Hataylıların Yaz Kabusu Yeniden Gündemde
Yaz sıcaklarının etkisini artırdığı Hatay'da sivrisinek sorunu vatandaşların günlük yaşamını olumsuz etkilemeye devam ediyor. Özellikle akşam saatlerinde parklar, bahçeler, kırsal bölgeler ve konteyner yaşam alanlarında artan sivrisinek yoğunluğu nedeniyle birçok kişi rahat bir gece geçiremiyor.
Peki neden aynı ortamda bulunan kişilerden biri onlarca kez ısırılırken diğeri neredeyse hiç etkilenmiyor?
Bilim insanlarına göre bunun nedeni sanıldığı gibi "tatlı kanlı olmak" değil.
Sivrisinekler İnsanları 10 Metreden Tespit Edebiliyor
Araştırmalara göre yalnızca dişi sivrisinekler insanları ısırıyor. Çünkü yumurtalarını geliştirebilmek için kandaki proteine ihtiyaç duyuyorlar.
Bilim insanları, sivrisineklerin yaklaşık 10 metre uzaklıktan insanların nefesiyle yayılan karbondioksiti algılayabildiğini belirtiyor.
Bu sinyal sivrisinekler için adeta bir hedef işareti oluşturuyor.
Daha Fazla Karbondioksit Üretenler Daha Fazla Isırılıyor
Uzmanlara göre;
- yetişkinler,
- iri yapılı kişiler,
- spor yapanlar,
- hamile kadınlar
daha fazla karbondioksit ve vücut ısısı ürettikleri için sivrisineklerin daha fazla ilgisini çekebiliyor.
Egzersiz sonrasında oluşan terleme ve yükselen vücut sıcaklığı da sivrisineklerin kişiyi daha kolay bulmasını sağlıyor.
"Tatlı Kan" İnanışı Bilimsel Değil
Halk arasında sıkça dile getirilen "tatlı kanlı insanları sivrisinek daha çok ısırır" düşüncesinin bilimsel bir karşılığı bulunmuyor.
Asıl belirleyici unsur kişinin cilt kokusu.
İnsan derisinde yaşayan bakteriler, ter ve yağ asitlerini parçalayarak yüzlerce farklı uçucu kimyasal madde oluşturuyor. Sivrisinekler de bu kokular arasından kendileri için en çekici olan kişiyi seçiyor.
Bazı İnsanlar 100 Kat Daha Çekici
Rockefeller University araştırmacılarının yaptığı çalışmada 64 kişinin cilt kokuları incelendi.
Elde edilen sonuçlara göre bazı insanların ciltlerinde bulunan karboksilik asit oranı çok daha yüksek çıktı.
Sivrisinekler bu kişilere diğer insanlara göre yaklaşık 100 kat daha fazla yöneldi.
Araştırmacılar ayrıca bu durumun yıllar boyunca büyük ölçüde değişmediğini belirledi.
Ciltteki Bakteriler de Belirleyici
Araştırmalar, ciltte yaşayan bakteri çeşitliliğinin de sivrisineklerin tercihinde önemli rol oynadığını gösteriyor.
Bazı kişilerin cildindeki bakteri yapısı daha yoğun ve daha az çeşitli olduğu için sivrisinekler tarafından daha kolay fark ediliyor.
Uzmanlara göre genetik özellikler de bu süreçte etkili olabiliyor.
Çok Isırılmak ile Çok Tepki Vermek Aynı Şey Değil
Uzmanlar önemli bir noktaya daha dikkat çekiyor.
Bazı insanlar aslında daha fazla ısırılmıyor olabilir. Ancak bağışıklık sistemi sivrisinek tükürüğüne daha güçlü tepki verdiği için büyük şişlikler ve yoğun kaşıntılar oluşuyor.
Bu nedenle kişi kendisini sürekli sivrisineklerin hedefi gibi hissedebiliyor.
Sarımsak ve B Vitamini Gerçekten Koruyor mu?
Sivrisineklerden korunmak için yaygın olarak kullanılan sarımsak tüketimi ya da B vitamini takviyelerinin etkisini gösteren güçlü bilimsel kanıt bulunmuyor.
Uzmanlar bunun yerine;
- DEET,
- picaridin,
- PMD içeren sivrisinek kovucuların kullanılmasını,
- uzun kollu kıyafetlerin tercih edilmesini,
- kovucu ürünlerin belirli aralıklarla yeniden uygulanmasını öneriyor.
Hatay'da Vatandaşlar Dikkatli Olmalı
Yaz aylarında sıcaklığın ve nemin arttığı Hatay'da sivrisinek yoğunluğu da yükseliyor. Uzmanlar, "Beni sivrisinek ısırmıyor." düşüncesiyle korunmayı ihmal etmenin doğru olmadığını belirtiyor.
Sivrisineklerin taşıyabileceği hastalık riskleri nedeniyle özellikle çocukların, yaşlıların ve kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların koruyucu önlemleri düzenli olarak uygulaması tavsiye ediliyor.
