Hatay’da geleneksel sabun üretimi, defne yağının kara kazanda buluşmasıyla başlıyor. Defne yağının ısıtılması, sabun karışımının kıvam alana kadar karıştırılması ve kalıba dökülen sabunun zamanında kesilmesi ustalık gerektiriyor. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu yöntemle üretilen sabun, bugün Hatay dışından gelen siparişlerle de alıcı buluyor.

YAĞINI EVİNDEN GETİREN MÜŞTERİ, SABUNUN PİŞİRİLMESİNİ İZLİYOR

Hatay’daki geleneksel üretimin dikkat çeken yanlarından biri de kendi yağıyla sabun yapılması. Bölge sakinleri, Toplayarak yağını çıkardıkları defne’yi sabuna dönüştürüyor. Ustanın kara kazanda hazırladığı sabunu pişirme aşamasından kalıba dökülmesine kadar her aşama özenle yapılıyor.

Defne’de Sing For Hope Atölyeleri Çocukları Sanatla Buluşturdu
Defne’de Sing For Hope Atölyeleri Çocukları Sanatla Buluşturdu
İçeriği Görüntüle

Hatay dışından gelen siparişler de bu yerel üretim biçiminin daha geniş bir alıcı kitlesine ulaşmasını sağlıyor. Üreticilerin siparişlere yetişebilmesi ise yeterli miktarda defne yağı bulabilmelerine bağlı.

DEFNE YAĞININ KİLOSU 1.500–2.000 TL ARASINDA

Üreticilerin verdiği fiyat bilgisine göre defne yağının kilogramı bu yıl 1.500 ile 2.000 TL arasında değişiyor. Yağa erişimin zorlaşması ve hammadde maliyetinin artması, hem kazan başına üretilebilen sabun miktarını hem de satış fiyatını etkiliyor.

Sabunun fiyatında kullanılan yağın bileşimi belirleyici. Zeytinyağı ve defne yağı karışımıyla hazırlanan sabunlarda defne yağının oranı değişebiliyor. Yağ bileşeninin tamamı defne yağından oluşan ve “yüzde 100 defne yağlı” olarak satışa sunulan sabunlar için ise 1.500–2.000 TL aralığı belirtiliyor. Bu sabun fiyatının hangi gramaj veya paket büyüklüğü için geçerli olduğu belirtilmedi.

Defne Sabunu (5)

HATAY USULÜ DEFNE SABUNU KARA KAZANDA NASIL YAPILIYOR?

Geleneksel üretimde önce zeytinyağı ve defne yağı kara kazanda ısıtılıyor. Ardından sabunlaşmayı sağlayan kostik ekleniyor. Usta, karışımı yaklaşık 40 dakika boyunca sürekli karıştırarak kalıba dökülebilecek kıvama getiriyor.

Kalıplara dökülen sabun, sertliği kesime uygun hale geldiğinde yaklaşık bir saat içinde parçalara ayrılıyor. Ustanın özellikle dikkat ettiği aşamalardan biri kesim zamanı. Karışımın kalıptaki kıvamı, sabun parçalarının düzgün biçimde kesilebilmesini belirliyor.

Defne Sabunu (3)

SİPARİŞLER GELENEĞİN SÜRMESİNE KATKI SAĞLIYOR

Kara kazanda sabun pişirmek, Hatay’da yerel yağları değerlendiren ve ustalık bilgisini kuşaklar boyunca taşıyan bir üretim biçimi. Farklı illerden gelen siparişler ustalara gelir sağlarken, defne yağındaki kıtlık üretimin önündeki başlıca güçlük olarak öne çıkıyor. Hataylı ustalar, hammadde bulabildikleri ölçüde kazanlarını yakmayı ve bölgenin geleneksel sabununu üretmeyi sürdürüyor.

Defne Sabunu (1)

Defne Sabunu (4)

Muhabir: Ayşe Yöney