Uzmanlar, birkaç damla kanla yapılan bu işlemin bebek ölümlerinin, kalıcı engelliliklerin ve ciddi sağlık sorunlarının önlenmesinde büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.
Her yıl binlerce bebeğe erken tanı
Türkiye’de uygulanan yenidoğan tarama programı kapsamında her yıl yaklaşık 5 bin bebek, hastalıkları erken dönemde fark edilerek uygun tedaviye yönlendiriliyor.
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Çocuk Metabolizma Kliniği Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Gündüz, topuk kanı testinin özellikle beyin gelişimini etkileyebilecek hastalıkların erken yakalanmasında kritik rol oynadığını belirtti.
Gündüz, “Bu testle zekâ geriliğine yol açabilecek toksik maddeleri bebeklik döneminde tespit ediyoruz. Çoğu zaman özel diyet veya ilaç tedavisiyle oluşabilecek zararları önleyebiliyoruz” dedi.
Altı önemli hastalık taranıyor
Türkiye’de yenidoğan taraması kapsamında şu hastalıklar kontrol ediliyor:
- Fenilketonüri
- Biyotinidaz eksikliği
- Hipotiroidi
- Adrenal hiperplazi
- Kistik fibrozis
- SMA
Uzmanlar, tarama kapsamının genişletilmesiyle daha fazla bebeğin erken tanı ve tedavi imkanına kavuşabileceğini ifade ediyor.
İlk günler büyük önem taşıyor
Özellikle fenilketonüri hastalığında tedaviye doğumdan sonraki ilk günlerde başlanmasının hayati önem taşıdığı belirtiliyor.
Prof. Dr. Mehmet Gündüz, “Kan alınmazsa bazı hastalıklara bağlı gelişecek beyin hasarı veya işitme kaybını ilerleyen dönemde geri döndürmek mümkün olmayabiliyor” uyarısında bulundu.
Ailelere ‘tarama testlerini ihmal etmeyin’ çağrısı
Fenilketonüri tanısı alan 12 yaşındaki Meysa Aksu’nun annesi Leyla Aksu da ailelere çağrıda bulundu.
Aksu, “Topuk kanı alınmasaydı kızım çok ağır sağlık sorunları yaşayabilirdi. Bu testlerin ihmal edilmemesi gerekiyor” dedi.
Erken teşhis sayesinde özel diyetiyle yaşamını sürdüren Meysa, eğitimine sağlıklı şekilde devam ediyor.
Uzmanlar, yenidoğan döneminde yapılan basit bir taramanın, çocukların sağlıklı bir geleceğe adım atmasında belirleyici olduğunu vurguluyor.
