İçişleri Bakanlığı'nın hazırladığı 2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı ile motosiklet sürücülerini ilgilendiren önemli düzenlemeler hayata geçiriliyor. Trafik ışıklarında motosikletlere özel bekleme alanları, kontrollü şerit paylaşımı ve sıkı denetimler yeni dönemin öne çıkan başlıkları arasında yer alıyor.

İçişleri Bakanlığı, artan motosiklet sayısı ve trafik kazalarını azaltmak amacıyla hazırladığı 2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı kapsamında yeni uygulamaları devreye almaya hazırlanıyor. Hazırlanan plan ile motosiklet sürücülerinin trafikte daha güvenli seyahat etmesi, kazaların azaltılması ve güvenli sürüş kültürünün yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Trafik ışıklarında motosikletlere özel bekleme alanı

Eylem planının en dikkat çeken başlıklarından biri, trafik ışıklarında motosikletlere özel bekleme alanlarının oluşturulması oldu.

Yoğun kavşaklarda motosiklet sürücülerinin görünürlüğünü artırmak amacıyla araçların ön kısmında özel bekleme alanları oluşturulması için teknik çalışmalar yapılacak. Hazırlanacak rehber doğrultusunda uygulamanın hayata geçirilmesi değerlendirilecek.

Kontrollü şerit paylaşımı pilot illerde uygulanacak

Plan kapsamında, şehir içi trafikte motosikletlerin duran veya düşük hızla ilerleyen araçlar arasında kontrollü şekilde ilerlemesine imkan tanıyan şerit paylaşımı uygulaması da incelenecek.

Araştırmaların ardından belirlenecek pilot ilde uygulama test edilecek ve elde edilen sonuçlara göre ülke genelinde yaygınlaştırılıp yaygınlaştırılmayacağı değerlendirilecek.

Motosiklet sayısı hızla arttı

Bakanlık verilerine göre motosikletlerin toplam araç sayısı içindeki payı son yıllarda önemli ölçüde yükseldi.

• 2019 yılında motosikletlerin toplam taşıtlar içindeki oranı yüzde 14,1 seviyesindeydi.
• 2026 yılında ise Türkiye'deki 34,7 milyon taşıtın 7,3 milyonunu motosikletler oluşturdu.
• Böylece motosikletlerin toplam araç parkındaki payı yüzde 21,3'e ulaştı.

Kazaların yarısına yakını motosikletli

2026 yılı 1 Ocak-8 Temmuz döneminde meydana gelen 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazasının 69 bin 131'ine motosikletler karıştı.

Bu veriler doğrultusunda hazırlanan eylem planı, 25 paydaş kurumun katkısıyla oluşturuldu. Plan; 1 ana amaç, 4 hedef ve 34 performans göstergesinden oluşuyor.

Reflektif ekipman ve ABS teşvik edilecek

Yeni düzenleme kapsamında motosiklet sürücülerinin gece ve düşük görüş şartlarında daha görünür olması amacıyla reflektif ekipman kullanımının yaygınlaştırılması için bilgilendirme kampanyaları düzenlenecek.

Ayrıca ABS başta olmak üzere güvenlik teknolojilerine sahip motosikletlerin tercih edilmesi konusunda kamuoyu bilinçlendirilecek.

Güvenli olmayan modifikasyonlara sıkı denetim

Mevzuata aykırı motor gücü artırımı ve güvenliği tehlikeye atan teknik değişikliklere yönelik denetimler artırılacak.

Elektronik denetim sistemlerinin de kullanılacağı uygulamalarda;

• Koruyucu ekipman kullanmayan sürücüler,
• Tehlikeli motosiklet kullanımı,
• Teknik mevzuata aykırı modifikasyonlar

başta olmak üzere trafik ihlalleri daha sık kontrol edilecek.

Eğitim çalışmaları yaygınlaşacak

Eylem planı kapsamında ilkokul, ortaokul, lise ve üniversitelerde motosiklet güvenliği konusunda bilinçlendirme faaliyetleri düzenlenecek.

Ayrıca motosiklet sürücülerine güvenli sürüş eğitimleri verilecek, kamu spotları, broşürler ve çeşitli kampanyalarla trafik güvenliği konusunda farkındalık artırılacak.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Ufuk Atakan Demir, birliğin Türkiye'nin sektör ihracatındaki lider konumunu sürdürdüğünü belirtti.

Demir, 'Türkiye genelinde sektörümüz 1 milyar 904 milyon dolar ihracat gerçekleştirirken, birliğimiz yüzde 16 artışla 949 milyon dolar ihracata ulaştı. Böylece ülkemiz sektör ihracatının yarısı yine Ege İhracatçı Birlikleri tarafından gerçekleştirildi.' ifadelerini kullandı.

Türkiye genelinde su ürünleri ve hayvansal mamuller sektörünün 2026 yılı ihracat hedefinin 4,3 milyar dolar, 2030 hedefinin ise 5 milyar dolar olduğunu aktaran Demir, Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği olarak yıl sonunda 2 milyar dolarlık ihracata ulaşmayı hedeflediklerini kaydetti.

Su ürünleri ihracatında Türkiye'nin 2027 yılı hedefinin 2,7 milyar dolar, 2030 yılında ise 3,5 milyar dolar olduğunu belirten Demir, 'Bu hedeflere ulaşabilmek için yılın ikinci yarısında da yoğun bir uluslararası tanıtım programı yürütmeye devam edeceğiz.' değerlendirmesinde bulundu.
 

Muhabir: Fırat Özdemir

Her yaştan bireyin dil öğrenme süreçlerini destekleyen güvenli, erişilebilir ve kişiselleştirilmiş öğrenme ortamı sunan DİLİM platformu, kullanıcıların konuşma, yazma, okuma ve dinleme becerilerinin dengeli şekilde geliştirilmesini hedefliyor.

Kullanıcılara yapay zeka destekli kişiselleştirilmiş öğrenme deneyimi imkanı sağlayan DİLİM, yapay zeka destekli değerlendirme modülleri sayesinde kullanıcıların konuşma ve yazma becerilerini anlık analiz ediyor, kişiye özel geri bildirimler sunuyor ve öğrenme sürecini bireysel ihtiyaçlara göre şekillendiriyor.

Platform bünyesinde yer alan 'Öğretmen Modülü' ile öğrencilerin gelişim süreçleri takip edilebiliyor, sınıf ve bireysel performans raporları görüntülenebiliyor.

Veli entegrasyonu ise ailelerin çocuklarının öğrenme süreçlerini yakından izlemelerine ve eğitim süreçlerine daha etkin katılım sağlamalarına imkan tanıyor.

Platformda yer alan İngilizce içerikler, MEB bünyesindeki öğretmenler tarafından geliştirilirken, tüm materyaller pedagojik ve etik açıdan değerlendiriliyor.

Türk kültürünü, tarihini ve değerlerini yansıtan özgün içeriklerin yer aldığı platformda, milli ve dini bayramlar, geleneksel yaşam unsurları ve kültürel değerler yabancı dil öğretiminin doğal bir parçası olarak sunuluyor.

Ayrıca sistem, kapalı devre bir altyapıda çalışıyor ve kullanıcı verileri, Bakanlık sunucularında güvenli şekilde saklanıyor.

Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı (CEFR) ile uyumlu ölçme ve değerlendirme altyapısına sahip DİLİM Platformu, 220 bin 417 kullanıcıya ulaştı.

Kullanıcıların toplam 3 milyon 230 bin 38 öğrenme işlemi gerçekleştirdiği platformda, yapay zeka destekli sohbet modülünden ise 51 bin 373 sohbet oturumu yapıldı.

Muhabir: Buğrahan Ayhan

İlgili yasanın kapsamının genişletilmesiyle birlikte 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren özel hukuk kişilerine ait olan lokanta, kahvehane, kafeterya ve birahane gibi işletmelerde de tütün ürünlerinin tüketilmesi yasaklandı. Bu kapsamda, ikamete mahsus konutlar hariç tüm kapalı alanlarda sigara içme yasağı getirildi.

Bu yasağın getirilmesindeki temel amaç ise sigara kullanmadığı halde başkalarının kullandığı sigara dumanından zarar gören kişilerin korunması oldu.

Öte yandan, 19 Temmuz 2009 itibarıyla Türkiye, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, tütün kontrolüne yönelik en geniş kapsamlı yasası olan Bermuda, Yeni Zelanda, Uruguay, İngiltere ve İrlanda'dan sonra dünyadaki 6'ncı, Avrupa'daki 3'üncü ülke konumuna geldi.

Sağlık Bakanlığına bağlı ilgili kurumlar tarafından sigara dumanına pasif maruziyetin önlemesi amacıyla ülke genelinde düzenli olarak denetimler gerçekleştiriliyor.

AA muhabirinin İstanbul İl Sağlık Müdürlüğünden aldığı bilgiye göre, kentte bu yıl itibarıyla denetim yapan 145 personelden oluşan 65 ekip bulunuyor.

Denetimler, yetkili ekiplerce 'serbest denetim', 'ihbar denetimi, 'takip denetimi' ve 'çapraz denetim' şeklinde yürütülüyor.

Kapalı alanda sigara yasağı çerçevesinde ekiplerce, 5 yılda 1 milyon 349 bin 147 işletme denetlenirken, kapalı mekanda tütün kullanımına izin verdiği tespit edilen 25 bin 970 iş yerine 694 milyon 666 bin 994 lira para cezası uygulandı.

Bu kapsamda, 2022'de 218 bin 157, 2023'te 379 bin 826, 2024'te 308 bin 567 ve 2025'te 332 bin 192 işletmede denetim yapıldı, bu yılın ilk 6 ayında ise 110 bin 405 denetim gerçekleştirildi.

Denetimlerde yasağa uymayan işletme sayısı ise yıllara göre sırasıyla 3 bin 210, 3 bin 26, 4 bin 950, 8 bin 305 ve 6 bin 479 olarak kayıtlara geçti.

İhlal tespit edilen işletmelere kesilen idari para cezası yıllara göre artış gösterirken, en fazla ceza tutarı geçen yıl gerçekleşti. Buna göre 2022'de kesilen toplam ceza tutarı 22 milyon 263 bin 642 lira olurken, 2023'te bu rakam 33 milyon 47 bin 275 lira, 2024'te 154 milyon 579 bin 277 lira, 2025'te 278 milyon 960 bin 429 lira oldu.

Bu yılın ocak-mayıs döneminde ise yasağa uymayan işletmelere 205 milyon 816 bin 371 lira ceza uygulandı.

Yasağı ihlal eden bazı işletmelere geçici kapatma cezası da verildi. Bu kapsamda 2022-2026 döneminde kentteki 681 işletmeye kapatma cezası uygulandı.

Öte yandan, ilgili yıllar arasında yasağı ihlal ettiği tespit edilen 1.958 kişiye de idari para cezası verildi.

Vatandaşlar, sigara yasağına uymayan iş yeri veya şahısları, İl Sağlık Müdürlüğüne bildirebilirken, Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezini (SABİM) 184'ü arayarak şikayette bulunabiliyor.

Bu kapsamda İstanbul'da, 2022-2026 döneminde ihbar üzerine toplam 36 bin 509 denetimde bulunuldu.

Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Volkan Kara, AA muhabirine, dumansız hava sahası uygulamasının dünyada Türkiye'nin öncülük yaptığı konulardan biri olduğunu söyledi.

İstisnasız bütün kapalı alanları kapsayan bu uygulama sayesinde öldürücülüğü ispatlı tütünün hem vatandaşlara hem de çevreye zarar vermesinin engellenmeye çalışıldığını belirten Kara, 'Tütünün, sigaranın dünyaya zarar olarak hesabını yapacak olursak yılda 8 milyon kişi hayatını kaybediyor. 8 milyon çok büyük bir rakam. Çünkü 3,5 yıl süren pandemide toplamda 7 milyon kişi hayatını kaybetti.' ifadelerini kullandı.

Kara, insanlar sigaradan uzaklaştırılabilirse sigara kaynaklı ölümlerin de engellenebileceğinin altını çizerek, '8 milyon ölümün 1,2 milyonu pasif duman maruziyetinden. Yani kendisi sigara içmeyip dumana maruz kalan insanların hayatlarını kaybetmesi. İşte dumansız hava sahasının önemli konularından biri de bu.' dedi.

Kapalı alanlarda sigara ve dumanın olmamasının, sigara kullanmayan kişilerin sağlığını korumakla ilgili çok önemli bir davranış olduğunu vurgulayan Kara, şöyle devam etti:

'Peki sadece dumana maruz kaldığında mı insanların sağlığı tehlikeye giriyor? Maalesef hayır. Sigara içilen, duman teneffüs edilen ortamlarda zararlı madde, partikül ve gazların 3 ila 6 ay boyunca asılı kaldığı, ortama nüfuz ettiği ve bu dönemde kullanılmaya devam edilen ortama girip çıkan insanların hayatını tehlikeye attığını biliyoruz. Bu nedenle dumansız hava sahasının en önemli koruyuculuğu, sigara kullanmayan kişilerin hayatını korumak. Peki dumansız hava sahası bunun dışında bize ne sağlıyor? Bir kere toplumda, Yeşilay, Sağlık Bakanlığı ve bütün otorite, sigara içmenin görünebilir olduğunu ortadan kaldırmak zorundayız. Çocuklar, gençler, çevrelerinde sigara içmeyi normal algılayacak her maruziyetten maalesef olumsuz etkileniyor. Bu nedenle kapalı alanlarda, topluma açık alanlarda, daha doğrusu belirlenen yerler dışında sigara içmenin önüne geçmemiz gerekiyor.'

Prof. Dr. Kara, Yeşilay ve Sağlık Bakanlığının bu konuda farkındalık arttırıcı eğitim programları yaptığını, ilkokullara, ortaokullarda ve liselerde eğitici eğitimleri verdiğini anlatarak, bununla gelecek nesillerin dumansız, sağlıklı bir ortama kavuşmasını amaçladıklarını dile getirdi.

Bu kapsamda ücretsiz sigara bırakma tedavileri sunulduğunu kaydeden Kara, 'Yeşilay Danışmanlık Merkezlerinde, Sağlık Bakanlığına bağlı sigara bırakma polikliniklerinde, ilaçlar dahil ücretsiz hizmet veriyoruz. Bu şekilde sigara içmeye devam eden kişilerin sayısını ve görünür olmayı azaltmaya gayret ediyoruz. Vatandaş olarak üzerimize ne düşüyor? Bağımlılıklarda en iyi tedavi hiç başlamamak. Sigaranın sağlığa zararlı olduğunu biliyoruz. Bu bilgiyi davranışa çevirmemiz, sigara kullanmamamız lazım. Çevremizde sigara kullanan kimse varsa onu da ikna etmemiz, bu zararlı alışkanlıktan uzak durmasını sağlamamız gerekiyor.' diye konuştu.

Kara, kapalı birçok ortamda sigaranın kullanılabildiği dönemlerde sigara kullanmayan kişilerin sağlıksız havayı soluma mecburiyetinde kaldığını, şu anki yasaların ise bunun önüne geçtiğini belirtti.

Bu konuda vatandaşlara da sorumluluk düştüğüne işaret eden Kara, 'Temiz, sağlıklı bir hava herkesin hakkı. Bu konuda bizim de çaba içinde olmamız gerekiyor. İhlalleri gördüğümüzde lütfen bildirelim. Sigara kullanan bireylere, olumlu anlamda bırakması yönünde telkinlerde bulunalım. Profesyonel destek almaları için onları yönlendirelim. Çocukların ve gençlerin bu ürünlere başlamaması için elimizden gelen çalışmaları yapalım.' ifadelerini kullandı.

Muhabir: Adem Koç

Muhabir: Gökhan Çeliker

İl genelindeki yangın gözetleme kulelerindeki ormancılar ve kameralarla bölge anlık olarak takip edilirken, Yangın Harekat Merkezinde veriler hızlı şekilde değerlendiriliyor.

Olası yangın durumunda bilgiler hızla ilgili birimlere iletilerek yangın söndürme ekipleri en kısa sürede havadan ve karadan olay yerine varıyor.

Ahlatçık yangın ve gözetleme kulesinde görevli Faruk Ünel, AA muhabirine, kulede 2 vardiya olarak 7 gün 24 saat görev yaptıklarını söyledi.

Gözlerinin her an ormanlarda olduğuna işaret eden Ünel, '14 senedir bu işi severek yapıyorum. En ufak bir duman veya ihbar halinde hemen Kastamonu Yangın Harekat Merkezi'ne bilgi veriyoruz ve arazözler harekete geçiyor. Yeşil vatanı korumak için buradayız. Kule artık evimiz gibi oldu.' dedi.

Yangınların büyük bölümünün insan kaynaklı olduğunu vurgulayan Ünel, 'Yangınların maalesef yüzde 90'ı insan kaynaklı. Daha dikkatli ve duyarlı olursak yeşil vatanımızı daha güzel koruruz. Lütfen ormanlarımıza cam şişe ya da sigara izmariti atmayalım. Yangın gözetleme kulemizde 7 gün 24 saat alev nöbetimiz devam ediyor.' diye konuştu.

Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğü Yangın Harekat Merkezi'nde görevli tekniker Serdar Badioğlu ise görevlerinin ormanları yangından korumak için koordinasyonu sağlamak olduğunu anlattı.

Yangınsız bir sezon geçirmeyi istediklerini belirten Badioğlu, 'Yangınla ilgili tüm bilgileri olay yerindeki yangın amirimize anında ulaştırmamız gerekiyor. Erken ulaşım, yangına erken müdahalede çok önemlidir. Burada son teknoloji elektronik sistemleri kullanıyoruz. Araç takip, kameralı gözetleme, yangın karar destek sistemimizin hepsini ekip arkadaşlarımızla beraber kullanmaktayız.' ifadesini kullandı.

Kastamonu Orman Bölge Müdürlüğünde bir helikopter ve bir de insansız hava aracı bulunduğuna dikkati çeken Badioğlu, 'Helikopterimiz kalktığında ona en doğru koordinatı vermek çok önemli. Su havuzlarının koordinatını iletmek görevlerimizden biri.' bilgisini paylaştı.

İl genelinde 13 aktif yangın kulesi olduğunu, 7'sinde kameralı gözetleme sistemi bulunduğunu aktaran Badioğlu, sözlerini şöyle sürdürdü:

'Kulelerdeki arkadaşlarımız da 24 saat görevinin başında. Oradan gelen bilgiler Yangın Harekat Merkezi ya da 112 ihbar servisine düşer. Bu bilgileri anında gerekli mercilere iletiriz. Hedefimiz, en kısa
zamanda yangın yerine ulaşıp ilk müdahaleyi yapabilmek. Büyümeden yangın yerine ulaşırsak daha çabuk söndürebiliyoruz.'

Sıcaklık, nem ve rüzgar hızının yangınlarda çok önemli olduğunun altını çizen Badioğlu, 'Bu veriler tehlikeli seviyeye geldiğinde alarm durumuna geçiyoruz. Kulelerden gelen bilgiler ve kamera görüntüleri ile İHA'lardan gelen görüntüleri 24 saat izliyoruz. Olumsuz bir durumda anında müdahale ediyoruz. Bölge Müdürlüğümüze tahsisli dikey kalkıp yatay gidebilen İHA, bize anında bilgileri ulaştırıyor.' dedi.

Muhabir: Özgür Alantor, Semih Yüksel

Eylül ayında başlayacak üniversite dönemi ile memur tayinlerinin aynı döneme denk gelmesi, özellikle öğrenci nüfusunun yoğun olduğu şehirlerde kiralık konut talebini artırdı. İstanbul, Ankara, İzmir, Eskişehir ve Bursa gibi kentlerde uygun fiyatlı dairelerin kısa sürede kiralandığı belirtilirken, birçok ailenin üniversite tercih sonuçlarını beklemeden ev arayışına başladığı ifade ediliyor.

Uygun Evler Kısa Sürede Kiralanıyor

Gayrimenkul sektörü temsilcileri, asıl yoğunluğun ağustos ayında yaşanacağını belirterek, merkezi konumda ve ulaşımı kolay kiralık dairelerin ilan sitelerinde uzun süre kalmadığına dikkat çekiyor. Uzmanlar, karar sürecini uzatanların istedikleri evi kaçırma ihtimalinin her geçen gün arttığını vurguluyor.

Kampüs Çevresinde Fiyatlar Yükselişe Geçebilir

Üniversite kampüslerine ve toplu taşıma hatlarına yakın bölgelerde kiraların önümüzdeki haftalarda daha da yükselmesi bekleniyor. Ara sınıf öğrencilerinin de yeni ev arayışına katılmasıyla birlikte piyasadaki yoğunluğun artacağı, ağustos sonu ve eylül ayında hem seçeneklerin azalacağı hem de kira bedellerinin yükselebileceği değerlendiriliyor.

Sadece Kiraya Değil, Ek Giderlere de Dikkat

Uzmanlar, ev kiralarken yalnızca aylık kira bedeline odaklanılmaması gerektiğini belirtiyor. Aidat, depozito, emlakçı komisyonu, taşınma masrafları ile elektrik, su ve doğal gaz abonelik ücretlerinin de bütçeye önemli yük oluşturduğu ifade ediliyor. Özellikle güvenlikli sitelerde aidatların ciddi seviyelere ulaşabildiği belirtilirken, ailelerin tüm giderleri birlikte hesaplayarak karar vermesi tavsiye ediliyor.

Fahiş Fiyat Uyarısı

Kayıt dönemi yaklaşırken bazı ev sahiplerinin artan talebi fırsata çevirmeye çalıştığına dikkat çeken sektör temsilcileri, rayiç bedelin üzerinde kira talep edilmesi, yüksek depozito istenmesi veya ağır sözleşme şartlarının kabul ettirilmek istenmesi gibi uygulamalara karşı vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirtiyor.

Yetkililer ise öğrenci ve memurların mağduriyet yaşamaması için fahiş fiyat uygulamalarına karşı denetimlerin artırılması ve gerekli durumlarda şikâyet mekanizmalarının işletilmesinin önem taşıdığını ifade ediyor.

Büyük Menderes Nehri'ne serinlemek için giren 11 yaşındaki Ş.Ö. ile 15 yaşındaki E.K'yı arama çalışmaları ekiplerce gece boyunca sürdürüldü.

Ekipler, çalışmalar sırasında 2 çocuğa ait kıyafetleri buldu. Günün aydınlanmasıyla birlikte arama faaliyetleri yeniden yoğunlaştırıldı.

Kıyı boyunca sürdürülen çalışmalara dalgıç polisler ile Jandarma Arama Kurtarma (JAK) ekipleri de su altından destek veriyor.

- Olay

Koçarlı ile İncirliova ilçeleri arasından geçen Büyük Menderes Nehri'ne serinlemek için giren 11 yaşındaki Ş.Ö. ile 15 yaşındaki E.K. ve beraberlerindeki 2 çocuk dün akıntıya kapılmıştı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Ulusal Medikal Kurtarma Ekibi (UMKE), jandarma ve sağlık ekipleri sevk edilmişti.

Bölgeye ulaşan ekiplerin yürüttüğü çalışmalar sonucunda çocuklardan 2'si sudan kurtarılarak ambulansla hastaneye kaldırılmıştı.

Kaybolan Ş.Ö. ile E.K. için arama çalışması başlatılmıştı.

Çalışmaların kolaylaşması için nehre kaynak oluşturan barajların suyu kesilmişti.

Mutluay, 6 Ağustos 2024'te merkez Seyhan ilçesi Yeşilevler Mahallesi'nde akraba ziyaretinden motosikletiyle evine dönerken motosikletli iki grup arasında çıkan silahlı çatışmanın ortasında kaldı.

Olay sırasında omuriliğine isabet eden kurşunla ağır yaralanan Mutluay, ambulansla Adana Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne kaldırıldı.

Mutluay, hastanede art arda geçirdiği 8 ameliyatla hayata tutundu ancak omuriliğinde oluşan hasar nedeniyle yürüme yetisini kaybetti.

Kazanın ardından başlayan zorlu rehabilitasyon sürecinde Mutluay'a en büyük desteği, ailesi ve o dönem kız arkadaşı olan Aynur Gökbük verdi.

Hastane günlerinde dahi hiç ayrılmayan çift, haziran ayında evlenerek yaşamlarını birleştirdi.

Maganda kurşunu nedeniyle tekerlekli sandalyeye mahkum kalan Mutluay, yanından bir an olsun ayrılmayan eşinin de desteğiyle hukuk mücadelesini sürdürüyor.

- 'Tek suçum oradan geçmekmiş'

Yaşadığı zorlu süreci geride bırakmaya çalışan Mert Mutluay, AA muhabirine, eşinin sevgisi ve desteği sayesinde geleceğe umutla baktığını söyledi.

Tanımadığı kişiler tarafından vurulduğunu belirten Mutluay, 'Vurulduğum an omzumdan bir sıcaklık geldi. O an felç olduğumu hissettim. Frene basamadım, motorla duvara çarptım. Olay yerine yığıldım, motor da üzerime devrildi. Kaburgam kırılmış ama hissetmiyordum. Benim üstümde silah yok. Ben kimseyi vurmadım, kimseyle de işim yok. Tek suçum oradan geçmekmiş.' dedi.

Mutluay, olay yaşanmasaydı ertesi gün Gaziantep'e taşınmayı planladığını anlatarak, başına gelenleri bir imtihan olarak gördüğünü ifade etti.

Ailesi ve kendisini bir an olsun yalnız bırakmayan eşi sayesinde yaşadığı kötü günleri bir nebze olsun geride bıraktığını dile getiren Mutluay, şöyle konuştu:

'Sevgi iyileştirir. Beni bu kadar iyi yapan, öncelikle ailemin beni dışlamaması ve sevgisi. Eşime, 'Ayaklarım belki hiç tutmayacak, iyileşemeyeceğim. Git hayatını yaşa' dedim. O da bana, 'Ayakların değil, ellerin de tutmasa ben bir ömür çalışır, sana bakarım' dedi. İki ay birlikteydik, onu bana bağlayan bir şey yoktu ama kendisi vefanın her zerresini kalbinde taşıyan bir kadın. İyi ki ona denk gelmişim. Onu çok seviyorum.'

Olayın ilk zamanlarında ailesinin yaşadıkları korku nedeniyle herhangi bir şikayette bulunmadığını anlatan Mutluay, şu anda eşinin de desteğiyle suçluların cezalandırılması için mücadelesini sürdüreceğini belirtti.

- 'Eşimi hiçbir zaman bırakmayı düşünmedim'

Aynur Mutluay da eşini mutlu edebilmek için elinden geleni yapmaya çalıştığını ifade etti.

Eşini çok sevdiğini anlatan Mutluay, 'Sevdiğin kişinin ölüm korkusu gerçekten çok büyük bir acı. Eşimi hiçbir zaman bırakmayı düşünmedim. Bırakmak kolayı ama devam etmek ve zoru başarmak en zor olan. Belki en zorunu seçtim, aşkı ve sevgiyi tercih ettim, bu yolda ben eşimle yürümek istiyorum. Onun sağlığının da sonuna kadar arkasındayım.' diye konuştu.

Mutluay, maganda kurşunları yüzünden insanların hayatını kaybettiğini, yaşamların altüst olabildiğini dile getirdi.

Eşinin her anında sonuna kadar arkasında ve destekçisi olacağını vurgulayan Mutluay, faillerin bulunup cezasını çekmesini istediğini kaydetti.

Aile tanıştırıyor, gençler karar veriyor

Yeni neslin sıcak baktığı model, geleneksel görücü usulünün birebir devamı olarak değerlendirilmiyor. Geçmişte ailelerin belirleyici olduğu örneklerin aksine günümüzde aile veya yakın çevre yalnızca tanışmaya aracılık ediyor. Taraflar birbirlerini tanıdıktan sonra ilişkiyi sürdürüp sürdürmeyeceklerine kendileri karar veriyor.

Bu nedenle gençler arasında “referanslı tanışma” veya “aile aracılığıyla tanışma” olarak da adlandırılan yeni bir yaklaşım öne çıkıyor. Gençler, karşılarına çıkan kişinin ailesi, yaşam biçimi ve evlilik niyeti hakkında daha baştan bilgi sahibi olmayı güven verici buluyor.

Dijital tanışma gençleri yordu

Flört uygulamalarında insanların gerçek niyetlerini saklayabilmesi, sahte profiller ve kısa süreli ilişki arayışları, ciddi bir yuva kurmak isteyen gençleri farklı yöntemlere yöneltiyor. Aile veya ortak arkadaş aracılığıyla gerçekleşen tanışmalar ise taraflara daha güvenli ve kontrollü bir başlangıç imkânı sunuyor.

Uzmanlara göre burada belirleyici olan, tanışmanın hangi yöntemle gerçekleştiğinden çok tarafların özgür iradesi. Ailelerin baskı kurmadığı, gençlerin birbirlerini yeterince tanıdığı ve kararlarını özgürce verdiği süreçlerin sağlıklı bir evlilik açısından daha doğru olduğu belirtiliyor.

Resmî veriler ne söylüyor?

TÜİK’in 2021 Türkiye Aile Yapısı Araştırması’na göre evlilik deneyimi bulunan bireylerin yüzde 46,1’i görücü usulüyle ancak kendi rızasıyla evlendi. Kendi kararı ve ailesinin rızasıyla evlenenlerin oranı ise yüzde 34,9 olarak kaydedildi. Görüşü alınmadan ailesinin kararıyla evlendirilenlerin oranı yüzde 10,7 oldu. TÜİK Türkiye Aile Yapısı Araştırması

Bununla birlikte mevcut resmî veriler, gençler arasında görücü usulünün son yıllarda kesin olarak arttığını tek başına kanıtlamıyor. Gözlenen değişim daha çok aile aracılığının yeniden kabul görmesi ve yöntemin gençlerin özgür seçimine dayanan yeni bir biçime dönüşmesi olarak değerlendiriliyor.

Ancak Hatay'da uygulamaya erişmek isteyen vatandaşlar farklı bir tabloyla karşılaşıyor.

ASİ Gazetesi'nin DOA mobil uygulaması üzerinden yaptığı kontrolde;

• BİM Aydınlar deposu "Kullanım Dışı" olarak görünüyor.
• Migros MJet İhsan Çakrak Hatay noktasında cam, PET ve alüminyum kabul edilmesine rağmen makine yine "Kullanım Dışı" uyarısı veriyor.
• Defne çekmece a101 kullanım dışı
• BİM Yeni Ekinci (Antakya) → Cam, PET ve alüminyum için "Uygun Değil" uyarısı veriyor.
• BİM Ahmet Mustafa Aydın (Defne) → Ambalaj kabulüne uygun görünmesine rağmen uygulamada kullanım dışı uyarısı yer alıyor.
• A101 K078 600 Konutlar (Antakya) → Cam, PET ve alüminyum kabulüne uygun görünmesine rağmen kullanım dışı olarak listeleniyor.
• BİM Gülevler (Belen) → Aktif görünüyor

Bu durum, vatandaşların sisteme dahil olmasını ve depozito bedelinden yararlanmasını güçleştiriyor.

Türkiye genelinde geri dönüşümü artırmak amacıyla başlatılan sistemin Hatay'da da etkin şekilde çalışması beklenirken, kullanım dışı makineler nedeniyle vatandaşlar uygulamadan yeterince faydalanamadıklarını dile getiriyor

İlgili mevzuat kapsamında ortopedik engelli vatandaşların, gümrük vergilerinden muaf olarak özel tertibatlı araç ithal edebildiğine işaret edilen açıklamada, bu kapsamda engelli komisyonlarında gerçekleştirilen değerlendirmelere ilişkin başvuruların, e-Devlet üzerinden sunulan EAİS aracılığıyla alındığı ifade edildi.

Açıklamada, başvuru süreçlerinin daha etkin yönetilmesi, komisyon çalışmalarının planlı yürütülmesi ve vatandaşların bekleme sürelerinin en aza indirilmesi amacıyla EAİS kapsamında geliştirilen randevu sisteminin, eylül itibarıyla kullanılacağına dikkati çekilerek, şunlar kaydedildi:

'Yeni uygulama ile birlikte komisyon değerlendirmeleri, e-Devlet üzerinden oluşturulan randevular esas alınarak gerçekleştirilecek. Her bir başvuru için 10 dakikalık değerlendirme süresi planlanmış olup, başvuru sahibi engelli vatandaşlarımız kendileri için uygun tarih ve saat aralığını seçerek komisyon işlemlerine katılım sağlayabilecek. Randevu sistemi sayesinde komisyon çalışmalarının daha düzenli yürütülmesi, başvuru süreçlerinin daha verimli hale getirilmesi ve vatandaşlarımızın bekleme sürelerinin azaltılması hedeflenmektedir. Bakanlık olarak engelli vatandaşlarımızın kamu hizmetlerine daha hızlı, kolay ve erişilebilir şekilde ulaşmasını sağlayacak dijital uygulamaları hayata geçirmeye ve hizmet kalitesini artırmaya kararlılıkla devam edeceğiz.'

Muhabir: Mert Davut

Elektrik Gideri Tarımın En Büyük Maliyetlerinden Biri

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) yayımladığı güncel tarifelere göre tarımsal sulama aboneleri için elektrik birim fiyatları son yıllarda önemli ölçüde yükseldi. Güncel ulusal tarifelerde tarımsal sulama elektriği için tek zamanlı birim fiyat yaklaşık 4,37 TL/kWh seviyesinde bulunuyor.

Tarım sektöründe faaliyet gösteren üreticiler ise yalnızca enerji bedelinin değil, dağıtım bedelleri ve diğer maliyetlerin de faturaları artırdığını dile getiriyor.

"Sulama Yapmadan Üretim Olmaz"

Hatay'da özellikle mısır, pamuk, sebze ve meyve üreticileri yaz aylarında düzenli sulama yapmak zorunda kalıyor. Yağışların yetersiz olduğu dönemlerde sulama süresinin uzaması, elektrik tüketimini de doğrudan artırıyor.

Uzmanlar, kuraklık nedeniyle yer altı suyu kullanımının artmasının enerji tüketimini yükselttiğini, bunun da üretim maliyetlerine doğrudan yansıdığını belirtiyor.

Son 5 Yılda Dikkat Çeken Artış

Kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerde, tarımsal sulama elektriğinin birim maliyetinin son beş yılda yaklaşık beş kat arttığı, dağıtım bedellerindeki yükselişin de çiftçinin yükünü ağırlaştırdığı ifade ediliyor.

Artan elektrik maliyetleri nedeniyle bazı üreticilerin ekim alanlarını daraltmayı veya sulama sıklığını azaltmayı değerlendirdiği belirtilirken, sektör temsilcileri üretimin sürdürülebilirliği için enerji maliyetlerinin yeniden ele alınması gerektiğini savunuyor.

Özellikle rüzgarlı havalarda oluşan rip akıntılarının denizde ciddi tehlike oluşturduğu belirtilirken, bu akıntıların her yaz sezonunda yaşanan boğulma vakalarının en önemli nedenlerinden biri olduğu ifade edildi.

Yapılan açıklamada, topuklarda kırılan dalgaların dalyan bölgelerinden geriye doğru hareket etmesiyle oluşan rip akıntılarının, sığ sudan derin suya doğru güçlü şekilde ilerlediği ve denize giren kişileri kısa sürede kıyıdan uzaklaştırarak açığa sürükleyebildiği kaydedildi.

Rip Akıntısı Nasıl Anlaşılır?

Yetkililer, rip akıntısının bazı belirtilerine dikkat çekerek şu uyarılarda bulundu:

• Denize doğru düzenli şekilde ilerleyen köpüklerin görülmesi,
• Denizin belirli bir bölümünde su renginin çevresine göre farklı görünmesi,
• Dalgaların diğer bölgelere göre farklı hareket etmesi.

Bu işaretlerin görüldüğü bölgelerde denize girilmemesi gerektiği vurgulandı.

Akıntıya Kapılırsanız Panik Yapmayın

Uzmanlar, rip akıntısına kapılan kişilerin panikle kıyıya doğru yüzmeye çalışmaması gerektiğini belirtti.

Vatandaşlara şu tavsiyelerde bulunuldu:

• Sakin kalın ve su üzerinde durmaya çalışın.
• Akıntının zayıflamasını bekleyin.
• Kıyıya doğru değil, kıyıya paralel yüzerek akıntının dışına çıkın.
• Gücünüz kalmadığında el kaldırarak yardım isteyin.

Yetkililerden Hayati Uyarı

Boğulma vakalarının önüne geçilebilmesi için denize girmeden önce hava ve deniz durumunun mutlaka kontrol edilmesi, uyarı levhalarına uyulması ve sahil güvenlik, polis, jandarma ile cankurtaran ekiplerinin uyarılarının dikkate alınması gerektiği hatırlatıldı.

Yetkililer, özellikle çocukların ve yüzme bilmeyen vatandaşların denizde yalnız bırakılmaması gerektiğini belirterek, güvenli plajların tercih edilmesi çağrısında bulundu.

İssume Ortaokulu'ndan mezun olan ve sınavda tam puan alan öğrenciler arasında yer alan Şeker, AA muhabirine, ailesinin de desteğiyle başarıya ulaştığını söyledi.

Şeker, sınav günü stresli olmasına rağmen hedefine yoğunlaştığını anlattı.

Sınav sonucunun açıklanmasıyla mutluluk yaşadığını dile getiren Şeker, 'Genetik mühendisi olmayı hedefliyorum. Biyoloji konuları ve canlılar üzerine inceleme yapmak her zaman ilgimi çekiyordu.' dedi.

Baba Volkan Kadir Şeker de kızının gelecek planlarına odaklanması sayesinde başarılı olduğunu kaydetti.

Meteoroloji verilerine göre Hatay'da bugün hava az bulutlu olacak. Günün en düşük sıcaklığı 24 derece, en yüksek sıcaklığı ise 32 derece olarak tahmin ediliyor.

Sabah saatlerinde 28 derece olan hava sıcaklığı, öğle saatlerinde 32 dereceye kadar yükselecek. Hissedilen sıcaklığın ise nemin etkisiyle 37 dereceye ulaşması bekleniyor.

Özellikle 12.00-15.00 saatleri arasında sıcak havaya karşı vatandaşların dikkatli olması öneriliyor.

Nem Akşam Saatlerinde Artacak

Günün ilerleyen saatlerinde sıcaklık düşerken nem oranı hızla yükselecek.

Akşam saatlerinde nemin yüzde 82-87 seviyelerine çıkması beklenirken, bu durum bunaltıcı havanın etkisini artırabilecek.

Hatay'da 5 Gün Boyunca Yağış Beklenmiyor

Meteoroloji tahminlerine göre yeni haftada Hatay genelinde yağış öngörülmüyor.

Beş günlük tahmin şöyle:

• 19 Temmuz Pazar: Az bulutlu, 24 / 32°C
• 20 Temmuz Pazartesi: Parçalı bulutlu, 25 / 32°C
• 21 Temmuz Salı: Parçalı bulutlu, 25 / 33°C
• 22 Temmuz Çarşamba: Parçalı bulutlu, 26 / 33°C
• 23 Temmuz Perşembe: Parçalı bulutlu, 25 / 32°C

Rüzgarın ise genel olarak saatte 20-22 kilometre hızla esmesi bekleniyor.

Uzmanlardan Uyarı

Uzmanlar, özellikle öğle saatlerinde güneş altında uzun süre kalınmaması, bol sıvı tüketilmesi ve yaşlılar, çocuklar ile kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların sıcak havaya karşı tedbirli olması gerektiğini belirtiyor.

Bu tür tıbbi vakalarda zaman faktörünün önemli olduğunu vurgulayan Tavafişe, 'Kadının gerekli tedaviyi alabilmesi için en kısa sürede hastaneye ulaştırılması gerekiyordu. Bu demir kapılar ve askeri barikatlar Sincil beldesinde daha ne kadar masum canlar almaya devam edecek?' ifadelerini kullandı.

Görüntülerde, Belediye Başkanı Tavafişe'nin demir kapı önünde durduğu anlar, hastanın naklinden önce ambulansın kapının açılması ve geçiş izni verilmesi için beklediği sahneler ile sağlık görevlilerinin kadının hayatını kurtarmak amacıyla kapının açılması yönündeki sesli çağrıları yer alıyor. 

Sincil beldesi, girişlerindeki İsrail askeri kontrolü ve Filistinlilerin hareketine yönelik uygulanan sıkı kısıtlamalar nedeniyle, İsrail ordusu ve Yahudi yerleşimcilerin sık sık hedefi oluyor.

Ekim 2023'ten bu yana işgal altındaki Batı Şeria'da İsrail ordusu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin​​​​​​​ saldırılarında büyük bir artış yaşanıyor.

Resmi Filistin verilerine göre, bu süreçte 1181 Filistinli hayatını kaybetti, yaklaşık 13 bin kişi yaralandı ve 24 bine yakın Filistinli gözaltına alındı.

Filistin Ayrım (Utanç) Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi tarafından 6 Temmuz'da yayımlanan rapora göre ise Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, bu yılın ilk yarısında Filistin topluluklarına saldırma, evleri ateşe verme, ateş açma, topraklara el koyma ve kaçak yerleşim alanları kurma dahil olmak üzere 3 bin 488 saldırı gerçekleştirdi.

Bu saldırılarda 17 Filistinli yaşamını yitirdi.

Muhabir: Layan Bsharat, Esat Fırat

Depremlerde yaşamını yitirenlerin sayısının 50 artarak 5 bin 119'a yükseldiğini kaydeden Rodriguez, yaralı sayısının ise 16 bin 740 olduğunu belirtti.

Rodriguez, çifte depremlerin ardından bölgede şu ana kadar 1350'den fazla artçı deprem meydana geldiğini belirterek, hasarlı binaların risk oluşturmaya devam ettiğini ve vatandaşların dikkatli olmaları gerektiğini söyledi.

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ülkede, ölü ve yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

Muhabir: Sinan Doğan

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a saldırıları daha da genişletme niyetinde olduğunu belirten İsrailli üst düzey askeri yetkili, gelecek haftayı 'kritik' olarak nitelendirdi.

Tahran yönetiminin şu aşamada son saldırılarla tırmanan gerilimin içine İsrail'i dahil etmemek için çaba sarf ettiğini öne süren İsrailli askeri yetkili, 'Ancak ABD'nin saldırılarının dozunu artırması halinde bu durum tamamen değişebilir.' ifadesini kullandı.

İran'a saldırıların kapsamını genişleteceği değerlendirilen ABD'nin Orta Doğu'ya yakıt ikmal uçaklarının yanı sıra onlarca ilave savaş uçağı da göndermeye başladığı ileri sürüldü.

İsrail devlet televizyonu KAN'ın haberinde, ilerleyen günlerde ABD'nin bölgedeki askeri üslere yeni savaş jetleri konuşlandırmasının beklendiği aktarıldı.

ABD ordusuna ait 'bir F-16 savaş uçağı filosunun son 24 saat içinde Ürdün'e ulaştığını ve bazılarının ise Katar'dan İsrail'in güneyindeki Ovda Askeri Hava Üssü'ne geldiğini' öne süren haberde, daha çok sayıda savaş jetinin yine İsrail'in güneydeki hava üslerine konuşlanacağı kaydedildi.

KAN'a konuşan ABD'li bir kaynak ise söz konusu adımın F-35 ve F-16 filolarına yönelik bir takviye olduğunu, lojistik hazırlıkların tamamlanmasının ardından intikal sürecinin birkaç gün içinde sona ereceğini belirtti.

İran'a yönelik saldırıların kapsamının genişletilmesi olasılığı çerçevesinde ABD'nin İsrail'e onlarca ilave yakıt ikmal uçağı göndermeyi planladığı basına yansımıştı.

ABD, Orta Doğu'daki 'yüksek gerilim ve öngörülemeyen bir tırmanma' ihtimali nedeniyle vatandaşlarına İsrail ve Lübnan'a seyahat etmemeleri, bölgeye yönelik seyahat planlarını ise yeniden değerlendirmeleri çağrısında bulunmuştu.

Muhabir: Burak Dağ

Haberde, askeri araçların ilerleyişine insansız hava araçlarının (İHA) da eşlik ettiği belirtildi.

Suriye'nin güney bölgeleri, aylardır İsrail'in askeri kontrol noktaları kurma, baskın, arama ve gözaltı faaliyetlerini de içeren mükerrer ihlallerine ve sızma girişimlerine sahne oluyor.

Muhabir: Saber Ghanem Ibrahım Eıd, Esat Fırat