Adana ve Osmaniye’de yaşanan depremlerin ardından bölgedeki fayların konumu ve sismik hareketlilik yeniden gündeme geldi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Güneyli, son sarsıntıları değerlendirerek Karataş-Yumurtalık hattına dikkat çekti.
Hatay açısından da konumu merak edilen bu hat, İskenderun Körfezi’nin kuzey ve kuzeybatısında bulunuyor. Bilimsel çalışmalarda Ceyhan-Karataş ve Yumurtalık fayları ayrı hatlar olarak tanımlanıyor.
Karataş ve Yumurtalık fayları Hatay’dan geçiyor mu?
Çukurova Üniversitesi araştırmacıları Ulvi Can Ünlügenç ve Ahmet Can Akıncı’nın 2024 yılında yayımlanan çalışmasına göre Ceyhan-Karataş Fayı, İskenderun Körfezi’nin kuzeyinde, Karataş ile Osmaniye arasında parçalı bir yapı halinde uzanıyor. Yumurtalık Fayı ise bu hattın güneyinde, kıyıya yaklaşık paralel bir konumda yer alıyor.
Çalışmadaki haritalar, bu iki fayın karadaki uzanımlarını körfezin Adana tarafında gösteriyor. Dolayısıyla haberde adı geçen hatları “Hatay’ın içinden geçen faylar” şeklinde tanımlamak doğru değil.
Bununla birlikte, bir fayın il sınırlarından geçmemesi, o fayda oluşabilecek depremin çevre illerde hissedilmeyeceği anlamına gelmiyor. Hatay’daki olası etkiler; depremin büyüklüğü, derinliği, yerleşimlere uzaklığı, yerel zemin koşulları ve yapıların dayanıklılığına göre değişebilir.
Son depremleri 6 Şubat sonrası enerji aktarımıyla ilişkilendirdi
Güneyli, Adana’nın Saimbeyli ilçesinde meydana gelen 4,8, 4,9 ve 4,4 büyüklüğündeki depremler ile Osmaniye’nin Sumbas ilçesinde kaydedilen 5,2 büyüklüğündeki sarsıntıyı değerlendirdi.
Bölgenin 6 Şubat 2023’teki Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilendiğini hatırlatan Güneyli, son hareketliliği bu süreçte oluşan deformasyon enerjisinin batı ve güneybatı yönüne aktarılmasıyla ilişkilendirdi. Bu bağlantı, Güneyli’nin son depremlere ilişkin uzman değerlendirmesi olarak aktarıldı.
“Küçülerek sönümlenmesi” bekleniyor
Güneyli’nin aktardığı verilere göre 5,2 büyüklüğündeki depremden önce beş küçük sarsıntı, sonrasında ise yaklaşık 22–25 deprem meydana geldi.
Sonraki sarsıntıların daha küçük büyüklüklerde gerçekleştiğini belirten Güneyli, mevcut tabloya göre depremlerin zamanla küçülmesini ve meydana gelme aralıklarının uzamasını beklediğini söyledi. Artçıların devam edebileceğini de ifade etti.
Bu değerlendirme, gözlenen deprem dizisine ilişkin beklentiyi yansıtıyor; bölgedeki bütün faylar için tehlikenin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Fayın deprem potansiyeline dikkat çekti, tarih vermedi
6 Şubat depremlerinin ardından enerji aktarımının yıllarca devam edebileceğini belirten Güneyli, Karataş-Yumurtalık hattının önümüzdeki süreçte deprem oluşturma potansiyeli bulunduğunu düşündüğünü söyledi.
Güneyli’nin aktarılan açıklamasında bu hatta meydana gelebilecek bir deprem için tarih veya büyüklük tahmini bulunmuyor. Açıklama, “Hatay’da yakın zamanda deprem olacak” şeklinde bir öngörü de içermiyor.
Toprak kayması ve kaya düşmesine de dikkat çekti
Güneyli, deprem sonrasında toprak kayması ve kaya düşmesi gibi kütle hareketlerinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Bölgedeki yağışları hatırlatan Güneyli; yüksek eğim, jeolojik yapı, zemin koşulları ve yağışın deprem etkisiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Bu faktörlerin bir araya gelmesinin kütle hareketi riskini artırabileceğini ifade etti.
Bu uyarı, açıklamada değerlendirilen bölgeye yönelik olup Hatay’ın tamamı için ayrıca yapılmış bir saha tespiti niteliği taşımıyor.
