Türkiye'de sigara satışlarında yeni bir denetim sistemine geçilmesi gündemde. Sağlık Bakanlığı ve AK Parti Grup Başkanlığının üzerinde çalıştığı sağlık düzenlemesi kapsamında, tütün ürünlerinin satışında 18 yaş kontrolünün elektronik sistemler ve QR kod aracılığıyla yapılması planlanıyor.
Henüz teklif taslağı aşamasında bulunan düzenlemeyle, 18 yaşından küçüklere tütün ürünü satışının önlenmesi hedefleniyor. Yeni sistemde alıcıların kişisel bilgilerinin satıcılarla paylaşılmadan yaş doğrulamasının gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Sigara Satışında QR Kodla Yaş Kontrolü Yapılacak
Üzerinde çalışılan modele göre ilgili kamu otoritesi tarafından oluşturulacak QR kod, alıcının telefonu aracılığıyla kullanılacak. Sistem, kişinin T.C. kimlik numarasıyla eşleşerek 18 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edecek.
Yaş doğrulaması sırasında satıcıya kişinin adı, tam yaşı veya diğer kişisel bilgileri aktarılmayacak. Sistem yalnızca alıcının yasal yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını gösterecek.
Bu yöntemle tütün ürünü satış noktalarında yaş kontrolünün elektronik ortamda gerçekleştirilmesi amaçlanıyor.
Market Ve Büfelerde Yeni Sistem Gündemde
Düzenlemenin Japonya ve Güney Kore'deki uygulamalar örnek alınarak hazırlanması planlanıyor. Market, bakkal ve büfe gibi tütün ürünü satış noktalarında elektronik sistem veya cihazlarla yaş kontrolü yapılması değerlendiriliyor.
Taslakta ayrıca elektronik yaş doğrulama sisteminin fiziksel satış noktalarının yanı sıra internet üzerinden gerçekleştirilen satışlarda da kullanılması seçeneği üzerinde duruluyor.
Araştırmada Yüzde 73,3'lük Oran Dikkat Çekti
Kanun teklifi taslağında, 2017 yılında gerçekleştirilen Küresel Gençlik Tütün Araştırması'nın sonuçlarına da yer verildi.
Araştırmaya göre 13-15 yaş grubunda sigara kullanan öğrencilerin yüzde 73,3'ünün, 18 yaşını doldurmadıkları hâlde market ve bakkal gibi satış noktalarından sigara satın alabildiği belirtildi.
Düzenlemenin gerekçesinde yer verilen bu verilerle, yaş kontrolünün güçlendirilmesi ihtiyacına dikkat çekildi.
Sigara Satışlarında Günlük Miktar Denetimi De Planlanıyor
Hazırlanan taslakta yalnızca yaş doğrulaması değil, kişilerin günlük olarak satın alabilecekleri tütün ürünü miktarının denetlenmesi de öngörülüyor.
Bu amaçla satış noktalarında kullanılacak elektronik bir sistemin geliştirilmesi planlanıyor. Sistemin kapsamı ve nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntıların ilgili düzenlemelerle belirlenmesi bekleniyor.
Yeni Sistemin Bir Yıl İçinde Uygulanması Öngörülüyor
Teklif taslağına göre elektronik denetim sisteminin geliştirilerek bir yıl içerisinde uygulamaya alınması hedefleniyor.
Sistemin işleyişine ilişkin usul ve esasların, Tarım ve Orman Bakanlığının görüşü alınarak Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmesi planlanıyor.
Düzenleme henüz taslak aşamasında bulunduğundan QR kodlu yaş kontrolü uygulaması yürürlüğe girmiş değil. Sistemin hayata geçirilmesi için gerekli yasal sürecin tamamlanması gerekiyor.
