ANTALYA (AA) - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, hükümetleri, yatırımcıları ve şirketleri, küresel jeotermal enerji arzını 2050'ye kadar 12 katına çıkarma taahhüdüne katılmaya davet etti.
Bayraktar, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yapılan 'IRENA Küresel Jeotermal Taahhüdü Üst Düzey Etkinliği'nde konuştu.
Jeotermalin COP31 gündeminin en önemli bileşenlerinden biri olduğunu vurgulayan Bayraktar, 'Elektrik ve ısı üretiminde kullanılan küresel jeotermal enerji arzını 2050'ye kadar 12 katına çıkarmayı hedefliyoruz.' ifadesini kullandı.
Bayraktar, Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansının (IRENA) ulaşılabilir 1,5 derece hedefi için jeotermal enerji arzının 2,5 eksajulden 2050'ye kadar 31 eksajule çıkarılması gerektiğine ilişkin analizine dikkati çekerek, 'Küresel jeotermal elektrik kapasitesi, bugün 16 gigavattan 193 gigavata yükselebilir. Bu çok büyük bir adım ve enerji piyasasında yeni bir sayfa.' diye konuştu.
Dünya genelinde hızla artan elektrik talebine değinen Bayraktar, sanayi, şehirler, elektrikli araçlar, veri merkezleri ve soğutma cihazlarının güvenilir ve uygun fiyatlı enerjiye ihtiyaç duyduğunu dile getirdi.
Bayraktar, rüzgar ve güneş enerjisindeki büyümenin yanında jeotermal enerjinin de yer almasını memnuniyetle karşıladıklarını belirterek, şunları kaydetti:
'Her mevsim, gece gündüz enerji sağlıyor. Enerji sistemlerimizi daha güçlü, daha güvenilir ve daha dayanıklı hale getiriyor. Bu nedenle jeotermal, yalnızca bir başka enerji kaynağı değil, güvenli ve sürdürülebilir bir enerji geleceğinin temel bir parçası.'
Jeotermalin konut, sera ve fabrika gibi alanlarda ısıtmada da kullanılabildiğini anlatan Bayraktar, enerji tüketiminin yarısını oluşturan ısı ihtiyacının jeotermal kaynaklardan doğrudan karşılanabileceğini söyledi.
Bayraktar, güvenilir jeotermal elektrik üretimi ve ısının doğrudan kullanımının, COP31 Başkanlığının küresel elektrifikasyon oranını 2035'e kadar yüzde 35'e yükseltme hedefiyle örtüştüğünü ifade etti.
Türkiye'nin jeotermal potansiyelini geliştirmek için uzun yıllardır çalıştığını vurgulayan Bayraktar, ülkenin 1,8 gigavatlık jeotermal kurulu gücüyle dünyada dördüncü sırada bulunduğunu bildirdi.
Bayraktar, jeotermal bölgesel ısıtmanın yaklaşık 170 bin konut eşdeğerine hizmet verdiğini, seralarda bu kaynak sayesinde kış boyunca gıda üretilebildiğini, termal turizmin de bölgelere ziyaretçi ve istihdam sağladığını dile getirdi.
Türkiye'nin Milli Enerji 2040 yol haritasına da değinen Bayraktar, 'Bu plan, elektrik alanında 2040'a kadar 281 gigavat kurulu güç ve yenilenebilir enerjinin payının yüzde 77 olması hedefini ortaya koyuyor. Jeotermal ve biyokütle birlikte bunun yaklaşık 6 gigavatını sağlayacak.' bilgisini paylaştı.
- 'İşbirliği, başarımızın anahtarı olacak'
Bayraktar, teknoloji hızla ilerlediğine dikkati çekerek, 'Yeni sondaj teknikleri, gelişmiş yeraltı teknolojileri ve yenilikçi çözümler, bir zamanlar erişemediğimiz jeotermal kaynaklara erişim sağlıyor. Dün teknik olarak zor veya çok maliyetli olan şeyler, bugün mümkün ve uygulanabilir hale geliyor. Bu ilerlemeler, küresel tablonun tamamını değiştiriyor.' diye konuştu.
Jeotermalin artık yanardağları veya doğal sıcak su kaynakları bulunan ülkelerle sınırlı olmadığını vurgulayan Bayraktar, 'Ülkeler, nerede olurlarsa olsunlar, ayaklarının altındaki ısıdan giderek daha fazla yararlanabiliyor. Ölçeği ve koşulları farklı olsa da her ülkenin jeotermal potansiyeli var. Teknoloji, bu potansiyelin daha büyük bir bölümünü açığa çıkarmamıza yardımcı oluyor.' ifadelerini kullandı.
Bayraktar, sektörün önünde engeller de bulunduğunu, arama faaliyetlerinin yüksek risk taşıdığını, sermaye maliyetlerinin arttığını, izin süreçlerinin uzun sürebildiğini, elektrik şebekeleri ve ısı ağlarının ise projelere hazır olmayabildiğini anlattı.
Bu engellerin aşılmasına yönelik somut taahhütlerde bulunduklarını kaydeden Bayraktar, şöyle devam etti:
'Daha hızlı ve daha kolay izin süreçleri, öngörülebilir ve sağlam bir düzenleyici çerçeve ve politikalar, arama riskine yönelik araçlar ve uygun maliyetli finansman. Her ülke kendi yolunda ilerleyecek. Tek bir ulusal hedef yok. Kaynaklar farklı, başlangıç noktaları farklı. Her hükümet, enerji tercihleri üzerindeki yetkisini koruyor. Ancak yönümüz ve amacımız ortak. İşbirliği, başarımızın anahtarı olacak. Deneyimli ülkeler öğrendiklerini paylaşabilir, yolculuklarına yeni başlayanlar ise yalnız olmadıklarını bilmeli.'
Bayraktar, Türkiye'nin bu sürece katkı sunmaya hazır olduğunu belirterek, 'Kaynak değerlendirmesi, proje geliştirme, bölgesel ısıtma ve seralarda kullanım konularındaki deneyimimizi paylaşmaktan memnuniyet duyarız.' dedi.
Hükümetleri jeotermali enerji stratejilerine dahil etmeye, bankalar ve yatırımcıları gelecek vadeden projeleri desteklemeye, şirketleri ise teknoloji ve uzmanlıklarıyla sürece katkı sunmaya davet eden Bayraktar, şehirler ve çiftçilere de jeotermal ısıdan yararlanma çağrısında bulundu.
Bayraktar, 'Jeotermali her ülkenin enerji planlarının doğal bir parçası ve küresel enerji dönüşümünün temel bir dayanağı haline getirelim. 2050'ye kadar kapasiteyi 12 katına çıkarmak son derece iddialı bir hedef. Ancak içinde bulunduğumuz dönemin gerektirdiği de tam olarak bu düzeyde bir iddia.' değerlendirmesinde bulundu.
