MERSİN (AA) - Anayasa Mahkemesi Başkanı Kadir Özkaya, bireysel başvurulara ilişkin, 'Mahkememizin dosyaları inceleme sırası ve kriterlerine ilişkin konular zaman zaman kamuoyunda gündeme geliyor. Şu anda mahkememizin elinde derdest vaziyette 102 bin civarında dosya var.' dedi.
Özkaya, Mersin Üniversitesi (MEÜ) Akdeniz Kültür Merkezi'nde öğrencilerin katılımıyla düzenlenen söyleşide, Tarsus ilçesinde doğup büyüdüğünü söyledi.
Yaşam hikayesini anlatan Özkaya, Cumhuriyet'in ve devletin sağladığı olanaklarla bugünlere geldiğini belirtti.
Özkaya, bilgi ve değerlerin edinildiği üniversitelerdeki bilimsel çalışma ve araştırmaların toplumun ve devletin geleceğini şekillendirdiğini ifade etti.
Anayasa'nın, devletin temel organlarının kuruluş ve işleyişini düzenleyen, temel hak ve özgürlükleri güvence altına alan ve hukuk düzeninin en üst normunu oluşturan temel kanun olduğunu belirten Özkaya, 'Anayasa, bir yandan devlet organları arasındaki denge ve denetim mekanizmasını kurarken diğer yandan bireylerin hak ve özgürlüklerini koruma altına alır. Böylece hem hukuki güvenliğin hem de toplumsal barışın en temel dayanağı haline gelir.' diye konuştu.
Özkaya, anayasanın, devlet gücünü sınırlamak ve bireyin haklarını güvence altına almak için var olduğunu vurgulayarak, 'Hukuk devletinde hiç kimse hukukun üstünde değildir. Devlet gücünü kullananlar da dahil olmak üzere herkes hukuka uygun davranmak zorundadır. Hukuk devletinin en önemli unsurlarından biri temel hak ve özgürlüklerin etkili şekilde korunmasıdır.' dedi.
- 'Anayasa yargısı, demokratik hukuk devletinin en önemli güvencelerinden biridir'
Anayasa mahkemelerinin çok önemli bir görev üstlendiğine dikkati çeken Özkaya, şöyle konuştu:
'Anayasa mahkemelerinin asli görevi, temel hak ve özgürlükleri güvence altına alarak egemenlik yetkisinin kullanımını demokratik ilkeler çerçevesinde belirleyen ve toplumsal sözleşme olarak adlandırılan anayasaların işlevselliğini sağlamaktır. Anayasa yargısı, demokratik hukuk devletinin en önemli güvencelerinden biridir. Tarihi tecrübeler göstermiştir ki anayasal denetimin bulunmadığı veya etkili şekilde işlemediği sistemlerde temel hak ve özgürlüklerin korunması güçleşmekte, kamu gücünün keyfi kullanımına karşı bireylerin güvenceleri zayıflayabilmektedir.'
Özkaya, Türkiye Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi'nin yapısı ve görevleri hakkında bilgi verdi.
- 'Mahkememizin elinde derdest vaziyette 102 bin civarında dosya var'
Bireysel başvurulara değinen Özkaya, sözlerini şöyle sürdürdü:
'Mahkememizin dosyaları inceleme sırası ve kriterlerine ilişkin konular zaman zaman kamuoyunda gündeme geliyor. Şu anda mahkememizin elinde derdest vaziyette 102 bin civarında dosya var. Mahkememizin karar kapasitesi kendimizi ne kadar zorlasak da teknolojiden ne kadar yararlansak da şu anki imkanlarımızla 70-75 bin bandında. Dolayısıyla ister istemez bir miktar teraküm (birikme) oluşuyor. Gelen başvuruların önemli bir kısmı 'kabul edilemezlikle' sonuçlanacak nitelikte başvurular. Dolayısıyla onların ayıklanıp nitelikli başvuruları daha ayrıntılı inceleyebilmemiz için çeşitli yöntemler geliştirmemiz gerekiyor. Hangi dosyayı ne zaman inceleyeceğiz konusunda ana kuralımız, 'ilk giren ilk çıkar' prensibi. Bizler Anayasa Mahkemesi olarak kararlarımızı hukukun çizdiği sınırlar içinde vicdanımızın sesine kulak vererek, merkezin de yalnızca objektif adaletli olduğu bir anlayışla şekillendiriyoruz. Tüm kişi ve kurumlarla olan ilişkilerimizi bu anlayış içinde yürütüyoruz.'
- 'Mahkememiz çok sayıda ülkenin yüksek yargı organlarınca örnek gösteriliyor'
Özkaya, iç hukuk sistemindeki çalışmalarının yanı sıra uluslararası alanda da etkin faaliyetler yürüttüklerini belirterek, şunları kaydetti:
'35 farklı ülkenin yüksek mahkemeleriyle bugüne kadar ikili işbirliği anlaşması imzaladık. Bu ülkelerden çeşitli dönemlerde genç hukukçuları mahkememizde misafir ediyoruz. Türk hukuk sistemini anlatıyoruz. Bu bağlamda, Asya Anayasa Mahkemeleri ve Muadili Kurumlar Birliği'nin eğitim ve insan kaynakları geliştirme merkezi faaliyetleri kapsamında, daimi genel sekretarya sıfatıyla her yıl yaz okulu düzenliyoruz. Bu kapsamda bugüne kadar 41 farklı ülkeden 473 katılımcıyı misafir ettik. Bu çalışmaların merkezinde yer alan mahkememizin çok sayıda ülkenin yüksek yargı organlarınca ve uluslararası kuruluşlarca gurur verici bir şekilde örnek alınan ve örnek gösterilen bir mahkeme olarak dikkat çektiğini söyleyebilirim.'
Vali Atilla Toros ve MEÜ Rektörü Prof. Dr. Erol Yaşar'ın da konuşma yaptığı etkinlikte, Özkaya'ya ilkokul diplomasının yer aldığı tablo ve çeşitli hediyeler takdim edildi.
Özkaya da programa katılan ilkokul öğretmenlerine çiçek verdi.
