6 Şubat depremlerinin ardından afetzedelere ulaştırılmak üzere temin edilen yüzlerce çadır, portatif yatak, uyku tulumu ve beyaz eşyanın Kocaeli’deki depolarda yıllarca bekletildi. 3,5 yıl sonra malzemelerin şimdi Hatay’a gönderilecek olması, kentte yanıt bekleyen ciddi soruları beraberinde getirdi.
Ahbap Derneği yönetimine atanan kayyum heyeti, Kocaeli’nin Derince ilçesindeki depolarda yaptığı incelemeyi tamamladı. İncelemelerde, depremzedeler için temin edildiği belirtilen yüzlerce yardım malzemesinin kullanılmadan depolarda tutulduğu belirlendi.
Depoda 895 kullanılmamış insani yardım çadırı, yaklaşık 600 portatif yatak, çok sayıda uyku tulumu, kampet, battaniye, şilte, ısıtıcı, beyaz eşya ve çeşitli yardım malzemelerinin bulunduğu bildirildi.
Uzun süre depoda bekletilen bazı ürünlerde deformasyon, ambalaj hasarı ve bozulma emareleri görüldüğü açıklandı. Kayyum heyeti, kullanılabilir durumdaki malzemelerin daha fazla değer kaybetmeden Hatay’daki depremzedelere ulaştırılması için işlem başlatılmasını talep etti.
Yardımlar Neden Bugüne Kadar Dağıtılmadı?
Malzemelerin Hatay’a gönderilmesi olumlu bir adım olarak değerlendirilse de yardımın zamanlaması tartışma yarattı. Depremin üzerinden yaklaşık 3,5 yıl geçtikten sonra ortaya çıkan bu tablo, “Bu malzemeler en ağır ihtiyaç döneminde neden depoda tutuldu?” sorusunu gündeme taşıdı.
Hatay’da binlerce kişinin çadıra, yatağa, ısıtıcıya ve temel yaşam malzemelerine en fazla ihtiyaç duyduğu ilk aylarda kullanılmayan ürünlerin bugün bozulmaya yüz tutmuş halde bulunması kamu vicdanını yaralayan bir durum olarak değerlendiriliyor.
Şimdi ise aynı malzemelerin, kentte konteyner kentlerin boşaltılmaya ve geçici yaşam alanlarının kapatılmaya başlandığı bir dönemde gönderilmesi yeni soru işaretleri oluşturuyor.
Hatay’da Kimlere Dağıtılacak?
Açıklamalarda yardımların Hatay’daki depremzedelere ulaştırılacağı belirtilirken dağıtımın ayrıntıları henüz kamuoyuyla paylaşılmadı.
Hatay halkı şu soruların açık ve şeffaf biçimde cevaplandırılmasını bekliyor:
- Malzemeler Hatay’a hangi tarihte ulaşacak?
- Hangi ilçelerde ve hangi noktalarda dağıtılacak?
- Yardımlardan kimler, hangi ölçütlere göre yararlanacak?
- Konteyner kentler boşaltılırken 895 çadır kimlere verilecek?
- Malzemelerin kullanılabilir olup olmadığı nasıl denetlenecek?
- Bozulmuş veya sağlık açısından risk taşıyan ürünler ayrıştırılacak mı?
- Sevk edilen ve teslim edilen ürünlerin listesi kamuoyuna açıklanacak mı?
- Yardımlar gerçekten ihtiyaç sahiplerine ulaştığında teslim tutanakları yayımlanacak mı?
Bu sorular yanıtlanmadan gerçekleştirilecek bir dağıtımın Hatay kamuoyunda yeni tartışmalara ve haklı tepkilere neden olabileceği belirtiliyor.
Dağıtım Hatay Valiliği Koordinasyonunda Yapılacak
Sevk ve dağıtım işlemlerinin İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının uygun görüşü doğrultusunda gerçekleştirilmesi planlanıyor. Teslim, nakliye ve dağıtım sürecinin ise Hatay Valiliği İl Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi ile kurulacak resmi koordinasyon kapsamında yürütüleceği bildirildi.
Bazı haberlerde, malzemeleri almak üzere Hatay’dan beş tırın Kocaeli’ye gönderilmesinin planlandığı da aktarıldı. Ancak sevk tarihi, dağıtım takvimi ve yararlanacak kişilerin belirlenme yöntemi konusunda henüz ayrıntılı bir resmi açıklama yapılmadı.
53 Şüpheli Hakkında Operasyon
Adalet Bakanı Akın Gürlek, Ahbap Derneği üzerinden toplanan deprem bağışlarının kullanımına yönelik soruşturma kapsamında İstanbul merkezli 20 ilde 53 şüphelinin yakalanması amacıyla beşinci dalga operasyonun başlatıldığını açıkladı.
Bakan Gürlek’in paylaştığı bilgilere göre, 6 Şubat–31 Aralık 2023 tarihleri arasında depremzedelere ulaştırılmak üzere 4,3 milyar lira bağış toplandı ve bunun 4,2 milyar lirası harcandı. Toplam 950 milyon liranın nakit çekildiği, bu çekimlerden birinin tek seferde 500 milyon lira olduğu ileri sürüldü.
Ayrıca 29 şirket ile 7 şahıs şirketine toplam 1 milyar 757 milyon 547 bin 770 lira aktarıldığı; bazı yüksek tutarlı harcamaların karşılığında mal veya hizmet alımı bulunmadığı, nakliye işlemlerinden kişisel menfaat sağlandığı ve bazı yardımların kamu kurumlarına faturalarda belirtilenden eksik teslim edildiğinin tespit edildiği açıklandı.
Söz konusu hususlar kesinleşmiş yargı kararı değil, devam eden soruşturma kapsamında kamuoyuna açıklanan iddia ve tespitlerden oluşuyor.
Geç Gelen Yardım
Yıllarca depoda bekletilen yardım malzemelerinin bugün Hatay’a gönderilmesi, “geç de olsa yardım” denilerek geçiştirilebilecek bir konu değil. Asıl yanıtlanması gereken soru, bu malzemelerin Hatay halkının en zor günlerinde neden ihtiyaç sahiplerine ulaştırılmadığıdır.
Hatay kamuoyu yalnızca yardım malzemelerinin gönderilmesini değil; sevk, denetim ve dağıtım sürecinin baştan sona şeffaf biçimde açıklanmasını bekliyor. Hangi ilçeye kaç ürün gönderildiği, kimlere teslim edildiği ve ürünlerin kullanılabilirlik durumu kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
