Hatay’da başlayan “İnşaatın Kadın Ustaları” projesi, kadınların mesleki eğitimden istihdama uzanan deneyimiyle inşaat sektörünün gündemine taşındı. Uluslararası ustalık sertifikasına sahip kadın boya ustaları Meryem Dizlek ve Hatice Uslu, İstanbul’da düzenlenen İnşa Eden Kadınlar Zirvesi’nde şantiyelerdeki çalışmalarını, karşılaştıkları önyargıları ve meslek sahibi olmanın hayatlarında yarattığı değişimi anlattı.
Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) ile Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği (TÜKD) Hatay Şubesi iş birliğinde yürütülen, Kuzu İnşaat Grubu’nun eğitim ve istihdam desteği verdiği proje; kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmeyi ve inşaat sektöründe kalıcı iş olanakları oluşturmayı amaçlıyor.
Hatay’dan İstanbul’a uzanan ustalık hikâyesi
Turner International tarafından 29 Eylül 2026’da İstanbul’da düzenlenen İnşa Eden Kadınlar Zirvesi’nde proje, “Kadın Ustalar / İşin Cinsiyeti Olmaz, Ustası Olur” başlıklı özel oturumda ele alındı.
Oturuma GYODER Yönetim Kurulu Başkanı Neşecan Çekici, TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, Kuzu Grup Üst Yapı Koordinatörü Kıvanç Karabaki, proje koordinatörü ve Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu ile kadın ustalar Meryem Dizlek ve Hatice Uslu katıldı.
Panelde projenin ortaya çıkışı, mesleki eğitim süreçleri, işverenlerin katılımı ve kadınların eğitim sonrasında işe başlaması değerlendirildi. Hatay’daki pilot uygulamanın farklı şehirlere ve meslek kollarına taşınması da sektör temsilcileriyle paylaşıldı.
TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, Hatay’dan katılan proje ekibinin zirvede yoğun ilgi gördüğünü belirtti. Kesiktaş, uluslararası ustalık sertifikasına sahip iki kadın boya ustasının deneyimlerini doğrudan anlatmasının, projenin sahadaki karşılığını görünür kıldığını ifade etti.
Eğitim aldılar, sertifika kazandılar, işe başladılar
Hatay’daki pilot uygulama, boyacılık alanında verilen mesleki ve teknik eğitimlerle başladı. Kadınların eğitimlerini tamamlamasının ardından işverenlerin de sürece katılmasıyla şantiyelerde istihdam sağlandı.
Kesiktaş’ın aktardığı bilgilere göre Kuzu İnşaat Grubu, kadınların eğitim almasına destek verdi ve eğitimlerini tamamlayan kadın ustaları işe aldı. Böylece proje, meslek öğretmenin yanında öğrenilen becerilerin gerçek çalışma ortamında gelire dönüşmesini sağlayan bir uygulamaya dönüştü.
Çalışma kıyafetleri modacı Mehtap Elaidi tarafından tasarlanan kadın ustalar, Hatay’da başladıkları mesleki yolculuğu İstanbul’daki zirvede sektör temsilcileriyle paylaştı.
Meryem Dizlek ve Hatice Uslu; inşaat sektöründe çalışmaya nasıl karar verdiklerini, çevrelerinden aldıkları tepkileri, şantiyedeki ilk günlerini ve karşılaştıkları önyargıları anlattı. Kadınların kendi deneyimlerini aktarması, panelde eğitim ve istihdamın günlük hayattaki etkilerinin de konuşulmasını sağladı.
Araştırmada 12 bin 37 çalışan arasında yalnızca iki kadın
Projenin çıkış noktalarından birini, GYODER ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğinde hazırlanan “İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri” araştırması oluşturuyor.
Araştırma kapsamında incelenen üretim süreçlerinde çalışan 12 bin 37 kişi arasında yalnızca iki kadın çalışanın bulunması, kadınların inşaat sektörünün mavi yakalı işlerinde ne kadar sınırlı temsil edildiğini ortaya koyuyor.
Araştırmada, kadınların ustalık gerektiren işlere yönelmesini sağlayacak adımların önemine dikkat çekiliyor. Mesleki eğitim verilmesinin yanında, eğitim sonrasında istihdam olanaklarının oluşturulması gerektiği de vurgulanıyor.
Hatay’da uygulanan model, araştırmanın işaret ettiği bu ihtiyaca eğitim, işveren desteği ve sahada çalışma imkânını bir araya getirerek karşılık vermeyi amaçlıyor. Sürecin kalıcı olması için kamu kurumlarının, özel sektörün ve sivil toplum kuruluşlarının birlikte hareket etmesi hedefleniyor.
Çekici: “Artık bir varsayımı değil, gerçek bir deneyimi konuşuyoruz”
GYODER Başkanı Neşecan Çekici, projenin sektörün nitelikli iş gücü ihtiyacı ile kadınların üretimdeki düşük temsilini birlikte ele aldığını belirtti.
Çekici, şu değerlendirmede bulundu:
“Bu projeye başlarken önümüzde çok net iki gerçek vardı. Bir tarafta sektörümüzün giderek büyüyen nitelikli iş gücü ihtiyacı, diğer tarafta ise üretimin mavi yakalı tarafında yok denecek kadar az temsil edilen kadınlar. Hatay’da attığımız ilk adımla, doğru eğitim, doğru çalışma koşulları ve işveren desteği bir araya geldiğinde kadınların ustalık gerektiren işlerde de üretimin güçlü bir parçası olabileceğini sahada görüyoruz. Artık bir varsayımı değil, gerçek bir deneyimi konuşuyoruz.”
Kadınların sektörün profesyonel kadrolarının yanı sıra doğrudan üretimde de daha görünür olduğu bir çalışma kültürünün mümkün olduğunu söyleyen Çekici, projeyi sektörün iş gücü yapısını daha kapsayıcı ve sürdürülebilir hale getirebilecek bir model olarak değerlendirdi.
Çekici, Hatay’daki deneyimin farklı şehirlere taşınmasını istediklerini belirterek inşaat firmalarını kadın ustalara eğitim sonrasında gerçek istihdam alanları açmaya davet etti.
Kesiktaş: “Kadınların önündeki engel toplumsal önyargılar”
TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş, kadınların çalışma hayatına katılmasını zorlaştıran temel etkenler arasında toplumsal baskı, geleneksel roller ve ev içi sorumlulukların bulunduğunu vurguladı.
Kesiktaş, “Birçok kadın çalışmak istiyor ancak çevre baskısı, geleneksel cinsiyet rolleri ve ev içi sorumluluklar nedeniyle karar vermekte zorlanıyor” dedi.
Projenin hedeflerini kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek, nitelikli kadın iş gücü oluşturmak ve erkek egemen sektörlerde kadınların görünürlüğünü artırmak olarak sıralayan Kesiktaş, “Mesleklerin cinsiyeti yoktur” anlayışının yaygınlaşmasını istediklerini belirtti. Toplumsal cinsiyet eşitliğine katkı sağlayacak kalıcı politikaların geliştirilmesi de projenin amaçları arasında yer alıyor.
Kesiktaş, ek açıklamasında inşaat sektöründe kadın istihdamının devlet desteğiyle güçlendirilmesini ve kadınların sektöre katılımıyla dönüşüm sağlanmasını hedeflediklerini ifade etti.
Kreş ve ücretsiz mesleki eğitim çağrısı
Proje koordinatörü Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu, kadınların iş gücüne katılımında eğitim olanakları kadar bakım sorumluluklarının da belirleyici olduğuna dikkat çekti.
Kadın ustalara mesleki yeterlilik eğitiminin ücretsiz verilmesinin teşvik edilmesi gerektiğini belirten Mıstıkoğlu, eğitim giderleri için kamu desteğinin değerlendirilebileceğini söyledi.
Mıstıkoğlu, çalışmak isteyen kadınların önündeki önemli engellerden birinin çocuklarını bırakabilecekleri bir yer bulamamak olduğunu kaydetti. Kreş imkânlarının geliştirilmesinin, kadınların eğitim ve çalışma süreçlerine katılımını kolaylaştıracağını vurguladı.
Hedef 31 il daha, ardından Türkiye genelinde yaygınlaşma
Kesiktaş, Hatay’da başlayan projenin 31 ilde daha sürdürülmesinin planlandığını belirterek hedeflerinin daha fazla kadına eğitim vermek, daha fazla kadın ustayı istihdama kazandırmak ve yeni sektör iş birlikleri oluşturmak olduğunu söyledi.
Kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, özel sektörü, meslek kuruluşlarını ve inşaat firmalarını projeye destek vermeye çağıran Kesiktaş, çalışmanın afet sonrası yeniden yapılanma açısından da önem taşıdığını vurguladı.
Kesiktaş, “Bu proje; kadınların ekonomik güçlenmesini, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve afet sonrası yeniden yapılanmada kadınların söz sahibi olmasını sağlayacak örnek bir sosyal dönüşüm modelidir” dedi.
Ek açıklamasında ise uzun vadeli amaçlarının projeyi tüm illerde yaygınlaştırmak olduğunu belirtti.
Boyacılıktan vinç operatörlüğüne yeni meslek alanları
Hatay’da boyacılıkla başlayan uygulamanın, farklı uzmanlık alanlarına genişletilmesi de hedefleniyor. Seramik ve parke döşeme, tesviye, kaynak, restorasyon, taş duvar işçiliği ve vinç operatörlüğü, projenin geliştirilmesi düşünülen meslek kolları arasında bulunuyor.
Yeni alanlar belirlenirken kas gücünün belirleyici olmadığı uzmanlıkların da değerlendirilmesi planlanıyor. Mesleğe uygun eğitim, çalışma koşulları ve işveren desteğinin birlikte sağlanması amaçlanıyor.
GYODER, TÜKD Hatay Şubesi ve işverenlerin katkısıyla geliştirilen modelin uzun vadeli hedefi, kadınların inşaat sektöründeki ustalık işlerinde kalıcı biçimde yer almasını sağlamak. Hatay’daki kadın ustaların şantiyelerde başlayan deneyimi, şimdi bu hedef doğrultusunda farklı illere taşınmak isteniyor.
