Peynir üretiminde süt dışı proteinler, jelatin, soya ürünleri ve bazı yağların kullanılması yasaklanırken etiketleme, olgunlaştırma ve saklama koşulları yeniden düzenlendi. Hatay'daki üreticileri de kapsayan yeni kurallara uyum için 30 Nisan 2027'ye kadar süre tanındı.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Peynir Tebliği, Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Türkiye genelinde peynir üretimi, işlenmesi, muhafazası, taşınması ve satışına ilişkin yeni kurallar belirlenirken üretimde kullanılan bazı maddeler yasaklandı.
Hatay'da faaliyet gösteren peynir üreticilerini ve süt ürünleri işletmelerini de ilgilendiren düzenleme kapsamında, peynirlerin içeriğinden etiket bilgilerine, olgunlaştırma sürelerinden satış koşullarına kadar birçok alanda değişikliğe gidildi.
Peynir Üretiminde Süt Dışı Protein Ve Jelatine Yasak
Yeni tebliğ kapsamında peynir üretiminde kullanılabilecek maddelere ilişkin sınırlamalar getirildi.
Buna göre süt proteini dışındaki proteinler, nişasta ve nişasta bazlı ürünler, jelatin, soya ürünleri ile süt yağı dışındaki hayvansal ve bitkisel yağların peynir üretiminde kullanılması yasaklandı.
Ancak çeşnili taze peynir çeşitlerinde stabilizör amacıyla belirli miktarda nişasta kullanılmasına istisna tanındı.
Çiğ Sütten Üretilen Peynirlere Dört Ay Şartı
Düzenlemeyle çiğ veya termizasyonlu sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin piyasaya sunulmasına ilişkin yeni koşullar belirlendi.
Bu kapsamda söz konusu peynirlerin en az dört ay olgunlaştırılmadan satışa sunulması yasaklandı. Olgunlaştırılmadan piyasaya arz edilecek peynirlerin üretiminde ise sütün en az pastörizasyon normlarında ısıl işlemden geçirilmesi gerekecek.
Termizasyon, çiğ süte uygulanan ve bakteri sayısını azaltmayı amaçlayan hafif bir ısıl işlem olarak tanımlanıyor.
Köy Peyniri Ve Doğal Peynir İfadeleri Yasaklandı
Yeni düzenlemeyle peynir etiketlerinde kullanılan bazı tanımlara da yasak getirildi.
Buna göre "köy peyniri", "geleneksel peynir", "doğal peynir" ve "çiftlik peyniri" gibi ifadeler etiketlerde kullanılamayacak.
Ürünün yağlılık sınıfı ve olgunlaşma durumu, etiket üzerinde ürün adıyla birlikte belirtilecek. Olgunlaştırılarak satışa sunulan peynirlerde üretim tarihi gün, ay ve yıl olarak yazılacak. Ayrıca olgunlaştırma süresinin belirtilmesi de zorunlu olacak.
Farklı hayvan türlerinden elde edilen sütlerin karıştırılmasıyla üretilen peynirlerde ise kullanılan süt türleri miktarlarına göre çoktan aza doğru sıralanacak.
Eski Kaşar Peynirinde 120 Gün Koşulu
Tebliğ kapsamında kaşar peynirlerinin etiketlerinde kullanılan "eski" ifadesine ilişkin yeni bir şart getirildi.
Buna göre bir kaşar peynirinin "eski" olarak adlandırılabilmesi için en az 120 gün olgunlaştırılması gerekecek.
Ayrıca pastörizasyona eşdeğer ısıl işlem uygulanmamış çiğ veya termizasyonlu sütten üretilen, telemesi haşlanmamış peynirlerin etiketlerinde "Çiğ sütten üretilmiştir" ifadesi bulunacak.
Bu ibarenin ürün adıyla aynı yüzde ve en az 3 milimetre punto büyüklüğünde yazılması zorunlu olacak.
Çeşnili Peynirlerde Yeni Sınırlar
Peynir üretiminde kullanılan çeşni miktarlarına da sınırlama getirildi.
Çeşnili peynirlerde toplam çeşni oranı yüzde 6'yı, çeşnili taze peynirlerde ise yüzde 15'i geçemeyecek.
Şeker kullanılan çeşnili taze peynirlerin etiketlerinde ilave şeker oranının belirtilmesi gerekecek.
Bunun yanında "sürülebilir", "ultrafiltrasyon", "üçgen", "tost" ve "pizza yapımında kullanılabilir" gibi ifadeler tek başına ürün adı olarak kullanılamayacak. Bu ifadeler, ürün adından daha büyük yazılmaması ve ürün adı algısı oluşturmaması koşuluyla kullanılabilecek.
Peynirlerin Saklama Ve Satış Koşulları Değişti
Yeni tebliğ, peynirlerin muhafaza edilmesi ve taşınmasına ilişkin koşulları da yeniden düzenledi.
Buna göre peynirlerin muhafazası, taşınması ve piyasaya arzı sırasında 10 derecenin altındaki sıcaklıklarda tutulması zorunlu olacak.
Eritme peynirlerinin dökme olarak satışa sunulması ve telemenin doğrudan tüketiciye arz edilmesi de yasaklandı.
Hatay'daki Peynir Üreticilerini De Kapsıyor
Türkiye genelinde yürürlüğe giren düzenleme, Hatay'daki peynir üreticileri, mandıralar, süt ürünleri işletmeleri ve satış noktaları için de geçerli olacak.
Yeni kurallar kapsamında işletmelerin peynir üretiminde kullandıkları bileşenleri, ürün etiketlerini, olgunlaştırma süreçlerini ve muhafaza koşullarını tebliğe uygun hale getirmesi gerekecek.
Özellikle çiğ sütten peynir üreten işletmeler açısından dört aylık olgunlaştırma şartı, etiketlerde kullanılabilecek ifadeler ve üretim yöntemlerine ilişkin hükümler önem taşıyor.
Hatay'daki işletmelere yönelik ayrıca açıklanmış farklı bir uygulama takvimi bulunmuyor.
Yeni Düzenlemeye Uyum İçin Son Tarih 30 Nisan 2027
Tarım ve Orman Bakanlığı, peynir üreticileri ve ilgili işletmelere yeni düzenlemeye uyum sağlamaları için 30 Nisan 2027 tarihine kadar süre tanıdı.
Bu tarihten önce piyasaya arz edilen peynirler, raf ömürlerinin sonuna kadar satılabilecek.
Ancak yeni tebliğe uygun olmayan dilimlenebilir eritme peynirlerinin 30 Nisan 2027 tarihinden sonra piyasada bulunmasına izin verilmeyecek.
