Çevre İçin Kritik Adım
Sıfır Atık Hareketi kapsamında yürütülen çalışmalar doğrultusunda hazırlanan düzenleme, plastik kirliliğini azaltmayı ve Türkiye’yi çevre politikalarında Avrupa Birliği standartlarına yaklaştırmayı amaçlıyor.
Bakanlık tarafından yayımlanan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı ile Tek Kullanımlık Plastikler, Deniz Çöpleri ve Mikroplastikler Yol Haritası doğrultusunda hazırlanan yönetmelik taslağı, önümüzdeki günlerde kurumların görüşüne açılacak. Sivil toplum kuruluşları ve sektör temsilcilerinden gelecek değerlendirmelerin ardından düzenlemeye son şeklinin verilmesi bekleniyor.
1,5 Milyar Liralık Tasarruf Sağlanacak
Yeni düzenleme ile plastik çatal, kaşık, bıçak, yemek çubuğu, tabaklar, köpük (EPS) gıda kapları, içecek kapları ve bardakları, plastik çubuklu kulak pamukları ile pipet gibi birçok tek kullanımlık ürünün piyasaya sunulmasına son verilecek.
Bu adım sayesinde yıllık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri karbon salımının önlenmesi ve yaklaşık 1,5 milyar liralık atık yönetim maliyetinden tasarruf edilmesi hedefleniyor.
Tek kullanımlık plastiklerin yerine ise cam, porselen, ahşap ve karton gibi doğa dostu alternatif ürünlerin kullanımı teşvik edilecek.
Yeni Kısıtlamalar Yolda
Bakanlık, ilerleyen süreçte plastik kullanımını azaltmaya yönelik yeni adımlar da planlıyor.
Kısmen plastik içeren içecek bardakları, gıda kapları, kargo poşetleri, ıslak mendiller ve yüzey temizleme havlularının tüketiminin azaltılması için kısıtlama ve işaretleme uygulamaları gündeme gelecek.
Türkiye’de Plastik Tüketimi Çok Yüksek
Türkiye İstatistik Kurumu ile yapılan araştırmaya göre vatandaşların büyük bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor.
Araştırma sonuçlarına göre:
-
Vatandaşların %77,65’i tek kullanımlık plastiklerin daha az kullanılmasını destekliyor.
-
%72,52’si plastik ürünleri daha az satın almayı destekliyor.
-
%60’ı bazı plastik ürünlerin tamamen yasaklanmasını olumlu buluyor.
Türkiye’de yalnızca 2022 yılında 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu tüketimin içinde;
-
32 bin ton plastik çatal-kaşık
-
25 bin ton plastik tabak
-
10 bin ton pipet
-
120 bin ton plastik bardak
-
63 bin ton gıda kabı
-
155 bin ton plastik içecek şişesi
gibi ürünler yer aldı.
Avrupa’da Yasaklar Çoktan Başladı
Tek kullanımlık plastiklere yönelik kısıtlamalar Avrupa’da birçok ülkede uygulanıyor.
-
Fransa, kapsamlı yasaklar ve yüksek geri dönüşüm hedefleriyle AB direktifinin ötesine geçti.
-
Almanya, üreticilerden raporlama talep eden ve çevre projelerini finanse eden sistemler kurdu.
-
İspanya, plastik ambalajlara kilogram başına vergi uyguladı.
-
Hollanda, bazı ürünlerde ücretlendirme ve aşamalı yasak getirdi.
-
İrlanda, bardaklar için ek vergi ve tek kullanımlık servis ürünlerine yasak planlıyor.
-
Yunanistan ise kamu kurumlarında tek kullanımlık plastikleri tamamen kaldırdı.
Türkiye’de hayata geçirilmesi planlanan yeni düzenleme ile hem çevre kirliliğinin azaltılması hem de sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarının yaygınlaşması hedefleniyor.
