Elektrifikasyon, insanların ihtiyaçlarının büyük bir kısmını karşılamak üzere elektrik sistemlerinin genişletilmesi ve fosil yakıt kullanımının, elektrifikasyona dayalı ulaşım, ısıtma, soğutma, yemek pişirme ve endüstriyel süreçlerle ikame edilmesi anlamına geliyor.

COP31 Başkanlığının bu kapsamda ortaya koyduğu hedefe yönelik küresel çapta yönelik girişimler hız kazandı.

İngiltere, Avrupa Komisyonu, Avustralya, Türkiye ve Etiyopya'nın desteklediği, dünya çapında 40 kurum ve kuruluşun liderliğinde, geçen hafta 'Electrify Now' (Şimdi Elektriklendir) girişimi başlatıldı. Bu girişim hükümetlerin ulusal ve yerel eylem planları, politikalar ve elektrik teknolojisinin yaygınlaştırmasını, artan elektrik talebinin yenilenebilir enerji ve yeni teknolojilerle karşılanmasını, büyük ölçekli yatırım ve finansmanı harekete geçirmesini talep ediyor.

Türkiye dahil 18 ülkede iş dünyasından yaklaşık 2,000 yöneticiyle yapılan güncel bir araştırmaya göre, iş dünyası liderlerinin yüzde 91'i elektrifikasyonun enerji güvenliğini artıracağını ve yüzde 79'u da enerji sektöründeki istikrarsızlıkların elektrifikasyona geçişi daha acil bir ihtiyaç haline getirdiğini düşünüyor.

Bu liderlerin 90'ı ülkelerinde yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı bir elektrik sistemine geçişin ekonomik büyümeyi hızlandıracağını, yüzde 88'i ise elektrifikasyonunun işletmelerinin rekabet gücünü artıracağını ifade ediyor. Ancak ankete katılanların yüzde 72'si, hükümet politikalarının bu konuda geride kaldığını belirtiyor.

Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in analizine göre, dünyadaki nihai enerji talebinin yüzde 75'i elektrikle karşılanabilir.

Dünyada halihazırda ise nihai enerji talebinin yüzde 21'i elektrikle karşılanıyor. Uluslararası sektör liderleri, Türkiye'nin açıkladığı '2035'e kadar yüzde 35 elektrifikasyon' hedefinin iddialı ancak ulaşılabilir olduğunu belirterek, hükümetlerin bu hedefe yönelik uzun vadeli politikalar belirlemesi ve finansmanın harekete geçirilmesi gerektiğini ifade ediyor.

Global Renewables Alliance (Küresel Yenilenebilir Enerji İttifakı) Üst Yöneticisi Bruce Douglas, AA muhabirine yaptığı açıklamada, söz konusu hedefin 'gidişat için güçlü bir yön çizdiğini' vurgulayarak, 'COP31 Başkanlığının bu hedefini güçlü şekilde destekliyoruz. 2035'e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi iddialı ama ulaşılabilir bir hedef.' dedi.

Bu hedefi desteklemek için dünyada uzun vadeli ve çerçevesi net çizilmiş enerji politikalarının belirlenmesi gerektiğini dile getiren Douglas, bu politikalarla özel sektörün yatırımlarını artırabileceğini, yeni teknoloji ve altyapı inşa edebileceğini söyledi.

Douglas, ayrıca modern ve genişletilmiş şebeke ve depolama altyapısına da ihtiyaç olduğunun altını çizerek, 'Bu hedefi başarmak için bir diğer önemli nokta finansman. Birçok ülkede finansman açığı olduğunu görüyoruz. Aslında yeterince sermaye var ama sermayenin akışı yetersiz. Bu nedenle geniş ölçekte yatırım ve finansmanı harekete geçirmemiz gerekiyor.' diye konuştu.

Elektrifikasyonun özellikle verimlilikte büyük bir artış sağladığını kaydeden Douglas, 'Biz elbette ittifak olarak yenilenebilir enerji temelli elektrifikasyonu savunuyoruz ama burada ilerleme önemli. Elektrifikasyon doğrudan yenilenebilir kaynaklarla gerçekleştirilmese bile sistem verimliliği açısından fayda sağlar ve fosil yakıt talebini azaltarak emisyonları düşürür. Her halükarda bu bir kazançtır.' ifadesini kullandı.

Bruce Douglas, özel sektörün, sivil toplum kuruluşlarının ve hükümetlerin elektrifikasyonun getireceği faydaları gördüğünü ve bu açıdan güçlü bir ivme olduğunu aktardı.

Elektrifikasyonun enerji güvenliği, uygun maliyet ve emisyon sorunları gibi birçok zorluğun üstesinden gelmek için önemli bir çözüm olduğunu vurgulayan Douglas, 'Dünya sadece 4 yıl içinde iki büyük enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Doğal gaz maliyeti arttı, arz daraldı. Artık hükümetler, tüketiciler ve sanayi tarafında da belirgin bir farkındalık oluştu. Özellikle yenilenebilir enerji temelli elektrifikasyona geçmek için acil bir destek ve de fırsat var.' değerlendirmesinde bulundu.

Kar amacı gütmeyen küresel iklim kuruluşu We Mean Business Coalition Üst Yöneticisi Maria Mendiluce de 'elektrifikasyonu hızlandırmak için dünyada gerekli teknolojilerin bulunduğunu ve ivmenin yakalandığını' dile getirdi.

Ancak ulaştırma başta olmak üzere bazı sektörlerde elektrifikasyon oranının daha düşük olduğunu belirten Mendiluce, 'Elektrifikasyonu artırma hedefini başarmak için öncelikle politika setinin belirlenmesi lazım. Bir ülke küresel çapta bir hedefe katılıyorsa, bu hedefin başarılması için gerekli politika düzenlemelerini ve planlamaları yapmalı, özellikle yenilenebilir enerjide izin süreçleri hızlandırılmalı.' görüşünü paylaştı.

Mendiluce, ayrıca şebeke altyapısındaki yatırım eksikliğine dikkati çekerek, hükümetlerin bu alandaki yatırımları acilen hızlandırması gerektiğini söyledi.

Elektrifikasyonun artırılmasında yenilenebilir enerjinin öncelikli olması gerektiğini dile getiren Mendiluce, buna rağmen elektrifikasyonun kısa vadede mevcut kaynaklarla hızlandırılabileceğini ve yenilenebilir enerji tesislerinin bu süreçte geriden gelerek sisteme dahil olabileceğini anlattı.

Öte yandan Mendiluce, 'Gelecekte fosil yakıtlarla birlikte elektrifikasyonu asla düşünmemeliyiz' uyarısında bulunarak, ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası petrol ve gaz fiyatlarındaki hızlı artış ve arz kısıtı sorunlarının elektrifikasyona geçiş sürecini hızlandırdığını sözlerine ekledi.

Muhabir: Nuran Erkul Kaya

Aynı dönemde BIST 30 endeksi de yüzde 33,7 değer kazanarak 16.339,52 puana yükseldi. Böylece her iki gösterge endeks de yılın ilk yarısını yükselişle tamamladı.

BIST 100'ün dolar bazındaki değeri ise 30 Haziran itibarıyla geçen yıl sonuna göre yüzde 15,4 artarak 302,7 oldu. Endeks, 267,6 ile dolar bazlı en düşük seviyesini 2 Ocak'ta, 334,6 ile en yüksek seviyesini ise 11 Mayıs'ta gördü.

Bununla birlikte, 4 ana sektör endeksinin tamamı değer kazandı. En yüksek getiriyi yüzde 60,5 ile teknoloji endeksi sağlarken, bunu yüzde 28,4 ile mali, yüzde 26,3 ile sınai ve yüzde 19,4 ile hizmetler endeksi izledi.

Alt sektörlere bakıldığında, 23 endeksten 21'i kazandırırken, 2'si kaybettirdi.

Bu dönemde yatırımcısına en yüksek getiriyi yüzde 411,9 ile finansal kiralama faktoring endeksi sağladı. Bu endeksi, yüzde 91,8 ile bilişim, yüzde 52,2 ile metal ana sanayi, yüzde 33,5 ile gıda içecek ve yüzde 32,7 ile metal eşya makine takip etti.

Piyasalarda yakından izlenen alt sektör endekslerinden holding ve yatırım endeksi yılın ilk yarısında yüzde 8,9, bankacılık endeksi ise yüzde 8,6 değer kazandı.

Öte yandan, aynı dönemde yatırımcısına kaybettiren iki alt sektör endeksinden tekstil deri yüzde 14,4, spor endeksi ise yüzde 11,6 geriledi.

Borsa İstanbul'da 2026'nın ilk yarısında fiyatlamaların yönü, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) para politikası, dezenflasyon beklentileri, Orta Doğu'daki gelişmeler, yabancı yatırımcı işlemleri ve şirketlere ilişkin haber akışıyla şekillendi.

Yıla güçlü başlangıç yapan BIST 100 endeksi, TCMB'nin ocak ayında politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 37'ye çekmesi, ülke risk primindeki (CDS) gerileme ve faiz indirimlerinin süreceğine yönelik beklentilerle rekor seviyeleri test etti. Banka, mart, nisan ve haziran toplantılarında ise politika faizini sabit bıraktı.

Öte yandan, ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaların şiddetlendiği martta 327 baz puana kadar yükselen Türkiye'nin 5 yıllık CDS'i, Orta Doğu'da barış ortamının tesis edileceğine yönelik beklentiler ve tahvil faizlerindeki gerilemenin etkisiyle 217 baz puana inerek 26 Şubat'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

TCMB'nin öncü verilerin enflasyonun ana eğilimindeki düşüşün haziranda da sürdüğüne işaret ettiğini bildirmesi, yılın ikinci yarısına ilişkin faiz indirimi beklentilerini canlı tuttu. ABD'de Halkbank aleyhindeki ceza davasının düşürülmesi ise bankacılık sektörü üzerindeki hukuki risk algısını azalttı.

Yılın ilk yarısında Borsa İstanbul'da gösterge endeksler ve sektörel bazda endeks performansları şöyle:

Muhabir: Tunahan Kükürt, Bahar Yakar

Washington, Meksika ve Ottawa hattında son dönemde yürütülen görüşme trafiği artarken, anlaşmanın geleceğine yönelik uzun süredir beklenen karar, ortak gözden geçirme süreci için belirlenen son gün olan 1 Temmuz'da netleşti.

ABD Ticaret Temsilcisi (USTR) Jamieson Greer, Meksika Ekonomi Bakanı Marcelo Ebrard ve Kanada Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc dün ortak gözden geçirme sürecinin son gününde çevrim içi toplantıda bir araya geldi.

Toplantının ardından Greer tarafından yapılan resmi açıklamayla, ABD'nin anlaşmayı mevcut haliyle yenilemeyi kabul etmediği kesinleşti.

ABD Ticaret Temsilcisi Greer, yaptığı yazılı açıklamada, anlaşmanın 1 Temmuz'da ortak bir gözden geçirme yapılmasını gerektirdiğini anımsatarak, ABD, Meksika ve Kanada temsilcilerinin anlaşmanın işleyişini görüşmek üzere çevrim içi toplantı gerçekleştirdiğini aktardı.

Greer, 'ABD, USMCA'nın mevcut haliyle yenilenmesini kabul etmemiştir. Sonuç olarak USMCA yenilenmemiştir.' ifadelerini kullandı.

ABD'nin anlaşmadaki eksiklikleri ve söz konusu ülkelerle olan ticaret açıklarını ele almak üzere Meksika ve Kanada ile temaslarını sürdüreceğini belirten Greer, sorunlar çözülene veya anlaşma sona erene kadar USMCA'nın yürürlükte kalmaya devam edeceğini kaydetti.

Greer, ortak gözden geçirme süreci kapsamındaki ikili müzakerelerin üçüncü turu için ABD'nin 20 Temmuz haftasında Meksika ile bir araya geleceğini bildirdi.

ABD yönetiminin bu kararı, hiçbir üye ülke anlaşmadan çekilmediği sürece USMCA'nın 10 yıl daha yürürlükte kalacağı anlamına geliyor. Ancak bu adımın, anlaşmanın kritik bölümlerinin yeniden müzakere edilmesine yol açabilecek yıllık gözden geçirme süreçlerini başlatacağı belirtiliyor.

Bu süre boyunca taraflar, yeni kurallar üzerinde mutabakata varmaya çalışacak. Anlaşmada herhangi bir revizyon yapılmadan 10 yıllık süre dolarsa, USMCA 1 Temmuz 2036 tarihinde resmen yürürlükten kalkacak.

Uzmanlar, alınan bu radikal kararın arka planında, ABD'nin komşularına verdiği ticaret açığının günden güne büyümesi ve Çin'in Meksika'yı bir 'arka kapı' olarak kullanarak ABD gümrük vergilerini delme girişiminin yer aldığına dikkati çekiyor.

Trump yönetiminin Amerikan imalat sanayisindeki istihdamı korumak ve Çin menşeli girdilerin transit taşımacılıkla Kuzey Amerika pazarına sızmasını engellemek için anlaşmayı onaylamadığına işaret eden uzmanlar, ABD'nin bu hamleyle masada maksimum baskı unsuru oluşturmayı seçtiğini kaydediyor.

USMCA, temelde 1994 yılında yürürlüğe giren ve Kuzey Amerika'yı dünyanın en güçlü ekonomik bloklarından biri haline getiren Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması'nın (NAFTA) modernize edilmiş devamı niteliğindeydi.

Trump'ın 'şimdiye kadarki en kötü ticaret anlaşması' olarak nitelendirdiği NAFTA, ilk başkanlık dönemindeki yoğun baskıların ardından yeniden müzakere edilmiş ve yerini 2020 yılında yürürlüğe giren USMCA'ya bırakmıştı.

USMCA, otomotiv üretiminde daha fazla yerli parça zorunluluğu, işçi ücret standartları, dijital ticaret kuralları ve fikri mülkiyet korumaları gibi yeni nesil maddeleri beraberinde getirmişti.

Bugün 515 milyondan fazla nüfusa sahip ortak bir pazarı ve küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) yaklaşık yüzde 30'unu temsil eden anlaşma, Trump'ın ikinci başkanlık döneminde ise eleştirilerle karşılaşmıştı.

Anlaşma uyarınca üç üye ülkenin de USMCA'yı 16 yıl daha uzatmak isteyip istemediklerini bu süreçte yazılı olarak bildirmeleri gerekiyordu.

ABD Ticaret Bakanlığı'nın 2025 yılı verileri, mevcut haliyle yenilenmeyen anlaşmanın kıta ekonomisi için ne denli devasa bir ticaret hacmini kontrol ettiğini ortaya koyuyor.

Buna göre, geçen yıl ABD'nin Kanada ve Meksika'ya gerçekleştirdiği toplam ihracat 817 milyar dolara yaklaşırken, bu iki ülkeden yapılan ithalat 1 trilyon 34 milyar dolar olarak kayıtlara geçti.

Böylelikle ABD, 190 milyar doları Meksika'ya karşı olmak üzere iki komşusuna toplamda 217,5 milyar dolarlık mal ve hizmet açığı verdi.

ABD'nin Kanada ve Meksika ile olan toplam dış ticaret hacmi ise 1 trilyon 851 milyar dolar olarak hesaplandı.

ABD'li üst düzey bir yetkili düzenlediği telekonferansta basın mensuplarına, USMCA ile ilgili temel sorunun, ABD'nin Kanada ve Meksika ile olan ticaret açıklarından kaynaklandığını söyledi.

Müzakerelerin tıkanmasına yol açan diğer konular arasında da çeşitli temel kriz alanları bulunuyor.

ABD'nin gümrük avantajlarından yararlanabilmek için araçlardaki bölgesel parça oranının yüzde 75'ten yüzde 82'ye çıkarılmasını ve bunun yüzde 50'sinin doğrudan ABD menşeli olmasını talep ettiği belirtiliyor.

Washington, Çin'in Kuzey Amerika üzerinden ABD pazarına girmesini engellemek için ortak ihracat kontrolleri ve katı menşe kuralları dayatıyor.

Kanada'nın korumacı süt ürünleri pazarı, Meksika'nın enerji ve tarım politikaları ile ABD'nin ulusal güvenliği gerekçe göstererek uyguladığı çelik ve alüminyuma yönelik yüzde 50'ye varan ağır gümrük vergileri en büyük pürüzler olarak masada duruyor.

Anlaşmanın 16 yıl uzatılmasını isteyen Meksika, buna karşın uzlaşma olmaması senaryosuna da hazırlanıyor.

Meksika, gümrüksüz erişimi korumayı hedeflerken, otomotiv gümrük vergisi sisteminde iyileştirmeler için pazarlık yürütüyor.

Kanada ise Mart 2025'te göreve gelen Başbakan Mark Carney liderliğinde daha temkinli bir siyaset izliyor.

Carney, kötü bir anlaşmaya imza atmaya istekli olmadıklarını belirtirken, dijital hizmet vergisini iptal etmek gibi tavizler veren Kanada, USMCA'nın getirdiği gümrük muafiyetlerini korumaya çalışıyor.

Dış ticaret açığını azaltmaya kararlı ABD ise gümrük vergilerini ticaret ortaklarına bir baskı aracı olarak kullanıyor.

ABD, üretim tamamen ülke sınırları içine dönene kadar gümrük vergisi tehdidini bir kaldıraç olarak kullanmaya kararlı görünüyor.

İş dünyası ve lobi grupları bu karardan endişe duyuyor. ABD Ticaret Odası, USMCA'nın Kuzey Amerika ticaretinin temel taşı olduğunu savunarak, Kongre'ye anlaşmanın üçlü yapısının korunması yönünde çağrıda bulunuyor.

USMCA'nın ABD genelinde 13 milyon istihdamı desteklediğini, tedarik zincirlerine güç kattığını ve ABD işletmelerinin rekabetçiliğini koruduğunu belirten Ticaret Odası, anlaşmanın süresinin uzatılmasının bu ekonomik büyümenin sürdürülmesi ve daha da ileriye taşınması açısından kritik öneme sahip olduğunu söylüyor.

İş dünyası temsilcileri, tedarik zincirlerinin en az 30 yıllık vizyonlarla inşa edildiğini vurgulayarak, ucu açık yıllık revizyon süreçlerinin yaratacağı belirsizliğin Kuzey Amerika genelindeki milyarlarca dolarlık sermaye yatırımlarını durdurabileceği uyarısını yapıyor.

Muhabir: Dilara Zengin Okay, Sevgi Ceren Gökkoyun

Risk iştahının azalmasıyla ocak-mart döneminde Dow Jones endeksi yüzde 3,6, S&P 500 endeksi yüzde 4,6 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq endeksi yüzde 7,1 gerilemişti.

Ancak ikinci çeyreğin başında sağlanan ABD-İran ateşkesi, jeopolitik risk algısının azalmasına neden olurken, enerji maliyetlerindeki geri çekilme ve SpaceX'in halka arzının getirdiği coşku gibi etkenler piyasaları destekledi.

Analistler, Orta Doğu'daki barışa yönelik gelen çelişkili açıklamaların piyasalardaki oynaklıkları artırdığını belirterek, ABD-İran arasında varılacak kalıcı bir çözümün piyasalarda risk iştahını destekleyeceğini söyledi.

Öte yandan, ABD Merkez Bankasının (Fed) enflasyonla mücadele kapsamında daha sıkı bir para politikası izleyebileceğine yönelik beklentilerin artması ve yapay zeka şirketlerindeki aşırı değerlemelere dair yükselen endişeler, haziran ayında piyasalarda baskı unsuru oldu.

İlk çeyrekte ABD, İsrail ve İran ekseninde tırmanan jeopolitik gerilimle borsalarda yaşanan sert satışlar sonrasında, nisan ayında taraflar arasında sağlanan ateşkes, piyasaların üzerindeki kara bulutları dağıttı. Risk priminin düşmesiyle birlikte kurumsal yatırımcıların yeniden hisse senedi piyasalarına yönelmesi, nisan ayında S&P 500 ve Nasdaq endekslerinde çift haneli rallinin fitilini ateşledi.

Nisan ayında Dow Jones endeksi yüzde 7,1, S&P 500 endeksi yüzde 10,4 ve Nasdaq endeksi yüzde 15,3 değer kazandı.

Piyasalardaki bu pozitif seyir mayıs ayında da hız kesmedi. Jeopolitik risklerin azalmasına paralel olarak düşüşe geçen petrol fiyatları, enflasyonist baskıları hafifleterek yatırımcıların risk iştahını destekledi.

Çatışma öncesinde 70-80 dolar bandında seyreden ve daha sonra 120 dolar civarına kadar çıkan Brent petrol, mayıs sonunda 100 doların altını gördü.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD'de 26 Mayıs'ta 4,56 dolarla zirve yapan benzinin ortalama galon fiyatı da gerilemeye başladı. Ülkede 1 galon benzinin ortalama fiyatı çatışma öncesinde 3 doların altındaydı. ABD iç piyasasında benzin fiyatlarının düşüşe geçmesi şirketlerin lojistik ve üretim maliyetlerini hafifletirken, tüketici harcamalarına da pozitif yansıyarak mayıs ayındaki yükseliş trendini destekledi.

Mayıs ayında Dow Jones endeksi yüzde 2,8, S&P 500 yüzde 5,2 ve Nasdaq yüzde 8,4 kazanç kaydetti.

İkinci çeyrekte takip edilen önemli gelişmelerden biri, havacılık ve uzay taşımacılığı devi SpaceX'in merakla beklenen halka arz süreci oldu. Piyasaya devasa bir taze sermaye girişi sağlayan bu hamle, özellikle teknoloji ve sanayi yatırımcılarının risk iştahını artırdı.

SpaceX'in 12 Haziran'da Nasdaq borsasında işlem görmeye başlaması, piyasaya yeni bir dinamizm kazandırırken, yapay zeka ile ilişkili hisselerdeki 'aşırı değerleme' endişeleri ise bir baskı unsuru olarak öne çıktı.

Haziranda, nisan ve mayıs aylarındaki agresif yükselişin ardından, bazı teknoloji şirketlerinin hisselerinde kar satışları görüldü.

Satışlarda uzun süredir piyasayı domine eden yapay zeka şirketlerinin fiyat/kazanç oranlarının sürdürülemez seviyelere ulaştığına dair artan algı ve dev yapay zeka yatırımlarının geri dönüşüne dair endişeler etkili oldu.

Haziran ayında piyasaları etkileyen diğer bir unsur da Fed'in yeni başkanı Kevin Warsh'un ilk toplantısındaki fiyat istikrarı vurgusu ve bankanın projeksiyonlarında faiz artırımının sinyalini vermesi oldu.

Düşen enerji fiyatlarına rağmen çekirdek enflasyonun inatçı yapısını koruması, Fed'in faiz indirimlerini öteleyeceği ve 'daha uzun süre yüksek faiz' politikası izleyeceği beklentilerini güçlendirdi.

Artan borçlanma maliyeti beklentileri, özellikle yatırımlarını kredilerle finanse eden teknoloji hisselerini baskıladı. Bu gelişmelerle haziran ayında Dow Jones endeksi yüzde 2,5 değer kazanırken, S&P 500 yüzde 1,1 ve Nasdaq yüzde 2,8 oranında düşüş kaydetti.

Hazirandaki ivme kaybına karşın endeksler, yılın ikinci çeyreğini artışla tamamlarken, son yılların en iyi çeyreklik kazançlarından birine imza attı.

Jeopolitik zorluklara ve enflasyon endişelerine rağmen endekslerdeki çeyreklik artış Dow Jones için yüzde 12,9, S&P 500 için yüzde 14,9 ve Nasdaq için yüzde 21,4 olarak hesaplandı. S&P 500 ile Nasdaq endeksleri, 2020 Nisan-Haziran döneminden, Dow Jones endeksi de 2022 Ekim-Aralık döneminden bu yana en güçlü çeyreklik performansını gösterdi.

Yılın yarısında da pozitif performans sergileyerek piyasalardaki dayanıklılığı ortaya koyan endeksler, ocak-haziran döneminde sırasıyla yüzde 8,9, yüzde 9,6 ve yüzde 12,8 değer kazandı.

Muhabir: Sevgi Ceren Gökkoyun

Son günlerde İtalya'da sıcaklığa bağlı ölümlerin artması ve İsviçre Alpleri'nde rekor düzeyde buzul erimesinin yaşanması sıcak hava olaylarının toplumsal ve çevresel boyutunu ortaya koyarken, Almanya'da Ren Nehri'ndeki su seviyesinin düşmesi nedeniyle ulaşımın aksaması ve Fransa'da aşırı sıcaklara karşı yeterli korumaya sahip olmayan konutların kiralarının askıya alınması için imza kampanyası başlatılması, sıcak hava dalgalarının ekonomik faaliyetler ve yaşam maliyetleri üzerindeki etkilerini de gözler önüne serdi.

Uzmanlar, Avrupa'da giderek daha sık görülen ve şiddeti her sezon artan sıcak hava dalgalarının artık geçici bir meteorolojik olay olarak değerlendirilemeyeceğine dikkati çekiyor. ING Küresel Makro Araştırma Başkanı ve Almanya Başekonomisti Carsten Brzeski'ye göre, Avrupa genelinde rekor kıran sıcak hava dalgaları yalnızca bir hava durumu olayı olmaktan çıkarak yapısal bir makroekonomik değişkene dönüştü.

İSİB Yönetim Kurulu Başkanı Osman Baştaş, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Avrupa'da son yıllardaki sıcak hava dalgalarının artık istisnai bir durum olmaktan çıktığını, iklim değişikliğinin kalıcı etkilerinden biri haline geldiğini söyledi.

Bu durumun iklimlendirme sistemlerini bir konfor unsurundan ziyade yaşamın ve üretimin sürdürülebilirliği açısından temel ihtiyaç haline getirdiğini belirten Baştaş, bunun sektörün uzun vadeli büyümesini destekleyeceğini dile getirdi.

Baştaş, sözlerine şöyle devam etti:

'Özellikle geleneksel olarak klima kullanımının yaygın olmadığı Orta ve Kuzey Avrupa ülkelerinde dahi talebin belirgin şekilde arttığını gözlemliyoruz. Sadece bireysel kullanıcılar değil, kamu kurumları, eğitim yapıları, sağlık tesisleri ve ticari işletmeler de iklimlendirme yatırımlarını hızlandırıyor. Ayrıca Avrupa'da mevcut klima sistemlerinin ortalama sıcaklıkların yükselmesi karşısında yetersiz kalması, sistemlerin yenilenme ihtiyacını da beraberinde getiriyor. Bu durum ihracat potansiyelimizi artıracaktır. Biz bu artışı kısa vadeli, mevsimsel bir hareketlilik olarak değerlendirmiyoruz. Avrupa Birliği'nin iklim politikaları, enerji verimliliği hedefleri ve sürdürülebilir bina dönüşümüyle birlikte pazarın daha yüksek verimli, çevre dostu ve akıllı iklimlendirme sistemlerine yöneldiğini görüyoruz. Dolayısıyla önümüzdeki yıllarda talebin sadece miktar olarak değil, teknoloji ve kalite açısından da dönüşerek büyümeye devam edeceğini öngörüyoruz.'

İSİB Yönetim Kurulu Başkanı Baştaş, iklimlendirmenin yalnızca konutlara yönelik bir konfor ve yatırım alanı olmadığını, ticari ve endüstriyel faaliyetler açısından da kritik önemi bulunduğunu belirtti.

Ticari binalar, üretim tesisleri, lojistik depolar ve hızla büyüyen veri merkezleri için kesintisiz ve yüksek verimli iklimlendirme sistemlerinin kritik bir altyapı unsuru haline geldiğini ifade eden Baştaş, şöyle konuştu:

'Veri merkezlerinde sunucuların güvenli çalışabilmesi için hassas sıcaklık ve nem kontrolü sağlayan soğutma çözümlerine yönelik talep hızla artıyor. Aynı şekilde ilaç, gıda, elektronik ve otomotiv gibi sektörlerde üretim kalitesinin korunması için gelişmiş iklimlendirme sistemleri büyük önem taşıyor. Avrupa pazarında yüksek enerji verimliliğine sahip inverter klimalar, ısı pompaları, değişken debili VRF sistemleri, havalandırma ve hava kalitesi çözümleri, ısı geri kazanım sistemleri, otomasyon destekli akıllı bina çözümleri ile çevre dostu soğutucu akışkan kullanan ürünler ön plana çıkıyor. Karbon emisyonlarının azaltılmasına yönelik politikalar, sektörümüzü daha çevreci ve daha dijital teknolojilere yönlendirmeye devam ediyor.'

Türkiye'nin güçlü üretim altyapısı, geniş ürün yelpazesi, yüksek kalite standartları ve Avrupa'ya lojistik yakınlığı sayesinde bu kıtanın önemli tedarikçilerinden biri konumunda bulunduğunu belirten Baştaş, Türk iklimlendirme sektörünün bugün dünyanın birçok ülkesine ihracat yapan, uluslararası kalite standartlarını karşılayan ve küresel markalarla rekabet edebilen bir yapıya kavuştuğunu vurguladı.

Baştaş, Avrupa'da artan iklimlendirme talebinin sektör açısından önemli fırsatlar sunduğunu ifade ederek, şu değerlendirmelerde bulundu:

'Avrupa Birliği, sektörümüzün en önemli ihracat pazarlarından biri olmayı sürdürüyor. Özellikle enerji verimliliği yüksek ürünler, havalandırma sistemleri, ısı değiştiriciler, tesisat ekipmanları, soğutma sistemleri ve ticari iklimlendirme çözümlerinde Türk firmalarının rekabet gücü oldukça yüksektir. Bunun yanında Avrupa'da tedarik zincirlerinin çeşitlendirilmesi eğilimi de Türkiye açısından önemli bir avantaj oluşturuyor. Hızlı teslimat kabiliyeti, esnek üretim yapısı ve güçlü mühendislik altyapımız sayesinde Türk üreticiler Avrupa'nın güvenilir çözüm ortakları arasında yer almaktadır. Önümüzdeki dönemde teknoloji yatırımları, AR-GE çalışmaları ve sürdürülebilir üretim anlayışıyla bu konumumuzu daha da güçlendireceğimize inanıyoruz.'

Baştaş, yaz aylarında Avrupa'da etkisini artıran sıcak hava dalgalarının kısa vadede klima ve iklimlendirme ürünlerine yönelik siparişleri desteklemesini beklediklerini bildirdi.

Avrupa'da mevcut stokların hızla tükenmesi, dağıtıcıların yeni siparişlere yönelmesi ve bazı ülkelerde kapasite artırımlarının gündeme gelmesinin Türk üreticiler açısından önemli fırsatlar oluşturabileceğini belirten Baştaş, 'Ancak sektörümüz açısından sürdürülebilir büyümenin yalnızca hava koşullarına bağlı olmadığını da vurgulamak gerekir. Avrupa'da devam eden yeşil dönüşüm, enerji verimliliği yatırımları, eski sistemlerin yenilenmesi ve ısı pompası gibi çevreci teknolojilere geçiş, uzun vadede çok daha güçlü bir talep oluşturacaktır.' dedi.

Yılın ikinci yarısında Avrupa pazarından gelecek siparişlerde artış beklemekle birlikte küresel ekonomik gelişmeleri, finansman koşullarını ve jeopolitik riskleri yakından takip ettiklerini belirten Baştaş, sözlerini şöyle tamamladı:

'Buna rağmen Türk iklimlendirme sektörünün üretim kapasitesi, kalite seviyesi ve ihracat tecrübesi sayesinde oluşacak talebi karşılayabilecek güçlü bir yapıya sahip olduğuna inanıyoruz. İSİB olarak firmalarımızın uluslararası pazarlardaki görünürlüğünü artıracak tanıtım faaliyetleri, ticaret heyetleri, milli katılım organizasyonları ve sektörel işbirlikleriyle ihracatımızın sürdürülebilir şekilde büyümesine katkı sağlamaya devam edeceğiz.'

Muhabir: Fahri Aksüt

Bu doğrultuda öncelikle devlet desteğiyle üzerinde çalışılan projeler ürüne dönüştürülecek. Bunun için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yanı sıra TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü, üniversiteler, araştırma merkezleri, ilgili kurum ve kuruluşlar çeşitli çağrılarla bir araya getirilecek.

Türkiye'nin yapay zeka yarışında ön safta yer alabilmesi için 'ortak akıl' kullanılacak.

TÜBİTAK, 'Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı'nın 2026 yılı başvurularını almaya başladı. Çağrıyla ihtiyaç sahibi şirketlerin, teknoloji sağlayıcı firmalar, üniversite veya kamu araştırma merkezleri ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsünün (YZE) yer aldığı konsorsiyumlarla desteklenmesi amaçlanıyor.

Böylece akıllı üretim sistemleri, gıda, tarım ve hayvancılık, finans teknolojileri, e-ticaret, iklim değişikliğiyle mücadele ve eğitim gibi öncelikli alanlarda yapay zeka çözümleri desteklenecek. Başvurulan projelerin bütçesi, genel gider, proje teşvik ikramiyesi ve kurum hissesi hariç en fazla 10 milyon lira olacak.

Proje başvuruları TEYDEB Proje Değerlendirme İzleme Sistemi üzerinden 18 Eylül'e kadar alınacak.

Diğer yandan Kamu Yapay Zeka Ekosistemi Çağrısı kapsamında da kamu kurum ve kuruluşlarının finans, e-ticaret, akıllı eğitim teknolojileri, akıllı üretim sistemleri, iklim değişikliği, akıllı tarım, gıda ve hayvancılık alanlarında ihtiyaç duyduğu yapay zeka çözümlerinin geliştirilmesi de sağlanacak.

Çağrı kapsamında AR-GE süresi en fazla 48 ay olan projelere, konusuna ve kapsamına göre değişen tutarlarda destek verilecek. Kurum ve kuruluşların başvuruları devam ediyor.

Ayrıca, Türkiye bu alanda uluslararası işbirliklerini de artırıyor. Son olarak yapay zeka destekli robotik projeleri için Almanya ve Fransa'nın da aralarında bulunduğu 10 Avrupa ülkesi ve Japonya ile işbirliği için süreç başlatıldı.

'CONCERT Japan' platformunun açtığı çağrı üzerinden gerçekleşecek işbirliği kapsamında Avrupa ve Japonya'daki araştırmacılar, gerçek dünyadaki dinamik, yapılandırılmamış ve insan merkezli ortamlarda çalışabilen, yapay zeka destekli, uyarlanabilir, otonom sistemler ve akıllı robotiklerin geliştirilmesi için işbirliği yapacak. Program kapsamındaki başvurular bu ay alınacak.

Yapay zeka projelerine Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde başlatılan HIT-30 Programı kapsamında da destek verilecek.

Desteklerden yapay zekadan veri merkezlerine, çipten batarya teknolojisine kadar çeşitli alanlardaki projeler için yararlanılabilecek.

Kamu, sanayi, sağlık, finans, savunma ve akademi gibi stratejik sektörlerde dijital dönüşümü hedefleyen program kapsamında yapay zekaya yönelik çalışmalara 1,6 milyar dolar destek sağlanacak.

Ayrıca, yüzde 60'a varan vergi teşviki, yatırımın yüzde 40'ına kadar hibe desteği, yatırımın yüzde 70'ini bulan avantajlı finansman imkanı sunulacak. İstihdam desteğinin yanı sıra yatırımın yüzde 20'sine kadar pazar geliştirme destekleri de verilecek.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 13 Haziran'da eylem planını açıklarken İstanbul'u yapay zeka alanında Türkiye'nin uluslararası vitrini ve yatırım diplomasisi şehri olarak konumlandıracaklarını ifade etmişti.

Bu kapsamda 'Terminal İstanbul' yapay zekanın parladığı adreslerden biri olacak.

Yapay zeka alanındaki girişimciler ile küresel yatırımcılar burada buluşturulacak. Erdoğan, bu sayede Türkiye'nin, OECD, G20, Birleşmiş Milletler ve diğer platformlarda insan merkezli yapay zeka standartlarının belirlenmesinde etkin rol üstlenmeyi hedeflediğinin altını çizmişti.

Türkiye'nin yapay zeka kapasitesinin güvence altına alınması ve güçlendirilmesi için veri merkezi, bulut ve yapay zeka altyapılarında en az 10 milyar dolarlık özel sektör ağırlıklı kaynağın harekete geçirilmesi planlanıyor.

Yenilikçi yapay zeka çözümlerinin kontrollü bir ortamda test edilmesini sağlamak üzere en az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları da kurulacak. Plan, kamu kurumlarının, özel sektörün, üniversitelerin ve araştırma merkezlerinin ortak katkısıyla uygulanacak. Ulusal Yapay Zeka Kurulu ise bu sürecin yönetişim zeminini teşkil edecek.

Çalışmaların finansmanı için Ulusal Yapay Zeka Büyüme Fonu da oluşturulacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ilgili tüm kurumlarla yakın işbirliği içinde eylemlerin uygulanmasını düzenli olarak takip edecek.

Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı ile harekete geçirilecek kaynakların üreteceği katma değerin 1 trilyon lirayı aşmasının beklendiği belirtilmişti.

Muhabir: Zeynep Duyar

Bu çabaların bir parçası olarak TÜBİTAK koordinasyonunda, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen Ufuk Avrupa'da Türkiye Teknik Destek Projesi desteğiyle 'Temiz Sanayi Mutabakatı' (Clean Industrial Deal) alanında Uluslararası Ağ Kurma Etkinliği gerçekleştirildi. Etkinlik kapsamında kullanıma açılan eşleştirme platformu, AB'nin sanayide yeşil ve dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla hayata geçirdiği en yeni ve kritik stratejilerden biri olan Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında oluşturulan uluslararası bir işbirliği ve ortaklık arama platformu olarak dikkati çekiyor.

Çevrim içi etkinlik, Türk araştırma kuruluşlarını, üniversitelerini, KOBİ'lerini ve sanayi devlerini Avrupa'daki küresel ortaklarla bir araya getirdi.

TÜBİTAK Ufuk Avrupa Ulusal Koordinatörü Çağrı Yıldırım, etkinlikteki konuşmasında, karbonsuzlaşmanın artık yalnızca bir iklim hedefi değil, aynı zamanda endüstriyel rekabetçilik, teknolojik kapasite ve ekonomik dayanıklılığın temel kaynağı olduğunu vurguladı.

Etkinlikte Avrupa sanayisinin dönüşümüne yön verecek kritik fon fırsatları ve politika öncelikleri, davetli alan uzmanlarının sunumlarıyla detaylandırıldı.

A.SPIRE Danışma ve Programlama Grubu, Döngüsellikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Dr. Richard Heyn, 'Processes4Planet' ortaklığı perspektifiyle, Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında 2026-2027 yıllarında açılacak yatay çağrıları ve teknolojilerin TRL 6'dan TRL 8 seviyesine ölçeklendirilmesi sürecini aktardı.

Biyobazlı Sanayi Konsorsiyumu Programlama ve İnovasyon Yöneticisi Samuele Ambrosetti, Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı altındaki Temiz Sanayi Mutabakatı ile ilgili konuları, biyobazlı endüstrilerdeki fon fırsatlarını ve stratejik işbirliğine giden süreçler hakkında bilgi verdi.

Avrupa'nın yanı sıra Kanada, Brezilya ve Tunus'un da dahil olduğu toplam 37 ülkeden katılım sağlanan etkinliğe, organizasyon genelinde 611 paydaş kayıt yaptırdı.

Etkinlikte 10 farklı ülkeden 22 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerine yönelik sunumlarını gerçekleştirdi. Türkiye'den 8 farklı kurum ve kuruluş proje ve ortaklık taleplerini uluslararası ekosisteme sundu.

Baştaş Çimento sürdürülebilir çimento üretimi ve inşaat atıklarının geri dönüşümü, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) tekstil boyama tesislerinde yapay zeka destekli su geri kazanımı, İTÜ düşük karbonlu hidrojen üretimi ve karbondioksit yakalama teknolojileri, ABL Foods su ürünleri atıklarının biyoteknolojik yöntemlerle katma değerli ürünlere dönüştürülmesi, NavAware yapay zeka tabanlı navigasyon ve sensör füzyon sistemleri, ODTÜ MEMS Merkezi endüstriyel süreçlerde atık yönetimi ve verimlilik artışı için hibrit mikro-sistemlerin geliştirilmesi, Alfa Kimya AŞ biyo-tabanlı reçineler ve sürdürülebilir kaplama teknolojileri, ODTÜ GÜNAM ise tarımsal fotovoltaik ve yüzer güneş enerji sistemleri alanlarındaki projelerini tanıttı.

Etkinliğin ana temalarından biri olan 'ileri üretim yaklaşımları, yenilikçi malzemeler ve sürdürülebilir sanayi uygulamaları' kapsamında ise çok sayıda somut ve yenilikçi proje örneği paylaşıldı.

Yeşil hidrojen üretimindeki maliyetleri düşürmek ve büyük oranda AB dışındaki kaynaklardan temin edilen iridyum, platin ile nadir toprak metalleri gibi kritik ham maddelere olan dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla bu ham maddeleri içermeyen yenilikçi elektrot teknolojisinin laboratuvar ölçeğinden endüstriyel kullanıma taşınmasının hedeflendiği çalışmalar hakkında bilgi verildi. Havacılık, raylı sistemler ve inşaat gibi sektörlerde kullanılmak üzere fosil yakıt tabanlı malzemelerin yerini alabilecek yüksek performanslı biyo-tabanlı döngüsel malzemeler (termosetler ve reçineler) tanıtıldı.

Karmaşık üretim süreçlerinde enerji verimliliğini artırmak ve dekarbonizasyonu optimize etmek amacıyla süreç madenciliği ve yapay zeka destekli endüstriyel dijital ikiz uygulamalarından bahsedildi.

İnşaat ve yıkım atıklarının geri kazanılarak sürdürülebilir yapı malzemelerine dönüştürülmesi ile su ürünlerinin yan ürünlerinden biyo-gübre üretimi gibi döngüsel ekonomi örnekleri verildi.

Bu alanlardaki işbirliği fırsatları ve ağ kurma süreci etkinlik sonrasında da aktif olarak devam ediyor.

Temiz Sanayi Mutabakatı kapsamında açılacak 2026 ve 2027 çağrıları ile paydaşlara fon fırsatları sunulacak. Ayrıca Döngüsel Bio-Tabanlı Avrupa Ortak Girişimi (CBE JU) 2026 çağrısı eylül ayına kadar açık kalacak.

Etkinliğe katılamayan kurumlar, B2Match platformu üzerinden kayıt yaptırabilecekler. Bu platform 2027 çağrı dönemlerinin sonuna kadar aktif tutulacak.

Muhabir: Firdevs Bulut Kartal

İlk yarıda petrol piyasalarının yönünü jeopolitik gelişmeler belirledi. Yıla yaklaşık 61 dolardan başlayan Brent petrol, savaşın küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı etkileyeceği endişesiyle nisan sonunda 126,41 dolara kadar yükselerek yıl başına göre yaklaşık yüzde 108 prim yaptı.

Ancak ABD ile İran'ın 14 Haziran'da savaşın sona erdirilmesine yönelik mutabakata vardıklarını açıklaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının normale döneceği beklentileriyle risk primi hızla çözüldü. Brent petrol haziranı 72,95 dolardan kapatarak savaş öncesi seviyelerine döndü.

Brent petrol, yıla yaklaşık 61 dolar seviyesinden başlarken, ocak boyunca arz endişelerinin etkisiyle yaklaşık yüzde 16 değer kazanarak ay sonunu 70,69 dolardan kapattı.

Ay boyunca fiyatlar üzerinde OPEC+ grubunun mevcut üretim politikasını koruyacağı beklentisi etkili olurken, ABD'nin Venezuela'ya yönelik adımları ve ülkenin petrol sektörüne ilişkin belirsizlikler de yakından takip edildi.

Bu dönemde Brent petrol, 7 Ocak'ta 59,96 dolardan kapanarak Aralık 2025'ten bu yana en düşük seviyesini gördü.

Ancak, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik olası askeri müdahaleye ilişkin açıklamaları ve Washington-Tahran hattında artan gerilim, Orta Doğu kaynaklı arz kesintisi risklerini yeniden gündeme taşıyarak petrol fiyatlarını yukarı çekti. Böylece Brent petrol, 13 Ocak'ta 65,47 dolardan kapanarak Kasım 2025'ten bu yana ilk kez 65 dolar seviyesinin üzerinde günü tamamladı.

Ayın son bölümünde yükselişini hızlandıran Brent petrol, 29 Ocak'ta 70,71 dolara çıkarak Eylül 2025'ten bu yana ilk kez 70 dolar bandını aştı. Böylece Brentin varil fiyatı ocakta ortalama 64,5 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Şubat boyunca 66-72 dolar bandında nispeten dengeli bir seyir izleyen Brent petrol, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarının ardından Tahran'ın misillemeleri ve artan jeopolitik risk primiyle sert yükseliş eğilimine girdi.

ABD/İsrail-İran savaşının 28 Şubat'ta başlamasının ardından piyasalar, küresel enerji ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda yaşanan aksamaları fiyatlamaya başladı.

28 Şubat ve 1 Mart'ta piyasaların kapalı olduğu saatlerde ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırı düzenlediğine ilişkin haber akışı, fiyatların anlık tepki verememesine yol açtı. Ancak martın ilk işlem gününde biriken risk primi sert açılışla fiyatlara yansıdı.

Şubat sonunda 72,48 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı, 2 Mart'ta yüzde 7,2 yükselerek 77,74 dolardan kapandı ve Ocak 2025'ten bu yana en yüksek kapanışını kaydetti.

Ay boyunca Hürmüz Boğazı'nın kapanabileceğine ilişkin endişeler, bölgedeki enerji altyapılarına yönelik saldırılar ve arz kesintisi riskleri fiyatları desteklerken, Trump'ın İran'la müzakerelere ilişkin zaman zaman iyimser mesajlar vermesi fiyatlarda günlük bazda yüzde 10'u aşan düşüşlere neden olsa da genel eğilim yukarı yönlü kaldı.

Bu doğrultuda Brent petrol martı 118,35 dolardan tamamlayarak, Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyeyi kaydetti ve yıl başına göre yaklaşık yüzde 94 değer kazandı. Böylece, şubatta ortalama 69,2 dolar olan Brent petrolün varil fiyatı, savaşın etkisiyle martta ortalama 98,2 dolara yükseldi.

Nisanda piyasalar olası arz kesintilerini daha güçlü şekilde fiyatladı. Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının sekteye uğrayabileceğine ilişkin endişeler ve bölgedeki çatışmaların sürmesiyle Brent petrol 30 Nisan'da 126,41 dolarla yılın en yüksek seviyesini gördü ve ayı 114,01 dolardan tamamladı.

Böylece Brent petrolün varil fiyatı nisanda ortalama 101,4 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Mayısta fiyatlar 100 doların üzerinde kalmaya devam etse de OPEC dışı ülkelerden gelen arz artışı beklentileri ve uluslararası kuruluşların küresel talep tahminlerinde aşağı yönlü revizyonlara gitmesi, yükselişleri sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.

Buna rağmen savaşın yarattığı risk primiyle üç haneli seviyelerde kalmayı sürdüren Brent petrolün varil fiyatı mayısta ortalama 102,8 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Haziranda ise piyasalar, ABD ve İran arasında yürütülen barış görüşmelerinde ilerleme kaydedildiğine yönelik haberlerin Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının normale döneceği beklentilerini artırmasıyla aylardır petrol fiyatlarına destek veren risk priminin önemli ölçüde çözülmesine tanıklık etti.

Bu kapsamda Brent petrol, 12 Haziran'da 10 Mart'tan bu yana ilk kez 90 doların altına gerileyerek günü 87,33 dolardan tamamladı.

İran ve ABD'nin Pakistan arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler sonucunda 14 Haziran'da savaşın sona erdirilmesini ve sorunların müzakereler yoluyla çözülmesini öngören mutabakata vardıklarını duyurmasının ardından düşüş hızlandı.

Bu doğrultuda Brent petrol, 16 Haziran'da 2 Mart'tan bu yana ilk kez 80 doların altına inerek günü 78,67 dolardan tamamladı. Böylece Brentin varil fiyatı, 25 Haziran'da 72,42 doları test ederek savaş öncesi seviyelerine geri döndü. 26 Haziran'da ise 72,60 dolara gerileyerek savaş başlamadan önceki 27 Şubat'taki 72,48 dolarlık kapanıştan bu yana en düşük seviyesini kaydetti.

ABD-İran mutabakatının ardından Brent petrolün ortalama fiyatı haziranda 83,9 dolara geriledi. Ortalama fiyat ocaktaki 64,55 dolar seviyesinden mayısta 102,11 dolara kadar yükselirken, haziranı 72,95 dolardan kapatarak zirve seviyesine göre yaklaşık yüzde 42,3 değer kaybetti. ​​​​​​​

Böylece Brent petrol, yılın ilk yarısında savaş kaynaklı arz endişeleriyle 126 doların üzerine çıkarak son yılların en yüksek seviyelerini test ettikten sonra, diplomatik sürecin yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın normale döneceği beklentileriyle ilk yarıyı savaş öncesi seviyelere yakın tamamladı. Bu süreç, 2026'nın ilk altı ayını petrol piyasalarında son yılların en sert jeopolitik dalgalanmalarının yaşandığı dönemlerden biri olarak kayıtlara geçirdi.​​​​​​​

Muhabir: Duygu Alhan

Henüz teklif aşamasında bulunan düzenlemenin kabul edilmesi halinde gençler, uygun finansman koşullarıyla konut sahibi olabilecek.

Devlet Destekli Konut Kredisinde Neler Var?

Kanun teklifine göre ilk kez ev alacak gençlere sağlanması planlanan destekler arasında şunlar yer alıyor:

• 240 aya (20 yıl) kadar vade
• İlk 3 yıl geri ödemesiz dönem
• Devlet tarafından faiz desteği
• Uzun vadeli düşük maliyetli finansman
• İlk kez konut sahibi olacak gençlere özel kredi imkanı

Amaç, artan konut fiyatları ve yüksek kredi maliyetleri nedeniyle ev sahibi olmakta zorlanan genç vatandaşların konut edinmesini kolaylaştırmak.

3 Yıl Boyunca Kredi Taksiti Ödenmeyecek

Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri geri ödemesiz dönem oldu.

Düzenleme yasalaşırsa destekten yararlanan gençler, ilk 3 yıl boyunca kredi taksiti ödemeyecek. Bu sürede ekonomik yükün hafifletilmesi ve yeni ev sahiplerinin bütçelerini daha rahat planlayabilmesi hedefleniyor.

Devlet Faiz Desteği Sağlayacak

Teklif kapsamında kullanılacak konut kredilerinde faizin belirli bir bölümünün devlet tarafından karşılanması planlanıyor.

Faiz desteğinin oranı ise teklif yasalaştıktan sonra çıkarılacak yönetmelikle netleşecek.

240 Ay Vadeyle Daha Düşük Taksit İmkanı

Kanun teklifinde kredi vadesi 240 ay olarak öngörülüyor.

20 yıla yayılan ödeme planı sayesinde aylık taksitlerin daha ulaşılabilir seviyelere düşmesi hedefleniyor.

5 Yıl Satış Yasağı Şartı

Destekten yararlanacak vatandaşlara önemli bir şart da getiriliyor.

Devlet destekli krediyle satın alınan konutun en az 5 yıl boyunca satılmaması isteniyor.

Bu düzenlemeyle yatırım amaçlı alımların önüne geçilmesi ve desteğin gerçekten ilk kez ev sahibi olacak vatandaşlara ulaşması amaçlanıyor.

Kimler Başvurabilecek?

Teklifte yer alan şartlara göre başvuru yapacak kişilerin şu kriterleri taşıması öngörülüyor:

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
• 18 yaşını doldurmuş olmak,
• 35 yaşını aşmamış olmak,
• Kendisi, eşi veya velayeti altındaki çocukları adına kayıtlı konut bulunmaması,
• Son 5 yıl içinde konut sahibi olmamış olmak,
• Düzenli ve belgelenebilir gelire sahip olmak,
• Satın alınacak konutu ikamet amacıyla kullanacağını taahhüt etmek,
• İlgili kurumların belirleyeceği diğer şartları sağlamak.

Teklif Henüz Yasalaşmadı

Söz konusu düzenleme şu an için yalnızca TBMM'ye sunulmuş bir kanun teklifidir.

Teklifin önce komisyonlarda, ardından TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi gerekiyor. Yasalaşması halinde başvuru tarihleri, kredi limitleri, faiz desteği oranları ve uygulama esasları ilgili kurumlar tarafından ayrıca duyurulacak.

Bu nedenle şu aşamada başvuru süreci başlamış değil ve kesinleşmiş uygulama takvimi bulunmuyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, Vodafone Türkiye, telekom inovasyon platformu TM Forum tarafından Kopenhag'da düzenlenen etkinlikte başarıya imza attı.

Şirket, organizasyonda 'Yapay Zeka Destekli Birleşik Müşteri Analizi ile Operasyonları Dönüştürme ve Büyümeyi Teşvik Etme' projesiyle Bölgesel Etki Mükemmelliği ödülüne layık görüldü.

Şirket ayrıca, TM Forum'un yeni değerlendirme metodolojisi Otonom Şebeke Değerlendirme kapsamında, arıza yönetimi süreçlerinde optik alanda 3,6, Radyo Erişim Şebekesi (RAN) ve İnternet Protokolü (IP) alanlarında ise 3,4 olgunluk seviyelerine ulaşarak Avrupa'da doğrulanmış en yüksek otonom şebeke değerlendirme sonuçlarına imza attı.

Vodafone Türkiye, TM Forum'un Akıllı Şebeke Operasyonları ve Otonom Şebeke Dönüşümü teknik inceleme çalışmalarına da katkı sağlayarak, yapay zeka destekli otonom şebeke dönüşümü sürecinde edindiği gerçek saha deneyimini, karşılaşılan zorlukları, geliştirilen uygulamaları ve öğrenimleri sektörle paylaştı.

Şirketin hayata geçirdiği yapay zeka destekli birleşik müşteri içgörü çözümü, yüzlerce şebeke Temel Performans Göstergesi'ni (KPI) müşteri kaybı oranı, şikayet oranı ve Net Tavsiye Skoru gibi temel iş hedefleriyle ilişkilendirerek, eyleme geçirilebilir müşteri içgörüleri sunuyor. Departmanlar arası iş akışının yeniden yapılandırılması sayesinde bu içgörüler çağrı merkezi, şebeke optimizasyonu ve pazarlama ekipleri tarafından erişilebilir hale getirilerek, iş büyümesinin kademeli olarak artırılmasına katkıda bulunuyor.

Ağ Operasyon Merkezi ve Güvenlik Operasyon Merkezi sinerjisi, Gecikmeye-Kesintiye Toleranslı Şebeke ve çoklu ajan işbirliği gibi yetenekler sayesinde operasyonel verimlilik artışı ve müşteri kayıp oranının düşürülmesi sağlanıyor. Şirketin ticari olarak geniş ölçekte devreye aldığı ve 25 milyondan fazla mobil müşteriyi kapsayan bu çözüm, Net Tavsiye Skoru'nu yüzde 27 artırırken, müşteri şikayetlerinde yüzde 20, müşteri kaybı oranında da yüzde 1,9 azalma sağladı.

Dünya genelinde 800'den fazla telekom operatörü, teknoloji sağlayıcısı ve iş ortağını bir araya getirerek sektörün standartlarını ve dönüşüm yol haritalarını belirleyen TM Forum bünyesinde, özellikle yapay zeka ve otonom şebekeler alanındaki global yol haritaları ve sektör standartları geliştiriliyor.

- 'Daha iyi müşteri deneyimi sağlayarak somut iş sonuçları üretiyoruz'

Açıklamada görüşlerine yer verilen Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Yago Lopez, şebekelerini iş hedefleriyle etkili şekilde uyumlu hale getirmek amacıyla hayata geçirdikleri yapay zeka destekli birleşik müşteri içgörü çözümlerinin TM Forum'da ödül almasından büyük mutluluk duyduklarını belirtti.

Söz konusu başarının, Şebeke Kalite Endeksi, DaVinci AI, Magellan, otonom şebeke platformları ve gelişmiş otomasyon çözümlerini bir araya getirerek oluşturdukları müşteri odaklı operasyon yaklaşımlarının uluslararası düzeyde takdir edilmesinin önemli bir göstergesi olduğunu aktaran Lopez, 'Bugün, gerçek zamanlı müşteri deneyimi analizleri sayesinde operasyonlarımızı müşteri odaklı yönetiyor, proaktif müşteri yönetimi, daha hızlı operasyonel karar alma, daha yüksek verimlilik ve daha iyi müşteri deneyimi sağlayarak somut iş sonuçları üretiyoruz.' değerlendirmesinde bulundu.

Lopez, TM Forum'un bu konudaki teknik incelemelerine de destek verdiklerine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

'Bu sayede, yalnızca kendi dönüşümümüzü hızlandırmakla kalmıyor, aynı zamanda dünya genelindeki operatörlerin dönüşüm yolculuklarına katkı sağlayacak sektör standartlarının oluşmasına da destek oluyoruz. TM Forum'da elde ettiğimiz başarılar, şirketimizin müşteri odaklı inovasyon, yapay zeka ve otonom şebeke teknolojileri alanındaki uluslararası liderliğini pekiştirirken, telekom sektörünün geleceğini şekillendiren önemli paydaşlardan biri olduğunu da ortaya koyuyor.'

Şirketten yapılan açıklamaya göre, JL Partners işbirliğiyle İngiltere, Fransa, İspanya, İtalya, Almanya, Romanya, Polonya, Türkiye, Mısır ve Suudi Arabistan olmak üzere 10 ülkede 5 bin 139 kişiyle gerçekleştirilen araştırma, evlerin büyük spor karşılaşmaları için giderek daha güçlü bir sosyal buluşma alanına dönüştüğünü gösterdi.

Araştırmaya göre, dünya genelinde sporseverlerin yüzde 77'si, büyük spor etkinliklerini izlemek için arkadaşlarını veya ailelerini evde düzenli ya da zaman zaman ağırlıyor. Türkiye'de ise bu oran yüzde 85 ile küresel ortalamanın üzerine çıkıyor.

Türkiye'de tüketicilerin evde izlemeyi tercih etmesinde konfor yüzde 32 ile ilk sırada yer alırken, bunu yüzde 22 ile daha uygun maliyetli olması ve yüzde 18 ile evde daha iyi bir atmosfer oluşması takip ediyor.

Türkiye'de 25-34 yaş grubunun yüzde 47'si büyük spor etkinliklerinde düzenli olarak evinde misafir ağırladığını belirtirken, bu oran 55 yaş ve üzeri tüketicilerde yüzde 14'e kadar geriliyor. Bu sonuç, evde maç izleme kültürünün genç kuşaklar arasında yalnızca bir izleme alışkanlığı değil, aynı zamanda sosyal bir buluşma deneyimine dönüştüğüne işaret ediyor.

Ayrıca Türkiye'de tüketicilerin yüzde 43'ü misafir ağırlarken en çok buzdolabından yararlandığını belirtiyor. Buzdolabını yüzde 26 ile fırın/ocak ve yüzde 23 ile bulaşık makinesi takip ediyor. Globalde de buzdolapları yüzde 42 ile maç günü ev sahipliğinde en çok kullanılan ev aleti olarak öne çıkıyor. Fırın ve ocaklar ise yüzde 29 ile yiyecek hazırlığının diğer önemli destekçileri arasında yer alıyor.

- Maç günü hazırlıkları günler öncesinden başlıyor

Açıklamada görüşlerine yer verilen Arçelik Global Pazarlama ve Stratejiden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı (CMSO) Ragıp Balcıoğlu, tüketicilerin değişen ihtiyaçlarını ve ev yaşamını şekillendiren yeni alışkanlıkları yakından takip ettiklerini belirtti.

Balcıoğlu, bu anlayışla hayatı kolaylaştıran, konforu artıran ve evde geçirilen anları daha keyifli hale getiren teknolojiler geliştirdiklerini anlattı.

Dünya Kupası gibi büyük spor müsabakalarının düzenlendiği bu dönemde gerçekleştirdikleri araştırmanın, spor heyecanının ev yaşamına nasıl yansıdığını ortaya koyduğuna dikkati çeken Balcıoğlu, 'Araştırmamız, tüketicilerin maç günü deneyimini nasıl şekillendirdiğine de ışık tutuyor. Büyük spor karşılaşmaları artık sadece ekran başında izlenen anlar olmaktan çıkıyor, evlerde sevdiklerimizle birlikte planlanan, hazırlanan ve paylaşılan sosyal deneyimlere dönüşüyor.' ifadelerini kullandı.

Balcıoğlu, özellikle genç tüketicilerin evlerini spor heyecanının paylaşıldığı sosyal buluşma noktalarına dönüştürdüğüne işaret ederek, Türkiye'de tüketicilerin yüzde 71'inin hazırlığa günler öncesinden ya da etkinlik sabahından başladığını aktardı.

Dünya ve Türkiye'de sporseverlerin büyük çoğunluğunun yiyecek veya içecek almak için yerinden kalktığında kritik bir spor anını kaçırdığını belirttiğine dikkati çeken Balcıoğlu, şunları kaydetti:

'Bu da bizler için deneyimi kolaylaştıran çözümlerin önemini ortaya koyuyor. Arçelik olarak soğutmadan pişirmeye, bulaşık yıkamadan akıllı ev teknolojilerine kadar geniş ürün gamımızla tüketicilerin evdeki maç izleme keyfini daha konforlu, pratik ve kesintisiz hale getiriyoruz. Arçelik markamızda sunduğumuz OptiCool teknolojisi de bu yaklaşımımızın güçlü örneklerinden biri.

Hane kullanım alışkanlıklarını öğrenerek soğutmayı otomatik olarak optimize eden bu teknoloji, günlük yaşamda yiyeceklerin tazeliğini korumaya ve enerji tasarrufuna katkı sağlarken, maç günü gibi kalabalık anlarda da içeceklerin ve ikramların hazır kalmasını destekliyor. Önümüzdeki dönemde de evde geçirilen ortak anlara değer katan teknolojiler geliştirmeyi sürdüreceğiz.'

Yenişehir Belediyesinin açıklamasına göre, Batıkent Mahallesi'ndeki bir sitedeki evden kokular yayılması üzerine mahalle sakinleri durumu belediyeye bildirdi.

Adrese giden temizlik ve zabıta ekipleri yaptıkları incelemede evde çöp, kullanılmayan eşya ve malzeme biriktirildiğini tespit etti.

Ev sahibinin cezaevinde olduğu öğrenilen meskende, İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulundan gerekli tahliye kararı çıkarılmasının ardından çalışma başlatıldı.

İlgili kurumların katılımıyla evden 5 kamyon dolusu çöp ve kullanılmayan malzeme çıkarıldı.

Atıktan arındırılan ev ve çevresi ilaçlanarak dezenfekte edildi.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre 2022 yılında hayata geçirilen 'Seyahatsever' projesi, bu yıl da gençlerin Türkiye'yi keşfetmelerine imkan sağlayacak. Proje kapsamında 18-30 yaş arasındaki gençler, 6 Temmuz-21 Ağustos tarihlerinde 81 ilde belirlenen GSB yurtlarında 5 güne kadar ücretsiz konaklayabilecek.

Bakan Bak, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda gençleri projeye davet ederek, 'Sevgili gençler, heyecanla beklediğiniz 'Seyahatsever' başlıyor. Unutulmaz bir yaz için ücretsiz olarak 5 gün boyunca GSB yurtlarımızda konaklayabilir, yeni rotalar çizebilir, deneyimler kazanabilirsiniz. Türkiye'nin dört bir köşesi keşfedilmeyi ve sizi bekliyor.' ifadelerini kullandı.

Gençlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen projenin 2026 uygulaması kapsamında, her ilde bir kız ve bir erkek öğrenci yurdu yaz döneminde gençlerin kullanımına tahsis edildi.

Projeden yararlanmak isteyen gençler, 'ALO GSB 444 0 472' çağrı merkezi üzerinden en az bir gün önceden rezervasyon yaptırarak istedikleri ilde 5 gün süreyle ücretsiz konaklama imkanı bulacak.

'Seyahatsever' projesiyle gençlerin yaz tatili boyunca Türkiye'nin farklı şehirlerini gezmeleri, farklı kültürleri tanımaları, tarihi ve doğal güzellikleri yerinde görmeleri amaçlanıyor. 2022 yılından bu yana sürdürülen proje kapsamında bugüne kadar 518 bin 713 genç, GSB yurtlarında ücretsiz konaklama hizmetinden yararlandı.

Projeye ilişkin bilgilere 'seyahatsever.gsb.gov.tr' adresinden ulaşılabiliyor.

Muhabir: Fatih Çakmak

Işıkhan, NSosyal hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı:

'İŞKUR aracılığıyla sağladığımız engelli ve eski hükümlü hibe desteğine mayıs ve haziran aylarında 162 milyon lira kaynak sağlamıştık. Bugün, bu önemli uygulamamızın devamını hayata geçiriyoruz. Hibe desteğimizin 2026 yılı 4. dönem başvurularını başlatıyoruz. İstihdama, üretime katılmak isteyen engelli ve eski hükümlü vatandaşlarımızın yanında olmaya devam edeceğiz. Daha güçlü bir gelecek için İŞKUR yanında.'

Başvuru için son tarihin 10 Temmuz olduğunu belirten Işıkhan, detaylı bilgiye 'iskur.gov.tr' ve 'http://engelsiz.iskur.gov.tr' internet sitelerinden erişilebileceğini kaydetti.

Bekçilere Şüpheli Durumlarda Üst Yoklaması Yetkisi

Yeni yönetmeliğe göre çarşı ve mahalle bekçileri, görevleri sırasında durdurdukları kişilerde silah veya tehlike oluşturabilecek bir eşya bulunduğuna ilişkin yeterli şüphe oluşması halinde dıştan el ile yoklama yapabilecek.

Bu uygulama, kapsamlı bir üst araması değil; kişinin güvenlik açısından risk oluşturup oluşturmadığını belirlemeye yönelik sınırlı bir kontrol olarak uygulanacak. Araçlarda ise yalnızca dışarıdan görülebilen bölümler incelenebilecek.

Bekçilerin Çalışma Saatleri Yeniden Düzenlendi

Yönetmelikle birlikte bekçilerin görev saatleri de netleştirildi. Buna göre bekçiler esas olarak gün batımı ile gün doğumu arasında görev yapacak.

Ancak ihtiyaç duyulması halinde farklı saatlerde de görevlendirilebilecekler. Toplumsal olaylar, doğal afetler veya olağanüstü durumlarda ise İçişleri Bakanlığı'nın onayıyla görev süreleri uzatılabilecek.

Haftalık çalışma süresi normal şartlarda 40 saat olarak uygulanacak. Gerekli görülen durumlarda ise valilik onayıyla bu süre 56 saate kadar çıkarılabilecek.

Devriye Kurallarında Dikkat Çeken Değişiklik

Yeni yönetmelik, bekçilerin devriye sırasında uyması gereken kuralları da ayrıntılı şekilde belirledi.

Buna göre bekçiler;

• Devriyelerini yavaş tempoda yürüyecek,
• Köşe ve kavşaklarda durarak çevreyi kontrol edecek,
• Belirli aralıklarla düdük çalarak görevlerini sürdürecek,
• Devriyeler iki bekçi tarafından gerçekleştirilecek,
• Kıdemli bekçi yürüyüş düzeninde sağ tarafta yer alacak.

Yeni Yönetmelik Yürürlüğe Girdi

Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme ile çarşı ve mahalle bekçilerinin görev alanı, çalışma usulleri ve güvenlik uygulamaları yeniden şekillendirildi. Yeni kuralların, kamu düzeninin korunması ve güvenlik hizmetlerinin daha etkin yürütülmesi amacıyla uygulanacağı belirtildi.

Teknolojik ürünlerin sürekli gelişimi ve internet teknolojilerinin hayatın birçok alanında kullanımıyla birlikte Türkiye'deki fiber internet abone sayısı bu yıl 10 milyonu aştı.

Verilere göre 2025'in ilk çeyreğinde toplam fiber abone sayısı 8,3 milyondu. Bu sayı yılın ilk çeyreğinde 10,3 milyonu buldu. Böylece Türkiye'de 1 yılda 2 milyon yeni abone, fiber internet teknolojisiyle tanıştı.

Söz konusu dönemler kıyaslandığında, 'eve kadar fiber' abone sayısı 2025'in ilk üç ayında 7,1 milyon seviyelerinde iken bu yıl 9,1 milyonu buldu. Böylece eve kadar fiber abone sayısı yüzde 29 artış kaydetti. 'Binaya kadar fiber' abone sayısı ise aynı dönemlerde, 1,2 milyondan 1,1 milyona geriledi.

Abone sayılarındaki artış ve fibere yüksek taleple fiber optik kablo uzunluğu da bir yılda önemli düzeyde artış kaydetti.

İşletmecilerin 2025'in ilk çeyreği sonunda fiber uzunluğu 617 bin 765 kilometre iken bu yılın ilk çeyreği sonunda 696 bin 606 kilometreye çıktı.

Mobil cepten internet abone sayısı da geçen yıla göre yüzde 4 artış kaydetti. Ocak-Mart 2025'te 74,5 milyon mobil cepten internet abonesi varken bu sayı Ocak-Mart 2026'da 77,5 milyona yaklaştı.

Kablo internet abone sayısındaki artış ise daha sınırlı gerçekleşti. Söz konusu teknolojiyi kullanan abone sayısı geçen yılın ilk çeyreğinde 1,5 milyona yakınken bu yıl 1,5 milyonu aşarak 1 milyon 513 bin oldu.

Muhabir: Mertkan Oruç

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, FSM Köprüsü'nün hizmete alınmasının yıl dönümü dolayısıyla AA muhabirine yaptığı açıklamada, sürücülerin güvenli, konforlu ve hızlı ulaşımını sağlayan köprünün, Yavuz Sultan Selim Köprüsü'nün açılışına kadar uzun yıllar uluslararası transit taşımacılığının ve ağır taşıt trafiğinin geçiş güzergahı olduğunu hatırlattı.

'FSM Köprüsü'nden günlük ortalama 240 bine yakın araç geçiyor. Açıldığı günden bu yana 2 milyar 288 milyon araç geçişi oldu.' ifadelerini kullanan Uraloğlu, FSM Köprüsü ve 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün zamanla ihtiyacı karşılamaması üzerine İstanbul Boğazı'nda Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Avrasya Tüneli gibi alternatif geçiş güzergahlarını hizmete sunduklarını anlattı.

Hayata geçirdikleri projelerle mesafeleri kısalttıklarını, vatandaşların vakitten ve yakıttan tasarruf etmelerini sağladıklarını, karbon salımını azaltarak çevre kirliliğinin önüne geçtiklerini ifade eden Bakan Uraloğlu, hızlı, güvenli ve konforlu ulaşım imkanı sağlayan projelerin bakım çalışmalarını ihtiyaçlar dahilinde 7 gün/24 saat esaslı sürdürdüklerini sözlerine ekledi.

Asya ile Avrupa arasında yüzyıllardır ticaretin, kültürel etkileşimin ve ekonomik hayatın buluşma noktası olan İstanbul, 15 milyon 754 bin kişiye ulaşan nüfusuyla Türkiye'nin yüzde 18,3'üne ev sahipliği yapıyor.

Dünyanın sayılı şehirleri arasında bulunan İstanbul, binlerce yıla dayanan tarihiyle de öne çıkıyor. Geçmişten bu yana birçok medeniyete ev sahipliği yapan kentin iki yakasını bir araya getirme fikri milattan önceye kadar uzanırken, 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra hızlı bir kentleşme sürecine girilmesiyle köprü ihtiyacı da arttı.

Zamanla yerleşim yerlerinin büyümesi, göç dalgaları, ekonomik faaliyetlerin güçlenmesi ve trafiğin artmasıyla İstanbul Boğazı için hep bir hayal olan köprülerin yapılması adına ilk adımlar atıldı ve 30 Ekim 1973'te Boğaziçi Köprüsü hizmete açıldı.

Asya ve Avrupa arasındaki ilk sabit bağlantı olma özelliğini taşıyan Boğaziçi Köprüsü'nün hizmete açılmasının ardından gerek Türkiye'nin ekonomik koşulları gerekse İstanbul çevresindeki hızlı gelişme ve nüfus artışına bağlı olarak günlük ortalama araç trafiği beklentilerin üzerinde hızla arttı.

Köprü ilk yılında günde ortalama 32 bin 520 araca hizmet verirken, bu sayı 14. hizmet yılında günlük ortalama 130 bin seviyelerine yükseldi. Köprüdeki bu yoğunluk hizmet kalitesini düşürürken, kentte ikinci bir köprünün varlığını zaruri hale getirdi. Böylece Fransa İmparatoru Napolyon Bonapart'ın 'Dünya bir ülke olsaydı başkenti İstanbul olurdu' sözleriyle ifade ettiği megakentte ikinci bir köprü için 1985'te harekete geçildi.

İlk boğaz köprüsüyle ülke ekonomisi açısından uluslararası önemi olan kıtalararası kara yolu bağlantısının sağlanması, köprü ve ona bağlı yollardaki trafik hacmini artırırken, Avrupa ve Anadolu otoyollarını daha yüksek kapasitedeki bir çevre yoluyla bağlamak amacıyla Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve 217 kilometrelik Kınalı-Sakarya Otoyolu inşa edildi.

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün temeli ise İstanbul adına çok anlamlı olan ve kentin fethedildiği günün yıl dönümüne denk gelen 29 Mayıs 1985'te atıldı. Yapım çalışmalarına 4 Aralık 1985'te başlanan köprünün ilk tabliyesi 17 Eylül 1987'de yerine yerleştirilirken, 4 Şubat 1988'de tabliyelerin montajı tamamlandı.

Yapımı için 1100 iş günü öngörülen köprü, taahhüt edilenden 192 gün önce 29 Mayıs 1988'de tamamlandı ve 3 Temmuz 1988'de hizmete açıldı.

Halihazırda kentin iki yakasını birbirine bağlayan 4 farklı kara yolu (15 Temmuz Şehitler Köprüsü, Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Avrasya Tüneli) arasında Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, en çok kullanılan ulaşım projesi olarak öne çıkıyor.

15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nden yaklaşık 5 kilometre kuzeyde, Boğaz'ın Rumeli yakasında Hisarüstü ile Anadolu Yakası'ndaki Kavacık mevkileri arasında yer alan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü'nün orta açıklığı 1090 metre olup kule temelleri Boğaz'ın iki yakasındaki yamaçlara yerleştirildi.

Köprünün düşey gabarisi uluslararası denizcilik standartlarına uygun şekilde 64 metre olarak belirlenirken, köprü kule temelleri ve ankraj blokları, Avrupa ve Anadolu yakalarında devoniyen sistemine ait kireç taşı ve yumrulu kireç taşı formasyonu üzerine inşa edildi.

Yapının iki ucunda, taşıyıcı ana kablolardan gelen çekme yüklerini kaya zemine aktaran planda ise 50x60 metre boyutunda ve 35 metre kadar derinlikte masif betonarme birer ankraj bloku yer alıyor. Ankraj bloklarının içinde kabloların tespit edildiği birer oda yer alıyor.

Toplam genişliği 39,4 metre, tabliye sayısı 62, denizden yüksekliği 64 metre, kule yüksekliği 107,1 metre olan köprünün kulelerinin ağırlığı 7 bin tonu buluyor.

Muhabir: Mücahit Enes Sevinç, Uğur Aslanhan

Gülbahar A. (21) idaresindeki 15 ACC 936 plakalı otomobil, Alaattin Mahallesi Ramazan Selen Bulvarı'nda, Hüseyin Mert C. (21) yönetimindeki 15 RA 040 plakalı otomobille çarpıştı.

İhbar üzerine kaza yerine 112 Acil Sağlık, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada, otomobil sürücüleri ve araçlarda bulunan Eylül Şefika Ş. (23), Mehmet A. (35), Hasan Hüseyin A. (3) ve Bedriye A. (1) yaralandı.

Yaralılar, sağlık ekiplerince Bucak Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Valilik binasındaki toplantıda, hazirana ilişkin verileri açıklayan Vali Şahin, kentin huzur ve güvenliğinin öncelikli konulardan biri olduğunu söyledi.

Kaçakçılık ve organize suçlarla mücadele kapsamında geçen ay 128 operasyon gerçekleştirdiklerini belirten Şahin, 336 şüpheliye işlem yaptıklarını ve bunlardan 67'sinin tutuklandığını kaydetti.

Asayiş suçları kapsamında haziranda 11 bin 660 olay gerçekleştiğini ve bu olayların yüzde 99,8'inin aydınlatıldığını bildiren Şahin, il genelinde toplamda 1 milyon 325 bin 407 kişi ile 1 milyon 511 bin 228 aracın sorgulandığını ifade etti.

Aynı dönemde narkotik suçlara yönelik 1062 operasyon yapıldığını aktaran Şahin, 1220 şüpheliye işlem yapıldığını ve bunların 150'sinin tutukladığını kaydetti.

Vali Şahin, narkotik operasyonlarında, 196 kilo 199 gram esrar, 31 kilo eroin, 11 kilo 728 gram skunk, 9 kilo 86 gram metamfetamin, 6 kilo 69 gram bonzai, 853 gram kokain, 34 bin 563 sentetik ecza, 8 bin 998 ecstacy, 2 bin 167 A4 maddesi, 70 captagon ve 138 kök kenevir ele geçirildiğini söyledi.

Göçmen kaçakçılığıyla ilgili bilgileri de paylaşan Şahin, kaçakçılığı engellemeye yönelik teknik ve fiziki imkanların her geçen gün arttırıldığını, bu kapsamda gerçekleştirilen 13 operasyonda, 1 şüphelinin tutuklandığını ve 9 şüphelinin adli kontrol kararıyla 6 şüphelinin de savcılıktan serbest bırakıldığını ifade etti.

Şahin, mobil göç noktalarında 4 bin 908, merkez ve dış ilçe birimlerinde 9 bin 55 yabancı uyruklunun sorgulandığını ve 85 farklı uyruklu kişinin sınır dışı edilmek üzere geri gönderme merkezine teslim edildiğini kaydetti.

Siber suçlarla mücadele kapsamında 22 operasyon gerçekleştirildiğini söyleyen Şahin, operasyonlarda yakalanan 153 şüpheliden 43'ünün tutuklandığını, 70'inin adli kontrol şartıyla 40'ının serbest bırakıldığını ifade etti

İl genelinde haziranda 2 bin 446 trafik kazası meydana geldiğini ve 9 kişinin öldüğünü ifade eden Şahin, denetimlerde 92 bin 573 kişiye idari para cezası uygulandığını, 2 bin 847 aracın da trafikten men edildiğini açıkladı.

Sahil güvenlik unsurlarınca haziranda 8 bin 780 saat seyir icra edildiğini aktaran Şahin, denetimlerde 1231 deniz aracının kontrol edildiğini bunlardan mevzuata aykırı çalışan 268'ine cezai işlem uygulandığını bildirdi.

Toplantıya İl Jandarma Komutanı Ahmet Kavukcu ve Sahil Güvenlik Antalya Grup Komutan Vekili Erdinç Karadeniz ile İl Emniyet Müdürü Sabit Akın Zaimoğlu da katıldı.

Halk arasında 'kanlı basıra otu' ve 'sığır kuyruğu' olarak bilinen 'silene compacta' ve 'Verbascum thapsus' bitkileri, ormanlarda ağaçların aralarını mor ve sarı renklere bürüdü.

Bölgede yapılan orman sürümü ve seyreltme kesimi ile çiçek florasının arttığı görüldü.

Ormanın içinde mor ve sarı rengiyle boy gösteren çiçekler, fotoğraf ve doğayı sevenlerin ilgi odağı oldu.