasarısının ruznameye alınmasını ve diğer maddelere tercihan müstaceliyetle müzakeresini rica ediyorum ve bu hususta bir takrir veriyorum.' dedi.

Daha sonra Köprülü'nün, bu konunun Genel Kurulda gündemdeki diğer işlerden önce görüşülmesine yönelik önergesi okunarak oylamaya sunuldu. Önergenin ittifakla kabul edilmesi üzerine Genel Kurulda sürekli ve coşkulu alkışlar duyuldu.

Önerge üzerine söz alan Dışişleri Bakanı Köprülü, 'Muhterem arkadaşlar, Birleşik Amerika Hükümeti, Atlantik Andlaşması üyesi bulunan bütün devletler namına Türkiye'yi Atlantik Andlaşmasına katılmaya resmen davet etmiş bulunmaktadır. Bu davete istinaden hazırlamış olduğumuz kanun tasarısını bugün tasdikınıza arzetmekteyiz. Şükranla arzedeyim ki tasarı Dışişleri Komisyonu tarafından oy birliğiyle tasvip edilmiş bulunuyor. Yüksek Meclis'çe de tasvip edildiği takdirde, usulü mucibince Birleşik Amerika Hükümetine, Andlaşmaya iltihakımızı bildiren vesika derhal tevdi olunacak ve bu suretle Türkiye, tam ve eşit haklarla Atlantik Andlaşması'nın üyesi olacaktır.' diye konuştu.

Dışişleri Bakanı Köprülü, 'Atlantik Andlaşması camiasının savunması için Türkiye'nin bu camiaya bağlanmasının ona mensup devletlere temin edeceği faydalar üzerinde söz söylemeye artık lüzum yoktur. Çünkü onlar bu hakikati çok iyi anladıkları içindir ki, bizi kendi aralarına katılmaya davet etmiş bulunuyorlar.' değerlendirmesinde bulundu.

Dönemin TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve Demokrat Parti Samsun Milletvekili Firuz Kesim ise 'Atlantik Paktına girmekle en doğru yolu seçtiğimizden hiç şüphemiz yoktur. İnandığı büyük davalara milletimiz tarihi boyunca bütün mevcudiyetiyle sarılmıştır. İdeallere bağlılık Türk milletinin şiarıdır. Kendisine has meziyetleriyle hürriyetleri ve hakları koruma sahasındaki işbirliğinde de büyük faydalar sağlayacağından yeni müttefiklerimiz emin olmalıdırlar.' ifadelerini kullandı.

CHP adına söz alan, tutanaklara Faik Ahmed Barutçu ismiyle yansıyan Trabzon Milletvekili Mehmet Faik Barutçu, şu değerlendirmeleri yaptı:

'İdealimize uygun olan bu neticeyi Cumhuriyet Halk Partisi, memleketin siyasi emniyetini müşterek ahde bağlayan bir vesika olarak kıymetli saymaktadır. Bugün iltihakımızla kader birliği yaptığımız devletlere, biz bir askeri kudret ve emniyet eklemiş oluyoruz. Atlantik Paktına girişimiz kuvvetli ve itibarlı bir Türkiye'nin uzun seneler her milletten ziyade yaptığı fedakarlıkların mahsulü ve cihan hadiselerinin Türkiye'nin ehemmiyetini artıran bir neticesidir. Millet olarak bu neticeyi uzun fedakarlıkların bir semeresi olarak karşılıyoruz. Atlantik Paktını milli bir eser olarak tasvip ediyoruz, memleketimiz için ve dünya sulhu için hayırlı olmasını temenni eyleriz.'

Demokrat Parti adına söz alan Erzurum Milletvekili Rıfkı Salim Burçak, Türkiye'nin Atlantik Paktı'na katılımıyla Batı Avrupa müdafaa sisteminin bir kat daha kuvvet kazandığını vurgulayarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Atlantik Paktı, sağ kanadını kara Avrupa'nın en kuvvetli ordularından birine sahip ve dünyanın en ehemmiyetli stratejik noktalarından birinde kain Türkiye gibi bir devlete istinat ettirmekle çok şeyler kazanacaktır. Emniyetle söylenebilir ki, yurdumuzun mukadderatı bugünden itibaren hür milletler topluluğunun mukadderatına artık ayrılma kabul etmez bir surette bağlanmış oluyor. Bugün Türkiye Atlantik müdafaa sistemine Batı devletleriyle, eşit haklar ve eşit vazifelerle giriyorsa bunda Kore kararının ve orada bütün dünyanın takdirini kazanan kahraman ordumuzun şerefli hizmetlerinin hissesi pek büyüktür.'

Genel Kurul'da milletvekillerinin değerlendirmelerinin ardından Kuzey Atlantik Andlaşmasına Türkiye Cumhuriyetinin Katılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın 3 maddesi okutularak oylandı ve ittifakla kabul edildi. Kanun tasarısının tümünün oylanması tutanaklara şöyle yansıdı:

'BAŞKAN - Kanunun tümünü açık oyunuza arzediyorum. Kabul edenler beyaz, etmiyenler kırmızı oy vereceklerdir. (Seçim çevresi itibarıyla isimler okunmak ve oy pusulaları hitabet kürsüsüne konulan sepete atılmak suretiyle oylar toplanıldı.)

BAŞKAN - Reylerini kullananlar lütfen yerlerini alsınlar. Rey vermiyen arkadaş kaldı mı? Reylerini kullanmıyan arkadaş kalmadığına göre oy toplama muamelesi bitmiştir. Reylerin neticesini arzediyorum. Kuzey Atlantik Andlaşmasına Türkiye Cumhuriyetinin Katılmasına Dair Kanun'a rey veren arkadaşların sayısı 410'dur, 1 çekimser vardır. Muamele tamamdır. Tasarı 409 reyle yüksek tasvibinize mazhar olmuş ve kanunlaşmıştır. (Bravo sesleri, sürekli ve şiddetli alkışlar). İttifakla tasvibinize mazhar olan bu kanunun milletimiz ve insanlık için hayırlı olmasını Allah'tan dilerim. (Bravo sesleri, sürekli ve şiddetli alkışlar).'

Tasarının kabul edilmesinin ardından Genel Kurulda okutulan bir önergede, 'NATO'ya katılım dolayısıyla Adnan Menderes hükümetine teşekkür edilmesi ve Kore'de şehit olanlar için ayakta 2 dakika ihtiram sükutu yapılması' teklif edildi. Bazı milletvekilleri arasında, önergede yer alan 'Hükümete teşekkür edilmesi' konusunda bir tartışma yaşandı.

Dönemin Başbakanı Adnan Menderes'in, Kuzey Atlantik Andlaşmasına Türkiye Cumhuriyetinin Katılmasına Dair Kanun Tasarısı'nın kabul edilerek yasalaşmasının ardından Genel Kurul'daki hitabı, tutanaklarda şöyle yer aldı:

'- (Şiddetli ve sürekli alkışlar arasında kürsüye geldi) Muhterem arkadaşlarım, bu tarihi günün büyük ehemmiyetini ona layık olan bir birlik ve tenasüt manzarasiyle ve azmü kararla tecelli ettirmiş bulunuyorsunuz. Bu güzel azim ve tesanüt manzarasını hiçbir sebeple gölgelemeyeceğim.

- Muhterem arkadaşlar, eser, hiç şüphe yok Türk milletinindir. (Şiddetli alkışlar). Yine hiç şüphe yok ki, Türk milletinin iradesini tıpkı Türk milletinin kendisi gibi, en geniş salahiyetle yürütmekte olan sizlersiniz, binaenaleyh eser sizlerindir. Hükümete teşekkür, bu itibarla, bahis mevzuu olmamak lazımgelir. (Alkışlar)

- Muhterem arkadaşlar, bu pakta girişimiz, hadisesinin, memleketimiz için olduğu kadar bütün dünya için de hayırlı ve uğurlu olmasını temenni ederken heyecanımın daha fazla söz söylemeye müsaade etmediğini görmüş olmanızı tahmin ederek, özür diliyorum ve huzurunuzdan ayrılıyorum. (Bravo sesleri, şiddetli ve sürekli alkışlar.)'

Başbakan Menderes'in konuşmasının ardından TBMM Başkanı Refik Koraltan, Kore'de şehit olanların hatıralarını anmak için Genel Kurul'u saygı duruşuna davet etti, bunun üzerine iki dakikalık saygı duruşunda bulunuldu. Daha sonra Koraltan, birleşimi, 20 Şubat Çarşamba saat 15.00'te toplanmak üzere 17.58'de kapattı.

NATO, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Sovyet tehdidine karşı kolektif savunma oluşturma amacıyla 1949'da kuruldu.

Türkiye, NATO'ya resmen 18 Şubat 1952'de katıldı.

Bugün 32 üyesi bulunan İttifak içinde Türkiye, kapasitesi yüksek hava, kara ve deniz unsurlarıyla NATO'nun önemli misyonları ve tatbikatlarında kritik roller üstleniyor.

Türkiye, 74 yıldır üyesi olduğu NATO'da hem sağladığı katkılar hem de savunma sanayisiyle öne çıkıyor.

Muhabir: Huzeyfe Tarık Yaman

ABD'de tarım dışı istihdam haziranda 57 bin kişi artarak piyasa beklentilerinin oldukça altında gerçekleşti. İstihdamda, profesyonel ve ticari hizmetler, sosyal yardım ve sağlık hizmetleri alanlarında artış eğilimi sürerken eğlence ve konaklama sektöründe ise istihdam kaybı yaşandı.

Tarım dışı istihdamda nisanda kaydedilen artış 179 binden 148 bine, mayıstaki artış 172 binden 129 bine revize edildi.

ABD'de işsizlik oranı haziranda yüzde 4,2'ye geriledi. Piyasa beklentileri bu dönemde işsizlik oranının mayısta olduğu gibi yüzde 4,3 seviyesinde gerçekleşmesi yönündeydi. Bu durum, Fed'in gelecek dönemde faiz patikasında daha esnek hareket edebileceğine yönelik fiyatlamaları desteklerken yatırımcıların faiz artırımı beklentilerini düşürmesine yol açtı. Bu gelişmeyle dolara olan talebin azalması da altın başta olmak üzere değerli metal fiyatlarını destekledi.

Altının onsu ABD'de beklenenden düşük gelen istihdam verilerinin ardından Fed'in faiz artırımı beklentilerini düşürmesiyle 5 haftanın ardından haftalık bazda yüzde 2,5 artarak 4 bin 175 dolara çıktı ve ilk haftalık kazancını elde etti.

Öte yandan, jeopolitik gerginliklerin azalmasıyla petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere gerilemesi de altın fiyatlarını desteklerken geçen hafta teknoloji hisselerinde görülen düşüşlerden dolayı yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşması da fiyatlardaki yükselişte etkili oldu.

Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmelerin enflasyonist baskıları güçlendireceğine yönelik endişeler ve bu endişelerin Fed'e yönelik 'şahin' beklentileri artırması bu yıl altın fiyatlarındaki düşüşte etkili olurken altının onsu yılın ilk yarısında yüzde 7,1 değer kaybetmişti.

Avustralya merkezli KCM Trade Global Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, altının bu hafta doların geçirdiği hafif düşüşten fayda sağladığını belirtti.

Beklenenden zayıf gelen tarım dışı istihdam verilerinin doların ivmesini bir miktar kırdığını ve bunun da altının yükselişine katkıda bulunduğunu ifade eden Waterer, '100 bin artışın altında açıklanan tarım dışı istihdam verisi, Fed'in faiz artırımlarına yönelik aciliyeti bir dereceye kadar azalttı, bu da getiri açısından altına destek sağladı.' dedi.

Waterer, petrol fiyatlarının düşük seviyelerde seyrettiğini ve bu durumun da enflasyon açısından altına destek olduğunu kaydetti.

Altın için daha iyi bir hafta olduğunu ancak yılın başlarında yakaladığı ivmeyi henüz geri kazanamadığını vurgulayan Waterer, 'Altının yükseliş ivmesini daha da artırabilmesi için doların daha da değer kaybetmesi gerekecektir. ' değerlendirmesinde bulundu.

Muhabir: Burhan Sansarlıoğlu