Hatay’da şap hastalığı, hayvan yetiştiricileri için ciddi risk oluşturuyor. Hatay Büyükşehir Belediyesinin açıklamasına göre, Kırıkhan’ın Özkızılkaya Mahallesi’nde SAT-1 tipi şap hastalığının tespit edilmesi üzerine Antakya’daki Üzümdalı Hayvan Pazarı’nın faaliyetleri ikinci bir emre kadar durduruldu.
Besicilerin özellikle ağızdan köpük veya yoğun salya gelmesi, yem yememe ve yürümekte zorlanma gibi belirtileri önemsemesi gerekiyor. Ancak ağızda köpük görülmesi tek başına şap tanısı anlamına gelmiyor. Kesin değerlendirme için veteriner muayenesi ve gerektiğinde laboratuvar incelemesi yapılmalı.
Şap Hastalığı Nasıl Belli Olur?
Sığır, koyun ve keçi gibi çift tırnaklı hayvanları etkileyen şapta şu belirtiler görülebiliyor:
-
Ağızdan yoğun, iplik şeklinde salya akması.
-
Dil, diş eti ve dudakların iç kısmında su dolu kabarcıklar ve yaralar.
-
Ateş, halsizlik, iştahsızlık ve yem yemede güçlük.
-
Tırnak aralarında yaralar, topallık ve yürümekte zorlanma.
-
Meme başlarında yaralar ve süt veriminde belirgin düşüş.
Bulaşıcı Mı? Başka Ahırlara Taşınabilir Mi?
Şap, hayvanlar arasında çok bulaşıcı bir viral hastalıktır. Hasta hayvanlarla doğrudan temasın yanı sıra bulaşmış çizme, kıyafet ve ekipmanlar da virüsü başka işletmelere taşıyabilir. Bir ahırdan diğerine giden kişiler, farkında olmadan hastalığın yayılmasına neden olabilir. Bu nedenle yalnızca hasta hayvanı ayırmak yeterli değildir; işletmeye giriş ve çıkışların da kontrol edilmesi gerekir.
Besiciler Şüphe Halinde Ne Yapmalı?
1. Hemen bildirim yapın. Veteriner hekime ve bulunduğunuz ilçenin Tarım ve Orman Müdürlüğüne ulaşın. Şap şüphesi ve nedeni bilinmeyen hayvan ölümleri bildirilmelidir; “birkaç gün bekleyelim” yaklaşımı yayılma riskini artırabilir.
2. Hayvan hareketlerini durdurun. Şüpheli hayvanları pazara, başka ahıra veya meraya götürmeyin. İşletmeden hayvan ve bulaşma riski taşıyan ürün ya da malzeme çıkarmadan önce resmî veteriner hekimin talimatını alın.
3. Hasta ve şüpheli hayvanların temasını kesin. İşletme içinde sağlıklı hayvanlarla temaslarını önleyin; ayırma işlemini veteriner hekimin yönlendirmesiyle yürütün.
4. Temizlik ve dezenfeksiyonu doğru uygulayın. Ahır, araç, çizme ve ekipmanlar için resmî veteriner hekimin önerdiği ürünleri ve uygulama biçimini kullanın. Giriş ve çıkışları sınırlandırın.
5. Aşı kayıtlarını kontrol ettirin. Sürünün aşı durumunu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüyle değerlendirin ve belirlenen aşılama programına uyun. Kendi başınıza ilaç veya kimyasal uygulamak yerine veteriner muayenesini bekleyin.
6. Telef olan hayvanı taşımayın, gelişigüzel gömmeyin. Ölümü hemen bildirin. Ölen hayvanların işlemleri, hastalığın çevreye yayılmasını önleyecek şekilde resmî gözetim altında yürütülmelidir.





