Deprem sonrası inşa edilen konutlarda hak sahibi olan çok sayıda vatandaş, anahtar teslimi ve ödeme sürecindeki belirsizlik nedeniyle endişe yaşadıklarını dile getiriyor.

Özellikle köy evleri başta olmak üzere kura sonucu kendilerine çıkan konutları yerinde inceleyen hak sahipleri, evlerdeki çalışmaların büyük ölçüde tamamlandığını ifade ederek teslim sürecinin neden uzadığına ilişkin net bir açıklama beklediklerini söyledi.

"Evler Hazır Ama Anahtarlarımızı Alamıyoruz"

Hak sahipleri, AFAD yetkilileriyle yaptıkları görüşmelerde konutların tamamlanmasına rağmen anahtar teslim tarihi ve ödeme sürecine ilişkin kesin bir bilgilendirme yapılmadığını öne sürdü.

Vatandaşlar, "Evlerimiz hazır görünüyor. Ne zaman anahtar teslimi yapılacak? Ödemeler ne zaman başlayacak? Uzun süredir bekliyoruz." diyerek sürecin hızlandırılmasını istedi.

Belirsizlik Son Bulsun Talebi

Hak sahipleri, teslim sürecinin uzamasının planlarını olumsuz etkilediğini belirterek, artık belirsizliğin sona ermesini ve resmi takvimin açıklanmasını beklediklerini ifade etti.

Evlerine bir an önce kavuşmak isteyen vatandaşlar, anahtarlarını teslim alarak ödeme işlemlerini tamamlamak ve normal yaşamlarına dönmek istediklerini söyledi.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Hatay'da deprem sonrası kura çekimlerinde konut hakkı kazanan vatandaşlara yönelik önemli bir hatırlatma daha yaptı. 17 Temmuz 2026 tarihinde sona erecek konut teslim süreci için artık geri sayım başladı. Bugün itibarıyla hak sahiplerinin işlemlerini tamamlaması için yalnızca 14 gün kaldı.

Yetkililer, herhangi bir hak kaybı yaşanmaması için vatandaşların işlemlerini son güne bırakmamaları gerektiğini vurguluyor.

Konut Teslim Süreci 3 Haziran'da Başladı

AFAD tarafından yapılan açıklamaya göre, 6 Şubat depremlerinin ardından 7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahibi kabul edilen vatandaşlara yönelik konut teslim süreci 3 Haziran 2026 tarihinde başladı.

Noter huzurunda gerçekleştirilen kura çekimleri sonucunda konut hakkı kazanan vatandaşlar, kendilerine tahsis edilen bağımsız bölümleri teslim almak için 17 Temmuz 2026 tarihine kadar Hatay İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'ne başvurabilecek.

45 Günlük Yasal Süreye Dikkat

AFAD, ilgili mevzuat gereği hak sahiplerine tahsis edilen konutların, teslim için belirlenen tarihten itibaren 45 gün içerisinde teslim alınmasının zorunlu olduğunu bir kez daha hatırlattı.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından teslimi uygun görülen, altyapısı tamamlanan ve borçlandırma işlemleri sonuçlandırılan bağımsız bölümlerin teslimleri yasal takvim doğrultusunda devam ediyor.

Teslim Almayanların Hak Sahipliği İptal Edilecek

Yetkililer, borçlandırma senedini imzalayan hak sahiplerinin belirlenen süre içerisinde konutlarını teslim almalarının zorunlu olduğunu belirtti.

AFAD'ın yaptığı duyuruda, yasal süre içerisinde teslim alınmayan konutlar için hak sahipliğinin iptal edileceği açık şekilde ifade edildi. Bu nedenle vatandaşların mağduriyet yaşamamaları adına işlemlerini belirtilen süre içinde tamamlamaları büyük önem taşıyor.

Kimleri Kapsıyor?

Duyuru yalnızca Hatay'ı değil;

• Kahramanmaraş
• Malatya
• Adıyaman
• Gaziantep
• Diyarbakır
• Elazığ
• Osmaniye
• Şanlıurfa
• Adana
• Kilis

illerinde deprem sonrası hak sahibi olarak belirlenen vatandaşları da kapsıyor.

Son Tarih 17 Temmuz 2026

AFAD, 17 Aralık 2025 ve öncesinde gerçekleştirilen kura çekimlerinde konut hakkı kazanan vatandaşların, 17 Temmuz 2026 tarihine kadar başvurularını tamamlayarak konut teslim işlemlerini gerçekleştirmeleri gerektiğini bir kez daha hatırlattı.

Yoğunluk nedeniyle son günlerde yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçmek isteyen yetkililer, hak sahiplerinin işlemlerini son ana bırakmamalarını tavsiye ediyor.

Ekolojik Araştırmalar Derneği (EKAD) ve TÜPRAG Metal Madencilik işbirliğiyle yürütülen 'Miner Turtle (Madenci Kaplumbağa)' adlı Deniz Kaplumbağalarını Araştırma, İzleme ve Koruma Projesi kapsamında, 'Altın' ve 'Gümüş' 12 Temmuz 2024'te, 'Flora' ve 'Fauna' ise geçen yıl 16 Haziran'da Antalya'nın Manavgat ilçesi Kızılot Sahili'nden uydu izleme cihazı takılarak denize salındı.

Uydudan alınan verilerle, 'Gümüş'ün 2 yıl boyunca kışlama dönemi geçirmeden sürekli yüzerek Cezayir ve İspanya açıklarına ulaşarak 28 bin kilometre katettiği belirlendi.

'Fauna'nın da bir yıllık göç yolculuğu boyunca duraksama yapmadan 13 bin kilometre yüzerek İspanya ve Cezayir açıklarına ulaşarak yolculuğunu sürdürdüğü tespit edildi.

Caretta carettalardan 'Altın'ın ise Akdeniz'in sularından ayrılmadan Afrika'nın kuzeyine doğru ilerleyerek Libya'nın Tobruk kıyılarına yaklaştığı izlendi. Yolculuğunu Libya kıyılarında sürdüren 'Altın'ın şu ana kadar 12 bin kilometre mesafe aldığı kayıtlara geçti.

Mersin ve Kıbrıs açıklarında bir süre yüzen 'Flora'nın, Rodos Adası'nın ardından Yunanistan açıklarında yüzerek yönünü kuzeye çevirdiği görüldü.

Ege Denizi'nin kuzeyi Gökçeada ve Semadirek (Samothraki) adasının çevresinde dolaşan 'Flora'nın yaptığı bu yolculuğun çok alışıldık bir göç güzergahı olmadığı ve bu yolculukta 10 bin kilometre yol aldığı belirlendi.

EKAD Başkanı Ali Fuat Canbolat, AA muhabirine, 28 yıldır Belek bölgesinde deniz kaplumbağalarını araştırma, izleme ve koruma çalışmaları yürüttüklerini söyledi.

Uydu takip cihazı takılan 4 caretta carettaya sponsorlarınca 'Flora', 'Fauna', 'Gümüş' ve 'Altın' isimlerinin verildiğini belirten Canbolat, 'Uydu izleme cihazları biraz pahalı, bu nedenle sponsorumuz TÜPRAG desteğiyle Manavgat ilçesi Kızılot bölgesinde 2024 ve 2025'te ikişer uydu izleme cihazı taktığımız 4 kaplumbağadan veri almaya devam ediyoruz.' dedi.

'Gümüş' ve 'Fauna'nın Kuzey Afrika'da, 'Altın'ın Libya'da, 'Flora'nın ise Mersin civarında hala gezindiğini aktaran Canbolat, 'Altın' ve 'Gümüş'ün bir yıl ya da bir sonraki yıl tekrar yuvalama yapmak için Antalya'ya gelmesini beklediklerini ifade etti.

Canbolat, uydu cihazı sayesinde kaplumbağaların denizdeki yaşamlarıyla ilgili daha sağlıklı bilgiye sahip oldukları vurgulayarak, sözlerine şöyle devam etti:

'Hayvanların nereye gittiği, hangi yöne gittiği, hangi göç rotalarını kullandığı, nerede beslendiği ve nerede kışladıkları gözlemliyoruz. Ergin dişi her yıl yuva yapmak için karaya çıkmıyor. İki ya da minimum ortalama üç yılda bir yuvalamaya çıkar. Çünkü her yuvaladığı alan, aynı zamanda kışlama ve besine uygun olmayabiliyor. Dolayısıyla beslenme ve kışlama alanlarına göç ediyorlar. Bazıları Kuzey Afrika'ya, Tunus'a uzun mesafe yüzerek zorlu bir yolculuk yapıyor. 3 aylık bir gidiş yolculuğu ve dönüşü de 3 ay sürdüğünde zorlu bir yolculuk oluyor.'

Bu yıl havanın ısınmasının geciktiğini ve bu nedenle yuvalamanın da yavaş başladığını anlatan Canbolat, 'Muhtemelen 15 Haziran ila Temmuz sonunda yuvadan çıkışlarda biraz yoğunluk olacağını tahmin ediyoruz. Şu ana kadar Belek'te 600 üzerinde, Kızılot'ta 500 üzerinde yuva var. Yine bu sayı 2 bin, 3 bini bulacak gibi görünüyor. Zaten son yıllarda 3 binin altında yuvalama olmuyor. Yılda ortalama Belek ve Kızılot'ta 5 bin yuvalama oluyor.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Gülsem Adam

Her yıl 15 Nisan-15 Temmuz'da göle dökülen sulara giden inci kefalleri, yumurtalarını tatlı sulardaki üreme alanlarına bırakıyor.

Sahil Güvenlik Van Gölü Grup Komutanlığı, Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, Van Büyükşehir Belediyesi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri ile güvenlik korucuları, göç yolculuğundaki balıkları korumak için çalışma yürütüyor.

Erciş ilçesindeki İnci Kefali Tabiat Parkı'nı ziyaret edenler, Van Gölü'nde yaşayan ve üreme döneminde tatlı sulara göç eden inci kefallerinin zorlu yolculuğunu izliyor.

Fotoğraf tutkunları da balıkları avlayarak beslenen martıları ve balıkların verdiği mücadeleyi görüntülemeye çalışıyor.

Van Fotoğraf Sanatı Derneği üyesi İzzet Batmaz, bu yıl da inci kefallerinin eşsiz göçünü kayıt altına aldıklarını söyledi.

Özellikle martıların balıkları havada avladığı anları ve inci kefallerinin göç sırasındaki hareketlerini ağır çekim tekniğiyle görüntülediklerini belirten Batmaz, 'Aynı zamanda bu büyüleyici anları fotoğraflıyoruz. Bu mucizevi göçü kapsamlı şekilde kayıt altına alıyoruz. Dernek olarak hazırladığımız fotoğraf ve videoları dergilerde, gazetelerde ve farklı yayın organlarında paylaşarak bu doğal zenginliği daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyoruz.' diye konuştu.

Martıların göç yolundaki balıkları havada avlamasının çok ilginç ve etkileyici bir doğa olayı olduğunu anlatan Batmaz, bu eşsiz manzaranın Van'ın tanıtımı açısından da büyük bir değer taşıdığını kaydetti.

Bankadan yapılan açıklamaya göre, Genç KOBİ'lerin finansmana erişimden danışmanlık ve işbirliği ağlarına kadar farklı alanlardaki ihtiyaçlarını tek bir çatı altında ele alan paket ile Akbank, gençlerin liderliğindeki işletmelerin büyüme, yatırım ve ölçeklenme hedeflerini desteklemeyi amaçlıyor.

Genç KOBİ Paketi, girişimci, KOBİ sahibi veya yönetici olan 18-34 yaş aralığındaki Akbanklılara yönelik olarak tasarlandı. Paket kapsamında finansman çözümlerinin yanı sıra özellikle e-ticaret yapan firmalara yönelik çözüm ortaklıkları ile yüzde 55'e varan indirimler sunularak işletmelerin sürdürülebilir büyüme yolculuğunda tüm ihtiyaçlarına yanıt verilmesi hedefleniyor.

Genç KOBİ Paketi'nin finansman ayağında, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğinde, Avrupa Birliği ve Türkiye destekli Gençler İş Başında Programı kapsamında sağlanan kaynak bulunuyor.

- Genç girişimcilere bankacılık ve dijital çözüm paketi

Akbank, program çerçevesinde 50 milyon dolar tutarındaki finansmanı gençlerin liderliğindeki işletmelerin kullanımına sunuyor. Böylece, işletmelere teminat bulma konusunda destek olarak finansmana erişimleri için önemli bir destek mekanizması oluşturuluyor.

Ayrıca paketle avantajlı komisyon oranıyla teminat mektubu, uygun komisyon oranlı ve 6 ay boyunca ücret muafiyetli POS teklifi, yapılan harcamalara Axess Business ile 15 bin liraya varan indirim, Wings Business ile 1 milyon Mil Puana kadar ödüllü ticari kredi kartı, 100 bin liraya kadar yapılan peşin işlemlere vade farksız 3 taksit imkanı ve avantajlı maaş ödeme programı gibi farklı bankacılık ürünleri sunuluyor.

Bankacılık dışı ürün ve hizmetlerde ise KOBİ'lerin hayatını, yapay zeka müşteri temsilcisi, tek ekran üzerinden birden fazla pazaryeri kontrolü, stok ve fiyat takibi, yapay zeka tabanlı reklam yönetimi ve yurt dışı kargo hizmetleri ile kolaylaştıracak çözüm ortaklarında yüzde 55 varan indirim sağlanıyor. Paket kapsamında genç liderlerin Akbank'ın güçlü işbirliği ağına erişimi de destekleniyor.

Paketle genç liderlerin finansmana daha kolay erişimlerinin sağlanması ve büyüme planlarını hayata geçirmelerinin desteklenmesi hedefleniyor. Paket, özellikle öz kaynakla sınırlı büyümeye çalışan, teminat yetersizliği nedeniyle istediği finansmana ulaşamayan, alternatif kaynak arayışında olan veya ikinci nesil işletmesini ölçeklendirmek isteyen genç girişimciler için önemli bir finansal destek mekanizması sunuyor.

- Genç KOBİ'lere çok boyutlu destek

Açıklamada görüşlerine yer verilen Akbank KOBİ Bankacılığı Genel Müdür Yardımcısı Alper Bektaş, Türkiye'de girişimcilik ekosisteminin dinamizmini gençlerin enerjisi, cesareti, yenilikçi bakış açısı ve büyüme iştahının belirlediğini anlattı.

Bektaş, birçok genç girişimci ve KOBİ liderinin güçlü fikirlere, yüksek motivasyona ve büyüme hedeflerine sahip olduğunu ancak finansmana ve sürdürülebilir büyüme için gerekli rehberliğe erişimin bu hedeflerin hayata geçmesinde önemli eşikler oluşturabildiğini belirtti.

Genç KOBİ Paketi'ni bu ihtiyaca yanıt vermek üzere hayata geçirdiklerini vurgulayan Bektaş, şunları kaydetti:

'Bu paketi gençlerin liderliğindeki KOBİ'lerin büyüme yolculuğunu çok boyutlu destekleyen bir yapı olarak tasarladık. EBRD işbirliğiyle sağladığımız kaynak ve Kredi Garanti Fonu (KGF) kefaletiyle finansmana erişimin önündeki engelleri azaltırken, danışmanlık, mentörlük, teknik bilgi ve finans dışı hizmetlerle genç liderleri destekliyoruz. Akbank olarak genç girişimcilerin ve KOBİ'lerin yanında yer almayı, kapsayıcı bankacılık yaklaşımımızın en önemli başlıklarından biri olarak görüyoruz. Bu alanda yenilikçi çözümler geliştirmeye devam edeceğiz.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, tasarım dünyasının bugününe yön veren profesyoneller ile geleceğini inşa edecek genç yetenekleri aynı platformda buluşturan Tayland'ın başkenti Bangkok'ta düzenlenen etkinlikte, mekan tasarımında rengi bilinçli bir dil olarak kullanan mimar ve tasarımcıları onurlandıran CCA ile öğrenci yeteneklerini keşfeden AYDA'nın kazananları belli oldu.

Mekan tasarımcılarının ve mekan sahiplerinin renk kullanımlarını değerlendiren CCA'ya bu yıl 19 ülke ve bölgeden 248 başvuru yapıldı. Yarışmaya Türkiye'den katılan 56 projeden 6'sı, 16 projelik kısa listeye kalma başarısı gösterdi.

Kısa listede Türkiye'yi Bureau Interiors'ın 'Cabinet Bleu', Designist'in 'Moxy İstanbul Taksim', Kontra Mimarlık'ın 'Epoca Restaurant', Office Istanbul Architects'in 'Rubrum Winery Ofis', Studio 13'ün 'Finagotech Ofisleri' ve Superpool'un 'Cevizli Okul Sokağı' projeleri temsil etti.

Yapılan jüri değerlendirmesi sonucunda, Türkiye'den Kontra Mimarlık'ın Epoca Restaurant projesi 'En İyi Kurumsal ve Ticari İç Mekan Tasarımı' kategorisinde birincilik ödülünü kazandı.

Yarışmada 'En İyi Kamusal Alan Tasarımı' ödülü 'The Harvee School' projesiyle Hindistan'dan Murali Architects'in, 'En İyi Konut İç Mekan Tasarımı' ödülü 'Matou House' projesiyle Singapur'dan Kaizen Architecture'ın oldu. Mimarlık kategorisinde ise 'En İyi Konut Dış Cephe Tasarımı' ödülünü Tayland'dan 'Flo by Sansiri' projesiyle Sansiri Public Company, 'En İyi Kurumsal ve Ticari Dış Cephe Tasarımı' ödülünü ise 'HHOM - Nurse Hostel' projesiyle Singapur'dan OWAA Architects aldı.

Açıklamada etkinlikteki görüşlerine yer verilen Nippon Paint Global Pazarlama Lideri ve Betek Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Arzu Uludağ, CCA'nın, estetik mükemmeliyeti kutlamanın ötesinde, rengin dönüştürücü potansiyelini mekanlara can verirken kullanan tasarımcıların projelerini ödüllendirdiğini belirterek, 'Sektör profesyonellerine deney ve yenilik yapabilecekleri bir platform sunuyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

- AYDA'ya 9 bini aşkın öğrenci başvurdu

Nippon Paint tarafından 2008 yılından bu yana düzenlenen ve genç tasarımcıları sektör öncüleriyle buluşturan AYDA Uluslararası Ödülleri'nin 18'incisi de aynı törende sahiplerini buldu.

Bu yıl 'Yakınsama: Kültürel Miraslar Yaratmak' temasıyla düzenlenen ve 17 ülkeden 9 bini aşkın öğrencinin başvurduğu yarışmada Türkiye'yi, ulusal jürinin değerlendirmesi sonucu birinci olan öğrenciler temsil etti.

AYDA Türkiye Şampiyonu, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) öğrencisi Sinem Göl, 'Industrial Alchemy: Kinesis State of Memory' projesi ile global finallerde 'En İyi Tasarım Etkisi' (Best Design Impact) kategorisi ödülüne layık görüldü.

Yarışmanın 'Mimarlık' kategorisinde Filipinler temsilcisi Mindanao Üniversitesi öğrencisi Ejhey Durias, 'İç Mimarlık' kategorisinde ise Çin temsilcisi Central Academy of Fine Arts öğrencisi Jackie Jiang Haoran global birincilikleri elde eden isimler oldu.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesinden yapılan açıklamaya göre, İtfaiye Daire Başkanlığı Kocaeli Su Kazaları Engelleme Merkezi (KOSKEM), sahillerde boğulmaların önüne geçmek için önlemler alıyor.

Cankurtaranlar, görev yaptıkları sahillerde boğulma tehlikesi geçiren kişilere anında müdahale ederek olası can kayıplarının önüne geçiyor.

Ekipler, 22-28 Haziran'da Cebeci'de 3, Kerpe'de 5, Bayramoğlu'nda 24 ve Darıca'da 1 olmak üzere 33 kişiyi boğulmaktan kurtardı.

KOSKEM ekipleri, yaz sezonu boyunca Kocaeli sahillerinde vatandaşların can güvenliği için görev yapmayı ve olası su kazalarına karşı çalışmayı sürdürecek.

Denize gireceklerin cankurtaran hizmeti verilen plajları tercih etmeleri, uyarı bayraklarına dikkat etmeleri ve ekiplerin yönlendirmelerine uymaları istendi.

- Sakarya

Sakarya'nın Karasu, Kaynarca ve Kocaali sahillerinde görevli cankurtaran timi, bir haftada boğulma tehlikesi geçiren 11 kişiyi kurtardı, 8 çocuk kayıp olayına müdahale etti.

Karadeniz sahilinde bulunan 3 ilçedeki 54 kilometrelik sahil şeridinde 1 Haziran'da göreve başlayan Sakarya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı 'Hayat Timi', can kayıplarının önüne geçmek için önlemler alıyor.

Ekiplerce, 22-28 Haziran'da Karadeniz sahilinin Sakarya kesiminde 11 kişi boğulmaktan kurtarıldı, 8 kayıp çocuk olayına müdahale edildi.

Modernizasyondan kapasite artırımına, gıdanın işlenmesinden teknolojik dönüşüme kadar her alanda üreticinin emeğine değer katmaya devam ettiklerine işaret eden Yumaklı, şunları kaydetti:

'IPARD III Programı kapsamında, iki önemli gelişmeyi aynı anda paylaşıyoruz. 10. başvuru çağrı ilanı kapsamında et, süt, su ürünleri, meyve-sebze işleme tesisleri ve soğuk hava deposu yatırımlarına yönelik değerlendirme süreci tamamlanan 240 projeye, toplam 2,9 milyar lira hibe sağlıyoruz. Bu tesisler hayata geçtiğinde, ekonomimize 5,8 milyar liralık bir yatırım kazandırmış olacağız. 12. başvuru çağrı ilanı kapsamında ise süt, kırmızı et, kanatlı eti ve yumurta üretimine yönelik yatırımları kapsayan yeni çağrı ilanımızı 30 milyon avro bütçeyle başlatıyoruz. Kırsaldaki tüm girişimcilerimize, üreticilerimize ve ülkemize hayırlı, bereketli olsun.'

Muhabir: Mehmet Can Toptaş

Bilim ve teknoloji alanındaki ilerlemeler, evrenin derinliklerinde gizli kalan sırları aydınlatarak insanlığın karşılaştığı problemlere yeni anlayışlar ve çözümler sunmaya devam ediyor.

Bu kapsamda AA muhabiri, haziranda öne çıkan bilimsel gelişme ve keşifleri derledi.

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) keşif aracı Perseverance, mikrobiyal yaşama ev sahipliği yapmış olabileceği düşünülen kayalarda organik karbon molekülleri tespit etti.

Perseverance ile Jezero Krateri'ne su taşıyan ve halihazırda kurumuş durumda olan Neretva Vallis bölgesindeki Bright Angel kaya oluşumunda yapılan incelemelerde, 'makromoleküler karbon' (MMC) olarak adlandırılan karbon türü tespit edildi.

Bilim insanları, bu tür karbonun canlı organizmalardan kaynaklanabileceği gibi kaya-su etkileşimleri veya göktaşı çarpmaları gibi jeolojik süreçlerle de oluşabileceği belirtti.

İngiltere'deki Oxford ve Birmingham üniversiteleri ile Fransa'daki Nice Cote d'Azur Üniversitesinden gök bilimciler, NASA'nın Geçiş Halindeki Ötegezegen Araştırma Uydusu (TESS) ve teleskoplarla 1110 ışık yılı uzakta tespit edilen ötegezegenlerin yoğunluklarını inceledi.

Bilim insanları, Volans Takımyıldızı'ndaki yıldızın yörüngesinde yer alan 'TOI-791 b' ve 'TOI-791 c'nin, 'pamuk şekerinden daha düşük yoğunluktaki en büyük ötegezegenler' olduğunu belirledi.

Avustralya'daki Curtin Üniversitesinden araştırmacılar, Pilbara bölgesinde 'North Pole Dome' adlı kraterin çevresindeki kayaları inceledi.

Bazalt kayaya gömülü zirkondaki 'şimşek' benzeri oluşumların yanı sıra çarpma sonrası kaya çatlaklarında oluşan, kalsiyum fosfat minerali olan apatitin yaşını hesaplamaya çalışan araştırmacılar, kraterin dünyaya 3 milyar yıl önce gök taşı düşmesi sonucu oluştuğunu ifade etti.

Araştırmacılar, bu kraterin daha önce en eski örneği olduğu düşünülen 2,2 milyar yıllık Yarrabubba kraterinden eski olduğu ve bunun, dünyaya düşen en eski gök taşına dair kanıtlar sunduğu sonucuna vardı.

Bu arada, NASA'nın Mars atmosferini gözlemlemek için ilk kez oluşturulmuş MAVEN (Mars Atmosferi ve Uçucu Madde Evrimi) misyonu sona erdi.

Açıklamada, Mars yörüngesinde 11 yılı aşkın süre faaliyet gösteren Maven uzay aracından beklenmedik sinyal kaybı sonucu en son 6 Aralık 2025'te haber alındığı kaydedildi.

Çin, küresel konumlama sistemi BeiDou'nun geliştirilmesinde kullanılan 'CentiSpace-1' uydularının yeni grubunu 'Kuaycou-11 13Y' roketiyle uzaya gönderdi.

'CentiSpace-1 05' uydu grubu, 'Kuaycou-11 13Y' roketiyle ülkenin kuzeybatısındaki Ciuçüen Uydu Merkezi'nden fırlatıldı.

Uyduların planlanan yörünge konumuna yerleştiği fırlatış, 'Kuaycou' roketleriyle yapılan 39'uncu taşıma görevi oldu.

Çin'in Şıncın şehrindeki Ulusal Süper Bilgisayar Merkezi tarafından geliştirilen 'LineShine' adlı süper bilgisayar, işlem hızında rakiplerini geride bırakarak uluslararası alanda birinci sıraya yükseldi.

'LineShine', saniyede 2,2 kentilyon hesaplamaya karşılık gelen 2 bin 198 eksaflop hız performansıyla tüm rakiplerini geride bırakarak dünyanın en hızlı süper bilgisayarları arasında ilk sırada yer aldı.

Devre mimarisinde grafik işlemci üniteleri (GPU) yerine yalnızca merkezi işlemci ünitelerinin (CPU) kullanıldığı süper bilgisayar, bu mimariyle eksa ölçekte performansa ulaşan ilk örnek oldu.

Biri Avrupa'da diğeri Çin'de olmak üzere iki bağımsız araştırma ekibi, zamanı atomun çekirdeğindeki enerji değişimlerini kullanarak ölçen iki farklı nükleer saat üretti.

Araştırmacılar, yaklaşık 20 yıldır üzerinde çalışılan teknolojinin teorik bir kavram olmaktan çıkarak işlevsel bir hassas zaman ölçüm aracına dönüştüğünü belirtti.

Mevcut atom saatleri, atomların elektronlarının enerji seviyeleri arasındaki geçişleri temel alırken, yeni geliştirilen nükleer saatler atom çekirdeğinde bulunan proton ve nötronların enerji durumlarındaki değişimleri kullanıyor.

Hamileliğin ilk dönemlerinde iş yerinde uzun süre ayakta kalmanın, öne eğilmenin ve fazla yürümenin düşük yapma riskini artırdığı ortaya kondu.

Danimarka'daki Bispebjerg Hastanesi ile Kopenhag Üniversitesinden araştırmacılar, 2004-2018'de gebelik geçiren 475 bin 312 kadının hamileliğine ait 800 binden fazla veriyi inceledi.

Araştırmada, aktivite takip cihazlarından elde edilen veriler kullanılarak hamile kadınların iş yerinde ayakta durma, yürüme ve 30 derece veya daha fazla açıyla öne eğilme süreleri değerlendirildi.

Sonuçlar, uzun süre ayakta kalma, fazla yürüme ve öne eğilmenin düşük yapma riskindeki artışla ilişkili olduğunu gösterdi.

Bulgulara göre, 8 saatlik bir iş gününde 30 derece veya daha fazla açıyla öne eğilerek geçirilen her ilave saat, düşük yapma riskini yüzde 36 artırdı.

Yürüyerek geçirilen her ek saatin ise düşük yapma riskini yüzde 18 yükselttiği belirlendi. Ayakta durmanın etkisi ise yüzde 3 olarak bulundu.

Sibirya'nın güneyindeki Baykal Gölü çevresinde mezarlıklardaki kalıntıları incelerken yeni bakteri tipi tespit edildi.

Bölgedeki en büyük iki mezarlıkta, belirgin bir ölüm nedeni olmayan çok sayıda çocuk ve gencin kalıntılarına rastlayan bilim insanları bu ölümlerin nedenini araştırdı.

Kalıntılar üzerinde yapılan DNA analizleri, mezarlıktaki 46 kişiden 18'inin veba taşıdığını ortaya koydu.

Bilim insanları daha önce vebanın 3 bin 800 yıl önce başladığını değerlendirirken, söz konusu bulgular sayesinde hastalığın tahmin edilenden çok daha erken, 5 bin 500 yıl önce başladığını belirledi.

Uzmanlar, elde edilen bulguların vebanın insanlardaki kökenine ilişkin bugüne kadar tespit edilen en eski kanıtlar olabileceğini ifade etti.

Çeşitli üniversitelerden ve kanser araştırma merkezlerinden bilim insanları, henüz deneme aşamasında olan ilacın pankreas kanseri üzerindeki etkilerini inceledi.

Araştırmada daha önce tedavi görmelerine rağmen rahatsızlıkları ilerlemeye devam eden pankreas kanseri hastalarına deneysel ilaç günlük verildi. Deneysel ilacı kullananlar ile standart kemoterapi alanların hayatta kalma oranları karşılaştırıldı.

Araştırmacılar, deneysel ilacı kullananların ortalama yaşam süresinin 13,2 ay, kemoterapi alan hastaların ise 6,7 ay olduğunu saptadı.

Deneysel ilacı kullananların hayatta kalma sürelerinin neredeyse iki katına çıktığı, ayrıca daha az yan etki yaşadıkları tespit edildi. Hastalığın ilerlemediği sürenin ilacı kullananlarda 7,2 ila 7,3 ay, kemoterapi alanlarda ise 3,5 ila 3,6 ay olduğu görüldü.

İlacın pankreas kanseri vakalarının yüzde 90'ından fazlasında tümör büyümesini besleyen mutasyona uğramış proteini bloke ettiği, tedavinin bırakılmasına yol açan yan etkilerin, ilacı kullanan hastalarda daha az olduğu belirlendi.

Avustralya'nın Queensland eyaletinde yeni keşfedilen ve 'balista örümceği' olarak anılan örümcek türünün, yalnızca dokumacı karıncaları hedeflediği belirtildi.

Avları üzerinde kullandığı strateji nedeniyle antik bir silah adıyla anılan bu örümceğin, avını yakalamak için 'yaylı bir tuzak' kurduğu belirlendi.

Hint Okyanusu'nun güneydoğusunda yapılan araştırmada, 5 milyon yıldan daha eski fosillerin bulunduğu, en derin ve en geniş balina mezarlığı ortaya çıkarıldı.

İtalya, Çin ve Yeni Zelanda'dan bilim insanları, denizaltıyla Hint Okyanusu'nun güneydoğusundaki hendekler ve dağlardan oluşan Diamantina alanında inceleme yürüttü.

Araştırmacılar deniz tabanına 2023 yılında yaptıkları 32 dalışta, 485 balina fosil sahası ve ileri düzeyde ayrışmış 5 yeni balina ölüsü tespit etti. Buluntular, deniz seviyesinin yaklaşık 7 bin metre altındaki noktalarda yer alırken, daha önce keşfedilen balina düşüşlerinin (whale fall) büyük bölümü 4 kilometreden daha sığ sularda bulunmuştu.

Bilim insanları, kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda yaklaşık 1200 kilometre boyunca uzanan geniş alanın, daha önce tanımlanmamış bir 'balina düşüşü süper koridoru' oluşturabileceğini değerlendirdi.

Çalışmada, yaklaşık 5,3 milyon yıl öncesine tarihlenen, soyu tükenmiş gagalı balina türü Pterocetus benguelae'ye ait fosilleşmiş bir kafatasının yanı sıra, bilim dünyasına yeni tanıtılan Pterocetus diamantinae türünden bir başka kafatası da bulundu.

Muhabir: Irmak Akcan

Endeks, nisan ayında da yıllık bazda yüzde 5,3 artış göstermişti.

Destatis açıklamasında, ithalat fiyatlarındaki bu sert yükselişin temel nedeninin yıllık yüzde 37,2 artan enerji fiyatları olduğu belirtildi. Bu oran, Ukrayna savaşı sonrasındaki arz kesintileri nedeniyle Ekim 2022'de görülen zirveden bu yana en yüksek artış oldu.

Küresel petrol ve gaz fiyatlarındaki tırmanışta, şubat ayı sonunda ABD ve İsrail ile İran arasında başlayan savaşın doğrudan etkisi bulunuyor.

Mayıs ayında ithal edilen jet yakıtı ve benzin gibi petrol ürünlerinin fiyatları geçen yılın aynı ayına göre yüzde 57,3 artarken, ham petrol fiyatlarında yüzde 59,3'lük yükseliş görüldü.

Taş kömürü yüzde 12,7, doğal gaz ise yüzde 10,4 oranında pahalandı. Tarımsal üretimi doğrudan etkileyen ithal gübre ve azotlu bileşiklerin fiyatları da Mayıs 2025'e göre yüzde 31,4 artış gösterdi.

Alman ekonomisinin ara malı ve ham maddede dışa bağımlı yapısı nedeniyle, ithalat fiyatlarındaki artışın kısa süre içinde genel enflasyona yansıması bekleniyor.

Ülkede tüketici fiyatları, nisan ayında yıllık yüzde 2,9 artarak son iki yılın en yüksek seviyesine ulaşmıştı. Alman hükümetinin akaryakıt vergisi indirimi desteğiyle mayıs ayında yüzde 2,6'ya gerileyen enflasyonun, haziranda yeniden yükselişe geçeceği tahmin ediliyor.

Destatis, haziran ayına ilişkin ilk enflasyon tahminini bugün açıklayacak.

Öte yandan, mayısta ihracat fiyatları da yıllık bazda yüzde 3,4, aylık bazda ise yüzde 0,5 arttı. Bu yükseliş, Şubat 2023'ten (yüzde 6,6) bu yana görülen en büyük yıllık ihracat fiyat artışı oldu.

Muhabir: Bahattin Gönültaş

Buna göre, Genel Ticaret Sistemi (GTS) kapsamında ihracat, mayısta geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 9,5 azalışla 22 milyar 461 milyon dolara, ithalat yüzde 10,8 düşüşle 28 milyar 71 milyon dolara geriledi.

Dış ticaret açığı, mayısta yıllık bazda yüzde 15,6 azalarak, 6 milyar 663 milyon dolardan 5 milyar 610 milyon dolara düştü.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, Mayıs 2025'te yüzde 78,9 iken, geçen ay yüzde 80'e yükseldi.

Ocak-mayısta ise ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,2 artarak 111 milyar 118 milyon dolar, ithalat yüzde 1,1 yükselişle 153 milyar 834 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Söz konusu dönemde, dış ticaret açığı yüzde 3,6 artışla 41 milyar 242 milyon dolardan 42 milyar 716 milyon dolara çıktı.

İhracatın ithalatı karşılama oranı, Ocak-Mayıs 2025 döneminde yüzde 72,9 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 72,2'ye geriledi.

Geçen ay enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ihracat, yüzde 11,5 azalarak, 23 milyar 169 milyon dolardan 20 milyar 500 milyon dolara geriledi.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç ithalat, söz konusu ayda yüzde 16,2 azalışla, 25 milyar 86 milyon dolardan 21 milyar 25 milyon dolara indi.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç dış ticaret açığı, mayısta 525 milyon dolar olarak gerçekleşti. Dış ticaret hacmi, yüzde 13,9 azalışla 41 milyar 525 milyon dolar oldu.

Söz konusu ayda, enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 97,5 olarak belirlendi.

Ekonomik faaliyetler incelendiğinde, ihracatta mayısta imalat sanayisinin payı yüzde 94,5, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,3, madencilik ve taş ocakçılığının payı yüzde 1,6 oldu.

Ocak-mayıs döneminde, ihracatta imalat sanayisinin payı yüzde 93,8, tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 3,8, madencilik ve taş ocakçılığının payı yüzde 1,7 olarak belirlendi.

Geniş ekonomik gruplar sınıflamasına göre ithalatta mayısta ara mallarının payı yüzde 72,7, sermaye mallarının payı yüzde 13,4 ve tüketim mallarının payı yüzde 13,8 olarak hesaplandı.

İthalatta, yılın ilk 5 ayında ara mallarının payı yüzde 71,5, sermaye mallarının payı yüzde 13,9 ve tüketim mallarının payı yüzde 14,1 oldu.

Mayısta ülkeler özelinde ihracatta ilk sırayı 1 milyar 714 milyon dolarla Almanya aldı. Bu ülkeyi, 1 milyar 520 milyon dolarla ABD, 1 milyar 380 milyon dolarla Birleşik Krallık, 1 milyar 144 milyon dolarla İtalya, 922 milyon dolarla İspanya takip etti. Söz konusu ayda, ilk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 29,7'sini oluşturdu.

Ocak-mayıs döneminde de ihracatta ilk sırayı 9 milyar 276 milyon dolarla Almanya aldı. Bu ülkeyi, sırasıyla 6 milyar 945 milyon dolarla ABD, 6 milyar 776 milyon dolarla Birleşik Krallık, 5 milyar 891 milyon dolarla İtalya ve 4 milyar 640 milyon dolarla Fransa takip etti. İlk 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatın yüzde 30,2'sine karşılık geldi.

Mayısta ithalatta ilk sıra Rusya'nın oldu. Bu ülkeden yapılan ithalatın tutarı 3 milyar 758 milyon dolar olarak hesaplandı. Rusya'nın ardından en fazla ithalat, 3 milyar 431 milyon dolarla Çin'den, 2 milyar 40 milyon dolarla Almanya'dan, 1 milyar 208 milyon dolarla ABD'den, 1 milyar 57 milyon dolarla İtalya'dan yapıldı. İlk 5 ülkeden gerçekleştirilen ithalat, toplam ithalatın yüzde 40,9'unu oluşturdu.

Ocak-mayıs dönemi ithalatında ilk sırada 21 milyar 35 milyon dolarla Çin yer buldu. Bu ülkeyi, 17 milyar 270 milyon dolarla Rusya, 11 milyar 20 milyon dolarla Almanya, 7 milyar 739 milyon dolarla ABD, 6 milyar 261 milyon dolarla İsviçre izledi. İlk 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın yüzde 41,2'si olarak hesaplandı.

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre mayısta bir önceki aya göre ihracat yüzde 0,8, ithalat yüzde 1,9 azaldı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye kıyasla mayısta geçen yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 4,8, ithalat yüzde 4,3 arttı.

Teknoloji yoğunluğuna göre dış ticaret verileri, 'ISIC Rev.4' sınıflaması içinde yer alan imalat sanayisi ürünlerini kapsıyor. Mayısta bu sınıflamaya göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 94,5 oldu. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ihracatındaki payı yüzde 3,1 olarak kayıtlara geçti.

Ocak-mayıs döneminde ISIC Rev.4'e göre imalat sanayisi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 93,8, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı yüzde 3,4 oldu.

Mayısta imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 77,1 olarak belirlendi. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı yüzde 11,8 olarak kaydedildi.

Ocak-mayıs döneminde imalat sanayisi ürünlerinin toplam ithalattaki payı yüzde 79, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayisi ürünleri ithalatı içindeki payı ise yüzde 11,9 olarak belirlendi.

Özel Ticaret Sistemi'ne göre ise mayısta ihracat, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,9 azalarak 20 milyar 634 milyon dolara, ithalat yüzde 10 gerileyerek 26 milyar 389 milyon dolara düştü.

Mayısta dış ticaret açığı, yüzde 13,6 azalışla 6 milyar 662 milyon dolardan 5 milyar 756 milyon dolara geriledi. İhracatın ithalatı karşılama oranı Mayıs 2025'te yüzde 77,3 iken bu yılın aynı ayında yüzde 78,2'ye yükseldi.

Özel Ticaret Sistemi'ne göre ihracat, ocak-mayıs döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1 artarak 101 milyar 934 milyon dolar, ithalat yüzde 2,1 yükselişle 145 milyar 583 milyon dolar olarak belirlendi.

Ocak-mayıs döneminde, dış ticaret açığı yüzde 4,7 artarak 41 milyar 689 milyon dolardan 43 milyar 649 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı Ocak-Mayıs 2025'te yüzde 70,8 iken bu yılın aynı döneminde yüzde 70'e geriledi.

Muhabir: Cüneyt Kemal Özkök,Seda Tolmaç

Buna göre, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, mayısta bir önceki aya kıyasla 9 bin artarak, 2 milyon 883 bin kişi oldu. İşsizlik oranı ise değişim göstermeyerek yüzde 8,2 seviyesinde kaldı.

İşsizlik oranı, geçen yılın aynı ayına göre ise 0,2 puan azaldı.

Bu oran erkeklerde yüzde 7, kadınlarda yüzde 10,5 olarak tahmin edildi.

Söz konusu ayda, 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfustaki işsizlik oranı, bir önceki aya göre 0,4 puan artarak yüzde 14,8 oldu. Bu yaş grubunda işsizlik oranı, erkeklerde yüzde 11,2, kadınlarda yüzde 21,8 olarak hesaplandı.

TÜİK, bazı aylara ilişkin verilerde revizyona gitti.

Buna göre 2024-2026 dönemi mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranları şöyle:

Türkiye'de istihdam edilenlerin sayısı, mayısta aylık bazda 285 bin kişi artarak 32 milyon 463 bin kişi oldu.

Buna göre, mevsim etkisinden arındırılmış istihdam edilenlerin sayısı, mayısta bir önceki aya kıyasla 285 bin kişi artarak 32 milyon 463 bin kişi oldu. İstihdam oranı ise 0,4 puan artarak, yüzde 48,5 olarak gerçekleşti. Bu oran erkeklerde yüzde 66,1 iken, kadınlarda yüzde 31,4 olarak kayıtlara geçti.

Mevsim etkisinden arındırılmış iş gücü, mayısta bir önceki aya göre 293 bin kişi artarak, 35 milyon 345 bin kişiye ulaştı. İş gücüne katılma oranı ise 0,4 puan artarak yüzde 52,8 olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71 iken, kadınlarda yüzde 35 olarak hesaplandı.

İstihdam edilenlerden referans döneminde iş başında olanların mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi, mayısta bir önceki aya göre 0,2 saat artarak, 42,4 saat olarak gerçekleşti.

Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel iş gücü ve işsizlerden oluşan atıl iş gücü oranı mayısta aylık bazda 0,9 puan artışla yüzde 31 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,2 iken, işsiz ve potansiyel iş gücünün bütünleşik oranı yüzde 20,5 olarak tahmin edildi.

Türkiye genelinde nisan ayına ilişkin mevsim etkilerinden arındırılmış temel iş gücü göstergeleri şöyle:

(Bitti)

Muhabir: Serhat Tutak, Mertkan Oruç

İstanbul'u ziyaret eden Leghari, AA muhabirine iki ülke arasındaki enerji alanında yaşanan gelişmelere ilişkin açıklamalarda bulundu.

Bakan Leghari, İstanbul'da bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Pakistan Enerji Bakanlığı ile Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının elektrik dağıtım sektörünün dönüşümüne yönelik bir yılı aşkın süredir işbirliği yaptığını söyledi.

Pakistan'ın halihazırda kurumların özelleştirilmesi konusunda reform sürecinden geçtiğini aktaran Leghari, 'Türkiye Enerji Bakanlığı ile yakın işbirliği içindeyiz. Onların deneyimlerinden yararlanabileceğimiz ve gelecekteki süreçte herhangi bir hata yapmayacağımız belirli bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz.' diye konuştu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın kendilerine ev sahipliği yaptığını ve potansiyel yatırımcılarla bir araya gelmelerine imkan sağladığını vurgulayan Leghari, şöyle devam etti:

'Enerji Bakanlığı bize çok yardımcı oldu. Sadece geçmişteki deneyimlerini bizimle paylaşmakla kalmadılar, biz de bu çerçeveyi kurumsallaştırdık, aynı zamanda Pakistan'ın geçirdiği özelleştirme sürecini Türkiye ekonomisi içinde tanıtma hususunda da çok önemli bir rol oynuyorlar.'

Leghari, Pakistan'daki elektrik sektörünü özelleştirmeye hazırlandıklarını ve ülkenin en büyük üç dağıtım şirketinin yatırımcılara sunulduğunu anlattı.

Türk şirketlerinin bu alana ilgi göstermesini beklediklerine işaret eden Leghari, Pakistan Özelleştirme Bakanlığının potansiyel alıcılarla ayrıntılı görüşmeler gerçekleştirdiğini, İstanbul'daki temaslar kapsamında da yatırımcıların sorularının yanıtlandığı verimli toplantılar düzenlendiğini kaydetti.

Leghari, Türk ve Pakistanlı şirketlerin karşılıklı yatırımlarını artırmasının iki ülke arasındaki köklü kardeşlik ilişkilerini daha da pekiştirmesini umduklarını belirterek, 'Pakistan hükümeti ve halkı adına, Enerji Bakanı'nın (Bayraktar) bizzat bize gösterdiği işbirliği düzeyine gerçekten minnettar olduğumuzu da eklemek isterim. Ayrıca Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan'a da şükranlarımı sunmak isterim. Başbakanımız (Şahbaz Şerif) ile kendisi arasındaki güçlü ilişkiler, bu işbirliğinin daha da güçlenmesine yol açmıştır.' ifadelerini kullandı.

Pakistan Başbakanı Şerif'in ev sahipliğinde 4 Temmuz'da bir yatırım konferansı düzenleneceğini bildiren Leghari, burada Pakistan'daki yatırım fırsatlarının uluslararası yatırımcılara tanıtılacağını aktardı.

Leghari, Türkiye ile Pakistan arasında sismik araştırmalar ve deniz üstü enerji projelerine yönelik imzalanan işbirliği anlaşmalarına da değinerek, çalışmaların ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle geciktiğini söyledi.

Mevsimsel koşulların da etkisiyle saha çalışmalarının ağustos sonu veya eylül ayında başlamasını beklediklerinin altını çizen Leghari, 'Ülke olarak, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın (TPAO) tüm sektöre katılımını memnuniyetle karşıladık ve hem enerji hem de maden arama alanlarında faaliyet gösteren diğer şirketlerin de gelip Pakistan'daki bu sektörün gelişiminde aktif bir rol oynamasını sabırsızlıkla bekliyoruz.' şeklinde konuştu.

Leghari, Pakistan enerji sektörünün karşı karşıya olduğu en büyük sorunların yüksek enerji maliyetleri ve arz fazlası olduğuna işaret ederek, bu sorunları yerli kaynaklara ve yenilenebilir enerjiye dayalı teknolojilerle aşmayı hedeflediklerinin altını çizdi.

Ülkede son yıllarda halkın öncülüğünde önemli bir yeşil enerji dönüşümü yaşandığını dile getiren Leghari, vatandaşların dağıtık enerji sistemlerine yaptığı yatırımlar sayesinde enerji arzının daha dayanıklı hale geldiğini kaydetti.

Leghari, İran ile ABD arasındaki savaşın Orta Doğu'dan gelen sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarında aksamaya neden olduğunu ve LNG kargolarının Pakistan'a ulaşamaması nedeniyle yaklaşık iki buçuk hafta boyunca elektrik üretiminde kısıntılar yaşandığını anlattı.

Bu durumun enerji maliyetlerini artırdığını aktaran Leghari, bu tür krizlerin gelecekte benzer sonuçlar doğurmaması için ulusal şebekedeki enerji üretimini daha fazla yerli kaynaklara dayandırmayı hedeflediklerini sözlerine ekledi.

Muhabir: Sercan İrkin

Verilere göre, Türkiye limanlarına gelen kruvaziyer gemi sayısı mayısta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,2 artarak 169'a yükselirken, kruvaziyer yolcu sayısı da yüzde 10,8 artışla 257 bin 897 oldu.

Ocak-mayıs döneminde ise Türkiye limanlarına uğrayan kruvaziyer gemi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,2 artışla 324'e, yolcu sayısı da yüzde 3,9 yükselişle 455 bin 580'e ulaştı.

Bu dönemde Kuşadası'nın ardından en fazla kruvaziyer gemisini İstanbul limanları ağırladı. İlk beş ayda İstanbul'a gelen 66 geminin önemli bölümü kenti yalnızca uğrak limanı olarak değil, aynı zamanda yolcuların gemiye bindiği ve seyahatini tamamladığı ana liman olarak kullandı.

Son yıllarda özellikle MSC Cruises, Costa Crociere ve AROYA Cruises'ın İstanbul merkezli operasyonlarını genişletmesiyle İstanbul'u ana liman olarak kullanan kruvaziyer şirketlerinin sayısı 2023-2025 döneminde yüzde 50 arttı.

Kruvaziyer şirketlerinin bir limanı ana liman olarak seçmesinde güçlü hava yolu bağlantıları, modern liman altyapısı, hızlı gümrük ve pasaport işlemleri, güvenlik standartları ile destinasyonun turistik çekiciliği belirleyici rol oynuyor. Bu özelliklerin büyük bölümünü aynı anda sunabilen İstanbul, Doğu Akdeniz'in yükselen kruvaziyer merkezleri arasında yer almaya başladı.

İstanbul'un gelişmiş hava ulaşım ağı, uluslararası bağlantıları ve tarihi-kültürel zenginliği, kenti yalnızca uğrak noktası olmaktan çıkararak yolcuların seyahatlerine başladıkları ve tamamladıkları merkezlerden biri haline getiriyor. Bu durum ise yolcu başına yapılan harcamaların artmasına ve turizm gelirlerinin yükselmesine katkı sağlıyor.

Kruvaziyer şirketlerinin İstanbul kalkışlı ve varışlı sefer sayılarını artırması, kentin Doğu Akdeniz'deki ana liman rolünü güçlendirirken, bu gelişmenin turizm gelirlerine de önemli katkı sağlaması bekleniyor.

Ana liman olarak kullanılan şehirlerde ekonomik katkı yalnızca liman gelirleriyle sınırlı kalmıyor. Yolcuların gemiye binmeden önce veya seyahat sonrasında kentte geçirdiği süre, konaklama, yeme-içme, ulaşım, alışveriş ve kültür-sanat faaliyetlerine yönelik harcamaları artırarak şehir ekonomisine önemli katma değer sağlıyor.

Sunorama Cruises Genel Müdür Yardımcısı Selami Pirçek, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, İstanbul'un coğrafi konumu, ulaşım imkanları ve turizm çeşitliliği sayesinde kruvaziyer şirketlerinin radarına giren en önemli destinasyonlardan biri olduğunu söyledi.

İstanbul'un hem Avrupa hem de Asya'nın kesişim noktasında bulunduğunu belirten Pirçek, bu avantajın güçlü hava yolu bağlantılarıyla birleştiğinde kenti kruvaziyer şirketleri açısından daha cazip hale getirdiğini ifade etti.

Pirçek, 'İstanbul Havalimanı ve Türk Hava Yolları'nın geniş uçuş ağı sayesinde dünyanın birçok noktasından yolcular kolaylıkla İstanbul'a ulaşabiliyor. Kruvaziyer şirketlerinin bir limanı ana liman olarak seçmesindeki en önemli kriterlerden biri ulaşılabilirliktir. İstanbul bu konuda rakiplerinin önüne geçiyor. İstanbul kruvaziyer yolcusunun aradığı tüm özellikleri sunuyor.' dedi.

İstanbul'un yalnızca ulaşım avantajıyla değil, tarihi dokusu, kültürel mirası, gastronomisi, alışveriş imkanları ve modern şehir yaşamıyla da yolculara kapsamlı bir deneyim sunduğunu dile getiren Pirçek, kruvaziyer yolcusunun ihtiyaç duyabileceği hemen her hizmete kentte ulaşabildiğini kaydetti.

Pirçek, Galataport İstanbul'un modern terminal yapısının da İstanbul'un tercih edilmesinde önemli rol oynadığına dikkati çekerek, 'Limanın operasyonel kabiliyeti, hızlı check-in ve check-out süreçleri, alışveriş ve yeme-içme alanları yolcuların memnuniyetini artırıyor. Bu da kruvaziyer şirketlerinin İstanbul'a bakışını olumlu yönde etkiliyor.' diye konuştu.

Ana liman olmanın şehir ekonomisine doğrudan katkı sağladığını vurgulayan Pirçek, kruvaziyer yolcularının gemiye binmeden önce otellerde konakladığını, restoranları kullandığını, alışveriş yaptığını ve birçok yolcunun seyahat sonrasında da birkaç gün daha İstanbul'da kaldığını anlattı.

Pirçek, bugün AROYA Cruises, MSC Cruises ve Costa Crociere'nin İstanbul'u ana liman olarak kullandığını, bazı Amerikan kruvaziyer şirketlerinin de kenti başlangıç veya bitiş limanı olarak programlarına dahil ettiğini belirterek, ilerleyen dönemde daha fazla uluslararası şirketin İstanbul'a yatırım yapmasını beklediklerini ifade etti.

Sea Genesis Group Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Yazıcı da kruvaziyer turizminde ana liman olmanın ekonomik etkisinin liman gelirlerinin çok ötesine geçtiğini söyledi.

İstanbul Havalimanı'nın küresel bağlantı ağı sayesinde İstanbul'un önemli bir kruvaziyer merkezi haline geldiğini belirten Yazıcı, hava yolu ile liman entegrasyonunun sektör açısından kritik öneme sahip olduğunu dile getirdi.

Yazıcı, ana liman olarak kullanılan destinasyonlarda yolcuların şehirde daha uzun süre kaldığını belirterek, şunları söyledi:

'Ana liman olarak kullanılan limanlardan seyahate başlayan yolcuların kişi başı harcaması 1500 ila 2000 dolar seviyesine ulaşıyor. Bu, transit kruvaziyer yolcusunun yaklaşık yedi katı ekonomik katkı anlamına geliyor. Yolcular otellerde konaklıyor, hava yolu ulaşımını kullanıyor, restoranlarda vakit geçiriyor ve alışveriş yapıyor. Homeport yolcusu şehir ekonomisine daha yüksek katkı sağlıyor. İstanbul, kruvaziyer programlarında çoğu zaman geceleme yapılan limanlardan biri. Bu da yolculara şehrin tarihi ve kültürel değerlerini daha yakından tanıma fırsatı sunuyor.'

Geçen yıl Türkiye limanlarında son 12 yılın en yüksek kruvaziyer yolcu sayısına ulaşıldığını kaydeden Yazıcı, bu yıl ise yolcu sayısında yaklaşık yüzde 20 artış beklediklerini ifade etti.

Yazıcı, Türkiye'nin güvenli destinasyon algısının güçlenmesinin uluslararası kruvaziyer şirketlerinin planlamalarına olumlu yansıdığını dile getirerek, Galataport İstanbul'un modern altyapısı ve artan operasyonel kapasitesi sayesinde daha büyük gemilerin de İstanbul programlarına dahil edilmeye başlandığını belirtti.

Kruvaziyer şirketlerinin sefer planlarını iki ila üç yıl önceden yaptığını belirten Yazıcı, mevcut rezervasyonlar ve görüşmeler doğrultusunda gelecek dönemde İstanbul'u ana liman olarak kullanan şirket ve yolcu sayısının artmaya devam edeceğini, bunun da Türkiye'nin kruvaziyer turizminden aldığı payı daha da yükselteceğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Kenan Irtak

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) tarafından hazırlanan 'Türkiye'nin İlk 1000 İhracatçısı' araştırmasının 2025 sonuçları açıklandı.

Buna göre, 2025'te en fazla ihracat gerçekleştiren ilk 1000 firmanın toplam ihracatı 182 milyar 171 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İlk 1000 ihracatçı listesinde bir önceki yıla göre en hızlı yükselen şirket 727 basamakla Bilgin Yatçılık ve Turizm oldu. Şirket, 991'incilikten 264'üncülüğe çıktı.

Tosyalı Toyo Çelik 666 basamakla 233'üncülüğe, EVAS Ev Aletleri 559 sırayla 341'inciliğe, KCR Dış Ticaret 515 basamakla 120'nciliğe, Boomex Company Kargo 493 sırayla 356'ncılığa, isminin açıklanmasını istemeyen bir şirket 441 sırayla 505'inciliğe yükseldi.

424 basamak yükselen ZF CVS Turkey Fren Sistemleri 492'nciliğe, 416 sıra atlayan adının açıklanmasını istemeyen bir firma 340'ıncı sıraya, 388 sıra çıkış yakalayan Feka Otomotiv Mamulleri 480'inciliğe, 375 basamak yükselen Numarine Ticaret 465'inciliğe ulaştı.

Geçen yıl ilk 1000 şirket arasında ihracatını oransal olarak en çok artıran şirket yüzde 411,1 ile KCR Dış Ticaret oldu. Firmanın ihracatı 49,1 milyon dolardan 251,1 milyon dolara yükseldi.

KCR Dış Ticareti yüzde 392,1 ile ARCA Savunma (2,9 milyar dolar), yüzde 273,4 ile Tosyalı Toyo Çelik (132,6 milyon dolar), yüzde 267,9 ile Bilgin Yatçılık ve Turizm (117,5 milyon dolar), yüzde 240,5 ile Tosyalı Demir Çelik (409,5 milyon dolar), yüzde 238,1 ile isminin açıklanmasını istemeyen bir şirket (433,3 milyon dolar) izledi.

EVAS Ev Aletleri ihracatını yüzde 160,6 artışla 92,1 milyon dolara, ROKETSAN yüzde 136,7 artışla 429,5 milyon dolara, Boomex Company Kargo yüzde 134,5 artışla 87,6 milyon dolara, HMS Yatırım Danışmanlık ise yüzde 131,5 artışla 585,5 milyon dolara çıkardı.

İlk 1000 şirket arasında ihracatını tutar bazında en çok artıran şirket 2,8 milyar dolarla Ford Otomotiv oldu. Şirketin ihracatı 8,5 milyar dolardan 11,35 milyar dolara çıktı.

ARCA Savunma 2,3 milyar dolar, TGS Dış Ticaret 655,5 milyon dolar, Baykar Makina 595,8 milyon dolar, Türk Hava Yolları (THY) 544,8 milyon dolar, Ahlatcı Kuyumculuk 488,6 milyon dolar, Mercedes-Benz Türk 433,1 milyon dolar ihracatını artırdı.

İlk 10'da ayrıca 375,3 milyon dolarla Man Truck&Bus Se Dar Mükellef Tem. Man Türkiye, 343 milyon dolarla TOFAŞ, 332,5 milyon dolarla HMS Yatırım Danışmanlık da yer aldı.

Muhabir: Uğur Aslanhan

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın davetlisi olarak temaslarda bulunacak Şerif'in ziyareti kapsamında ikili ve heyetler arası görüşmeler yapılması, Türkiye-Pakistan İş Forumu'nun gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Bu doğrultuda son yıllarda özellikle ticaret, ekonomi, savunma sanayisi ve enerji alanındaki ilişkilerini geliştiren iki ülkenin işbirliğini yeni bir boyuta ulaştırması bekleniyor.

Görüşmelerde siyasi ve diplomatik ilişkileri değerlendirecek Erdoğan ve Şerif, ekonomik ilişkileri de masaya yatıracak. İki ülke iş insanlarının katılımıyla gerçekleştirilecek İş Forumu'nda, Türkiye ile Pakistan'daki yatırım ortamı, potansiyel barındıran sektörler ile iki ülke arasındaki iş ve yatırım fırsatları ele alınacak. İş insanları arasındaki görüşmelerde de yeni işbirliği imkanları değerlendirilecek.

Temaslarda 'bilişim ve telekomünikasyon', 'petrol ve değerli mineraller', 'Türkiye'ye tahsis edilmesi planlanan özel ekonomik bölge' ve 'Pakistan'daki elektrik dağıtım şirketlerinin özelleştirilmesi' olmak üzere 4 temel alana odaklanılacak. Foruma, ilgili yatırım alanlarından sorumlu bakanların da katılımı öngörülüyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçen yıl şubat ayında gerçekleştirdiği Güney Asya ziyareti kapsamında Pakistan'a da ziyarette bulunmuştu. Temaslar sonucu savunmadan enerjiye, tarımdan ticarete, sanayiden iletişime kadar birçok alanı ilgilendiren 24 anlaşma imzalanmıştı. Şerif'in de geçen yıl yaptığı Türkiye ziyaretlerinde ekonomik ilişkileri pekiştirici kararlar uygulamaya alınmıştı.

İki ülke arasında ulaştırma işbirliğinin artırılması Ankara-İslamabad hattında öncelikli başlıklar arasında yer alıyor.

Özellikle kara ve demir yolunda işbirliğine odaklanan iki ülke, İslamabad-Tahran-İstanbul Yük Treni Hattı'na yeniden işlerlik kazandırmayı planlıyor. Orta Koridor, Çin-Pakistan Ekonomik Koridoru ve Kalkınma Yolu güzergahlarında ortak projeler de masadaki projeler arasında bulunuyor.

Ulaştırmanın yanı sıra enerjide işbirliğini ilerletecek projeler görüşmelerde ele alınacak.

Türkiye ve Pakistan arasında, Pakistan deniz ve kara sahalarında petrol ve gaz arama üretim anlaşması yapılmıştı. Şerif'in ziyareti öncesi gerçekleştirilen görüşmelerde de Türk şirketlerinin Pakistan'daki özelleştirme ihalelerine katılım formülleri, yerel ortaklık fırsatları ve mevcut yatırımları büyütecek stratejik adımlar değerlendirildi. Özellikle elektrik dağıtım varlıklarının özelleştirilmesinde Türkiye'nin son yıllarda attığı adımlar ve sektörel uzmanlıklar Pakistan ile paylaşıldı. Ziyaret sırasında bu konularda yeni kararların alınması bekleniyor.

Türkiye'nin ihracatta hedef ülkelerinden olan Pakistan ile gerçekleştirdiği ticaret geçen yıl 1,2 milyar doları aştı. Bu tutarın 866,5 milyon dolarını Türkiye'nin gerçekleştirdiği ihracat oluşturdu. Böylece Türkiye, Pakistan ile ticaret kapsamında net ihracatçı konumunu sürdürdü.

Söz konusu ihracatın içinde en yüksek payı 303 milyon dolarla gemiler ve suda yüzen taşıt ve araçlar oluşturdu.

Bu faslı 150,2 milyon dolarla pamuk ve bununla ilgili mensucatlar, 95,5 milyon dolarla kazanlar, makineler ve mekanik cihazlar takip etti. Böylece söz konusu 3 fasıl 548,6 milyon dolarla toplam ihracatın yüzde 63,3'üne karşılık geldi.

Türkiye'nin bu yılın 4 ayında gerçekleştirdiği ihracat 196,4 milyon doları, bu ülkeden yaptığı ithalat ise 103,5 milyon doları buldu. İmzalanacak yeni anlaşmalarla 5 milyar dolarlık hedefin önünün açılması hedefleniyor.

Son verilere göre Türk yatırımcıların Pakistan'da 2 milyar doları aşkın yatırımı bulunuyor.

Türk müteahhitler de bu ülkede 3,5 milyar dolarlık proje üstlendi. Pakistan merkezli şirketler ise Türkiye'de yaklaşık 700 milyon dolarlık doğrudan yatırım gerçekleştirdi. Bu yatırımlar arasında otomotivden elektronik ve telekomünikasyona kadar sektörler öne çıktı.

Son olarak İran ile ABD arasındaki müzakerelerde arabulucu olarak mutabakatın önünü açan Türkiye ile Pakistan, temmuz başında gerçekleşecek bu temaslarla ekonomik ilişkilerde yeni işbirliklerine kapı açmış olacak.

Muhabir: Mert Davut

Küresel petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 15'ini, doğal gaz tüketiminin yüzde 10'unu ve kömür tüketiminin yüzde 55'ini gerçekleştiren Çin, 2026-2030 dönemini kapsayan 15. Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın enerji bölümünü 26 Haziran'da açıkladı.

Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) ile Ulusal Enerji İdaresi (NEA) tarafından yayımlanan 'Yeni Enerji Sistemi İnşası Planı', ülkenin enerji yapısını fosil yakıt ağırlıklı sistemden fosil dışı kaynakların ağırlık kazandığı bir yapıya dönüştürmeyi amaçlıyor.

Plan kapsamında öngörülen yaklaşık 2,9 trilyon dolarlık yatırımın yüzde 65'i elektrik üretim tesislerine, yüzde 25'i şebeke altyapısına, kalan yaklaşık yüzde 10'u ise yeşil hidrojen, sanal santraller ve yapay zeka destekli enerji sistemlerine ayrılacak.

Mayıs itibarıyla elektrik kurulu gücü 4 teravatı aşan Çin, 2030'a kadar bu kapasiteyi 5,4 teravata yükseltmeyi hedefliyor.

Plan kapsamında fosil dışı enerji kaynaklarının kurulu gücünün 3,5 teravata, bunun içinde rüzgar ve güneş enerjisinin ise 2,8 teravatın üzerine çıkarılması öngörülüyor.

Böylece rüzgar ve güneş enerjisinin kurulu güç içindeki payının yüzde 50'yi aşarak elektrik sisteminin ana omurgasını oluşturması, fosil dışı kaynakların elektrik üretimindeki payının da yüzde 50'ye ulaşması hedefleniyor.

Nükleer kurulu gücün 110 gigavata, pompaj depolamalı hidroelektrik kapasitesinin ise 160 gigavata çıkarılması planlanırken, batarya depolama kapasitesinin de mevcut 144,7 gigavattan 300 gigavata yükseltilmesi öngörülüyor.

Elektrik tüketiminin ise her yıl yaklaşık 600 milyar kilovatsaat artarak 2030'da 13,5 teravatsaate ulaşacağı tahmin ediliyor.

Şebeke yatırımlarına 722 milyar dolar ayrılacak

Planın en önemli başlıklarından birini de elektrik iletim altyapısının güçlendirilmesi oluşturuyor.

Yenilenebilir enerji yatırımlarının önündeki en önemli darboğazlardan biri olan iletim kapasitesini artırmak amacıyla ülkenin iki büyük şebeke işletmecisi 2026-2030 döneminde toplam 5 trilyon yuan (722 milyar dolar) yatırım yapacak.

Elektrik iletim kapasitesi 340 gigavattan 420 gigavatın üzerine çıkarılırken, 15 yeni ultra yüksek gerilim (UHV) iletim hattı devreye alınacak.

Ayrıca 2030'a kadar 'Ulusal Birleşik Elektrik Piyasası'nın tamamlanması hedefleniyor.

Plan, enerji yoğun sanayilerin ve yapay zeka veri merkezlerinin ülkenin batı bölgelerindeki yenilenebilir enerji üslerine yakınlaştırılmasını öngörüyor.

Bu kapsamda yıllık yeşil hidrojen üretim kapasitesinin 250 bin tondan 2 milyon tona çıkarılması, hidrojen ve yeşil metanol taşımacılığına yönelik altyapının geliştirilmesi planlanıyor.

Çin, elektrikli ulaşım altyapısını da enerji sisteminin bir bileşeni haline getirmeyi hedefliyor.

2025 sonunda yaklaşık 44 milyon olan yeni enerjili araç (NEV) sayısının 2030'da 110 milyona, şarj noktası sayısının ise 22,5 milyondan 40 milyona çıkarılması öngörülüyor.

Araçtan şebekeye (V2G) teknolojisinin yaygınlaştırılmasıyla elektrikli araçların gerektiğinde sisteme enerji sağlayan mobil depolama üniteleri olarak kullanılması hedefleniyor.

Plan kapsamında kömür ve petrol tüketiminin 2030'dan önce zirveye ulaşarak daha sonra gerilemesi bekleniyor.

Elektrik sisteminde kömürün rolünün ana üretim kaynağından çıkarılarak arz güvenliğini destekleyen yedek kapasiteye dönüştürülmesi öngörülürken, petrolün ulaştırmadaki payının azalması, petrokimya sektöründeki öneminin ise artması hedefleniyor.

Muhabir: Fuat Kabakcı

Yapay zekanın, şirketlerin işten çıkarma kararlarında en sık kullanılan gerekçelerden biri haline gelmesi dikkati çekiyor. Veriler, özellikle teknoloji sektöründe iş gücü daralmasının hızlandığını ve şirketlerin daha az çalışanla daha yüksek verimlilik hedeflediğini gösteriyor.

İşten çıkarmaları takip eden Challenger, Gray & Christmas verilerine göre, mayıs ayında ilan edilen işten çıkarmaların yaklaşık yüzde 40'ı yapay zeka gerekçesiyle yapıldı. Bu oran ocak ayında yüzde 7, şubatta yüzde 10, martta yüzde 25 ve nisanda yüzde 26 seviyesindeydi.

Yapay zeka artık şirketlerin işten çıkarmalar için gösterdiği bir numaralı gerekçe olurken, bunu öne süren birincil sektör ise teknoloji oldu.

Teknoloji sektörü, bu yılın en çok işten çıkarmaya gidilen alanı olarak öne çıktı. Sektörde bu yılın ilk beş ayında duyurulan işten çıkarmaların sayısı geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66 artarak toplam 123 bin 653 kişiye ulaştı.

Ekonomistler, işten çıkarmalardaki eğilimin yalnızca teknoloji kaynaklı olmadığını, Kovid-19 salgını sonrası aşırı işe alımlar, maliyet baskıları ve yeniden yapılanma süreçlerinin de bu kararlarda etkili olduğunu belirtiyor.

ABD merkezli yazılım şirketi Oracle, iş süreçlerini yapay zeka teknolojilerine göre yeniden yapılandırma stratejisi kapsamında çalışan sayısının son bir yılda 21 bin kişi azaldığını açıkladı. Şirket tarafından ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) yapılan bildirimde, 31 Mayıs itibarıyla Oracle'ın tam zamanlı çalışan sayısının geçen yılın aynı dönemindeki 162 bin seviyesinden 141 bine gerilediği kaydedildi.

Bildirimde, 'Operasyonlarımız genelinde yapay zeka teknolojilerinin benimsenmesi ve devreye alınması, iş gücümüzde azalmalara yol açmıştır ve yol açmaya devam edebilir.' ifadesi kullanıldı.

Yazılım şirketi GitLab de çalışanlarının işine son veren ve yapay zekayı iş modellerinin temel bir unsuru haline getirmek üzere strateji değişikliğine gittiğini açıklayan şirketlerden oldu.

Şirket, iş gücünü yaklaşık yüzde 14 azaltarak 350 çalışanını işten çıkaracağını açıkladı. Yapay zeka tabanlı iş yüklerinin artmasıyla altyapıyı yeniden şekillendiren GitLab yöneticileri, şirketin 22 ülkeden çekileceğini ve yönetim katmanlarının sadeleştirileceğini aktardı.

ABD'li teknoloji devlerinden Meta'nın yaklaşık 8 bin çalışanını işten çıkarma kararı aldığı, 7 bin kişiyi yapay zeka odaklı yeni pozisyonlara kaydırmayı planladığı bildirildi.

ABD basınında yer alan haberlerde, Meta Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg'in şirket çalışanlarına gönderdiği notta, işten çıkarma kararının gerekli olduğunu, yapay zeka alanındaki kıyasıya rekabet ortamında 'başarının garanti olmadığını' ifade ettiği aktarıldı.

Meta, ocak ayında da Reality Labs birimindeki çalışan sayısını yaklaşık yüzde 10 azaltma kararı almış, bunu mart ayında şirkette yüzlerce çalışanı etkileyen ek işten çıkarma dalgası izlemişti.

Vergi ve finans yazılımı geliştiren Intuit, operasyonlarını daha verimli hale getirmek ve yapay zeka çalışmaları dahil stratejik önceliklerine daha fazla odaklanmak amacıyla tam zamanlı iş gücünün yüzde 17'sini işten çıkaracağını duyurdu.

Cisco, yaklaşık 4 bin çalışanını işten çıkararak kaynaklarını yapay zeka ve odaklandığı diğer büyüme alanlarına kaydırma kararı aldı.

Cloudflare ise yapay zeka çağında organizasyon yapısını ve süreçlerini yeniden tasarlamak amacıyla 1100'den fazla çalışanının işine son verdi.

Kripto para borsası Coinbase, piyasa koşulları ve yapay zeka dönüşümünü gerekçe göstererek çalışanlarının yaklaşık yüzde 14'ünü işten çıkaracağını açıkladı. Finansal teknoloji şirketi PayPal'ın da gelecek üç yıl içinde iş gücünü yüzde 20 azaltmayı planladığı ve yapay zekayı tüm operasyonlarına entegre etmeyi hedeflediği bildirildi.

Öte yandan, ABD'li sosyal medya şirketi Snap, karlılık hedefleri doğrultusunda iş gücünün yüzde 16'sına karşılık gelen yaklaşık 1000 kişiyi işten çıkaracağını ve 300'den fazla açık pozisyonu kapatacağını açıkladı.

Snap Üst Yöneticisi Evan Spiegel, şirket çalışanlarına konuya ilişkin gönderdiği notta, yapay zekadaki hızlı gelişmelerin tekrara dayalı işleri azalttığını ve iş süreçlerini hızlandırdığını vurguladı.

Ayrıca, Angi, Atlassian, Block, Crypto.com ve Wix gibi firmalar da yapay zekayla ilgili yeniden yapılandırma stratejileri doğrultusunda bu yıl işten çıkarmaya giden şirketler arasında yer aldı.

Muhabir: Dilara Zengin Okay

Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan takvime göre, 2026-2027 eğitim öğretim yılında ilkokul 1. sınıfa başlayacak öğrenciler için doğum tarihine göre farklı uygulamalar yapılacak.

Mart 2020 ve Öncesi Doğanlar

Bu gruptaki çocukların ilkokul 1. sınıfa kayıt yaptırması zorunlu olacak. Veliler için herhangi bir erteleme hakkı bulunmayacak.

Nisan 2020 - Eylül 2020 Doğanlar

Bu öğrenciler de ilkokula kayıt yaptıracak. Ancak gerekli görülmesi halinde Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) raporuyla kayıt bir yıl ertelenebilecek.

Ekim 2020 - Aralık 2020 Doğanlar

Bu grupta yer alan çocuklar için veliler dilekçe vererek kayıtlarını bir yıl erteleyebilecek. Bu işlem için RAM raporu istenmeyecek.

Ocak 2021 - Mart 2021 Doğanlar

Bu çocuklar için ilkokul kaydı zorunlu olmayacak. Ancak isteyen veliler çocuklarını erken kayıt hakkından yararlandırabilecek.

Nisan 2021 ve Sonrası Doğanlar

Bu tarihten sonra doğan çocuklar ise yaş şartını karşılamadıkları için 2026-2027 eğitim öğretim yılında ilkokula kayıt yaptıramayacak.

Okul Öncesi Eğitimde de Yeni Düzenleme

Milli Eğitim Bakanlığı'nın açıkladığı takvime göre Ekim 2023 ve sonrasında doğan çocuklar, 2026-2027 eğitim öğretim yılında anaokulu ve kreşlere kayıt yaptıramayacak.

Erteleme ve Erken Kayıt Nasıl Yapılacak?

İlkokul kaydını ertelemek veya erken kayıt yaptırmak isteyen Hataylı velilerin, kayıt döneminde çocuklarının bağlı bulunduğu okul müdürlüklerine başvuruda bulunmaları gerekiyor. Gerekli işlemler okul yönetimleri tarafından yürütülecek.

Hatay'da Veliler Kayıt Tarihlerini Kaçırmasın

Özellikle Antakya, Defne, İskenderun, Arsuz, Dörtyol, Kırıkhan ve diğer ilçelerde çocuklarını bu yıl ilk kez okula gönderecek ailelerin doğum tarihlerini kontrol ederek kayıt durumlarını önceden öğrenmeleri, olası mağduriyetlerin önüne geçecek.

Beyoğlu Mahallesi'nde esnaf olan babalarının yanında çalışan 19 yaşındaki İbrahim Eren Okumuş ve 21 yaşındaki Eren Akar, iş yerlerinin depremlerde hasar görmesinin ardından çocukluk yıllarından bu yana hayalini kurdukları tavuk çiftliğini kurmak için harekete geçti.

Yaklaşık iki yıl boyunca sektöre ilişkin araştırma yapan genç girişimciler, 2025 yılında Tarım ve Orman Bakanlığının 'Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı'na başvurdu.

Projelerinin onaylanmasının ardından yüzde 50 hibe desteği alan Okumuş ve Akar, Şekeroba Mahallesi kırsalında 60 bin kapasiteli modern tavuk çiftliği kurdu.

Yaklaşık 15 dönüm arazi üzerine kurulan, 4 bin 500 metrekare kapalı alana sahip tesis, iklimlendirme ve otomatik yemleme sistemleriyle donatıldı.

Yaklaşık 40 gün önce çiftliğe getirilen civcivler büyütülerek kesime hazır hale getirildi.

Tavuklar, bir süre sonra yurt dışına gönderilmek üzere piliç firmasına 20 tırla teslim edilecek.

İbrahim Eren Okumuş, AA muhabirine, çiftliğe tek bir tırla 40 gram civarında gelen civcivlerin, kesime hazır olduğunu ifade etti.

- '59 bin civcivimizi piliç şeklinde firmamıza teslim edeceğiz'

Çiftliğin tamamen Avrupa standartlarında tasarlandığını dile getiren Okumuş, klimaların, yemliklerin, sulukların tamamen otomatik olduğunu, hayvanların tüm isteklerine anında erişim sağlayabildiğini belirterek, 'Hava şu an içeride 22-23 derece. Bu sıcakta bile her şey otomatik olarak kendiliğinden devam ediyor ve gerçekleşiyor. Bu sıcakta bile içeride serin bir şekilde yaşıyorlar. Hedef, ülke ekonomisine ve istihdamına daha fazla katkıda bulunmak, üretim kapasitemizi daha fazla arttırmak, kapasitemiz yaklaşık 60 bin civarında. Biz 2 gün sonra yaklaşık 59 bin civcivimizi piliç şeklinde firmamıza teslim edeceğiz inşallah.' diye konuştu.

Eren Akar da büyükbaş hayvancılıkla geçinen bir ailenin ferdi olduğunu ancak çocukluk yıllarından bu yana tavuk çiftliği kurmayı hayal ettiğini söyledi.

Aldıkları hibe desteğiyle hayaline kavuşmanın sevincini yaşadığını anlatan Akar, 'Devletimizden Allah razı olsun yüzde 50 hibe verdi. O hibeyi biz de elimizden geldiği şekilde en iyi fırsatta kullanmaya çalıştık. 42 gram gelen civcivi 3 kiloya yakın çıkartmayı başardık. Bunun verdiği gururla övünüyoruz. Tarım ve Orman Bakanlığımızdan Allah razı olsun. Böyle imkanlar var olduğu sürece bizim gibi gençler de üretmeye devam edecektir.' ifadelerini kullandı.

Akar, 5 kişiye istihdam sağladıkları işletmelerini büyüterek bölgede istihdama katkı sağlamaya devam edeceklerini sözlerine ekledi.