Antakya'nın En Büyük Sırlarından Biri: Cehennem Kayıkçısı
Hatay'ın merkez ilçesi Antakya'nda, Hristiyanlık tarihinin en önemli yapılarından biri olan Aziz Pierre (Saint Pierre) Kilisesi'nin yaklaşık 200 metre kuzeybatısındaki kayalık yamaçta, çoğu kişinin farkına bile varmadan önünden geçtiği dev bir kaya kabartması bulunuyor.
Bugün "Cehennem Kayıkçısı", antik kaynaklarda ise Kharonion olarak anılan bu eser, Helenistik dönemin en dikkat çekici kaya anıtlarından biri kabul ediliyor. Uzmanlara göre eser, MÖ 175-164 yılları arasında hüküm süren Seleukos Kralı Antiochos IV Epiphanes dönemine tarihleniyor. Antik tarihçi John Malalas'ın aktardığı anlatıya göre kentte büyük yıkıma neden olan veba salgını sırasında, kahinlerin tavsiyesi üzerine şehri koruması amacıyla dağın yamacına dev bir kaya kabartması yaptırılmasına karar verildi.
Salgın Durunca Heykel Yarım Kaldı
Rivayete göre dönemin insanları, ne kadar büyük bir figür yapılırsa salgının o kadar hızlı sona ereceğine inanıyordu.
Ancak çalışmalar devam ederken salgının etkisini kaybettiği düşünülünce kaya kabartmasının yapımı tamamlanmadı. Bu nedenle bugün görülen dev figür, tamamlanmamış bir yüz görünümünde bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı da kaya kabartmasının salgın nedeniyle başlatıldığını ve tamamlanmadan bırakıldığını aktarıyor.
"Cehennem Kayıkçısı" İsmi Nereden Geliyor?
Eser halk arasında "Cehennem Kayıkçısı" olarak bilinse de, bu isim Yunan mitolojisindeki ölülerin ruhlarını yeraltı dünyasına taşıyan kayıkçı Kharon'dan geliyor.
Ancak son yıllarda yapılan akademik çalışmalar, kabartmanın doğrudan Kharon'u temsil etmeyebileceğini ortaya koyuyor. Araştırmacılar, figürün Ana Tanrıça Kybele, Atargatis ya da Demeter kültüyle bağlantılı olabileceğini ve uzun yıllardır yanlış isimle anılıyor olabileceğini değerlendiriyor.
Her Gün Yanından Geçiliyor Ama...
Antakya'yı ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin büyük bölümü Saint Pierre Kilisesi'ni gezerken yalnızca birkaç dakikalık yürüyüş mesafesinde bulunan bu tarihi anıtın farkına varmıyor.
Oysa yaklaşık 4 metre yüksekliğinde ve 1,5 metre genişliğindeki kaya kabartması, Anadolu'da günümüze ulaşabilen en önemli Helenistik kaya anıtları arasında gösteriliyor.
Antakya'nın Binlerce Yıllık Hafızası
MÖ 300 yılında kurulan Antakya, Seleukos Devleti'nin başkenti olarak kısa sürede dünyanın en büyük şehirlerinden biri haline geldi. Roma döneminde ise imparatorluğun en önemli metropollerinden biri oldu. Bugün Habib-i Neccar Dağı'nın eteklerinde yer alan Cehennem Kayıkçısı da bu kadim geçmişin sessiz tanıkları arasında yer alıyor.
