Rusya’nın Sibirya bölgesindeki bir veba araştırma merkezinde çalışan laboratuvar teknisyeninin hayatını kaybetmesi, olası veba enfeksiyonu ve laboratuvar sızıntısı iddialarını gündeme getirdi.
Sibirya ve Uzak Doğu Veba ile Mücadele Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki Daria Shipilova, eylül ayının sonunda hastaneye kaldırıldı. Shipilova, üç gün sonra İrkutsk yakınlarındaki Shelekhov kasabasında hayatını kaybetti.
Rus basınında genç kadının 2 Ekim’de öldüğü belirtilirken BBC, ölüm tarihini bağımsız olarak doğrulayamadığını aktardı.
197 Kişi Tıbbi Gözetim Altına Alındı
Shipilova’nın hayatını kaybettiği hastanenin karantinaya alındığı bildirildi. Bölgedeki bir alüminyum fabrikasında maske kullanımı zorunlu hale getirilirken İrkutsk’ta yapılması planlanan toplu bir etkinlik de iptal edildi.
İrkutsk Valisi Igor Kobzev, Rusya’nın bulaşıcı hastalıklar direktörünün “tehlikeli bir enfeksiyon şüphesi” olarak değerlendirilen vakayı incelemek üzere bölgeye geldiğini açıkladı.
Izvestia gazetesinin aktardığı bilgilere göre Shipilova ile temas etmiş olabilecek yaklaşık 197 kişi tıbbi gözetim altına alındı.
Önce Veba Açıklaması Geldi Sonra Reddedildi
Olayla ilgili dikkat çeken noktalardan biri Rus yetkililerin yaptığı farklı açıklamalar oldu. Komşu Buryatya bölgesinin valisi, laboratuvar çalışanının veba nedeniyle hayatını kaybettiğini söyledi.
Bu açıklamanın ardından Shipilova’nın görev yaptığı Veba ile Mücadele Enstitüsü’nde olası bir laboratuvar sızıntısı yaşandığı yönündeki iddialar gündeme geldi.
Rus yetkililer ise daha sonra ölümün veba ile bağlantılı olduğu yönündeki açıklamaları reddetti.
Deney Tüpü İddiası Ortaya Atıldı
Yerel bir gazetecinin doğrulanmayan haberinde Shipilova’nın laboratuvarda bir deney tüpünü kırmasının ardından hastalandığı öne sürüldü. Ancak söz konusu iddia resmi makamlar tarafından doğrulanmadı.
İrkutsk Valisi Kobzev de Shipilova’nın ölümünden bu yana aynı enstitüde çalışan başka bir kişinin tıbbi yardım talebinde bulunmadığını açıkladı.
Bu aşamada veba bakterisinin laboratuvardan sızdığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.
ABD Ve Rusya’dan Açıklama Geldi
Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, olayla ilgili ortaya çıkan iddiaların ardından halka söylentiler yerine resmi açıklamaları takip etme çağrısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump ise Rusya’daki gelişmeleri “çok yakından” takip ettiklerini söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da laboratuvarda çalışan bir kişinin enfekte olmuş gibi göründüğünü ve enfeksiyonun kurum içerisinde yayılmış olabileceğine ilişkin endişeler bulunduğunu ifade etti. Rubio, paniğe gerek olmadığını ancak olayın yakından takip edilmesi gerektiğini belirtti.
Veba Hâlâ Görülüyor Mu?
Veba, Yersinia pestis adlı bakterinin neden olduğu bulaşıcı bir hastalık. 14. yüzyıldaki “Kara Ölüm” salgınıyla bilinen hastalık tamamen ortadan kalkmış değil.
Shipilova’nın kısa süre önce Moğolistan sınırındaki Buryatya bölgesini ziyaret ettiği bildirildi. Yersinia pestis bakterisinin bölgedeki dağ sıçanı gibi bazı kemirgenlerde bulunduğu biliniyor.
Reading Üniversitesi’nde hücresel mikrobiyoloji alanında çalışan Doç. Dr. Simon Clarke, BBC’ye yaptığı açıklamada akciğer vebasının tedavi edilmediğinde son derece ölümcül olabileceğini ancak antibiyotiklerle tedavi edilebildiğini belirtti.
Akciğer Vebası İnsandan İnsana Bulaşabiliyor
Akciğer vebasının diğer veba türlerinden farklı olarak insandan insana bulaşabilmesi, Rusya’daki gelişmelerin yakından takip edilmesinin nedenleri arasında bulunuyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre akciğer vebasının kuluçka süresi oldukça kısa olabiliyor ve bazı durumlarda yaklaşık 24 saate kadar düşebiliyor.
Hastalık; enfekte pirelerin ısırması, enfekte vücut sıvıları veya hastalık etkeni bulaşmış materyallerle temas ve solunum yoluyla yayılan parçacıkların solunması sonucu insanlara bulaşabiliyor.
Nefes darlığı ve öksürük hastalığın belirtileri arasında bulunurken öksürüğe kanlı balgam da eşlik edebiliyor.
Türkiye İçin Bir Risk Açıklaması Var Mı?
Rusya’daki olayın ardından sosyal medyada ortaya çıkan laboratuvar sızıntısı ve yayılma iddialarına rağmen mevcut bilgiler vebanın araştırma merkezinin dışına yayıldığını doğrulamıyor.
Türkiye’de veya Hatay’da bu olayla bağlantılı bir vaka ya da sağlık uyarısı bulunduğuna ilişkin verilen bilgilerde herhangi bir açıklama yer almıyor.
Bu nedenle Rusya’daki ölümün Türkiye veya Hatay açısından doğrudan bir sağlık tehdidi oluşturduğunu söylemek için mevcut bilgiler yeterli değil. Olayla ilgili kesinleşmeyen laboratuvar sızıntısı iddiaları ve Shipilova’nın ölüm nedeni hakkındaki incelemeler ise sürüyor.
