Konutlarda yüzde 74, iş yerlerinde yüzde 48 peşin ödeme indirimi için son tarih 31 Aralık 2026 olarak açıklanırken konutunu teslim alamayanların indirimden yararlanamayacağı belirtildi. AFAD, ödeme tutarlarının neden farklılaştığını, tapu işlemlerini ve 18 yıllık taksitlendirme sistemini de açıkladı.
6 Şubat 2023 depremlerinin ardından Hatay başta olmak üzere depremden etkilenen illerde hak sahibi kabul edilen vatandaşların afet konutları ve iş yerlerine ilişkin kesin borçlandırma süreci başladı. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), borçlandırma işlemlerinin nasıl yapılacağını açıklarken 5 Kasım 2026 tarihli bilgilendirme metninde hak sahiplerinin en çok merak ettiği dokuz soruyu yanıtladı.
AFAD'ın açıklamasına göre konut borcunu 31 Aralık 2026 tarihine kadar peşin kapatan hak sahiplerine yüzde 74, iş yeri borcunu peşin ödeyenlere ise yüzde 48 indirim uygulanacak. Ancak bu tarihe kadar konutunu teslim alamayan hak sahipleri söz konusu indirimlerden yararlanamayacak.
Borçlandırma tutarlarının konutlar arasında farklılık göstermesi, e-Devlet sisteminde borç bilgilerinin görünmemesi ve ödeme sonrasında tapuların ne zaman verileceği de AFAD'ın açıklığa kavuşturduğu konular arasında yer aldı.
Deprem Konutlarında Borçlandırma Süreci Başladı
AFAD, 6 Şubat depremleri sonrasında hak sahibi olan vatandaşların afet konutları ve iş yerlerine yönelik borçlandırma işlemlerinin e-Devlet üzerinden başlatıldığını duyurdu.
Hak sahipleri, e-Devlet sistemine giriş yaptıktan sonra arama bölümüne "Hak Sahipliği Kura Sonucu Sorgulama" yazarak işlemlerini başlatabilecek.
Açılan ekranda olay seçimi "Kahramanmaraş Pazarcık" olarak yapılacak. Ardından borçlandırılacak taşınmazın bulunduğu il ve ilçe seçilerek aydınlatma metni onaylanacak.
Kura bilgilerini kontrol eden hak sahipleri, banka yönlendirmesini onayladıktan sonra Ziraat Bankası üzerinden afet konutu hesabı açılış işlemlerini gerçekleştirecek ve ödeme yöntemlerini belirleyecek.
Konutlarda Yüzde 74, İş Yerlerinde Yüzde 48 İndirim
AFAD'ın açıklamasına göre 6 Şubat 2023 depremleri kapsamında hak sahibi kabul edilen vatandaşlara peşin ödeme seçeneğinde önemli indirimler uygulanacak.
Konut borcunu peşin kapatmak isteyen hak sahipleri yüzde 74, iş yeri borcunu peşin ödeyecek vatandaşlar ise yüzde 48 indirimden yararlanabilecek.
İndirimli ödeme yapmak isteyen vatandaşların 31 Aralık 2026 tarihine kadar işlemlerini tamamlaması gerekiyor. Peşin ödeme için borcun tamamının tek seferde kapatılması şartı bulunuyor.
AFAD, peşin ödeme işlemlerinin Ziraat Bankası şubelerinden yapılması gerektiğini belirtti. Hak sahipleri, bulundukları ildeki herhangi bir Ziraat Bankası şubesine başvurabilecek.
Deprem Konutlarının Fiyatları Neden Farklı?
AFAD'ın yanıtladığı sorulardan biri, peşin ödeme indirimi sonrasında konut bedellerinin neden bütün hak sahipleri için aynı olmadığı oldu.
Açıklamaya göre konutların 2+1 veya 3+1 olması, bulundukları kat ve cephe gibi özellikleri maliyet hesaplamalarında farklılık oluşturuyor. Bu özellikler doğrultusunda şerefiye bedelleri belirleniyor.
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamında uygulanan yüzde 74'lük indirim, her konutun kendisine özgü maliyet ve şerefiye hesabı üzerinden uygulanıyor.
Bu nedenle aynı indirim oranından yararlanılsa bile hak sahiplerinin ödeyeceği nihai konut bedelleri farklılık gösterebiliyor.
Deprem Konutları Kaç Yılda Ödenecek?
AFAD'ın açıklamasında peşin ödeme yapmayacak hak sahipleri için taksitlendirme seçeneğine de yer verildi.
Buna göre 31 Aralık 2026 tarihinden sonra taksitli ödeme seçeneğini kullanan hak sahiplerinin borçları, 18 yıl boyunca faizsiz ve eşit taksitler halinde ödenecek.
Taksitli ödeme işlemleri, ilk taksit tarihinden itibaren Ziraat Bankasının mobil bankacılık ve internet bankacılığı kanalları üzerinden gerçekleştirilebilecek.
Peşin ödeme yapacak vatandaşların ise indirimden yararlanabilmek için borçlarını tek seferde kapatmaları gerekiyor. AFAD, yıllık ödeme planının aylık ödeme planına dönüştürülmesine ilişkin işlemlerin de banka şubesinden yapılacağını bildirdi.
Konutunu Teslim Alamayanlar İndirimden Yararlanamayacak
AFAD'ın açıklamasında dikkat çeken başlıklardan biri, kura sonucunda konut belirlenmesine rağmen anahtar teslimi yapılmayan hak sahiplerinin durumu oldu.
Kura sonucu belli olan ancak konutunu henüz teslim alamayan vatandaşlar ile mahkeme kararı sonucunda sonradan hak sahibi olan kişiler için indirim uygulamasının kapsamı açıklandı.
AFAD, 31 Aralık 2026 tarihine kadar konutunu teslim almayan veya alamayan hak sahiplerinin mevzuat gereği yüzde 74'lük peşin ödeme indiriminden yararlanamayacağını bildirdi.
Bu açıklama, Hatay'da ve diğer deprem illerinde konut teslimini bekleyen hak sahipleri açısından önem taşıyor. Konut tesliminin belirtilen tarihe kadar gerçekleşmemesi halinde vatandaşlar yüksek oranlı peşin ödeme indiriminden yararlanamayacak.
Borçlandırma Bedeli e-Devlet'te Neden Görünmüyor?
Kura sonucunda konutu belirlenen ve anahtarını teslim alan bazı hak sahipleri, e-Devlet üzerinden borçlandırma işlemlerini kontrol ettiklerinde ödeme tutarlarını göremeyebiliyor.
AFAD, bu durumun konut maliyetlerine ilişkin bilgilerin sisteme aktarılmasıyla bağlantılı olduğunu açıkladı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından bina maliyetleri bildirildikçe borçlandırma bedelleri sisteme yansıtılacak.
Öte yandan e-Devlet üzerinden hesap açılış işlemini tamamlayan hak sahiplerinin borç bilgilerinin Ziraat Bankası sisteminde görünmesi için de belirli bir süre gerekebiliyor.
AFAD'ın açıklamasına göre AYDES üzerinden bankaya borç tanımlama verileri ertesi gün iletiliyor. İşlem yoğunluğu nedeniyle vatandaşların hesaplarının internet bankacılığında tanımlanmasını beklemeleri gerekiyor.
Müşterek Hak Sahiplerinin Hepsi Bankaya Gitmek Zorunda Mı?
Birden fazla kişinin müşterek hak sahibi olduğu taşınmazların borçlandırma işlemlerine ilişkin de açıklama yapıldı.
AFAD, müşterek hak sahipliği bulunan taşınmazlarda borç hesabının hak sahiplerinden biri adına açıldığını bildirdi.
Bu nedenle müşterek hak sahiplerinin tamamının ayrı ayrı bankaya gitmesi gerekmiyor. Borçlandırma hesabı, hak sahiplerinden biri adına tanımlanarak işlem gerçekleştiriliyor.
Borcu Ödeyenlerin Tapusu Hemen Verilecek Mi?
AFAD, konut borcunu ödeyen hak sahiplerinin tapularının ne zaman verileceğine ilişkin soruya da yanıt verdi.
Açıklamaya göre tapu tescil işlemleri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ilgili birimleri tarafından kat mülkiyeti kuruluşunun AFAD'a bildirilmesinin ardından başlatılacak.
Dolayısıyla borcun ödenmesi, tapunun aynı anda teslim edileceği anlamına gelmiyor. Tapu işlemlerinin başlatılması için kat mülkiyetine ilişkin gerekli bildirimlerin tamamlanması gerekiyor.
31 Aralık'tan Sonra İndirim Oranı Değişecek
AFAD'ın açıklamasına göre 31 Aralık 2026 tarihine kadar yüzde 74'lük konut ve yüzde 48'lik iş yeri peşin ödeme indirimlerinden yararlanamayan hak sahipleri, bu tarihten sonra yüksek oranlı indirim hakkını kullanamayacak.
Belirtilen tarihin ardından peşin ödeme yapmak isteyen hak sahiplerine mevzuatta yer alan yüzde 20'lik indirim uygulanacak.
Ayrıca AFAD, yüzde 74 ve yüzde 48'lik özel indirimlerin yalnızca 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinde hak sahibi kabul edilen afetzedeler için geçerli olduğunu açıkladı.
Diğer afetler nedeniyle hak sahibi olan vatandaşlar ise borçlandırma bedellerini peşin ödemeleri halinde mevzuattaki yüzde 20'lik indirimden yararlanabilecek.
Hatay'daki Depremzedeler İçin Son Tarih 31 Aralık
Hatay'da deprem sonrası inşa edilen konutlara yerleşen veya teslim sürecini bekleyen hak sahipleri açısından borçlandırma işlemleri ve peşin ödeme indirimleri önem taşıyor.
AFAD'ın açıklamasına göre 31 Aralık 2026 tarihi, yüksek oranlı peşin ödeme indirimlerinden yararlanmak isteyen hak sahipleri için son gün olacak.
Konutunu teslim alan vatandaşlar e-Devlet üzerinden borçlandırma bilgilerini kontrol ederek ödeme işlemlerini başlatabilecek. Ancak henüz konut teslimi yapılmayan hak sahipleri için indirimden yararlanma koşulları farklılık gösteriyor.
AFAD'ın 5 Kasım tarihli açıklaması, konut bedellerinin hesaplanmasından ödeme seçeneklerine, teslim şartlarından tapu işlemlerine kadar borçlandırma sürecinin ayrıntılarını ortaya koyuyor.
