ANKARA (AA) - ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, ordunun İran'a yönelik saldırılarında B-2 bombardıman uçaklarını kullandığını bildirdi.
B-2 uçaklarının kalkış ve havada uçuş görüntülerinin de yer aldığı açıklamada, 'Dün gece, 1 tonluk bombalarla donatılmış B-2 hayalet bombardıman uçakları, İran'ın güçlendirilmiş balistik füze tesislerini vurdu.' bilgisi yer aldı.
AA muhabiri, kamuoyunda merak uyandıran 'B-2 Spirit' uzun menzilli hayalet bombardıman uçaklarının teknik özelliklerini ve görev aldığı operasyonlara ilişkin bilgileri derledi.
ABD Hava Kuvvetleri tarafından kullanılan 'B-2 Spirit', ABD merkezli Northrop Grumman firması tarafından üretiliyor.
İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da yapan B-2, özellikle yoğun hava savunmalarını delmek için tasarlanmış 'uçan kanat' tasarımına sahip bombardıman uçağı olarak biliniyor.
İki kişilik mürettebatla görev yapan uçak, süpersonik hızlara ulaşmasa da yüksek irtifa ve uzun menzil kapasitesiyle öne çıkıyor.
B-2 bombardıman uçakları İran'ı daha önce de vurduABD'nin Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ı hedef almasının ardından, İsrail Başbakanlık Ofisinin paylaştığı yapay zeka destekli videoda söz konusu saldırılara gönderme yapılarak B-2'nin kokpitinde ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu tasvir edildi.
İsrail'e geçen yıl İran'a yönelik saldırılarında destek veren ABD, 22 Haziran 2025'te B-2 bombardıman uçaklarıyla İran'ın Natanz, Fordo ve İsfahan'daki 3 nükleer tesisine saldırı düzenledi.
ABD Başkanı Donald Trump, 24 Haziran 2025'te İran ve İsrail arasında ateşkes sağlandığını duyurdu.
ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırısının ardından Trump, 25 Haziran 2025'te sosyal medya hesabından B-2 bombardıman uçaklarının videosunu paylaştı.
Paylaşımda, B-2 bombardıman uçaklarının çeşitli görüntülerine yer verilirken arka planda Vince Vance ve The Valiants'ın 1980'de çıkardığı 'İran'ı bombala' şarkısı çaldı.
Şarkıda, 'İran'ı bombala. Haydi bir duruş sergileyelim. İran'ı bombala. Ülkemiz bir hisse kapıldı. Gerçekten zirveye ulaştı öfke, İran'ı bombala.' sözlerinin yanı sıra '(İran lideri Ali Hamaney) Ayetullah'a söyleyin, 'Seni tabuta koyacağız!'' gibi ifadeler yer aldı.
İsrail Başbakanlık Ofisi ise sosyal medya hesabından, İsrail ile İran arasında ateşkesin sağlanmasının altıncı ayında, Aralık 2025'te, 'Zafer turumuzda altı ay' ifadesini kullanarak yapay zeka ile oluşturulmuş bir video paylaştı.
Animasyonda, Haziran 2025'te ABD'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırı düzenlediği B-2 bombardıman uçağı yer aldı ve uçağın kokpitinde ise Trump, Netanyahu'nun yardımcı pilotu olarak tasvir edildi.
15 bin metre irtifaya çıkabiliyorABD Hava Kuvvetlerinin resmi verilerine göre, 'B-2 Spirit' hem konvansiyonel hem de nükleer mühimmat taşıyabilen çok rollü stratejik bombardıman uçakları arasında yer alıyor.
B-2 Spirit, 4 General Electric F118-GE-100 turbofan motorla donatılmış bulunuyor.
Yaklaşık 52 metre kanat açıklığına, 21 metre uzunluğa ve 5 metre yüksekliğe sahip B-2'nin azami kalkış ağırlığı 152 bin 600 kilograma ulaşıyor.
Ayrıca, iki kişilik mürettebatla görev yapan uçak yaklaşık 15 bin metre irtifaya çıkabiliyor ve kıtalararası menzile sahip bulunuyor.
Firmanın verilerine göre, her ne kadar 'B-2 Spirit' 18 bin kilograma kadar yük taşıyabilse de ABD Hava Kuvvetleri, bu uçakların yaklaşık 27 bin 200 kilogram ağırlığına denk gelen iki 'GBU-57 A/B' bombası ile başarılı şekilde test edildiğini belirtiyor.
Düşük görünürlük kapasitesine sahipABD'nin bombardıman uçağı modernizasyon programının en önemli kilometre taşlarından biri olarak değerlendirilen B-2, kısa sürede dünyanın herhangi bir noktasına ulaşarak yoğun şekilde korunan hedeflere saldırı düzenleyebilme kapasitesiyle öne çıkıyor.
Radar izini minimize eden 'stealth' teknolojisi sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabilen uçak, özellikle yüksek koruma altındaki stratejik hedeflere yönelik operasyonlarda kullanılıyor.
Uçağın hava savunma sistemlerini aşabilme ve etkili misilleme kapasitesi, B-2'ye yalnızca operasyonel üstünlük kazandırmakla kalmıyor, aynı zamanda güçlü bir caydırıcılık ve muharebe gücü sağlıyor.
Düşük görünürlük teknolojilerini yüksek aerodinamik verimlilik ve geniş mühimmat kapasitesiyle birlikte barındıran uçak, yakıt ikmali yapılmadan yaklaşık 9 bin 600 kilometre menzile ulaşabiliyor.
Söz konusu özellikler yüksek irtifalarda daha fazla hareket özgürlüğü sağlayarak uçağın menzilini artırıyor ve sensörleri için daha iyi bir görüş alanı sunuyor.
B-2'nin tespit edilmesini, izlemesini ve etkisiz hale getirmesini zorlaştıran düşük görünürlük kapasitesi, kızılötesi, akustik, elektromanyetik, görsel ve radar izlerinin azaltılmasına dayanıyor.
Öte yandan uçağın yapımında kullanılan kompozit malzemeler, özel kaplamalar ve kanat tasarımı, uçağın radarlar tarafından tespit edilmesini zorlaştıran başlıca unsurlar arasında bulunuyor.
İlk uçuşunu 1989'da gerçekleştirdiB-2 Spirit, ilk kez 22 Kasım 1988'de ABD'nin California eyaletine bağlı Palmdale kentindeki Hava Kuvvetleri 42. Tesiste hangardan çıkarılarak kamuoyuna tanıtıldı.
İlk uçuşunu 17 Temmuz 1989'da gerçekleştiren uçak, California'daki Edwards Hava Üssü'nde görev yapan B-2 Birleşik Test Gücü tarafından yürütülen kapsamlı test sürecinden geçti.
'Spirit of Missouri' adı verilen ilk uçak 17 Aralık 1993'te teslim edilirken, B-2 Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaştı.
Missouri eyaletindeki Whiteman Hava Üssü, B-2'nin ana operasyonel üssü olarak faaliyet gösterirken, uçağın bakım ve lojistik desteği ise Oklahoma'daki Tinker Hava Üssü bünyesinde bulunan Oklahoma City Hava Lojistik Merkezi tarafından sağlanıyor.
Büyük operasyonlarda rol aldıB-2'ler ABD tarafından sadece İran'da değil, daha önce Kosova, Afganistan ve Irak'ta da kullanıldı.
B-2'nin muharebe kabiliyeti ilk kez 1999'da Kosova'da Müttefik Kuvvetler Operasyonu sırasında test edildi.
Missouri'deki Whiteman Hava Üssü'nden kalkarak Kosova'ya kesintisiz uçuş gerçekleştiren B-2'ler, harekatın ilk sekiz haftasında Sırbistan'daki hedeflerin yaklaşık yüzde 33'ünün vurulmasında rol oynadı.
Ayrıca, 2001'de Afganistan'a yönelik Kalıcı Özgürlük Operasyonu kapsamında en uzun menzilli görevlerinden birini gerçekleştiren B-2, 2003'teki Irak operasyonunda da görev aldı.
ABD'nin 2003'teki Irak'a müdahalesinde 'Irak'ı Özgürleştirme Operasyonu' çerçevesinde hem ileri konuşlu üslerden hem de Whiteman'dan sorti yapan B-2'ler, toplamda yaklaşık 680 ton mühimmat kullandı.
Nisan 1997'de ilk operasyonel kabiliyet statüsüne ulaşan B-2, Aralık 2003'te tam operasyonel kabiliyet seviyesine erişti ve 2009 yılında ise uçağın sorumluluğu, ABD Hava Kuvvetleri bünyesindeki Küresel Taarruz Komutanlığına devredildi.
Muhabir: Elif Gültekin Karahacıoğlu
