Okula Başlamanın Maliyeti 81 Bin Lirayı Aştı: Ailelerin Bütçesi Alarm Veriyor
Eğitim-İş’in 2026-2027 eğitim-öğretim dönemi öncesinde gerçekleştirdiği araştırmaya göre bir öğrencinin okula başlangıç maliyeti 28 bin liradan başlayarak servis kullanımıyla 81 bin 524 liraya kadar yükseldi. Eğitim giderlerindeki yıllık artış yüzde 29’a yaklaşırken, aylık ulaşım ve beslenme masrafı ise 9 bin lirayı aştı.
Eğitim-İş, yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde Ankara’daki kırtasiye, okul kıyafeti, ulaşım ve beslenme fiyatlarını araştırdı. Çalışma, öğrencilerin okula başlama maliyetinin geçen yıla göre yüzde 23 ile yüzde 29 arasında arttığını ortaya koydu.
Araştırmaya göre uzun mesafede servis kullanan bir ilkokul öğrencisinin başlangıç masrafı 77 bin 559 liraya ulaştı. Bu tutar ortaokul öğrencilerinde 78 bin 862 lira, lise öğrencilerinde ise 81 bin 524 lira olarak hesaplandı.
Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerin okula başlangıç maliyeti de ilkokulda 28 bin 113, ortaokulda 29 bin 416, lisede 32 bin 78 lirayı buldu.
Hesaplamalara eğitim yılı içerisinde ortaya çıkabilecek ek kırtasiye ve giyim harcamalarının dahil edilmediği belirtildi.
KIRTASİYE VE OKUL KIYAFETİ 26 BİN LİRAYA YAKLAŞTI
Eğitim-İş’in araştırmasına göre yalnızca kırtasiye giderleri eğitim kademelerine göre şu şekilde hesaplandı:
- İlkokul: 6 bin 363 lira
- Ortaokul: 7 bin 666 lira
- Lise: 10 bin 328 lira
İki takım okul üniforması, çorap, kışlık ayakkabı, kaban, eşofman ve spor ayakkabısından oluşan giyim gideri ise tüm eğitim kademeleri için 15 bin 900 lira olarak belirlendi.
Herhangi bir ulaşım aracı kullanmayan öğrencilerin yalnızca kırtasiye ve giyim masrafı ilkokulda 22 bin 566, ortaokulda 23 bin 566, lisede ise 26 bin 228 liraya ulaştı.
SERVİSLİ EĞİTİMDE BAŞLANGIÇ MALİYETİ 81 BİN LİRAYI GEÇTİ
Araştırmada kısa mesafe okul servisinin sezonluk maliyeti 42 bin 194 lira, uzun mesafe servis ücretinin ise 55 bin 296 lira olduğu bildirildi. Öğrenci abonmanının sezonluk maliyeti 5 bin 850 lira olarak hesaplandı.
Uzun mesafe servis kullanan öğrencilerin toplam başlangıç giderleri şöyle sıralandı:
- İlkokul: 77 bin 559 lira
- Ortaokul: 78 bin 862 lira
- Lise: 81 bin 524 lira
Kısa mesafe servis kullananlarda ise başlangıç maliyetinin ilkokulda 64 bin 457, ortaokulda 65 bin 760, lisede 68 bin 422 lira olduğu belirtildi.
Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde aynı maliyetler ilkokul için 28 bin 113, ortaokul için 29 bin 416, lise için 32 bin 78 lira olarak kayıtlara geçti.
ÖĞRENCİNİN AYLIK GİDERİ 9 BİN LİRAYI AŞIYOR
Araştırmada eğitim dönemi boyunca karşılaşılacak aylık ulaşım ve beslenme masrafları da hesaplandı.
Uzun mesafe servis kullanan bir ilkokul öğrencisinin aylık gideri 8 bin 440 liraya ulaşırken, ortaokul ve lise öğrencilerinde bu tutar 9 bin 134 liraya çıktı.
Kısa mesafe servis kullananlarda aylık maliyet ilkokul için 6 bin 984, ortaokul ve lise için 7 bin 678 lira oldu. Otobüs abonmanı kullananlarda ise aylık gider ilkokulda 2 bin 946, ortaokul ve lisede 3 bin 640 lira olarak hesaplandı.
İlkokul öğrencileri için aylık beslenme çantası maliyeti 2 bin 296 lira olarak belirlendi. Ortaokul ve lise öğrencileri için kantinden tost, ayran ve su alınması esas alınarak aylık 2 bin 990 liralık beslenme gideri öngörüldü.
ASGARİ ÜCRETLİNİN BÜTÇESİNDE 53 BİN LİRALIK AÇIK
Eğitim-İş, okul masraflarını 28 bin 75 liralık asgari ücretle de karşılaştırdı.
Uzun mesafe servis kullanan bir ilkokul öğrencisinin 77 bin 559 liralık başlangıç maliyeti karşısında asgari ücretli bir ailenin bütçesinde 49 bin 484 liralık açık oluştuğu belirtildi. Bu açık ortaokulda 50 bin 787, lisede ise 53 bin 449 liraya yükseldi.
Kısa mesafe servis kullanımında asgari ücret ile başlangıç maliyeti arasındaki fark şöyle hesaplandı:
- İlkokul: 36 bin 382 lira
- Ortaokul: 37 bin 685 lira
- Lise: 40 bin 347 lira
Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerin başlangıç masrafı da asgari ücretin ilkokulda 38 lira, ortaokulda bin 341 lira, lisede 4 bin 3 lira üzerinde kaldı.
Uzun mesafe servis kullanan ilkokul öğrencisinin aylık 8 bin 440 liralık gideri asgari ücretin yüzde 30,06’sına denk geldi. Ortaokul ve lise öğrencilerindeki 9 bin 134 liralık aylık maliyetin asgari ücrete oranı yüzde 32,53 oldu.
Kısa mesafe servis kullanımında bu oran ilkokulda yüzde 24,88, ortaokul ve lisede yüzde 27,35 olarak hesaplandı. Abonman kullananlarda aylık maliyetin asgari ücret içindeki payı ilkokulda yüzde 10,49, ortaokul ve lisede yüzde 12,96’ya ulaştı.
EN DÜŞÜK KAMU EMEKÇİSİ MAAŞI SERVİS GİDERİNE YETMİYOR
Araştırmada 70 bin 224 lira olarak belirtilen en düşük kamu emekçisi maaşının da uzun mesafe servis kullanılan eğitim giderlerini karşılamaya yetmediği kaydedildi.
Başlangıç maliyeti, en düşük kamu emekçisi maaşını ilkokulda 7 bin 335, ortaokulda 8 bin 638, lisede 11 bin 300 lira aştı.
Kısa mesafe servis kullanımında maaştan geriye ilkokul için 5 bin 767, ortaokul için 4 bin 464, lise için yalnızca bin 802 lira kaldığı hesaplandı.
Otobüs abonmanı kullanan öğrencilerde başlangıç giderleri çıktıktan sonra en düşük kamu emekçisi maaşından ilkokulda 42 bin 111, ortaokulda 40 bin 808, lisede 38 bin 146 lira kaldı.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI OKUL MASRAFLARINI KARŞILAMIYOR
En düşük emekli maaşı olarak belirtilen 23 bin 552 lira üzerinden yapılan karşılaştırmada da hiçbir ulaşım seçeneğinde gelirin başlangıç maliyetini karşılamadığı görüldü.
Uzun mesafe servis kullananlarda gelir ile başlangıç masrafı arasındaki açık ilkokulda 54 bin 7, ortaokulda 55 bin 310, lisede 57 bin 972 liraya ulaştı.
Kısa mesafe servis kullananlarda açık ilkokulda 40 bin 905, ortaokulda 42 bin 208, lisede 44 bin 870 lira olarak hesaplandı.
Otobüs abonmanı tercih edilmesi halinde bile başlangıç giderleri en düşük emekli maaşını ilkokulda 4 bin 561, ortaokulda 5 bin 864, lisede 8 bin 526 lira aştı.
KIRTASİYE MASRAFINDA ARTIŞ YÜZDE 32’Yİ BULDU
Kırtasiye harcamalarının geçen yıla göre yüzde 27 ile yüzde 32 arasında arttığı belirlendi. Giyim maliyetindeki artış yüzde 15 olurken, beslenme çantası maliyeti geçen yılın eylül ayına kıyasla yüzde 19,22 yükseldi.
Ankara Kantinciler Odasının 2026 yılı fiyat tarifesine göre kantinlerdeki bazı ürünlerin fiyatları şöyle değişti:
- Tost 70 liradan 95 liraya
- Karışık tost 90 liradan 120 liraya
- Ayvalık tost 110 liradan 150 liraya
- Simit 20 liradan 25 liraya
- Börek, açma ve poğaça 25 liradan 35 liraya
- Ayran 15 liradan 20 liraya
Standart tosttaki fiyat artışı yüzde 35,71 olurken kantin ürünlerindeki zam oranının ürüne göre yüzde 41’e kadar ulaştığı kaydedildi.
Servis ücretleri geçen yıla göre yüzde 25,49, öğrenci abonmanı ise yüzde 44,44 arttı.
EĞİTİM-İŞ: AİLELERİN BULABİLDİĞİ TEK YOL BORÇLANMAK
Araştırmada ağustos ayındaki açlık sınırının 38 bin 318, yoksulluk sınırının 121 bin 36 liraya ulaştığı ifade edildi. Aynı dönemde asgari ücretin 28 bin 75, en düşük emekli aylığının 23 bin 552, en düşük kamu emekçisi maaşının ise 70 bin 224 lira olduğu belirtildi.
Eğitim-İş, eğitim harcamalarının yalnızca okul açılış dönemindeki ödemelerle sınırlı kalmadığına; beslenme, ulaşım, kırtasiye ve giyim giderlerinin yıl boyunca devam ettiğine dikkat çekti.
Araştırmada, “En temel hakların başında gelen eğitim için büyük maliyetlere katlanmak zorunda kalmak, buna karşın gelirin yetersiz olması toplumu çözümsüzlüğe sürüklemektedir. Bu durumda ailelerin bulabildiği tek yol borçlanmaktır” değerlendirmesine yer verildi.
Sendika ayrıca gelirlerin eğitim giderlerini karşılamakta yetersiz kaldığını, fiyat artışları nedeniyle öğrencilerin beslenme çantalarının boşaldığını ve bazı öğrencilerin okula harçlıksız gitmek zorunda kaldığını bildirdi.
