Türkiye’de yanlış beslenme ve hareketsiz yaşamın etkisiyle obezite oranları kritik seviyelere ulaştı.
Uzmanlar, Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması sonuçlarına göre 15 yaş ve üzerindeki kişilerde obezite sıklığının yüzde 31,5 olduğunu açıkladı. Obezitenin Türkiye’de 1975’ten bu yana yaklaşık yüzde 300 arttığını belirterek yanlış beslenme, fiziksel aktivite yetersizliği ve değişen yaşam biçiminin tabloyu ağırlaştırdığını söyledi.
Kadınlarda Obezite Daha Yaygın
Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün yayımladığı Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması sonuçlarına göre 15 yaş ve üzerindeki nüfusta obezite sıklığı yüzde 31,5 olarak belirlendi.
Araştırmada oranlar şöyle gerçekleşti:
- Kadınlarda obezite: yüzde 39,1
- Erkeklerde obezite: yüzde 24,6
- Türkiye geneli: yüzde 31,5
Kadınlarda obezite oranının erkeklerden yaklaşık 14,5 puan daha yüksek olması, araştırmanın en dikkat çekici sonuçları arasında yer aldı.
TÜİK’in Güncel Verisi Yüzde 21,8
Türkiye İstatistik Kurumunun 2025 Türkiye Sağlık Araştırması ise farklı bir yöntemle hesaplanan obezite oranını yüzde 21,8 olarak açıkladı. Bu oran 2022 yılında yüzde 20,2 seviyesindeydi.
TÜİK’in 2025 sonuçlarına göre:
- Kadınların yüzde 24,8’i obez
- Erkeklerin yüzde 18,7’si obez
- Nüfusun yüzde 37,6’sı obezite öncesi, yani fazla kilolu
- Erkeklerin yüzde 43,1’i obezite öncesi grupta
- Kadınların yüzde 32,2’si obezite öncesi grupta
Obez ve obezite öncesi gruplar birlikte değerlendirildiğinde, 15 yaş üzerindeki nüfusun yüzde 59,4’ünün normal ağırlığın üzerinde bulunduğu görülüyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’de yaklaşık her 10 kişiden 6’sı fazla kilolu veya obez kategorisinde.
Yüzde 31,5 İle Yüzde 21,8 Neden Farklı?
İki rakamın farklı çıkması bir veri hatası anlamına gelmiyor. Türkiye Beslenme ve Sağlık Araştırması ile TÜİK Türkiye Sağlık Araştırması; örneklem, ölçüm, veri toplama yöntemi ve araştırma dönemi bakımından birbirinden ayrılıyor.
Bu nedenle yüzde 31,5 Sağlık Bakanlığının beslenme araştırmasındaki ölçüme, yüzde 21,8 ise TÜİK’in 2025 Türkiye Sağlık Araştırması’na dayanıyor. Haberlerde rakamların kaynakları belirtilmeden karşılaştırılması yanlış değerlendirmelere neden olabiliyor.
Türkiye’nin Yüzde 86,6’sı Fiziksel Aktivite Yapmıyor
TÜİK’in 2025 araştırmasında en çarpıcı sonuçlardan biri de fiziksel aktivite alanında ortaya çıktı. Araştırmaya göre 15 yaş ve üzerindeki kişilerin yüzde 86,6’sı fiziksel aktivite yapmıyor.
Fiziksel aktivite yapmayanların oranı erkeklerde yüzde 83,5, kadınlarda ise yüzde 89,7 olarak kaydedildi. Haftada 150 ila 300 dakika orta şiddette egzersiz yapanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda yüzde 2,7’de kaldı.
Obezite Birçok Hastalığın Riskini Artırıyor
Obezite yalnızca kilo sorunu olarak değerlendirilmiyor. Vücut kütle indeksinin 30 ve üzerinde olması obezite kabul ediliyor.
Obezite;
- Tip 2 diyabet,
- İnsülin direnci,
- Hipertansiyon,
- Kalp ve damar hastalıkları,
- Uyku apnesi,
- Karaciğer yağlanması,
- Eklem rahatsızlıkları,
- Bazı kanser türleri
başta olmak üzere çok sayıda hastalık açısından riski artırıyor.
Uzmanlar, kilo sorunu yaşayan kişilerin kontrolsüz diyetlere yönelmek yerine öncelikle aile hekimine başvurmasını, gerekli görülmesi halinde diyetisyen ve ilgili uzmanlara yönlendirilmesini öneriyor.
