Baş biti, okul çağındaki çocuklarda karşılaşılabilen ve aile içinde de yayılabilen bir sorun. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) bilgilendirmesine göre bulaşma çoğunlukla saçların doğrudan temasıyla gerçekleşiyor. Bitler zıplayamıyor veya uçamıyor; saç telleri üzerinde sürünerek hareket ediyor. Bitlenme, kişinin ya da yaşadığı ortamın temizliğiyle ilişkili değil.
KAŞINTI OLMASA DA GÖRÜLEBİLİYOR
Saçlı deride kaşıntı, saçta hareket hissi ve kaşımaya bağlı yaralar belirtiler arasında bulunuyor. Ancak ilk kez bitlenen kişilerde kaşıntının ortaya çıkması dört ila altı haftayı bulabiliyor. Bu nedenle yalnızca kaşıntıya bakılarak karar verilmemesi gerekiyor.
Kontrolde özellikle kulak arkaları ve enseye yakın saç dipleri incelenmeli. Saç teline sıkıca yapışan bit yumurtaları, yani sirkeler, kepekle karıştırılabiliyor. Aktif bitlenmenin en güvenilir göstergesi canlı bit bulunması; emin olunamayan durumlarda sağlık çalışanının değerlendirmesi önem taşıyor.
HATAYLI VELİLER DE KONTROLLERİ İHMAL ETMEMELİ
Hatay’da çocuğu okula veya kreşe giden aileler de bu belirtiler konusunda dikkatli olmalı. Çocuğunda canlı bit fark eden velilerin, diğer ailelerin de kontrol yapabilmesi için okul yönetimini mahremiyeti koruyarak bilgilendirmesi yararlı olacaktır.
Hatay’a yönelik bu hatırlatma, kentte doğrulanmış bir salgın ya da vaka artışı bulunduğu anlamına gelmiyor. Amaç, tüm illerde olduğu gibi Hatay’da da ailelerin erken fark etme ve doğru müdahale konusunda bilinçlenmesi.
EVDEKİ DİĞER KİŞİLER DE KONTROL EDİLMELİ
Bir çocukta bit saptandığında aynı evde yaşayanların ve yakın temaslıların da kontrol edilmesi gerekiyor. CDC, bitlenen kişilerin eş zamanlı tedavisini öneriyor. Kullanılacak ürünün yaşa uygunluğu, uygulama süresi ve tekrar gerekip gerekmediği konusunda ürün talimatlarına ve sağlık çalışanının yönlendirmesine uyulmalı. Özellikle küçük çocuklarda tedavi öncesinde hekime danışılmalı.
TARAK, HAVLU VE ŞAPKALAR ORTAK KULLANILMAMALI
Çocuklara oyun sırasında saçların birbirine temasını azaltmaları; tarak, fırça, havlu ve şapka gibi eşyaları paylaşmamaları öğretilmeli. Baş bitinin başlıca bulaşma yolu doğrudan saç teması olsa da ortak kullanılan bazı eşyalar üzerinden de bulaşma gerçekleşebiliyor.
Tedavi öncesindeki son iki günde kullanılan yastık kılıfı, havlu ve giysilerin uygun sıcaklıkta yıkanıp kurutulması öneriliyor. Evin tamamını ilaçlamak ise gerekmiyor. CDC, bit için kullanılan ortam spreyi ve sisleme ürünlerinin solunduğunda veya deriden emildiğinde zehirli olabileceğini belirtiyor.
ÇOCUKLARI SUÇLAMADAN MÜCADELE EDİLMELİ
Bitlenmeyle mücadelede çocukları utandıran ve dışlayan davranışlardan kaçınılmalı. Baş biti hastalık bulaştırmıyor; ancak kaşımaya bağlı yaralar enfekte olabiliyor. Ailelerin sakin hareket etmesi, doğru tanı ve uygun tedaviyle süreci takip etmesi gerekiyor.
