6 Şubat depremlerinin ardından Hatay başta olmak üzere afet bölgesinde yapılan TOKİ konutları ve köy evlerinde ödeme süreci yeniden gündeme geldi. Evleri teslim edilen çok sayıda hak sahibi, borcunu peşin kapatarak konutunun tapusunu almak istiyor ancak ödeme işlemlerinin nereden ve ne zaman yapılacağı konusunda belirsizlik devam ediyor.
Özellikle rezerv alanların dışında, AFAD hak sahipliği kapsamında TOKİ tarafından yapılan afet konutları ile kırsal köy evlerinde yaşayan vatandaşlar, kendileri adına kesin borç çıkarılmasını ve ödeme sisteminin açılmasını bekliyor.
DÜZENLİ TAKSİTLER GENEL OLARAK BAŞLAMADI
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanan ödeme planına göre deprem konutlarında düzenli taksitler, anahtar tesliminden iki yıl sonra başlayacak.
3+1 afet konutları için taksitli satış bedeli 1 milyon 890 bin lira, aylık sabit taksit ise 8 bin 750 lira olarak açıklandı. Ödemelerin iki yıl ödemesiz olmak üzere 18 yıl boyunca faizsiz ve sabit taksitlerle yapılacağı bildirildi.
Köy evlerinde ise taksitli bedel 1 milyon 750 bin lira, aylık ödeme 8 bin 100 lira olarak duyuruldu. Köy evlerinin taksitleri de anahtar tesliminden iki yıl sonra başlayacak.
Bu nedenle “aylık taksitler başladı” şeklinde bütün deprem bölgesini kapsayan bir uygulamadan söz etmek şu aşamada doğru değil. Her hak sahibinin ödeme başlangıcı, konutun resmî teslim tarihine ve yapılacak borçlandırma işlemine göre belirleniyor.
PEŞİN ÖDEME İNDİRİMİ YASALAŞTI
Deprem konutları için getirilen peşin ödeme avantajı ise Nisan 2026’da yasal düzenlemeye dönüştü. Düzenlemeye göre 6 Şubat depremleri nedeniyle yapılan konut ve iş yerlerinin borçlandırma bedellerini 31 Aralık 2026 tarihine kadar tek seferde ödeyen hak sahiplerine indirim uygulanabilecek.
İndirim oranı en fazla bir konut için yüzde 74, en fazla bir iş yeri için yüzde 48 olarak belirlendi. Düzenleme hem 7269 sayılı Kanun kapsamındaki AFAD hak sahiplerini hem de 6306 sayılı Kanun kapsamındaki hak sahiplerini kapsıyor. Dolayısıyla hak yalnızca rezerv alan konutlarıyla sınırlı değil.
Açıklanan hesaplamaya göre 3+1 afet konutunun peşin bedeli yaklaşık 484 bin liraya, köy evinin peşin bedeli ise yaklaşık 448 bin liraya geliyor. Ancak kesin ödeme tutarı, her vatandaşın adına düzenlenecek borçlandırma hesabıyla netleşecek.
KANUN ÇIKTI AMA ÖDEME EKRANI AÇILMADI
Peşin ödeme indiriminin yürürlüğe girmesi, vatandaşların doğrudan herhangi bir banka şubesine giderek açıklanan tutarı yatırabileceği anlamına gelmiyor.
Öncelikle ilgili hak sahibi adına;
- Kesin borçlandırma bedelinin hesaplanması,
- Borçlandırma senedinin düzenlenmesi,
- Konutun taşınmaz ve tapu kayıtlarının hazırlanması,
- Ödemenin alınacağı banka veya kurum sisteminin açılması,
- Hak sahibine resmî bildirim yapılması
gerekiyor.
AFAD’ın geçmiş borçlandırma ilanlarında da noter kurasıyla konut çıkan hak sahiplerinin belirlenen süre içerisinde borçlandırma senedini imzalaması gerektiği belirtilmişti. Borçlandırma işlemi tamamlanmadan teslim ve sonraki mali işlemlerin yürütülemeyeceği açıklandı.
HATAY İÇİN GENEL ÖDEME GÜNÜ AÇIKLANMADI
3 Eylül 2026 itibarıyla Hatay Valiliği, Hatay İl AFAD Müdürlüğü, TOKİ veya ilgili bakanlık tarafından rezerv alan dışındaki bütün afet konutları ve köy evleri için “peşin ödemeler şu tarihte başlayacak” şeklinde il genelini kapsayan açık bir takvim yayımlanmış değil.
Bu nedenle Hatay’daki hak sahiplerinin şu anda yaşadığı sorun, ödeme şartlarının bilinmemesi değil; kendileri adına borcun kesinleştirilmemesi ve ödeme kanalının fiilen açılmaması.
Vatandaşlar, 31 Aralık 2026’ya kadar geçerli olduğu açıklanan peşin ödeme indirimini kaçırmamak için ilçe ilçe takvim yayımlanmasını istiyor.
TAPULAR NE ZAMAN VERİLECEK?
Borcu peşin ödemek isteyen vatandaşların en büyük beklentisi, ödemenin ardından tapularını alabilmek. Ancak tapu devrinin gerçekleşebilmesi için yalnızca paranın hazır olması yeterli değil.
Konutun bulunduğu parselin tapu ve tescil işlemlerinin tamamlanması, bağımsız bölümün hak sahibiyle eşleştirilmesi, borçlandırma hesabının kesinleşmesi ve ödeme sisteminin açılması gerekiyor. Bu işlemler tamamlanmadığında vatandaş ödeme yapmak istese bile tapu sürecini başlatamıyor.
Dolayısıyla şu aşamada “peşin ödeme yapan herkes tapusunu hemen alabiliyor” demek doğru değil. Uygulama, projenin tapu ve borçlandırma hazırlıklarının tamamlanmasına göre ilerleyecek.
HAK SAHİPLERİ AÇIK TAKVİM İSTİYOR
Hatay’da TOKİ deprem konutu ve köy evi teslim edilen vatandaşlar, yetkili kurumlardan net bir açıklama bekliyor. Hak sahipleri özellikle şu soruların yanıtlanmasını istiyor:
- Peşin ödeme sistemi hangi tarihte açılacak?
- Ödeme hangi banka veya kurum üzerinden yapılacak?
- Vatandaşa özel kesin borç tutarı nasıl bildirilecek?
- Köy evleri de aynı tarihte kapsama alınacak mı?
- Ödeme tamamlandıktan sonra tapu kaç gün içerisinde verilecek?
- Tapu ve tescil işlemleri tamamlanmayan projelerde indirim süresi nasıl korunacak?
Mevcut tabloya göre peşin ödeme hakkı bulunuyor ancak Hatay’daki rezerv alan dışı TOKİ afet konutları ve köy evlerinde işlemlerin bütün hak sahipleri açısından fiilen başladığını söylemek mümkün değil. Vatandaşların ödeme yapmadan önce AFAD veya yetkili kurum tarafından yapılacak kişisel borçlandırma bildirimini beklemesi gerekiyor.
