İSTANBUL (AA) - Haliç Üniversitesi, bünyesindeki 'Miras, Su ve İklim Değişikliğinin Entegre Yönetimi UNESCO Kürsüsü (HEWACC)' aracılığıyla Hidro-Bilişsel Miras çerçevesini Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nda (COP31) tanıttı.
Üniversiteden yapılan açıklamaya göre, Mavi Bölge'deki İklim İçin Su Pavilyonu'nda gerçekleştirilen 'Uyum Hafızası Olarak Su Mirası: Hidro-Bilişsel Miras Eylem Çağrısı' başlıklı oturumda, su mirasının iklim değişikliğine uyum sürecindeki rolü ele alındı.
UNESCO ile Haliç Üniversitesi arasında imzalanan anlaşmayla kurulan kürsü, miras, su ve iklim değişikliği konularını bütüncül bir yaklaşımla ele alıyor.
Oturumun merkezinde, HEWACC Yönetici Eş Başkanı Yeşim Doran Taş'ın geliştirdiği Hidro-Bilişsel Miras (Hydro-Cognitive Heritage) kavramı ve 'Beş Ölçek, Beş Kavram' metodolojisi yer aldı.
Yeşim Doran Taş, metodolojiyi beden ölçeğinde iklim sığınağı, yapı ölçeğinde iklime uyum, havza ölçeğinde su emanetçiliği, kıyı ölçeğinde iklim dirençliliği ve toplum ölçeğinde iklim okuryazarlığı olarak anlattı.
Haliç Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden Doç. Dr. Gözde Çakır Kıasıf, çerçeveyi kıyı ölçeğinde uygulayarak Haliç kıyısındaki tarihi tersane mirasının iklim dirençliliğini üç örnek üzerinden değerlendirdi.
Rahmi M. Koç Müzesi, Tersane İstanbul ve Haliç Tersanesi, maruz kalma, işlevsel süreklilik ve toplumsal bağ boyutlarında ele alındı.
Yüksek mimar, koruma mimarı ve kültürel miras uzmanı Zuhal Ayanoğlu ise kamu ve yerel yönetimlerdeki deneyiminden hareketle 'eylem çağrısı'nın yerel yönetimler ve kamu kurumları açısından nasıl uygulanabileceğini anlattı.
Ayanoğlu, ortak pilot alan ve seçim kriterleri, karşılaştırılabilir bir veri protokolü ve kurumlar arası sorumluluk paylaşımı konularında önerilerini sundu.
TU Delft Su, Limanlar ve Tarihi Kentler UNESCO Kürsüsü Başkanı Prof. Carola Hein de oturuma video mesajla katıldı. Oturumun moderatörlüğünü Lex Maris'ten araştırmacı Berilşah Karan üstlendi.
- Haliç Su Hafızası Pilot Projesi üzerinden Akdeniz Havzası'na üç adımlı çağrı
Oturumda, Genişletilmiş Akdeniz Havzası'ndaki kentler, kurumlar ve araştırmacılar üç adımlı bir ortak çalışmaya davet edildi.
Bu kapsamda katılımcılardan 'Bir alan getir' adımıyla kentlerindeki bir su mirası alanını ortak envantere eklemeleri, 'Bir yöntem paylaş' adımıyla kullandıkları yöntemi beş ölçek ve beş kavram çerçevesinde tanımlamaları, 'Kaybolmadan kaydet' adımıyla da gömülü dereler, kaybolan iskeleler ve solan çeşmeler gibi kayıpları yok olmadan belgelemeleri isteniyor.
Çağrı kapsamında önerilen 'Haliç Su Hafızası: Genişletilmiş Akdeniz Havzası İçin Ölçeklenebilir Su Mirası Deneyimi ve Yaşayan Açık Veri Laboratuvarı' pilot projesi teklif aşamasında bulunuyor.
Girişim, 'COP31'e Doğru' webinarı ve Haliç Üniversitesi'nde uluslararası katılımla düzenlenen 'Miras Olarak Su Çalıştayı II' ile şekillendi.
COP31 sonrasında Eylem Çağrısı'na katılan kurumlarla ortak protokol ve veri alanlarının Aralık 2026'da belirlenmesi, 2027'de ise ortaklarla uluslararası fon başvurularının yapılması planlanıyor.
'Haliç'in Birikimini Dünyayla Paylaştık'
Açıklamada görüşlerine yer verilen Haliç Üniversitesi Mütevelli Heyeti Başkanı Kemal Bilal Aydın, UNESCO Kürsüsü'nün, Haliç Üniversitesinin bilimsel birikimini uluslararası iklim gündemine taşıyan en önemli değerlerden biri olduğunu aktararak, şunları kaydetti:
'Su mirasını geçmişin değil, geleceğin bir kaynağı olarak gören bu yaklaşım, iklim krizine karşı üniversitelerin sunabileceği katkının güçlü bir örneği. Bu çağrının Akdeniz havzasında karşılık bulacağına ve yeni işbirliklerine kapı açacağına inanıyoruz. Haliç Üniversitesi olarak bu çalışmaları desteklemeyi sürdüreceğiz.'




