Yaklaşık 40 dakika süren ve 26 Ağustos’ta yayımlanan belgeselde; Hasidik toplulukların aile yapıları, eğitim sistemleri, çalışma hayatları, teknoloji kullanımları ve dış dünyayla ilişkileri ele alındı. Belgeselin ABD’deki görünürlüğü, yayıncı Asmongold’un videoyu canlı yayında incelemesinin ardından daha da arttı. Video, son açıklanan rakamlara göre 49 milyonun üzerinde izlenmeye ulaştı.

Yüzde 70’lik Medicaid Verisi Nereden Geliyor?

Tartışmalarda öne çıkan “Hasidiklerin yüzde 70’i Medicaid kullanıyor” verisi tamamen dayanaksız değil. Yeshiva eğitim sistemiyle ilgili çalışmalar yürüten YAFFED kuruluşunun Nisan 2025’te yayımladığı raporda, New York’taki Yidişçe konuşan Hasidik hanelerin yaklaşık yüzde 70’inin Medicaid kapsamında bulunduğu belirtildi.

Aynı araştırmada Hasidik olmayan New Yorklu hanelerde bu oranın yüzde 25’in altında kaldığı kaydedildi. Hasidik hanelerin yaklaşık yüzde 40’ının da SNAP olarak bilinen gıda yardımından yararlandığı ifade edildi.

Ancak rapor bütün ABD’deki Yahudileri veya bütün Hasidik grupları kapsamıyor. Araştırma, 2018-2022 dönemine ait Amerikan Toplum Araştırması verileri üzerinden, evinde ağırlıklı olarak Yidişçe konuşan New Yorklu Hasidik haneleri inceliyor.

Araştırmacılar, yüksek Medicaid kullanımında düşük gelir seviyesinin yanı sıra kalabalık aile yapısının, çocuk sayısının, bebek bulunan hanelerin ve hamile kadınların oranının etkili olduğuna dikkat çekiyor.

75 bin Dolar Doğrudan Nakit Ödeme Değil

Sosyal medyada hızla yayılan “Hasidik ailelere devlet tarafından yılda 75 bin ile 100 bin dolar arasında para veriliyor” iddiası ise eksik ve yanıltıcı bir anlatıma dayanıyor.

Söz konusu tutar, ailelere tek seferde veya düzenli biçimde verilen doğrudan nakit yardım anlamına gelmiyor. Rakamın; Medicaid sağlık güvencesinin hesaplanan piyasa değeri, SNAP gıda yardımları ve gelir ile çocuk sayısına bağlı vergi kredilerinin tahmini toplamından oluşturulduğu belirtiliyor.

Her hanenin bu desteklerin tamamından yararlandığını veya yıllık 75 bin dolar değerinde yardım aldığını gösteren resmî ve standartlaştırılmış bir ABD verisi bulunmuyor. Yardımlar dinî kimliğe göre değil; gelir, hane büyüklüğü, yaş, hamilelik ve sağlık durumu gibi yasal uygunluk şartlarına göre belirleniyor.

Bu nedenle “ABD yönetimi Hasidik Yahudilere özel olarak 75 bin dolar ödüyor” ifadesi doğru değil. Doğrulanabilen husus, belirli Hasidik topluluklarda gelir kriterlerine bağlı sosyal yardım programlarına katılımın New York ortalamasından daha yüksek olması.

Ruhi Çenet’ten İlk Açıklama

Tartışmanın büyümesinin ardından açıklama yapan Ruhi Çenet, çekimlere başlangıçta kültürel bir belgesel hazırlama düşüncesiyle başladıklarını söyledi. Çenet, çalışmalar ilerledikçe topluluğun aldığı destekler ile siyasi ve ideolojik bağlantılarını da ele almaya karar verdiklerini belirtti.

Çenet’in açıklamasında belgeselde çekim yapılan kişilerin Chabad-Lubavitch hareketiyle bağlantılı olduğu belirtildi. Bununla birlikte sosyal yardım tartışmalarında kullanılan istatistiklerin daha geniş ve çoğunlukla Yidişçe konuşan New York Hasidik nüfusuna ait olduğu görülüyor. Dolayısıyla belgeseldeki kişilerle araştırmalardaki örneklemin tamamen aynı kabul edilmemesi gerekiyor.

Beyaz Saray’daki Görüşme de Gündeme Geldi

Tartışmalar sürerken ABD Başkanı Donald Trump’ın 3 Eylül’de Hasidik hahamlardan oluşan bir heyeti Beyaz Saray’da kabul etmesi de dikkat çekti. Görüşmede konut, dinî eğitim, cezaevi reformu ve kalabalık ailelere yönelik vergi kredilerinin ele alındığı bildirildi.

Ancak görüşmenin aylardır planlandığı ve Ruhi Çenet’in belgeseliyle bağlantılı olduğuna ilişkin herhangi bir kanıt bulunmadığı belirtildi.

Tartışmanın Merkezinde Sosyal Yardım Sistemi Var

Ortaya çıkan veriler, belirli Hasidik topluluklarda Medicaid ve gıda yardımı kullanımının yüksek olduğunu doğruluyor. Buna karşılık sosyal medyada kullanılan “Her aileye 75 bin dolar nakit veriliyor” söylemi, farklı destek türlerini tek bir rakam altında topluyor ve yardım sisteminin işleyişini tam olarak yansıtmıyor.

ABD’de başlayan tartışmanın merkezinde yalnızca Hasidik topluluklar değil; büyük ailelerin, düşük gelirli hanelerin ve özel eğitim sistemleri içinde yaşayan kapalı toplulukların kamu kaynaklarından ne ölçüde yararlanması gerektiği sorusu bulunuyor.

Recep Gürbüz Güreş Sahası'nda üç gün süren organizasyona, 72 başpehlivan ile alt boylarda 1400'ün üzerinde pehlivan katıldı.

Çeyrek finalde başpehlivanlardan Osman Kan, Mustafa Taş'ı, Yıldıray Pala, Mehmet Yeşil Yeşil'i, Orhan Okulu, Hasan Güzeller'i, Onur Susuz ise Bekir Eryücel'i yenip adını yarı finale yazdırdı.

Yarı final karşılaşmasında Osman Kan, rakibi Yıldıray Pala'yı yenerek finale yükseldi.

Orhan Okulu ile Onur Susuz arasındaki diğer yarı final mücadelesi ise sürüyor.

Dünya Etnospor Birliği Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan, basın mensuplarına yaptığı açıklamada, federasyonun, sponsorların, yayıncı kuruluş TRT'nin, herkesin güreşte olduğunu belirterek, tüm bunların güreşlerin daha yaygın bir şekilde yapılmasını sağladığını söyledi.

Standart, kalite, ilgi ve rekabetin her sene daha iyiye gittiğini anlatan Erdoğan, şunları kaydetti:

'Bütün emeği geçenleri tebrik ediyorum. Güreşe ilgi artıyor, artmaya da devam edecek. Her geçen sene daha güzel olacak. Uluslararası ilgi de artacak. Yağlı güreş, biraz Balkanlarda, onun dışında Anadolu'da olan bir sporumuz. İnanıyorum ki yağlı güreşin de Türkiye dışındaki organizasyonlarının sayısının arttığını göreceğiz. Burada misafir yağlı güreş pehlivanlarının olduğunu görmeye başlayacağız. Çünkü bizim bu ata sporumuz, bu güreşimiz gerçekten bu ilgiyi hak eden bizim önemli bir kültürel değerimiz. Hak ettiği yere geldiğini görmekten dolayı da çok mutlu oluyoruz.'

Güreşleri, Dünya Etnospor Birliği Başkanı Necmeddin Bilal Erdoğan'ın yanı sıra AK Parti Antalya Milletvekili ve TBMM NATO Parlamenter Asamblesi Türk Grubu Başkanı Mevlüt Çavuşoğlu, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı ve AK Parti Bursa Milletvekili Mustafa Varank, Antalya Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Büşra Özdemir, AK Parti Merkez Karar ve Yönetim Kurulu Üyesi Menderes Türel, Gençlik ve Spor Bakan Yardımcısı Hamza Yerlikaya, Türkiye Geleneksel Güreşler Federasyonu Başkanı İbrahim Türkiş ile farklı partilerin Antalya milletvekillerinin de aralarında bulunduğu çok sayıda güreşsever izliyor.

Yurdakul, Antalya Spor Salonu'nda düzenlenen MHP Antalya İl Başkanlığı 15. Olağan Kongresi'nde yaptığı konuşmada, dünya haritalarının yeniden çizilmek istendiği, devletlerin açıkça tehdit edildiği, terör örgütlerinin vekalet ordusu gibi kullanıldığı sert bir zamanın içinde bulunulduğunu söyledi.

Türkiye'nin yakın çevresinde savaş, işgal, parçalanmış devletler, yerinden edilmiş milyonlar ve geleceği çalınmış çocuklar olduğunu ifade eden Yurdakul, Türkiye'nin ise bütün bunların ortasında ayakta kalmayı başaran, kendi kararını kendi veren, başkentini başka ülkelerin talimat merkezine çevirmeyen bir devlet olarak durduğunu belirtti.

Terörün, Türkiye'nin kaderi olmadığını ve kardeş kavgasının bu coğrafyanın değişmez yazgısı olmadığını vurgulayan Yurdakul, şöyle konuştu:

'Türkiye terörü yenebilecek, terörizmi bitirebilecek kudrete de devlet aklına da milli iradeye de sahiptir. Terörsüz Türkiye derken hafızamızı silmiyoruz. Bizim baş tacımız olan şehitlerimiz ve gazilerimiz ile vatan için, millet için uğraşıyoruz. Şehitlerimizin uğruna can verdiği hedefi tamamlamak istiyoruz. Bayrağın özgürce dalgalandığı, vatanın bölünmediği, çocukların korkusuzca büyüdüğü güçlü bir Türkiye için. Şehitlerimizin hatırası, terörün sonsuza kadar sürmesiyle değil, terörün sonsuza kadar bitirilmesiyle yaşatılacaktır. Bunun başka bir izahı yoktur. Silah bırakılacaktır. Terör bütün unsurlarıyla feshedilecektir. Türkiye Cumhuriyeti'ne meydan okuma devri kapanmıştır.'

Yurdakul, Cumhur İttifakı'nın bir tören ortaklığı olmadığını, Türkiye'nin ateş çemberinden geçtiği bir dönemde oluşmuş milli bir kale olduğunu söyledi.

MHP'nin bu ittifakın kenarında duran, başkalarının belirlediği gündemi takip eden bir siyasi yapı olmadığını vurgulayan Yurdakul, şunları kaydetti:

'MHP fikriyle, kadrolarıyla, tarihiyle ve liderinin belirleyici iradesiyle siyasetin merkezindedir. Türkiye'nin kritik meselelerinde yön gösteren bir kuvvettir. Devletin zor zamanlarında denge sağlayan bir iradedir. Bugün Terörsüz Türkiye konuşuluyorsa bunun siyasi kapısını açan Sayın Devlet Bahçeli'dir. Bu gerçekleri şeffaflıkla, eğip bükmeden, anlaşılır ve sade bir dille milletimizin ayağına giderek anlatacağız. Çünkü MHP'nin siyasi ağırlığı, başkalarının takdirine muhtaç değildir.'

Kongrede yapılan başkanlık seçimlerine tek listeyle gidilirken, mevcut başkan Sadullah Güneş, geçerli oyların tamamını alarak yeniden başkan seçildi.

Kongreye MHP Antalya Milletvekili Abdurrahman Başkan, AK Parti Antalya Milletvekilleri Mustafa Köse, Kemal Çelik, Tuba Vural Çokal, İbrahim Ethem Taş ile AK Parti Antalya İl Başkanı Ali Çetin'in yanı sıra çok sayıda partili katıldı.

Kırsal Çakıroğlu Mahallesi'ndeki ormanlık alanda henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğüne bağlı 3 helikopter, 2 ilk müdahale aracı, 6 arazöz, 3 su ikmal aracı ve 70 personel sevk edildi.

Ekiplerin havadan ve karadan yürüttüğü çalışmalar sonucu yangın kontrol altına alındı.

Bölgede soğutma çalışmaları sürüyor.

ATM’lerde Küçük Banknot Dönemi Kapanıyor Mu?

Bankalar, artan nakit ihtiyacını karşılayabilmek ve ATM’lerin daha kısa sürede boşalmasını önlemek amacıyla banknot kasetlerinin kullanımını yeniden düzenliyor. Bu kapsamda bazı ATM’lerde küçük kupürlü banknotların yerine 100 ve 200 TL’lik banknotlara daha fazla alan ayrılıyor.

Yeni uygulama nedeniyle 10, 20 veya 50 TL ile biten bazı tutarlar her ATM’den çekilemeyebiliyor. Örneğin hesabından 1.250 TL çekmek isteyen bir kullanıcı, cihazda 50 TL’lik banknot bulunmaması durumunda işlemini 1.200 veya 1.300 TL olarak değiştirmek zorunda kalabiliyor.

100 ve 200 TL’lik Banknotlar Ağırlık Kazanıyor

ATM’lerin sınırlı banknot kapasitesine sahip olması, bankaların daha yüksek kupürlü paraları tercih etmesinde etkili oluyor. Aynı kasete daha yüksek miktarda para yerleştirilmesini sağlayan bu yöntemle ATM’lerin nakit ihtiyacının daha uzun süre karşılanması amaçlanıyor.

Özellikle maaş ve ödeme günlerinde ATM’lerden çekilen para miktarının artması, cihazlardaki nakdin daha hızlı tükenmesine neden oluyor. Bankalar da nakit yönetimini kolaylaştırmak amacıyla 100 ve 200 TL’lik banknotların ağırlığını artırıyor.

Her ATM’de Aynı Uygulama Geçerli Değil

Küçük banknotların tedavülden kaldırıldığına ilişkin resmî bir karar bulunmuyor. 10, 20 ve 50 TL’lik banknotlar geçerliliğini koruyor. Değişiklik yalnızca bazı bankaların ATM’lerindeki banknot dağılımıyla sınırlı bulunuyor.

Bu nedenle para çekme seçenekleri bankaya, ATM’nin bulunduğu noktaya ve cihazdaki mevcut banknotlara göre değişebiliyor. Bazı ATM’ler 50 TL’lik banknot vermeye devam ederken, bazı cihazlarda yalnızca 100 ve 200 TL’nin katları şeklinde işlem yapılabiliyor.

Vatandaşlar İşlem Öncesinde Ekrandaki Seçenekleri Kontrol Etmeli

Hatay dahil Türkiye genelinde ATM’den nakit çekecek vatandaşların, işlem ekranında sunulan tutar seçeneklerini kontrol etmesi gerekiyor. Küçük tutarlı nakit ihtiyacı bulunanların farklı bir ATM’yi denemesi veya banka şubelerine yönelmesi gerekebilir.

Bankaların ATM sistemlerindeki dönüşüm sürdükçe, 100 ve 200 TL’lik banknotların para çekme işlemlerindeki payının daha da artması bekleniyor.

Doğu Akdeniz Kalkınma Ajansının, Toprakkale Kaymakamlığı Girişimcilik Merkezinin desteğiyle yürüttüğü projeye katılan 7 kadın, aldıkları destekle 2 yıl önce Toprakkale Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifini kurdu.

Coğrafi işaret tescilli Karatepe kilimi üretmek için kolları sıvayan kadınlar, atölye açıp dokuma tezgahları aldı.

Hafta içi her gün atölyede bir araya gelen kadınlar, kök boyayla renklendirdikleri yün iplikten dokudukları kilimlere geometrik motifler işliyor.

Çift taraflı kullanılabilen el emeği kilimlerin satışından elde edilen gelir, kooperatif üyeleri arasında paylaşılıyor.

- 'Amacımız geleneğimizi sürdürmek'

Toprakkale Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi Başkanı Şule Çukadar, AA muhabirine, projenin 7 ev hanımını buluşturduğunu söyledi.

Üyelerin kilim dokuma eğitimi aldığını belirten Çukadar, 'Ürettiğimiz ürünlerin satışını internetten ve sosyal medya hesaplarından yapıyoruz. Yüzde 100 doğal ve kök boya olduğu için insanlar ürünlerin sağlıklı olduğunu biliyor. Satılan ürünlerden gelen parayı aramızda bölüşüyoruz.' dedi.

Çukadar, kooperatifin kadınlara sosyalleşme imkanı da sunduğunu dile getirdi.

Kooperatif üyesi Elif Çolak da Karatepe kiliminin kültürel miras olduğunu vurgulayarak, 'Asıl amacımız geleneğimizi sürdürmek, geçmişten geleceğe bir köprü kurmak. Aynı zamanda aile bütçemize de katkıda bulunuyoruz. Kilim harici farklı tasarımlar da yapıyoruz. Anahtarlık ve çanta yapıyoruz.' diye konuştu.

Rapora göre 2020 yılında bir aylık asgari ücretle yaklaşık 72 kilogram karkas dana eti alınabilirken, 2026 yılında bu miktar 44 kilograma kadar düştü. Böylece asgari ücretlinin alabileceği et miktarı 6 yılda 28 kilogram azaldı.

Hataylı Ailelerin Bütçesi de Zorlanıyor

Ortaya çıkan tablo, Hatay’da asgari ücretle geçimini sağlayan vatandaşları ve kalabalık aileleri de yakından ilgilendiriyor. Kira, ulaşım, elektrik, su ve diğer temel giderlerin ardından mutfak için ayrılabilen bütçenin daralması, kırmızı et tüketimini sınırlandırıyor.

Etiket fiyatlarının aile bütçesini zorlaması nedeniyle birçok vatandaş kırmızı et tüketimini azaltırken protein ihtiyacını karşılamak için mercimek, nohut, kuru fasulye, yumurta ve benzeri görece uygun fiyatlı ürünlere yöneliyor. Ekmek ve hamur işi ağırlıklı beslenmenin artması da dengeli beslenmeye ilişkin endişeleri beraberinde getiriyor.

Bir Maaş 44 Kilo Ete Yetiyor

2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş olarak uygulanıyor. Türkiye Protein Raporu’ndaki hesaplama ise asgari ücretin tamamının başka hiçbir harcama yapılmadan karkas dana etine ayrılması durumunda yaklaşık 44 kilogram et alınabildiğini gösteriyor.

Bu hesaplama, bir ailenin aylık gerçek et tüketimini değil, ücretin kırmızı et karşısındaki satın alma gücünü ortaya koyuyor. Rapordaki 72 kilogramdan 44 kilograma düşüş, 6 yılda yaklaşık yüzde 38,9’luk kayba karşılık geliyor.

Akbaş Mahallesi'ndeki ormanlık alanda henüz bilinmeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye Antalya Orman Bölge Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Yangına, 5 uçak, 15 helikopter, 75 arazöz, 3 iş makinesi, 450 personel ve yangın işçisi ile müdahale ediliyor.

Ekipler, yangını kontrol altına almak için çalışmalarını sürdürüyor.

Akdeniz Belediyesinin açıklamasına göre, Kazanlı Mahallesi'ndeki bir iş yerinin bahçesinde yaralı leylek bulundu.

Vatandaşların ihbarı üzerine bölgeye yönlendirilen Akdeniz Belediyesi Zabıta Müdürlüğü ekipleri, kuşu koruma altına aldı.

Doğa Koruma ve Milli Parklar personeline teslim edilen leyleğin tedavisine başlandı.

Zırlankaya Mahallesi ile Hapıllar mevkisi arasındaki zirai alanda henüz belirlenemeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye Serik Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Yangın, ormanlık alana ve seralara sıçramadan ekiplerin müdahalesiyle kontrol altına alınarak söndürüldü.

Yangın nedeniyle yaklaşık 1 dönüm zirai alanda zarar oluştu.

Gümüşkavak ve İki Evli Yaylalarındaki zirai alanda henüz belirlenmeyen nedenle yangın çıktı.

İhbar üzerine bölgeye Alanya Orman İşletme Müdürlüğü ekipleri sevk edildi.

Kısmen ormanlık alana da sıçrayan yangına 2 helikopter, 4 arazöz, 30 teknik personel ve çok sayıda orman işletme müdürlüğü personeliyle müdahalede bulunuldu.

Ekiplerin yaklaşık bir saatlik çalışmasıyla yangın kontrol altına alındı.

Nefes gazetesi yazarı Deniz Zeyrek, 6 Şubat depremlerinden yaklaşık üç buçuk yıl sonra yeniden ziyaret ettiği Hatay’daki çalışmaları ve vatandaşların beklentilerini kaleme aldı. Kentte 196 bin bağımsız bölümden 293 okul ve 12 hastanelik sağlık yatırımına kadar büyük bir yeniden inşa süreci yürütülürken elektrik, su, ulaşım ve altyapı sorunları gündemdeki yerini koruyor.

Nefes gazetesi yazarı Deniz Zeyrek, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yeniden ziyaret ettiği Hatay’ın ayağa kalkma mücadelesini yazdı.

Kültürel mirası, gastronomisi, tarihi ve coğrafyası nedeniyle Hatay’ı sık sık ziyaret ettiğini belirten Zeyrek, depremin hemen ardından geldiği kentte gazetecilik yaşamının en zor günlerini geçirdiğini ifade etti.

Daha önce savaş bölgelerinde ve 1999 Marmara Depremi’nin yaşandığı illerde görev yaptığını hatırlatan Zeyrek, Hatay’daki yıkımın kendisini çok daha derinden sarstığını aktardı.

“Enkazların Yerinde Binalar Yükseliyor”

Depremden sonra farklı tarihlerde Hatay’a geldiğini belirten Zeyrek, her ziyaretinde kentin yaralarını sarma ve yeniden ayağa kalkma çabasına tanıklık ettiğini söyledi.

3 Eylül 2026 tarihinde Hatay Valisi Mustafa Masatlı ile kent merkezinde incelemelerde bulunan Zeyrek, depremin ilk günlerindeki karanlık, toz, çığlıklar ve arama kurtarma çalışmalarının yerini büyük bir inşa hareketliliğine bıraktığını kaydetti.

Depremde Hatay’daki her 10 binadan yaklaşık dördünün yıkıldığına ve kentte 25 bin kişinin yaşamını yitirdiğine dikkat çeken Zeyrek, “Bu enkaz nasıl kalkacak?” denilen bölgelerde bugün yeni binaların yükseldiğini vurguladı.

Masatlı: Hataylılar Topraklarını Terk Etmedi

Depremden yaklaşık 12 saat sonra Amasya’dan Hatay’a gelen Vali Mustafa Masatlı’nın ilk günlerden itibaren sahada olduğunu hatırlatan Zeyrek, yeniden inşa çalışmalarına ilişkin bilgileri Masatlı’dan aldı.

Vali Masatlı, Hatay halkının kentine olan bağlılığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

“Bütün Hatay halkını takdir etmek lazım. 33 yıllık mülki idare amiriyim. Çok yerde çalıştım. Az insan bu kadar toprağına bağlıdır. Hatay insanı toprağını terk etmedi.”

41,3 Milyon Ton Enkaz Kaldırıldı

Vali Masatlı’nın verdiği bilgilere göre Hatay’da toplam 350 bin bağımsız bölümü kapsayan bir enkaz ortaya çıktı. Kent genelinden 41,3 milyon ton enkaz kaldırılırken 196 bin bağımsız konut inşa edildi.

Yeni binaların, Hatay’daki üç fay hattı ve zemin sıvılaşması riski dikkate alınarak yapıldığı belirtildi. İnşaatlarda zemin güçlendirme çalışmaları ve fore kazık uygulamaları gerçekleştirildi.

Hatay’a 293 Yeni Okul

Eğitim alanında 251 okulun yapımı tamamlandı, 42 okulun inşaatı ise devam ediyor. Böylece Hatay genelinde toplam 293 okulu kapsayan bir yatırım programı yürütülüyor.

Okulların yaklaşık yüzde 30’unun bağışçıların katkılarıyla yapıldığı açıklandı. Deprem öncesinde 14 bin 700 olan derslik sayısının çalışmalar tamamlandığında 18 binin üzerine çıkması bekleniyor.

Kentte ayrıca dört öğretmenevi ile dört bilim ve sanat merkezi inşa edildi. Hatay’daki iki üniversitede de yüz yüze eğitime yeniden geçildi.

Yıkılan 5 Hastanenin Yerine 9 Hastane Yapıldı

Depremde kentteki beş hastane yıkılırken 3 Eylül 2026 itibarıyla dokuz yeni hastane tamamlandı.

Dörtyol Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Reyhanlı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi ile İskenderun’da yapılacak 600 yataklı devlet hastanesindeki çalışmalar devam ediyor.

Bin yataklı Hatay Şehir Hastanesi’nin ihalesi gerçekleştirilirken daha önce hastanesi bulunmayan Erzin, Payas ve Altınözü gibi ilçelere 144 yataklı yeni hastaneler kazandırıldı. Kent genelinde yaklaşık 60 aile sağlığı merkezi de hizmete alındı.

9 Bin 500 Öksüz ve Yetim Takip Ediliyor

Hatay’da deprem sonrasında yaklaşık 9 bin 500 çocuğun öksüz veya yetim kaldığı belirtildi. Devlet himayesine alınan çocukların eğitim, sağlık, psikososyal destek ve diğer ihtiyaçlarının yakından takip edildiği kaydedildi.

Çocuklar; vali yardımcıları, kaymakamlar, kurum müdürleri ve bu görevlilerin eşlerinin yer aldığı özel bir takip sistemine dâhil edildi. Görevlilerin aileleri evlerinde ziyaret ettiği, destek olmak isteyen kişi ve kuruluşların da sisteme katkı sunduğu ifade edildi.

Uzuv Kaybı Yaşayan Depremzedeler İçin Özel Merkez

Deprem nedeniyle Hatay’da yaklaşık bin 500 kişinin uzuv kaybı yaşadığı açıklandı.

Hatay Valiliği bünyesinde, ortez ve protez hizmetlerini de kapsayan Engelli Sosyal Girişimcilik Merkezi kuruldu. Sekiz kurumun birlikte görev yaptığı merkezde protez bölümünü Yaşar Tatar’ın başkanlığını yaptığı Engelliler Vakfı işletiyor. Diğer birimler ise valiliğe bağlı müdürlüklerin sorumluluğunda çalışmalarını sürdürüyor.

Samandağ’a Dalga Sörfü Merkezi ve Dalış Köyü

Kentte çok sayıda spor kompleksinin tamamlandığı belirtilirken Samandağ’da Türkiye’nin ilk ve tek dalga sörfü merkezinin kurulduğu bildirildi.

Samandağ sahilindeki valiliğe ait kamp alanı dalış sporlarına tahsis edildi. Türkiye’nin ilk dalış köyü de bu bölgede hayata geçirildi.

Coğrafi İşaret Sayısı 25’ten 75’e Çıktı

Deprem öncesinde 25 coğrafi işaretli ürünü bulunan ve Türkiye sıralamasında 25’inci sırada yer alan Hatay’ın coğrafi işaret sayısı 75’e yükseldi.

Hatay bu sonuçla Türkiye genelinde üçüncü sıraya çıktı. Yaklaşık 40 ürün için daha tescil sürecinin devam ettiğini belirten Vali Masatlı, coğrafi işaretli ürün sayısında Türkiye birinciliğini hedeflediklerini söyledi.

Kadın Kooperatiflerinin Sayısı Arttı

Deprem öncesinde Hatay’da 35 kadın kooperatifi faaliyet gösterirken süreç içerisinde 18 yeni kadın kooperatifi daha kuruldu.

Kooperatifler aracılığıyla 600’den fazla üretici kadın bir araya getirilerek üretime ve ekonomik hayata katılımlarının desteklenmesi amaçlandı.

Telef Olan Hayvanların Tamamı Karşılandı

Depremde yaklaşık bin 800 büyükbaş ve 10 bin küçükbaş hayvanın telef olduğu, kayıpların tamamının bire bir karşılandığı belirtildi.

Hatay’da tarımsal rekoltenin deprem öncesindeki seviyelere döndüğü ancak üreticilerin gübre fiyatları nedeniyle zorlandığı ifade edildi. Narenciye üreticilerinin de dönem dönem ürünlerini satmakta güçlük çektiği aktarıldı.

Sanayide Toparlanma Yüzde 50 Seviyesinde

Hatay sanayisinin yeniden toparlanmaya başladığı, İskenderun bölgesindeki demir çelik ve filtre sektörlerinin tam kapasiteyle çalıştığı bildirildi.

Depremde ağır hasar alan KOBİ’lerin ayağa kaldırılması için özel programlar uygulanırken kentin önemli üretim alanları arasında bulunan mobilya ve ayakkabı sektörlerinin eski gücüne kavuşması hedefleniyor.

Bu sektörlerdeki genel toparlanmanın şu anda yüzde 50 civarında olduğu kaydedildi.

Asi Nehri’nde 17,3 Kilometrelik Islah

Asi Nehri’nin Antakya kent merkezinden geçen bölümünde 17,3 kilometrelik ıslah çalışması gerçekleştirildi.

Nehir yatağı ve çevresindeki zeminin sağlamlaştırılması amacıyla iki tarafta, çift yönlü ve üç sıra kazık uygulaması yapıldığı belirtildi.

Deprem Bölgesine 104 Milyar Dolarlık Doğrudan Kaynak

Vali Masatlı’nın aktardığı bilgilere göre deprem bölgesine doğrudan 104 milyar dolar, dolaylı olarak ise 150 milyar dolar kaynak aktarıldı.

Bütçe dışında kalan bağışlar ile bazı kurumların doğrudan gerçekleştirdiği yatırımlar dikkate alındığında toplam kaynağın daha yüksek olduğu değerlendiriliyor.

Hataylıların Çözüm Beklediği Sorunlar

Deniz Zeyrek, kentte yürütülen çalışmaları Vali Masatlı’dan dinledikten sonra Hataylıların talep ve şikâyetlerini de sokakta vatandaşlara sordu.

Vatandaşların dile getirdiği sorunların büyük bölümünü altyapı ve belediyecilik hizmetleri oluşturdu. Hataylıların öne çıkan şikâyet ve talepleri şöyle sıralandı:

• Kent genelinde sık sık yaşanan elektrik kesintilerinin sona erdirilmesi,
• Su ve kanalizasyon sorunlarının tamamen çözülmesi,
• Kırsal ve merkezden uzak mahallelere doğalgaz ulaştırılması,
• Hatay çevre yolunun bir an önce tamamlanması,
• Bozulan yolların onarılması,
• Kent dışındaki yeni yerleşim alanlarında toplu taşıma imkânlarının artırılması.

Deniz Zeyrek, Hatay halkının kentine sahip çıkmasını ve Vali Mustafa Masatlı’nın çalışmalarını takdir ettiğini belirterek mevcut kararlılığın sürdürülmesi durumunda kentin yakın gelecekte yeniden eski güzel günlerine kavuşabileceğini ifade etti.

Muhabir: Yusuf Soykan Bal

OVP'nin her yıl olduğu gibi bu yıl da Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının müşterek çalışmasıyla hazırlandığını belirten Yılmaz, 'Hazırlık sürecine bakanlıklarımız ile ilgili kamu kurum ve kuruluşlarımız önemli katkı sunmuş, özel sektör ve meslek kuruluşlarımızın görüş ve değerlendirmeleri alınmıştır. Ortak aklı ve katılımcılığı esas alan bir anlayışla hazırladığımız Programımızda, ilgili tüm taraflarla yürüttüğümüz istişareler de politika ve tedbirlerimize yansıtılmıştır.' ifadesini kullandı.

Sunumda öncelikle dünya ekonomisindeki mevcut görünüme değinileceğini, ardından uygulamakta oldukları program kapsamında bugüne kadar kaydettikleri mesafe ve sonrasında 2027-2029 dönemine ilişkin makroekonomik hedefleri paylaşacaklarını aktaran Yılmaz, belirlenen hedeflere nasıl ulaşacaklarına dair öncelikli reform alanlarını, planlanan politika ve tedbirleri ortaya koyacaklarını söyledi.

Gelecek üç yıla ilişkin temel politika belgesi olan OVP'nin, Kalkınma Planı doğrultusunda hazırlanan ve her yıl güncellenen üç yıllık bir politika çerçevesi sunduğunu vurgulayan Yılmaz, şunları kaydetti:

'Program, makroekonomik hedef ve tahminlerimizi, gelir ve gider ile borçlanma görünümünü, kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını ve reform gündemimizi ortaya koymakta, aynı zamanda bütçe sürecinin temel çerçevesini oluşturmaktadır. Dünya ekonomisi, son dönemde ekonomik, teknolojik ve jeopolitik gelişmelerin iç içe geçtiği, öngörülebilirliğin azaldığı ve risklerin tarihi yüksek seviyelere çıktığı yeni bir süreçten geçmektedir. Türkiye ekonomisi de elbette dünyadan ve bölgemizde yaşanan bu gelişmelerden bağımsız değildir. Özellikle bölgemizde yaşanan savaşın doğrudan ve dolaylı etkileri, enerji ve emtia fiyatlarından küresel ticarete, enflasyon görünümünden büyüme beklentilerine kadar birçok alanda hissedilmektedir. Bunun yanında geleneksel tarife artışlarının yanında yeni nesil korumacılık eğilimleri ve ticaret politikalarındaki belirsizlikler de küresel görünümü etkilemektedir.'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, programın makroekonomik çerçevesini oluştururken, geçen yıl esas aldıkları varsayımların bu yılın başında bölgedeki savaş başta olmak üzere yıl içerisinde yaşanan hadiseler doğrultusunda güncellendiğini bildirerek, şu bilgileri verdi:

'Geçtiğimiz OVP'deki varsayımların başında gelen küresel büyüme tahmini yüzde 3,1'den yüzde 3'e geriledi. Ticaret ortaklarımızın büyüme tahmini yüzde 2,4'ten yüzde 1,6'ya, Avro Bölgesi büyümesi yüzde 1,2'den yüzde 0,9'a gerilerken bölgemizde yaşanan savaşın etkisinin en belirgin görüldüğü Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) ülkelerinde ise yüzde 3,4 olarak öngörülen büyüme, yüzde eksi 0,5'e kadar geriledi. Geçtiğimiz yıl OVP'yi hazırlarken uluslararası kuruluşların tahminleriyle uyumlu olarak 2026 yılı için 64,3 dolar olarak varsaydığımız Brent petrol fiyatı ortalamada 89,3 dolara yükseldi. Enerji dışı emtia fiyatlarında yüzde 5,7 oranında düşüş beklerken, bugün yüzde 18,6 oranında bir artış öngörülmektedir. Küresel enflasyon tahmini ise bu gelişmelere bağlı olarak yüzde 3,6'dan yüzde 4,7'ye yükselmiş durumdadır.'

Özellikle savaşla birlikte enerji ve emtia fiyatlarında ortaya çıkan arz yönlü baskıların ve Türkiye'nin başlıca ticaret ortaklarındaki zayıflamanın doğal olarak 2026 yılı tahminlerine de yansıdığını hatırlatan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'2026 yılı büyüme tahminimizi yüzde 3,3 olarak güncelledik. Sanayi büyümesi tahminimiz yüzde 2,3'e gerilerken, yıl sonu enflasyon tahminimiz yüzde 28,4'e yükseldi. Enerji fiyatlarındaki yükselişin dış dengemiz üzerinde doğrudan etkisiyle enerji ithalatı tahminimiz 63 milyar dolardan 71 milyar dolara yükselirken, dış ticaret açığı tahminimiz 96 milyar dolardan 105 milyar dolara çıkmıştır. Buna bağlı olarak cari işlemler açığının milli gelire oranına ilişkin tahminimizi de yüzde 2,6'ya güncelledik. Turizm gelirleri tahminimiz ise yine savaşın etkisiyle 68 milyar dolardan 65 milyar dolara revize edilmiştir. Bu güncellemeler programımızın yönünde veya ana çerçevesinde bir değişiklik anlamına gelmemektedir. Nitekim geçtiğimiz yıl öngörülmeyen ölçekte ortaya çıkan savaş ve beraberinde getirdiği enerji ve emtia şoku, dış talepteki zayıflamayla birlikte tüm ekonomiler üzerinde ilave bir yük oluşturmuştur. Buna rağmen Türkiye ekonomisi üretmeye, büyümeye ve istihdam oluşturmaya devam etmektedir.'

Yılmaz, 2026 yılının hem küresel büyümenin hem de dünya ticaretinin belirgin biçimde ivme kaybettiği bir yıl olarak karşılarına çıktığının altını çizerek, 'Bununla birlikte, 2027 yılına ilişkin beklentiler küresel görünümde yeniden bir toparlanmaya işaret etmektedir. Küresel büyümenin yüzde 3,4'e, küresel ticaret hacmindeki artışın ise yüzde 4,3'e yükselmesi beklenmektedir. Özellikle küresel ticarette beklenen bu canlanmanın, dış talep koşullarının iyileşmesine ve ihracatçı ülkeler açısından daha destekleyici bir ortamın oluşmasına katkı sağlamasını bekliyoruz.' diye konuştu.

Türkiye'nin ihracatının yaklaşık yüzde 96'sını oluşturan başlıca ticaret ortaklarının ağırlıklı büyümesinin 2025 yılındaki yüzde 2,4 seviyesinden 2026 yılında yüzde 1,6'ya gerilemesini beklediklerini anlatan Yılmaz, şunları paylaştı:

'2027 yılında ise dış talep koşullarının yeniden iyileşmesiyle bu oranın yüzde 2,8'e yükselmesini öngörüyoruz. Bu zayıflama, ihracatımızın yaklaşık yüzde 43'ünü gerçekleştirdiğimiz Avrupa Birliği ile yüzde 22'sini gerçekleştirdiğimiz MENA Bölgesinde özellikle dikkat çekicidir. En büyük ihracat pazarımız olan Avrupa Birliği'nde 2025 yılında yüzde 1,6 olarak gerçekleşen büyümenin 2026 yılında yüzde 1,2'ye gerilemesi, 2027 yılında ise sınırlı bir toparlanmayla yüzde 1,4 seviyesine yükselmesi beklenmektedir. MENA Bölgesinde ise savaşın ve jeopolitik gerilimlerin ekonomik faaliyet üzerindeki etkisi çok daha belirgindir. 2025 yılında yüzde 3,3 büyüyen bölge ekonomisinin, 2026 yılında yüzde 0,5 oranında daralacağı tahmin edilmektedir. 2027 yılında beklenen yüzde 7,3'lük güçlü büyümede ise 2026 yılındaki bu sert daralmanın oluşturacağı baz etkisinin önemli rol oynayacağını değerlendiriyoruz. Dolayısıyla, AB ve MENA bölgelerinin toplam ihracatımızın yaklaşık üçte ikisini oluşturduğu dikkate alındığında 2026'da ihracatçılarımızın oldukça zorlu bir dış talep ortamına rağmen başarılı bir performans sergiledikleri görülmektedir. Yıllar içerisinde ihracat pazarlarını çeşitlendiren ülkemizin mevcut pazardaki güçlü konumunu korurken, yeni pazarlara erişimini artırma, ihracatımızı bölgesel ve küresel şoklara karşı daha dayanıklı hale getirme çabamız önümüzdeki dönemde de devam edecek.'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, küresel ekonomik görünüm üzerinde belirleyici olan unsurlardan birinin de jeopolitik risklerde yaşanan belirgin artış olduğuna dikkati çekerek, şunları dile getirdi:

'Savaşın başlamasıyla birlikte jeopolitik risk endeksinin çok hızlı bir şekilde yükseldiğini görüyoruz. Savaş öncesinde uzun dönem ortalaması etrafında seyreden endeks, savaşın ardından tarihsel ortalamasının oldukça üzerine çıkmış ve yüksek bir oynaklık yükselmiştir. Jeopolitik gerilimler enerji ve emtia piyasalarından ticaret ve lojistik hatlarına, yatırım kararlarından finansal piyasalara kadar birçok kanal üzerinden dünya ekonomisine yayılmaktadır. Bu gelişmeleri ve oluşturabilecekleri ilave riskleri yakından takip ediyor, etkileri sınırlandırıcı tedbirler alıyor, ekonomi politikalarımızı farklı senaryoları dikkate alan, dışsal şoklara karşı dayanıklılığı güçlendiren bir anlayışla yürütüyoruz. Küresel arz koşullarından kaynaklanan fiyat hareketlerinin bir taraftan enerji ithalat maliyetlerimizi ve dış ticaret dengemizi etkilerken, diğer taraftan üretim ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyon görünümüne de yansımaktadır. Nitekim geçtiğimiz yıl 2026 yılı için 63 milyar dolar olarak öngördüğümüz enerji ithalatı tahminimizi, bu yıl 71 milyar dolara güncellememizde de bu gelişmeler etkili olmuştur.'

'Programımızı hayata geçirdiğimiz günden bu yana temel önceliğimiz, makroekonomik istikrarı güçlendirmek, ekonomide dengelenmeyi sağlamak, enflasyonu kalıcı biçimde düşürmek ve kazanımlarımızı sürdürülebilir hale getirmek olmuştur' ifadesini kullanan Yılmaz, şöyle devam etti:

'Paylaşacağı göstergeler, son dönemde karşı karşıya kaldığımız ilave dışsal şoklara rağmen programımızın temel alanlarda somut sonuçlar üretmeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Programımız kapsamında yatırımların tüketimin üzerinde seyrettiği, dolayısıyla büyümenin kompozisyonunda daha dengeli, üretken ve sürdürülebilir bir yapının öne çıktığını görmekteyiz. Yeni yatırımlar üretim kapasitesini genişletmekte, teknolojik dönüşümü ve verimlilik artışını desteklemekte, aynı zamanda yeni istihdam imkanları oluşturmaktadır. Nitekim son yıllarda Toplam Faktör Verimliliğinin (TFV) büyümemize daha fazla olumlu etkide bulunduğunu görüyoruz. Baktığımız zaman 2026'da öngördüğümüz 3,3'lük büyümenin 1,2 puanını Toplam Faktör Verimliliği kaynaklı olduğunu görüyoruz. Tüketim ağırlıklı bir yapı yerine üretim kapasitesini artıran yatırımların öne çıkması, enflasyonla mücadeleyi destekleyen, dış denge üzerindeki baskıları sınırlayan ve potansiyel büyümemizi yükselten daha sağlıklı bir makroekonomik görünüm sunmaktadır.'

Yılmaz, 'Uyguladığımız politikalar çerçevesinde TL'ye güven artmaya devam etmiş, TL mevduatımızın toplam mevduat içindeki payının yüzde 31,6 seviyesinden 28 Ağustos itibarıyla yüzde 61,5 seviyesine yükselmesi izlediğimiz politikaların isabetli olduğunun somut göstergesi olmuştur.' değerlendirmesinde bulundu.

Koşullu yükümlülüklerden olan KKM'den çıkışın sorunsuz şekilde tamamlandığını anımsatan Yılmaz, 'Kararlılıkla uyguladığımız politikalarla küresel ekonomik görünümdeki belirsizliklere ve jeopolitik risklere rağmen brüt rezervlerimiz 89,7 milyar dolar artarak, 188,2 milyar dolara ulaşmıştır. Rezervlerde sağlanan bu güçlü artış ekonomimizin dış şoklara karşı dayanıklılığını desteklemektedir. Jeopolitik gerilimlere rağmen risk primimiz de önemli ölçüde gerilemiş ve 700'lü seviyelerden 220 seviyesinin de altına inmiştir. Bu önemli gelişme gerek kamu gerekse özel kesimin yabancı para cinsi borçlanmasında faiz yükünü aşağıya çekmiştir.' dedi.

Kaydettikleri mesafenin önemli göstergelerinden birinin de ihracattaki olumlu seyir ve ihracatın teknoloji kompozisyonundaki iyileşme olduğuna işaret eden Yılmaz, şu bilgileri verdi:

'Yıllıklandırılmış ihracatımız, ticaret ortaklarımızdaki belirgin yavaşlamaya ve zorlu dış talep koşullarına rağmen ağustos ayı itibarıyla 280 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır. İhracatımız nitelik olarak da güçlenmiş ve 2024 Ağustos'unda yüzde 40 seviyesinde olan orta ve yüksek teknolojili ürünlerin toplam ihracatımız içerisindeki payı, 2026 Ağustos ayı itibarıyla yüzde 44,1'e ulaşmıştır. Böylece bir taraftan ihracatımızı artırıyor, diğer taraftan ihracatımızı daha yüksek teknoloji ve katma değere dayalı bir yapıya dönüştürüyoruz. İhracatımızdaki güçlü performansa rağmen enerji ve emtia fiyatlarındaki yükseliş, dış dengemiz üzerinde geçici bir baskı oluşturmuştur. Cari işlemler açığının milli gelire oranı 2024 yılı Haziran ayında yüzde 1,8, 2025 yılı Haziran ayında ise yüzde 1,6 seviyesinde gerçekleşmiştir. 2026 yılı Haziran ayı itibarıyla bu oran yüzde 2,3'e yükselmiştir. Bu yükselişin içerisinde 0,7 puanlık farkın savaş nedeniyle geldiğini hesaplamaktayız. Dolayısıyla bunu çıktığımız zaman yapısal bir bozulma olmadığını net bir şekilde görüyoruz. Ayrıca, mevcut seviyenin, 2000-2025 dönemi uzun dönem ortalaması olan yüzde 3,2'nin belirgin altında ve yönetilebilir seviyede olduğunu özellikle vurgulamak isterim. Dolayısıyla dış dengede daha dayanıklı bir yapı söz konusudur.'

Programın temel önceliği olan enflasyonla mücadelede önemli mesafe katettiklerini belirten Yılmaz, Mayıs 2024'te yüzde 75,5 seviyesine yükselen enflasyonun, uygulanan politikalarla belirgin düşüş eğilimine girdiğini ifade etti.

Yılmaz, enflasyondaki güçlü düşüş eğiliminin savaş koşullarının oluşturduğu arz yönlü baskılar nedeniyle geçici olarak yataylaştığını, 2026 Ağustos itibarıyla yüzde 31,5 seviyesinde gerçekleştiğini kaydetti.

'2026 yılı son çeyreğinde enflasyon oranının yeniden düşüş göstereceğini ve yıl sonunda yüzde 28,4 seviyelerinde olmasını bekliyoruz.' değerlendirmesinde bulunan Yılmaz, TÜFE sepetinin yüzde 34,5'ini oluşturan gıda, akaryakıt, doğal gaz ve ulaştırma hizmetlerinden oluşturdukları endekste savaş kaynaklı belirgin bir yükseliş gördüklerini söyledi.

Buna karşılık, savaştan doğrudan etkilenen bu kalemleri dışarıda bıraktıklarında, enflasyonun ana eğilimindeki aşağı yönlü seyrin devam ettiğini gördüklerini dile getiren Yılmaz, mevcut verilerin son dönemde manşet enflasyondaki düşüşün yavaşlamasında, programın temel dinamiklerinden ziyade, savaşın doğrudan etkilediği ve TÜFE sepetinde önemli bir ağırlığa sahip olan kalemlerden gelen ilave fiyat baskılarının etkili olduğunu gösterdiğini ifade etti.

Yılmaz, 'Merkez Bankamıza göre savaşın enflasyon üzerindeki maliyeti, doğrudan ve dolaylı etkileri yaklaşık 7 puan olarak hesaplanmıştır. Arz şoklarının etkisinin zayıflamasıyla birlikte, uyguladığımız sıkı ve koordineli politika çerçevesinin desteğiyle enflasyondaki düşüş eğiliminin yeniden belirginleşmesini bekliyoruz.' dedi.

Bir önceki OVP'de 2025 yılı için bütçe açığının milli gelire oranının, yüzde 0,8 seviyesindeki deprem harcamalarına rağmen 2025 yıl sonunda yüzde 2,9 oranında gerçekleştiğini hatırlatan Yılmaz, bu gelişmede, deprem kaynaklı harcamalar sürerken, diğer harcamalar üzerinde alınan ilave tedbirlerin etkili olduğunu söyledi.

Yılmaz, Tasarruf Genelgesi'yle harcama disiplinini güçlendirdiklerini, Tasarruf Tedbirleri Bilgi Sistemi ile 260 kamu idaresini yakından takip ettiklerini aktardı.

Tedbirlerin uygulanmasına yönelik denetimlerin aralıksız sürdürüldüğünü, bugüne kadar 2 bin 16 harcama biriminde denetim gerçekleştirildiğini belirten Yılmaz, denetim raporlarının Cumhurbaşkanlığı ve ilgili idarelerle paylaşıldığını kaydetti.

Genelge kapsamındaki harcamaların bütçe içindeki payının uzun dönem ortalaması olan yüzde 4,6'dan, 2024 yılında yüzde 3,1'e, 2025 yılında ise yüzde 2,9 seviyesine gerilediğini anımsatan Yılmaz, bu yöndeki kararlılığı gelecek dönemde de sürdüreceklerini vurguladı.

Cevdet Yılmaz, şunları ifade etti:

'2002 yılında 238 milyar dolar ekonomik büyüklüğümüz ve 3600 dolar civarında kişi başına gelirimiz vardı. 2026 yılı sonunda milli gelirimizin Cumhuriyet tarihimizde ilk kez 1,8 trilyon doları aşmasını, kişi başına milli gelirimizin de yine ilk kez 20 bin doları geçmesini bekliyoruz. Türkiye'nin 2026 yılında da yüksek gelirli ülkeler grubu eşiğini aşmasını bekliyoruz. Bu rakamlarla 2026 yılında dünyada nominal olarak 16'ncı büyük ekonomi, satın alma gücü paritesine göre ise 11'inci ekonomi konumumuzu da sürdüreceğiz. Bu tabloyu yalnızca rakamsal bir büyüme olarak değerlendirmiyoruz. Ülkemizin üretim kapasitesinin, girişimcilik gücünün ve ekonomik potansiyelinin ulaştığı seviyenin önemli bir göstergesi olarak görüyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü liderliğiyle ortaya koyduğu vizyonla programımızı, 2023 yılından bu yana kararlılıkla ve bütüncül bir anlayışla sürdürüyoruz.'

Yılmaz, bu süreçte, kırılganlıkları azaltırken makroekonomik istikrarın sürdürülmesi ve büyümenin dengeli kompozisyonunun sağlanması, enflasyondaki belirgin gerileme, dış dengenin güçlendirilmesi, rezervlerin artırılması ve finansal dayanıklılığın güçlendirilmesi alanlarında önemli mesafeler kaydettiklerinin altını çizdi.

Gelecek dönemde temel hedefin, fiyat istikrarını kalıcı hale getirerek enflasyonu tek haneli seviyelere indirmek ve mali disiplini güçlü bir şekilde muhafaza etmek olduğunu belirten Yılmaz, büyümenin toplumun tüm kesimlerine daha güçlü şekilde yansıması amacıyla istihdamı artıracaklarını, atıl iş gücünü azaltacaklarını söyledi.

Enerji başta olmak üzere kritik girdilerde arz güvenliğini güçlendirecek ve arz şoklarının ekonomi üzerindeki etkilerini en aza indirecek politikaları sürdüreceklerini dile getiren Yılmaz, programda öngördükleri rekabet gücünü yükselteceklerini kaydetti.

Yılmaz, istikrarsızlığın ve belirsizliğin arttığı bir küresel ortamda, siyasi istikrar ve öngörülebilir politikalar ile oluşturulan bu çerçevenin, fırsatların değerlendirilmesi ve ülkenin cazibesinin artırılmasına katkı sunacağını vurguladı.

'Türkiye Yüzyılı: Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı' ile vergi mimarisinde küresel ölçekte çok önemli düzenlemeleri hayata geçirdiklerini anımsatan Yılmaz, düzenlemelerle uluslararası doğrudan yatırımları artırmayı, rekabetçi bir transit ticaret merkezi oluşturmayı, küresel yeteneklerin, girişimcilerin, teknoloji şirketlerinin ve çok uluslu firmaların merkez operasyonlarını Türkiye'ye çekmeyi amaçladıklarını vurguladı.

Yılmaz, vergiye uyumu güçlendirmek ve yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye'ye getirilerek milli ekonomiye kazandırılmasını teşvik etmek için düzenlemeler yaptıklarını hatırlattı.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, şunları kaydetti:

'2026 yılında yüzde 3,3 olarak gerçekleşmesini beklediğimiz büyümenin, kademeli olarak güçlenerek 2027 yılında yüzde 4,2'ye, 2028 yılında yüzde 4,6'ya ve 2029 yılında yüzde 5'e ulaşmasını öngörüyoruz. Yeni Program döneminde makroekonomik istikrarla uyumlu, üretim kapasitesi ve verimliliği artıran, enflasyonist baskı oluşturmayan sürdürülebilir bir büyüme anlayışı içindeyiz. Bunun için büyümenin niteliğini de dönüştürüyoruz. Tarımda teknoloji ve verimlilik artışını, sanayide üretim kapasitesi ile teknoloji yoğunluğunun yükselmesini, hizmetlerde ise bilgi ve teknolojiye dayalı yüksek katma değerli faaliyetlerin daha fazla ön plana çıkmasını sağlayacağız. Beşeri sermayemizi güçlendirirken kamu yatırımlarının özel sektör yatırımları açısından ön açıcı ve tamamlayıcı hale gelmesine özen göstereceğiz. Bu yaklaşımın merkezinde verimlilik yer alıyor. Kaynaklarımızı daha etkin kullanan, teknolojiyi üretim süreçlerine güçlü biçimde dahil eden ve toplam faktör verimliliğini kalıcı olarak artıran bir ekonomik yapı oluşturmayı hedefliyoruz.'

Program döneminde her yıl ortalama toplam faktör verimliliğinin 1,1 puanlık büyüme desteği getirmesini bekledilerini aktaran Yılmaz, 'Büyüme kadar öncelik verdiğimiz bir diğer temel alan ise istihdamdır. 2026 yılında yüzde 8,1 seviyesinde gerçekleşmesini beklediğimiz işsizlik oranını, 2027'de yüzde 8'e, 2028'de yüzde 7,8'e ve 2029'da yüzde 7,6'ya düşürmeyi hedefliyoruz. Program döneminde ekonomimize yaklaşık 2,1 milyon ilave istihdam kazandırarak iş gücü piyasasına daha fazla bireyin katılımını sağlamayı ve toplumsal refahı artırmayı amaçlıyoruz.' ifadelerini kullandı.

Sürdürülebilir büyüme hedefiyle programın önceliğinin dezenflasyon sürecini kararlılıkla sürdürerek fiyat istikrarını kalıcı biçimde tesis etmek olduğunu belirten Yılmaz, '2026'da yüzde 28,4 olarak gerçekleşmesini öngördüğümüz enflasyonun, 2027 yılında yüzde 21'e, 2028 yılında yüzde 13,5'e ve 2029 yılında yüzde 9'a gerileyerek Program dönemi sonunda yeniden tek haneli seviyelere inmesini hedefliyoruz.' dedi.

Yılmaz, bölgedeki savaşın etkisinin azalmasıyla cari işlemler açığının yeniden kademeli olarak gerilemesini, 2027'de yüzde 1,9'a, 2028 yılında yüzde 1,8'e ve 2029 yılında yüzde 1,6'ya düşmesini öngördüklerini söyledi.

Programda, bütçe açığının kademeli bir şekilde düşürülmesini hedeflediklerini aktaran Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Geçtiğimiz yıl 2026 için yüzde 3,5 olarak öngördüğümüz bütçe açığımızın milli gelire oranının, aldığımız tedbirlerle yüzde 3,1 olarak gerçekleştirmeyi bekliyoruz. Kalan deprem harcamaları 2027 bütçesine de yansıyacak olmasına rağmen benzer bir yaklaşımla önümüzdeki yılda da hedeflenenden daha iyi bir bütçe açığı için gerekli çabayı göstereceğiz. Geçen yıl 3,5 demiştik, bu yıl 3,1 olacak. Gördüğünüz gibi bazı hedeflerde de olumlu yönde sapmalar yaşıyoruz. Gelecek yıl için de 3,5 diyoruz ama daha iyi performans göstermek için gayretimizi ortaya koyacağız.'

Afet sonrası dönemde devam eden ihtiyaçlar süratle karşılanırken, savunma, personel giderleri ve sosyal güvenlik harcamalarındaki artışa rağmen alınacak ilave tedbirlerin etkisiyle disiplinli mali duruşu sürdürmeyi öngördüklerini belirten Yılmaz, '2027'de yüzde 3,5 olarak öngördüğümüz bütçe açığımızın milli gelire oranını, program dönemi sonunda yüzde 2,8'e düşürmeyi hedefliyoruz.' diye konuştu.

Yılmaz, 2023-2026 yılları arasında depremin yol açtığı kayıp ve zararın telafi edilmesi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik 2026 yılı fiyatlarıyla toplam 5,4 trilyon Türk lirası (104 milyar dolar) tutarında harcama yapılmış olacağının tahmin edildiğini söyledi.

Bu tutarın büyük ölçüde yeniden inşa edilen konut ve iş yerleri ile yenilenen kamu altyapısı için yapılan harcamalardan oluştuğunu belirten Yılmaz, 2027 sonunda bu rakamın 116 milyar doları aşacağının tahmin edildiğini kaydetti.

Depremle ilgili kalan ihtiyaçların karşılanması için 2027'de de kaynak ayrılacağını dile getiren Yılmaz, 'Son 4 yıla bakıldığında 25-26 milyar dolar her yıl depreme para harcamışız. Gelecek yıl bunun 10 milyar dolara düşeceği görülüyor.' dedi.

Programın kararlılıkla uygulanmasıyla, dönem sonunda daha fazla istihdam üreten, ekonomik ölçeğini büyüten ve oluşturduğu refahı toplumun geneline daha güçlü biçimde yansıtan bir Türkiye hedeflediklerini vurgulayan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Bu dönemde 2,1 milyon ilave istihdam oluşturulmasını ve işsizlik oranının yüzde 8'in altına gerilemesini öngörüyoruz. Üretim kapasitemizi, verimliliğimizi ve rekabet gücümüzü artırmaya yönelik politikalarımızla ekonomimizin ölçeğini de önemli ölçüde büyüteceğiz. Program dönemi sonunda milli gelirimizi 2,2 trilyon doların üzerine, mal ve hizmet ihracatımızı ise 450 milyar dolara taşımayı hedefliyoruz.'

Esas hedeflerinin büyümeyi vatandaşların yaşam standartlarına yansıyan kalıcı sosyal refah artışına dönüştürmek olduğunu belirten Yılmaz, 'Bu doğrultuda kişi başına milli gelirin 25 bin dolar seviyesine ulaşmasını, artan refahın geniş toplumsal kesimlere yansıtılmasını ve enflasyonun yeniden tek haneli seviyelere gerilemesini öngörüyoruz.' dedi.

Yapay zeka destekli ve otonom üretim sistemleriyle enerji, ham madde, işgücü ve makine kullanımında verimliliği artırırken düşük karbonlu üretim, enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi uygulamalarını yaygınlaştıracaklarını dile getiren Yılmaz, bu dönüşümün gerektirdiği beşeri ve fiziki altyapıyı da eş zamanlı olarak güçlendireceklerini söyledi.

İmalat Sanayii Güçlendirme Programını hayata geçirdiklerini anımsatan Yılmaz, bu yılki OVP'nin en temel vurgularından birinin bu yaklaşım olacağını kaydetti.

İmalat Sanayii Finansman Desteği Programı kapsamında 250 milyar lira büyüklüğünde ilave kredi desteği sağladıklarını aktaran Yılmaz, 'İhracatçımıza düşük faizli reeskont kredisi sunarken, orta-yüksek ve yüksek teknoloji ağırlıklı sanayi yatırımlarına yönelik olarak 3 yıl için ayırdığımız 750 milyar liralık YTAK kredilerini kullandırmaya devam edeceğiz.' dedi.

Daha müreffeh ve kapsayıcı bir ekonomik yapının tesisinde güçlü ve etkin işleyen bir iş gücü piyasasının taşıdığı önemin bilinciyle, istihdam politikalarını dört temel eksen üzerine inşa ettiklerini aktaran Yılmaz, bu eksenlerden birincisinin iş gücünün beceri uyumunun iyileştirilmesi, ikincisinin yeni nesil çalışma biçimleri ve sektörel dönüşümlere uyumun sağlanması, üçüncüsünün işgücüne katılımda güçlük yaşayan kesimlerin istihdamının desteklenmesi, dördüncüsünün ise atıl işgücünün azaltılması olduğunu belirtti.

Yılmaz, geçen sene OVP'de atıl iş gücüne başlık açtıklarını ve bu kapsamda çalışmalarını güçlendirerek devam ettirdiklerini vurguladı.

Birçok tedbir olduğunu dile getiren Yılmaz, 'Özellikle üçünün altını çizmek isterim. Birincisi, üretim kültürünü ve emeğin değerini her çerçevede vurgulamamız gerekiyor, eğitim sisteminden iletişim politikalarımıza kadar. Alın teri döken, emek harcayan insanların gerçek kahramanlar olduğunu bizim her fırsatta ortaya koymamız lazım. İkincisi mesleki eğitim. Mesleki eğitimi çok güçlü bir şekilde sürdürmemiz gerekiyor insanımızı yeniden bu üretime, emek piyasalarına çekmek için. Üçüncüsü de bakım hizmetleri. Özellikle kadınlar için çocuk bakım hizmetlerinin çok daha güçlü bir şekilde devreye alınması atıl iş gücünün azaltmasında önemli bir etki yapacaktır diye bekliyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, programın önceliği olan fiyat istikrarını kalıcı biçimde tesis etmek ve enflasyonu tek haneli seviyelere indirmek için para, maliye ve gelirler politikalarını güçlü bir eş güdüm içerisinde uygulamaya devam edeceklerini vurgulayarak, bu süreçte enflasyon beklentilerinin hedefleriyle uyumlu biçimde çıpalanmasının özel önem taşıdığını ifade etti.

Yönetilen ve yönlendirilen fiyatlar ile tarımsal ürünlerin alım fiyatlarında Program hedefleriyle uyumu gözeteceklerini belirten Yılmaz, 'Vatandaşlarımızın günlük hayatında en doğrudan hissettiği alanlardan biri olan gıda fiyatlarında ise arz yönlü politikaları daha güçlü biçimde devreye alacağız. Tarımsal üretimde verimliliği artırarak üretim planlamasını güçlendirerek ve maliyet baskılarını azaltacak yapısal adımları hızlandırarak gıda fiyatlarındaki oynaklığı sınırlamayı hedefliyoruz. Böylece kaliteli gıdaya makul fiyatlarla erişimi kolaylaştırırken özellikle düşük gelirli vatandaşlarımızın bütçesindeki yükün hafiflemesini sağlayacağız.' diye konuştu.

Program döneminde makroihtiyati politika araçlarını para politikası duruşunu destekleyecek şekilde etkin olarak kullanmayı sürdüreceklerini aktaran Yılmaz, yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşullarının iyileşmesini destekleyeceklerini bildirdi.

Yılmaz, aynı zamanda yurt içi tasarruflarını artırarak finansal sistemin kaynak tabanını güçlendirmeyi hedeflediklerini, finansal okuryazarlığı yaygınlaştıracak, uzun vadeli tasarrufları teşvik edecek mekanizmaları destekleyeceklerini söyledi.

Finansal istikrarın güçlendirilmesinde bankacılık sektörüne ilişkin düzenlemelerde uluslararası normlarla uyumu gözetirken banka dışı finansal kuruluşlara yönelik düzenleyici çerçeveyi geliştireceklerini ifade eden Yılmaz, şöyle devam etti:

'Dijital Türk lirasının kullanıma sunulması ve yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalarımızı devam ettirirken ödeme sistemlerinin ve finansal teknoloji ekosisteminin güvenli ve yenilikçi şekilde gelişmesini destekleyeceğiz. Program döneminde sermaye piyasalarımızı da daha derin ve etkin bir yapıya kavuşturacağız. Düzenleyici çerçeveyi piyasa işleyişini güçlendirecek şekilde gözden geçirecek, Türk lirası tasarruf ve yatırım araçlarını çeşitlendirecek ve şirketlerimizin sermaye piyasalarının sunduğu finansman imkanlarından daha fazla yararlanmasını sağlayacağız.'

Yılmaz, dış ticarette önceliklerinin rekabet gücünü daha da artırmak, ihracatı nitelik açısından daha güçlü bir yapıya kavuşturmak olduğunu belirtti.

Bu doğrultuda ihracatta yüksek katma değerli ve teknoloji yoğun ürün ve hizmetlerin payını artıracaklarını aktaran Yılmaz, düşük ve orta teknolojili sektörlerin dönüşümünü desteklerken firmaların yeşil ve dijital dönüşüme uyumunu hızlandıracaklarını, küresel değer zincirlerindeki konumlarını güçlendireceklerini vurguladı.

Yılmaz, Türk malı ve hizmetlerinin uluslararası pazarlardaki bilinirliğini ve marka değerini yükseltecek ihracattaki artışı daha yüksek katma değere ulaştıracak politikaları destekleyeceklerini bildirdi.

Mevcut ticaret anlaşmalarının etkinliğini artıracak, yeni pazarlara yönelik ilişkilerini geliştirecek ve ticaret diplomasisi araçlarını daha hedef odaklı kullanacaklarına işaret eden Yılmaz, 'AB ile ilişkilerimizin derinleştirilmesinin yanı sıra Uzak Ülkeler Stratejisi, özellikle Afrika coğrafyasına yönelik stratejik açılım, Orta Asya ve Türk dünyasıyla ürün ve pazar çeşitliliğini artıracağız. Kritik girdi, ürün ve teknolojilerde yerli üretim kapasitemizi geliştirerek tedarik kaynaklarımızı ve stratejik ticaret koridorlarımızı çeşitlendireceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, lojistik ve dağıtım altyapısını güçlendirirken stratejik bağlantısallık projeleriyle Türkiye'nin bölgesel ve küresel ticaret ağlarındaki konumunu tahkim edeceklerini belirterek, 'Kalkınma Yolu, Zengezur Koridoru, Orta Koridor, Hicaz Demiryolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinde demiryolu bağlantısı gibi stratejik hatlara yoğunlaşacağız. Buradaki amacımız Türkiye'nin o eski köprü imajının yerine cazibe merkezi, yolların kesiştiği bir üretim ve lojistik merkezi olan ülke konumu pekiştirmek olacaktır.' dedi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, program döneminde öngörülebilir, şeffaf, rekabetçi ve yatırımcı dostu bir iş ve yatırım ortamının güçlendirilmesini önceliklendirdiklerini, bürokratik süreçleri sadeleştireceklerini ve özellikle dijital imkanları bu noktada daha fazla devreye alarak bu süreçleri etkinleştireceklerini, doğrudan yatırımları sadece miktar olarak değil nitelik olarak da yükseltici politikalar izleyeceklerini kaydetti.

Güçlü Merkez Türkiye yaklaşımlarıyla İstanbul'u ve özellikle İstanbul Finans Merkezini daha güçlü bir pozisyona taşıyacaklarının altını çizen Yılmaz, 'Tüm bu politikaları izlerken de özel kesimle ve paydaşlarımızla, meslek kuruluşlarıyla çok yakın istişare içerisinde olacağız. Bu süreçte üçer aylık periyotlarla olabilir, özel sektörle, paydaşlarımızla bir araya gelip politikalarımızı ve gelişmelerimizi birlikte değerlendirmeyi de planlıyoruz.' diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 'İlk defa açtığımız bir başlık olarak, program döneminde ekonomik güvenlik ve dayanıklılığı önceleyerek kritik alanlarda dışa bağımlılığı azaltan ve ekonomimizin çoklu şoklara karşı direncini güçlendiren bir yaklaşımı esas alıyoruz.' dedi.

Bu alanda dört kritik başlığa odaklandıklarını bildiren Yılmaz, şu bilgileri verdi:

'Birinci odaklandığımız başlık, enerji ve doğal kaynaklarda arz güvenliğini güçlendirecek hususlardır. Kritik minerallerden nükleer ve hidrojen teknolojilerine, enerji ve madencilikte kullanılan kritik ekipmanların yerlileştirilmesine kadar stratejik alanlarda Ar-Ge ve yerli üretim kapasitemizi geliştireceğiz. Bu güvenli ve dayanıklı ekonomi kapsamında ikinci başlığımız gıda arz güvenliğimizi ve tarımsal dayanıklılığımızı artıracak faaliyetlerdir. Üçüncü başlığımız ise kritik teknolojilerde yerli kapasitemizin geliştirilmesidir. Özellikle savunma sanayii, sağlık, yarı iletkenler ve yapay zeka başta olmak üzere stratejik alanlarda Ar-Ge, üretim ve yenilik kapasitemizi daha ileriye taşıyacağız. Dördüncü başlık ise ailenin güçlendirilmesi, demografik yapımızın korunması ve şehirlerimizin afetlere karşı daha dayanıklı hale getirilmesidir. Bu noktada da aile ve nüfus politikalarını destekleyen hususlar söz konusu. Sosyal konut, afete dayanıklı yapılar inşa edilmesi gündemimizde olacak hususlar olacak.'

Yılmaz, kamu maliyesinde, mali disiplinden taviz vermeden verimlilik ve etkinliği en üst düzeye çıkarmayı hedeflediklerinin altını çizerek, harcamalarda tasarruf sağlarken öte yandan afetlere karşı direncin artırılması noktasında gerekli kaynakları ayırdıklarını söyledi.

Öte yandan Yılmaz, İstanbul başta olmak üzere risk azaltıcı kentsel dönüşüm projelerine ivme kazandırmayı planladıklarını aktardı.

Kayıt dışılıkla etkin mücadelenin devam edeceğini bildiren Yılmaz, yapay zeka ve diğer dijital imkanlardan en üst düzeyde faydalanacaklarını ifade etti.

Yılmaz, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlamak amacıyla prim gelirlerini artıracaklarını, sistemi yeni nesil esnek çalışma modellerine uyumlu hale getireceklerini, sağlık alanında da harcamaları etkinleştirmeyi sürdüreceklerini ve KİT'lerde yönetişim reformunu hayata geçireceklerini kaydetti.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, 'Özellikle burada enerji KİT'lerini önceliklendirdiğimizi de ifade etmek isterim. Enerji KİT'lerimizin dünyada çok daha aktif hale gelmesini küresel şirketler olarak çok daha etkili yönetişim sistemiyle çalışmasını öngörüyoruz. Vergi sistemimizi yatırımı, istihdamı ve büyümeyi desteklerken aynı zamanda gelir dağılımında adaleti de gözeten bir yapıda güçlendiriyoruz.' diye konuştu.

Ülkenin stratejik ihtiyaçlarını ve vatandaşların doğrudan hayatına dokunan alanları gözeterek bütçeyi şekillendirdiklerini ifade eden Yılmaz, şunları kaydetti:

'Gıda arz güvenliği kapsamında sulama yatırımlarını yüzde 42, içme suyu yatırımlarını yüzde 71, organize tarım bölgesi yatırımlarını ise yüzde 103 oranında artırıyoruz. Enerji, savunma sanayii, yüksek teknoloji ve sanayimizin geleceği açısından kritik öneme sahip madenlerde dışa bağımlılığımızı azaltmak zorundayız. Bu doğrultuda Maden Tetkik ve Arama yatırımlarını yüzde 139 artırıyoruz. Sanayi altyapımızı organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri başta olmak üzere güçlendiriyoruz. Bu kapsamda, sanayi altyapı yatırımlarını yüzde 54 oranında artırıyoruz. Savunma sanayiinde kendi teknolojisini geliştiren, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilen ve yüksek katma değer üreten bir Türkiye hedefliyoruz. Bu kapsamda savunma harcamalarını yüzde 229 artırıyoruz. Güvenliğin olmadığı yerde ne kalkınma ne demokrasi olur. Özellikle dar ve orta gelirli vatandaşlarımızın konuta erişiminin kolaylaştırılması için sosyal konut yatırımlarını yüzde 150 artırıyoruz. Program çerçevesinde İstanbul'da başlattığımız kiralık sosyal konut projelerimizi ülke sathına yaymayı planlıyoruz. Sanayi ve ticaretimizin hızlı bir biçimde gelişmesi, bireysel ulaşım konforunun artması için ulaştırma modlarımız içerisinde demiryollarını önceliklendirmiş durumdayız. Nitekim Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı demiryolu projelerine ayırdığımız kaynağı yüzde 49 oranında artırdık.'

Yılmaz, 2027-2029 Orta Vadeli Programı'nın, ekonomide sağladıkları kazanımları kalıcı hale getirirken gelecek dönemin ihtiyaçlarına güçlü bir şekilde cevap verecek politika çerçevesini ortaya koyduğunu söyledi.

Temel amaçlarının, makroekonomik istikrarı daha da güçlendirirken üretim kapasitelerini ve rekabet güçlerini artırmak, ekonomilerinin potansiyelini yükseltmek ve elde edilen kazanımların vatandaşların refahına daha güçlü biçimde yansımasını sağlamak olduğunu ifade eden Yılmaz, gelecek dönemin küresel ölçekte yeni sınamalar kadar yeni fırsatları da beraberinde getireceğinin farkında olduklarını kaydetti.

Yılmaz, Türkiye olarak bu süreci yalnızca dış gelişmelere uyum sağlayan değil, sahip olduğu güçlü üretim altyapısı, girişimcilik kapasitesi ve stratejik avantajlarıyla değişen dünya ekonomisinde konumunu daha da güçlendiren bir ülke olarak değerlendirmekte kararlı olduklarını vurgulayarak, 'Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın güçlü liderliğinde, ilgili bütün kurumlarımızla etkin bir eş güdüm içerisinde çalışarak Programımızda yer verdiğimiz politika ve reformları kararlılıkla hayata geçireceğiz. Bu vesileyle, Cumhurbaşkanımızın tüm bu çalışmalarda ortaya koyduğu güçlü, kararlı ve dirayetli liderliği için şükranlarımızı sunuyorum. İnanıyoruz ki, bu süreç sonunda daha fazla üreten, daha fazla ihraç eden, nitelikli istihdam oluşturan, rekabet gücü yüksek ve vatandaşlarımızın refahını kalıcı biçimde artıran bir ekonomik yapıyı hep birlikte inşa edeceğiz.' şeklinde konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, Orta Vadeli Program'ın hazırlık sürecini yürüten Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı başta olmak üzere, süreci müştereken yürüten Hazine ve Maliye Bakanlığı ve katkı sunan tüm bakanlıklara, kamu kurum ve kuruluşlarına meslek kuruluşlarına, sivil toplum kuruluşlarına özel sektör temsilcilerine ve görüş ve önerileriyle Programa katkıda bulunanlara teşekkür etti, 2027-2029 Orta Vadeli Programın hayırlı olması temennisinde bulundu.

Sunumunun ardından basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Yılmaz, yönetilen ve yönlendirilen fiyatlardaki artışların enflasyon ortalamasının üstünde olduğunu söyledi.

Yılmaz, gelecek yıl bu konuda çok daha hassas davranacaklarını ve maliye politikalarının enflasyonla mücadeleye daha fazla katkı sunacağını dile getirerek, 'Arz yönlü politikalar da burada çok kıymetli. Sadece para ve maliye politikası yetmez, bir taraftan da arz yönlü politikalar önemli. Orada da önceliklendirdiğimiz alanlar çok net. Öncelikle gıda üretimi ve arzını artırmak. Bu noktada Tarım ve Orman Bakanlığımız ve diğer bakanlıklarımızla yoğun bir çalışma içindeyiz. Gıda konusunu, sulama yatırımlarını önceliklendirdik. Bütün bunlarda, ticaret politikalarımız dahil olmak üzere gerekli tüm enstrümanları kullanmaya kararlıyız.' diye konuştu.

Yılmaz, konutun yine arz yönlü politikalarda çok önemli bir başlık olduğuna işaret ederek, deprem konutlarının bitmesiyle afeti yaşayan illerde kiralarda çok ciddi bir etkilenmeyi gördüklerini bildirdi.

TCMB'nin de bu konuda bir çalışması olduğu bilgisini veren Yılmaz, şunları kaydetti:

'Konut arzının kiralara yansıdığını o çalışmalar da teyit ediyor. Önümüzdeki dönemde bu sosyal konut ve kiralık sosyal konut uygulamasını yaygınlaştırma konusunda kararlıyız. 500 bin konut ve 15 bin kiralık konut projesi başladı ama bu süreci yine önceliklendiriyoruz. Bütçemizden destek veriyoruz, bütçe dışı alanlardan da buraya gerekli destekleri ve gelirleri oluşturmaya kararlıyız. Yenilenebilir enerji kaynaklarını geliştirme yönünde güçlü bir çaba içindeyiz. Üretken kesimlerin kendi enerjilerini üretmelerinden, yenilenebilir enerji üretmelerinden tutun başka politikalara varıncaya kadar enerjide adımlar atıyoruz. Lojistik alanında maliyetleri düşürmek için demir yollarında özellikle de iltisak hatları dediğimiz, üretim alanlarıyla limanları, pazarlarla üretim alanlarını bağlayan demir yollarını önceliklendirmiş durumdayız. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımız bu çerçevede bir yol haritası çıkarmış durumda ve bu projelere öncelikli olarak destek sunuyoruz. Bütüncül bir setimiz var. Para politikaları, maliye politikaları, arz yönlü politikalar, reformlar ve verimliliği artırıcı politikalar. Bu mücadeleyi aynı kararlılıkla ve bütüncül çerçevede yürüteceğiz. Kamunun belirlediği fiyatlarda kural bazlı artışların oluşması için gerekirse ilave düzenlemeler de yapacağız.'

Yılmaz, 'Türkiye'nin enflasyon konusunda, savaştan diğer ülkelerden daha fazla etkilenme nedenleri'nin ise geçmişten gelen yüksek enflasyonun getirdiği 'ataletten' kaynaklandığını ifade etti.

Enflasyonla mücadelenin neden uzun sürdüğüne ilişkin soru üzerine Yılmaz, şu yanıtı verdi:

'Doğrusu, dış konjonktür bize hiç destek olmadı, hep olumsuz sürprizlerle karşılaştık, savaşlar, başka birtakım gelişmeler. Programlar yaşanırken kontrol edemediğiniz sürprizler her zaman olur. Bu bazen olumlu, bazen olumsuz bir sürpriz olur. Biz bu dönem, son 3 yılda pek olumlu sürpriz görmedik doğrusu. Genelde programı olumsuz etkileyen hususlar oldu. O da bir miktar mücadelemizi uzattı diyebiliriz. Sadece bu savaşın etkisi olmasa bugün yüzde 31,5'lerde değil de yüzde 25 enflasyonlardan bahsediyor olacaktık, bu da çok farklı bir finansal atmosfer getirecekti. Ama tabii ki elimizde olmayan unsurlara karşı gerekli tedbirleri alıp yolumuza devam etmek zorundayız. Bu süreci ve programı yürütürken büyüme ile enflasyonla mücadele arasında da bir denge kurmaya gayret ettik.'

Yılmaz, programda 'gelecek dönemde revizyon olup olmayacağına' ilişkin bir soru üzerine, 'Elbette olabilir, bütün programlar revizyona açıktır. Bu Türkiye'ye özgü bir şey de değil, uluslararası kuruluşlar tahminlerini bizden daha çok revize ediyorlar. Bir mevsimde defalarca revize eden kurumlar ve ülkeler oluyor. Biz yıllık bazda bu revizyonu yapıyoruz. Olumlu veya olumsuz gelişmeler her zaman olabilir. Dış faktörler ne olursa olsun temel belirleyici olan sizin programınızdır. Dış faktörler programınızı etkileyebilir ama ana çerçevesini ve istikametini değiştiremez. Bizim de programımızın ana çerçevesi ve istikameti bellidir, burada bir değişiklik söz konusu değildir. Tabii ki güncellemeler var. Atıl iş gücüne daha fazla yoğunlaşıyoruz, bu OVP'de sanayiyi, ekonomik güvenlik kavramını daha fazla ön plana çıkarıyoruz. Dünyanın ve ülkemizin şartlarına göre bu güncellemeleri, eklemeleri elbette yapıyoruz. Ancak programımızın ana çerçevesi belli, fiyat istikrarına doğru daha güçlü yürüyen bir Türkiye. Bu arada büyümesini, ihracatını, yatırımını, istihdamını artıran bir Türkiye ve artan gelirlerini de geniş toplumsal kesimlerle sosyal refah anlamında daha fazla paylaşan bir Türkiye. Bunun mücadelesi içindeyiz. Burada Sayın Cumhurbaşkanımızın çok kararlı ve dirayetli yönetimi söz konusu. Önümüzdeki süreçte de aynı anlayışla devam edeceğiz.' cevabını verdi.

Yılmaz, son dönemde savaşları, dış konjonktürdeki bu olumsuzlukları dikkate alarak geleceğe yönelik enflasyon hedeflerini daha ihtiyatlı belirlediklerini ve daha gerçekçi bir çerçeve çizmeye çalıştıklarını söyledi.

Bu sefer talihlerinin farklı olabileceğini ve olumlu sürprizler yaşanabileceğini dile getiren Yılmaz, şöyle konuştu:

'Mevcut durumda dünyada ve Türkiye'de realite ne ise bunlara göre belli varsayımlarla bir program yapıyorsunuz. Hiçbirimiz kahin değiliz, hiçbirimizin elinde sihirli bir değnek yok. Yarın bir ülkeyle bir başka ülkenin savaşıp savaşmayacağını hiçbirimiz kesin bir şekilde belirleyemeyiz. Yaptığımız şey, tahminler ve varsayımlar üzerinden bir programdır. Varsa uluslararası varsayımlara bakıyoruz, örneğin enerji fiyatlarında uluslararası kuruluşların tahminlerini kullanıyoruz. Uluslararası geçerliliği olan bir tahmin yoksa kendi tahminlerimizi yapıyoruz ve belli varsayımlarla hareket ediyoruz. Bütün programlar böyledir, dünyadaki bütün ülkeler böyle çalışır, biz de aynısını yapıyoruz. Bu çerçeveyi çıkardıktan sonra da gerisi uygulamadır. Uygulama çok önemli. Bütün kurumlarımızın bu programa sahip çıkmasını, her birinin kendi alanında güçlü bir uygulama ortaya koymasını bekliyoruz. Gerçekçi ve tutarlı bir politikalar seti ortaya koyduğumuza inanıyoruz ve bunu kararlı bir şekilde hayata geçireceğiz.'

Yılmaz, istihdam ve atıl iş gücünü değerlendirirken program döneminde 2,1 milyon istihdam öngördüklerini bildirdi. Tarihsel ortalamalarına bakıldığında, bunun tutarlı bir hedef olduğuna işaret eden Yılmaz, Türkiye ekonomisinin yıllık 700 bine yakın istihdam üretebilen bir ekonomi olduğunu vurguladı. Yılmaz, şunları söyledi:

'Önümüzdeki dönem için ortaya koyduğumuz büyüme perspektifimiz de istihdamı destekleyici mahiyettedir. Büyümemizin kademeli olarak arttığını ve büyümeyi destekleyici bir perspektif sunduğunu söyleyebiliriz. Ancak sadece büyümeyle yetinmiyoruz, iş gücü piyasasına ilişkin reformların ve yeni çalışma modellerini yaygınlaştırmamızın da özellikle genç istihdamı ile kadın istihdamı gibi konulara destek sunacağına inanıyoruz. 'Gençliğin Üretim Çağı' dediğimiz yeni ve kapsamlı bir program gündemimizde. Mevcut programlarımızı da özellikle 'İş Gücü Uyum Programı' başlığı altında etkili bir şekilde kullanıyoruz. Yani büyüme, iş gücü piyasası reformları ve aktif iş gücü politikalarıyla istihdamdaki bu rakamlara da ulaşacağımıza inanıyoruz.'

Atıl iş gücü hesaplama yöntemlerine ilişkin olarak da Yılmaz, 'İşsizliği dünya nasıl hesaplıyorsa biz de öyle hesaplıyoruz. Kendi icat ettiğimiz bir yöntem yok. EUROSTAT'ın yöntemi neyse Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi'ndeki yöntem neyse Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) o yöntemle hesaplıyor. Gidip soruyor, bir insan iş aramıyorsa bunu işsiz olarak sınıflandırmıyor. Dünyada da böyledir, bizde de böyledir.' dedi.

Yılmaz, atıl iş gücü kavramının iki unsuru içerdiğine dikkati çekerek, bunların 'potansiyel iş gücü' ve 'zamana bağlı eksik istihdam' olduğunu anlattı.

Atıl iş gücünü azaltma yönünde de politikalar ortaya koyduklarını belirten Yılmaz, genç nesillere ve çocuklara emeğin değerinin çok iyi anlatılması gerektiğini dile getirdi.

Yılmaz, iş gücü piyasalarında çalışmayan ve çalışmaya ilgi duymayan önemli bir kitle olduğunu dile getirerek, 'Bunu azaltmamız lazım. Bu da emeği ve üretimi yüceltmekle, bunu eğitim sisteminden iletişim politikalarına kadar güçlendirmekle olabilir. Genç nesillerin tarımda, sanayide, bilişimde, hizmetlerde hangi alanda olursa olsun üretmeye daha fazla ilgi duymasını sağlamalıyız.' diye konuştu.

Yaptıkları analizlerde Doğu ve Güneydoğu başta olmak üzere görece daha geri kalmış bölgelerde mesleki eğitimin çok önemli olduğunun ortaya çıktığını vurgulayan Yılmaz, metropol alanlarda ise kadınların çocuk bakım ihtiyaçlarının karşılanması gerektiğinin görüldüğünü anlattı.

Yılmaz, burada da bir kreş seferberliği başlattıklarını ve bakım hizmetlerini geliştirme yönünde adımlar attıklarını belirterek, şu değerlendirmede bulundu:

'Atıl iş gücü, işsizlik demek değildir. Muhalefet buna 'geniş tanımlı işsizlik' diyor. Arkadaşlar, böyle bir şey yok. Bu uluslararası bir tanım değildir. Atıl iş gücü atıl iş gücüdür, işsizlik de işsizliktir. İşsizlik rakamımız uzun süredir tek hanede, bu sevindirici ama atıl iş gücü oranımız yüksek, bunu biz de kabul ediyoruz. Elbette bu bir sorundur ama adını doğru koymak lazım. Bu sorun, atıl iş gücü sorunudur. Buradan iş gücüne katılımı sağlamaya dönük çaba sarf etmemiz gerekiyor ve bu çabayı da çok yönlü bir şekilde ortaya koyuyoruz.'

Muhabir: Özcan Yıldırım, Yasemin Kalyoncuoğlu, Dilhan Türker Yıldız, Zeynep Duyar

Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından 30 Ağustos-6 Eylül haftasında meydana gelen 9 yeni orman yangınına ilişkin yürütülen soruşturmalarda 2 şüphelinin tespit edildiğini aktaran Gürlek, şüphelilerden 1'inin tutuklandığını, 1'i hakkında adli kontrol tedbiri uygulandığını ifade etti.

Bakan Gürlek, paylaşımında şunları kaydetti:

'1 Haziran 2026'dan bugüne kadar ise 27 ilimizde meydana gelen 103 orman yangınına ilişkin yürütülen soruşturmalarda 70 şüpheli tespit edildi. Bu şüphelilerden, 16'sı tutuklandı, 32 şüpheli hakkında adli kontrol tedbiri uygulandı ve 2 şüpheli hakkında yakalama kararı çıkarıldı. Cumhuriyet Başsavcılıklarımız, emniyet ve jandarma teşkilatlarımızla koordinasyon içerisinde, yangınların nedenlerini, ihmali veya kastı bulunan kişileri ve olayların tüm boyutlarını titizlikle araştırmaya devam ediyor. Yeşil Vatanımıza kasteden veya ihmaliyle ormanlarımızın yanmasına sebep olan hiç kimsenin yaptığı yanına kar kalmayacak, orman yangınlarına karşı adli mücadelemizi tavizsiz sürdüreceğiz.'

Muhabir: Yusuf Soykan Bal

Buna göre büyüme için bu yıl gerçekleşme tahmini yüzde 3,3 oldu. Ekonominin 2027'de yüzde 4,2, 2028'de yüzde 4,6, 2029'da ise yüzde 5 büyüyeceği öngörüldü.

Enflasyonun bu yıl sonunda yüzde 28,4 olacağı tahmin edilirken hedef olarak gelecek yıl için yüzde 21, 2028 için yüzde 13,5 ve 2029 için yüzde 9 olması konuldu.

Bütçe açığının gayrisafi yurt içi hasılaya oranının 2026'da yüzde 3,1, program dönemi sonunda ise yüzde 2,8 olarak gerçekleşmesi hedeflendi.

Programda, işsizlik oranının bu yıl sonunda yüzde 8,1 olacağına yer verilerek, gelecek yıl hedefi yüzde 8, 2028 yılı için yüzde 7,8 ve 2029 için yüzde 7,6 olarak belirlendi.

İhracatın 2026 sonunda 282 milyar dolar seviyesinde gerçekleşeceği tahmin edilirken 2027'de 292 milyar dolar, 2028'de 302,5 milyar dolar, program sonunda 316 milyar dolar olması öngörüldü. İthalatın, bu yıl sonunda 387 milyar dolar seviyesinde gerçekleşmesi, 2027'de 397 milyar dolar, 2028'de 411 milyar dolar, 2029'da da 426 milyar dolar olması öngörüldü.

Program, uygulama sonuçlarıyla yurt içi ve küresel ekonomide meydana gelen gelişmeler doğrultusunda her yıl güncelleniyor. Hayata geçirilecek yeni politika adımlarının belirlendiği program, kamu politikalarında eş güdümün güçlendirilmesi ve kaynakların stratejik öncelikler doğrultusunda yönlendirilmesini amaçlıyor. Bu yönüyle program, kamu kesimi için temel bir politika çerçevesi sunarken özel sektör açısından öngörülebilirliği artırarak, beklentilerin sağlıklı bir zeminde oluşmasına katkı sağlıyor.

2027-2029 dönemini kapsayan OVP, On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hedefleri doğrultusunda makroekonomik ve finansal istikrarın güçlendirilmesini, mali disiplinin sürdürülmesini ve orta vadede kalıcı fiyat istikrarının tesis edilmesini temel öncelik olarak benimsiyor. Bunun yanında programda, verimlilik artışının desteklenmesi, AR-GE ve yenilikçilik kapasitesi ile beşeri sermayenin geliştirilmesi, yeşil ve dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması, iş gücü piyasasının etkinliğinin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve kayıt dışılığın azaltılması yoluyla sürdürülebilir ve kapsayıcı büyümenin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Gelecek 3 yılı kapsayan program döneminde, bütüncül bir şekilde ortaya konulan hedef ve politikalar kamu yönetiminde kaynakların öncelikli alanlara yönlendirilmesine ve uygulama süreçlerinde etkin eş güdümün sağlanmasına temel teşkil edecek. Bu kapsamda, program dönemi boyunca kamu kurum ve kuruluşlarının bütçe hazırlıkları, mevzuat düzenlemeleri, kurumsal planlama faaliyetleri ve diğer karar alma ve uygulama süreçleri programda belirlenen politika çerçevesi doğrultusunda yürütülecek. OVP'nin ilk yılında uygulanacak politika ve tedbirler ayrıntılı olarak 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alacak.

Muhabir: Mehtap Yılmaz Özdemir

Açıklamaya göre bakanlar, Filistinlileri zorla topraklarından çıkarmayı amaçlayan plan ve mekanizmalara yönelik öneriler dahil olmak üzere, Gazze Şeridi'ndeki Filistinlilerin yerinden edilmesine yönelik iki İsrailli yetkilinin yaptığı açıklamaları şiddetle kınadı.

Bakanlar, bu tür kışkırtıcı açıklamaların ve önerilerin, uluslararası insani hukuk da dahil olmak üzere uluslararası hukuk ilkelerini açıkça ihlal ettiğini ve Filistin halkının meşru ve devredilemez haklarına doğrudan tehdit oluşturduğunu vurguladı. Bakanlar, herhangi bir bahane veya gerekçeyle işgal altındaki Filistin toprakları içinde veya dışında Filistin halkını yerinden etmeyi amaçlayan her türlü girişimi veya planı kesin bir dille reddettiklerini ve kınadıklarını teyit etti.

Zorla yerinden etme çağrılarının 'Filistinlileri topraklarından söküp atmayı amaçlayan' resmi bir politikaya veya somut önlemlere dönüştürülmesinin yol açacağı ciddi sonuçlara karşı uyarıda bulunan bakanlar, bu tür eylemlerin, zorla yerinden edilmeyi kesin bir dille reddeden ABD Başkanı Donald Trump'ın Gazze Planı dahil, barışın sağlanmasına yönelik uluslararası çabalara doğrudan bir zorluk oluşturduğunu ve bölgedeki istikrar umudunu ciddi şekilde tehlikeye attığını belirtti.

Bakanlar, Gazze Şeridi'nin işgal altındaki Filistin topraklarının ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, Doğu Kudüs de dahil olmak üzere Gazze Şeridi ve Batı Şeria'daki Filistin topraklarının bütünlüğünün korunmasının zorunlu olduğunun altını çizdi.

Adil ve kalıcı bir barışa ulaşmanın tek yolunun iki devletli çözümün uygulanması olduğunu kaydeden bakanlar, uluslararası meşruiyetin ilgili kararlarına uygun olarak 4 Haziran 1967 sınırları çerçevesinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devletinin kurulmasını teyit etti.

Bakanlar, uluslararası topluma, özellikle de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine, sorumluluklarını üstlenmeleri ve işgal altındaki Filistin topraklarında 'yeni bir demografik veya coğrafi gerçeklik dayatmaya yönelik her türlü girişime kararlılıkla karşı çıkmaları ve uluslararası hukuk kurallarına uyulmasını sağlamaları' çağrısında bulundu.

Ayrıca bakanlar, Filistin halkının kendi topraklarında gösterdiği metanete verdikleri tam desteği ve Filistin davasını ortadan kaldırmayı veya Filistin halkının meşru haklarını zayıflatmayı amaçlayan tüm girişimleri reddettiklerini bir kez daha teyit etti.

Muhabir: Tuğba Altun

Gürlek, avukatların uzun süredir gündeme getirdiği silah ruhsatı ücretleri konusunda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yapılan görüşmelerin tamamlandığını söyledi. Hazırlanan düzenlemeye göre avukatlar, silah ruhsatı ücretini ilk başvuruda yüzde 50 indirimli ödeyecek. Ruhsatın sonraki yenilemelerinde ise ücret alınmayacak.

Düzenleme Hatay’daki Avukatları da Kapsayacak

Türkiye genelinde uygulanması planlanan düzenleme, Hatay Barosuna kayıtlı ve gerekli şartları taşıyan avukatlar için de önemli bir mali avantaj sağlayacak.

Özellikle deprem sonrasında ağır çalışma koşullarıyla karşı karşıya kalan, adliye binaları ile geçici çalışma alanlarında mesleğini sürdüren Hataylı avukatlar da düzenlemenin yasalaşması halinde indirimden yararlanabilecek.

Bakan Gürlek, çalışmaya ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Bu konuda Maliye Bakanlığımızla görüşmeler yaptık. İnşallah ekim ayındaki pakete, silah ruhsatı ücretlerinin yarısının bir defaya mahsus alınması, daha sonra yenilemede ücretlerin alınmaması konusunda ortak bir mutabakata vardık.”

Avukatların Ödeyeceği Ücret Ne Kadar Olacak?

2026 yılında beş yıllık silah taşıma ruhsatı harcı 187 bin 941 lira, silah bulundurma ruhsatı harcı ise 60 bin 147 lira olarak uygulanıyor. Bu rakamlar Emniyet Genel Müdürlüğünün il birimlerince yayımlanan resmi ücret tarifesinde de yer alıyor.

Yüzde 50 indirimin mevcut harçların tamamına aynı şekilde uygulanması halinde taşıma ruhsatı için yaklaşık 93 bin 970 lira 50 kuruş, bulundurma ruhsatı için ise yaklaşık 30 bin 73 lira 50 kuruş ödenecek. Kesin tutarlar ve uygulamanın ayrıntıları, düzenlemenin yasalaşmasının ardından belli olacak.

Açıklanan çalışma henüz yürürlüğe girmedi. Düzenlemenin ekim ayında gündeme gelecek pakete eklenmesi ve yasal sürecin tamamlanması gerekiyor.

Yeni Avukatlık Kanunu Hazırlanıyor

Bakan Gürlek, 2025-2029 Yargı Reformu Strateji Belgesi kapsamında savunmanın güçlendirilmesi ve avukatların adli süreçlere daha etkin biçimde katılmasının öncelikli hedefler arasında bulunduğunu belirtti.

Yeni Avukatlık Kanunu’na yönelik hazırlıkların sürdüğünü aktaran Gürlek, yapılması planlanan çalışmaları şöyle sıraladı:

• Avukatların bilgi ve belgelere erişim yetkisinin genişletilmesi,
• Stajyer ve genç avukatların desteklenmesi,
• Avukatların mali ve özlük haklarının iyileştirilmesi,
• CMK ve adli yardım hizmetlerinin güçlendirilmesi,
• Avukatlık hizmetlerindeki vergi yükünün azaltılması,
• UYAP ve e-Duruşma uygulamalarının geliştirilmesi,
• Avukatlara yönelik şiddetle daha etkin mücadele edilmesi.

Çalışmaların barolarla istişare içerisinde yürütüleceğini belirten Gürlek, avukatların yargı sisteminin temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

Kira ve Tahliye Davalarında Hedef Süre Açıklandı

Yargılamaların makul sürede tamamlanması gerektiğine dikkat çeken Gürlek, hâkim ve savcıların belirlenen hedef sürelere uymalarının önem taşıdığını söyledi.

“Avukatlarımız dava açtığı zaman bu davanın ne kadar sürede biteceğini bilmek zorunda” diyen Gürlek, kira tespit davalarının dokuz ayda, tahliye davalarının ise bir buçuk yılda sonuçlandırılmasının hedeflendiğini açıkladı.

Bu çalışmaların, dava yoğunluğunun ve deprem kaynaklı hukuki uyuşmazlıkların arttığı Hatay açısından da yakından takip edilmesi bekleniyor.

Boşanma Davaları ve Süresiz Nafaka da Pakette

Ekim ayında gündeme gelmesi beklenen yargı paketinde yalnızca avukatların silah ruhsatı ücretlerine ilişkin düzenleme bulunmayacak.

Bakan Gürlek, uzun süren boşanma davalarının önüne geçilmesine yönelik tedbirler ile kamuoyunda tartışılan süresiz nafaka konusunda hazırlanacak düzenlemelerin de aynı pakette yer alacağını bildirdi.

Düzenlemelerin kapsamı, başvuru şartları ve yürürlük tarihi, teklifin TBMM’ye sunulması ve yasalaşma sürecinin ardından netleşecek.

İlçeye bağlı yaklaşık 800 rakımlı Alaçam Mahallesi'nde üreticiler, bağ bozumunun ardından üzümlerini 'şıhrana' adı verilen pişirim alanında topluyor.

Yıkanan üzümler ezildikten sonra ekşiliğinin giderilmesi ve kıvamının ayarlanması için 'beyaz pekmez toprağı' ile buluşturuluyor.

Üzüm suyunun odun ateşindeki kazanlarda kaynatılmasıyla elde edilen pekmez, yöre halkı tarafından tüketiliyor.

Mahalle sakinlerinden Havva Örs, AA muhabirine, iyi pekmez yapmanın tecrübe gerektirdiğini söyledi.

Yaklaşık 20 yıldır pekmez ürettiğini dile getiren Örs, 'İyi bir pekmezin sırrı önce üzümün sonra kaynatan ustanın iyi olmasıdır. Kıvamının doğru verilmesi gerekiyor.' dedi.

Örs, üzümlerin uzun süre kaynatıldığını belirterek, şöyle konuştu:

'Üzümler pekmez olmaya yaklaştığında farklı şekilde kaynamaya başlar. Birkaç damla pekmezi toprağın üzerine damlatırız. Toprak pekmezi emmez ve pekmez kendisini toparlarsa 'Tamam, bu pekmez oldu' deriz. Sonra tavayı indirip pişirmesine son veririz. Köylüler sırayla pekmezini kaynatıyor. Bazen bir ay boyunca gece gündüz şıhrana söndürülmeden arka arkaya pekmez kaynatılıyor.'

Hatay’ın 15 ilçesindeki okullarda gerçekleştirilecek uyum çalışmalarında öğrencilerin yeni eğitim ortamlarına, öğretmenlerine, arkadaşlarına ve okul düzenine daha kolay alışmaları amaçlanıyor. Veliler de çocuklarının okula ilk adımlarına eşlik edecek.

UYUM EĞİTİMİ KAÇ GÜN SÜRECEK?

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından açıklanan programa göre uyum haftası, okul öncesi ve ilkokul 1’inci sınıf öğrencileri için beş gün sürecek. Ortaokul 5’inci sınıf öğrencilerine yönelik çalışmalar ise üç gün uygulanacak.

Program süresince öğrencilere okulun bölümleri tanıtılacak; öğretmenleri ve arkadaşlarıyla iletişim kurmalarını kolaylaştıracak etkinlikler gerçekleştirilecek. Çocukların okul ortamında kendilerini güvende hissetmeleri ve yeni düzene kaygı yaşamadan alışmaları hedeflenecek.

AİLELER DE UYUM SÜRECİNE KATILACAK

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan “Ailemle Okul Yolu Programı”, yalnızca öğrencileri değil aileleri de eğitim sürecine dâhil edecek.

Velilere yönelik bilgilendirme sunumları ve rehberlik çalışmalarıyla çocukların okula uyumuna nasıl destek olunabileceği anlatılacak. Aile katılımıyla okul ve veli arasındaki iş birliğinin güçlendirilmesi amaçlanacak.

Program, uyum haftasının ardından eğitim öğretim yılı boyunca devam edecek. Okul öncesi, ilkokul 1’inci sınıf ve ortaokul 5’inci sınıf düzeylerinde öğrencilerin gelişim özelliklerine uygun ayrı çalışmalar uygulanacak.

ÖĞRENCİLER YENİ OKUL DÜZENİNİ TANIYACAK

İlkokul 1’inci sınıf öğrencilerinin okul yöneticilerini, öğretmenlerini, okul personelini ve okulun bölümlerini tanımaları sağlanacak. Öğrencilerin ihtiyaçlarını ifade edebilmeleri, okula aidiyet geliştirmeleri ve yaşlarına uygun sorumluluklar üstlenmeleri desteklenecek.

Ortaokul 5’inci sınıfa başlayan öğrencilerin ise branş öğretmenlerini, ders düzenini, öğrenme ortamlarını ve ihtiyaç duyduklarında başvurabilecekleri yardım yollarını öğrenmeleri amaçlanacak.

PROGRAM YIL BOYUNCA DEVAM EDECEK

İlkokul 1’inci ve ortaokul 5’inci sınıf öğrencileri için “Günlük Yaşam Becerileri”, “Ailem ve Ortak Değerlerimiz”, “Çevre ve Sürdürülebilir Yaşam” ile “Birlikte Yaşam Kültürü” başlıkları altında gelişim etkinlikleri gerçekleştirilecek.

Oyun ve deneyim temelli hazırlanan çalışmalar, okul-aile iş birliğiyle eğitim öğretim yılı boyunca sürdürülecek.

HATAYLI VELİLERE İLK GÜN HATIRLATMASI

Velilerin ilk gün öncesinde okul yönetimi ve sınıf öğretmeni tarafından yapılan saat ve program duyurularını kontrol etmeleri gerekiyor.

Öğrencilerin okul çantalarının birlikte hazırlanması ve çocuklara kaygı oluşturabilecek ifadeler yerine güven verici bir yaklaşım sergilenmesi, uyum sürecinin daha rahat geçirilmesine yardımcı olabilir.

Millî Eğitim Bakanlığının açıkladığı programla Hataylı öğrenciler, 2026-2027 eğitim öğretim yılına ailelerinin desteğiyle ilk adımı atacak.