Türkiye’de hayvansal atıkların enerjiye dönüştürülmesiyle yılda yaklaşık 8-10 milyar kilovatsaat elektrik üretilebileceği belirtiliyor. Bir ineğin bir yılda ürettiği gübreden sağlanabilecek elektrik ise ortalama bir hanenin yaklaşık 5 aylık ihtiyacını karşılayabiliyor.
Hayvancılık faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan gübre ve diğer organik atıklar, çevresel bir sorun olmanın yanında önemli bir yenilenebilir enerji kaynağı olarak değerlendiriliyor. Hayvansal atıkların biyogaz tesislerinde işlenmesiyle elektrik, ısı ve biyometan üretilebiliyor.
Türkiye’nin Hayvansal Atık Potansiyeli Dikkat Çekiyor
Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 yılı hayvansal üretim verilerine göre, 31 Aralık 2025 itibarıyla Türkiye’de 17 milyon 709 bin büyükbaş hayvan bulunuyor.
Türkiye’de ayrıca 57 milyon 874 bin küçükbaş ve 394 milyon 32 bin kümes hayvanı bulunması, hayvansal atıklardan enerji üretimi açısından önemli bir potansiyel ortaya koyuyor.
Yılda 10 Milyar Kilovatsaate Kadar Elektrik Üretilebilir
Atık Yönetimi ve Atıktan Enerji Üreticileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Rıza Öner, Türkiye’deki hayvansal atıklardan yılda 4-5 milyar metreküp biyometan üretilebileceğini belirtti.
Öner, söz konusu atıkların değerlendirilmesi durumunda yıllık yaklaşık 8-10 milyar kilovatsaat elektrik üretme potansiyeli bulunduğunu ifade etti.
Hayvan Gübresi Nasıl Elektriğe Dönüşüyor?
Hayvan gübresi oksijensiz ortamda parçalandığında metan içeren biyogaz ortaya çıkıyor. Açık alanlarda kontrolsüz biçimde oluşan metan atmosfere karışarak küresel ısınmaya katkıda bulunuyor.
Biyogaz tesislerinde ise hayvansal atıklar kapalı reaktörlerde kontrollü şekilde işleniyor. Elde edilen gaz elektrik ve ısı üretiminde kullanılabiliyor. Biyogazın arıtılmasıyla doğal gaza alternatif olabilecek biyometan da üretilebiliyor.
İşlemin ardından kalan organik materyal ise tarım alanlarında gübre olarak değerlendirilebiliyor. Böylece hem enerji üretiliyor hem de hayvansal atıkların çevreye verebileceği zarar azaltılıyor.
Bir İneğin Gübresi 5 Aylık Elektriğe Denk Geliyor
Hayvansal atıkların enerji değerini somut bir örnekle açıklayan Ali Rıza Öner, bir ineğin bir yıl boyunca ürettiği gübreden elde edilecek elektriğin, ortalama bir evin yaklaşık 5 aylık elektrik ihtiyacını karşılayabileceğini söyledi.
Bu hesaplama; hayvanın türü, gübre miktarı, kullanılan teknoloji ve hanenin elektrik tüketimine göre değişiklik gösterebiliyor.
Biyogaz Tesislerinde Maliyet Sorunu
Türkiye’nin yüksek enerji potansiyeline rağmen biyogaz sektörünün önünde ekonomik engeller bulunuyor. Yüksek yatırım ve işletme giderlerinin yanı sıra hayvansal atıkların tedarik maliyetlerinin artması da tesisleri zorluyor.
Geçmişte hayvancılık işletmelerinin ücretsiz olarak verdiği bazı atıkların sektör büyüdükçe ücret karşılığında satılmaya başlanması, enerji üretim maliyetlerini yükseltiyor.
YEKDEM Desteği Sona Eren Tesisler Kapanabilir
Mevcut Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması kapsamından çıkan bazı biyogaz tesislerinin, serbest piyasa elektrik fiyatlarıyla faaliyetlerini sürdürmekte zorlanabileceği belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, tesislerin kapanmaması ve hayvansal atıkların ekonomiye kazandırılması için yeni destek modellerinin oluşturulmasını istiyor. Biyometanın doğal gaz yerine kullanılabilmesi için gerekli mevzuat ve altyapı çalışmalarının da tamamlanması gerektiği vurgulanıyor.
