Şimdi ise dikkatler doğuya çevrildi. Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Kutoğlu’nun açıkladığı son veriler, Van’ın doğusunda 250 kilometrelik dev bir fay sisteminde homojen ve yüksek sismik gerilim birikimi olduğunu ortaya koydu.
İngiltere’deki University of Leeds ile yürütülen ortak uydu radar (interferometri) çalışmaları sonucunda hazırlanan stres haritalarında, söz konusu hattın baştan sona kırmızı renkle işaretlendiği belirtildi. Bu da bölgenin eşit oranda gerildiğini ve fay segmentlerinin birlikte hareket edebileceğini gösteriyor.
“250 Kilometre Aynı Anda Çalışabilir”
Prof. Dr. Kutoğlu’nun en çarpıcı uyarısı ise şu oldu:
“Bu sistem birlikte çalışıyor. Bu da 6 Şubat’ta Hatay’da gördüğümüz gibi 250 kilometrelik hattın aynı anda kırılmasının ihtimal dahilinde olduğu anlamına geliyor.”
Hatırlanacağı üzere 6 Şubat 2023’te Hatay merkezli meydana gelen ve Kahramanmaraş odaklı büyük depremler, yüzlerce kilometrelik fay segmentlerinin ardışık ve bağlantılı kırılması sonucu gerçekleşmişti. Uzmanlara göre benzer bir zincirleme kırılma senaryosu, doğudaki bu dev hat için de teorik olarak mümkün.
Çaldıran Fayı Kırıldı Ama…
İncelenen bölgede çok sayıda aktif fay bulunuyor. Bunlardan biri de geçmişte 7.3 büyüklüğünde depremler üretmiş olan Çaldıran Fayı. Fayın 1647 ve 1976 yıllarında kırıldığı biliniyor.
Ancak uzmanlara göre asıl dikkat çekici olan, Çaldıran Fayı’nın kırılmış olmasına rağmen çevresindeki yaklaşık 250 kilometrelik geniş alanda büyük bir deprem kaydının bulunmaması. Haritalardaki homojen kırmızı alan, burada yıllardır biriken stresin boşalmadığını gösteriyor.
2011 Van Depremi Her Şeyi Bitirmedi
2011 yılında Van’da meydana gelen yıkıcı deprem hafızalardaki yerini koruyor. Ancak Kutoğlu’na göre o sarsıntı, büyük sistemin yalnızca küçük bir bölümünü etkiledi.
“2011’de deprem olan yer sadece küçük bir bölgeydi. Ama burada çok daha büyük bir mekanizma çalışmaya ve enerji biriktirmeye devam ediyor.”
