Anayasa Mahkemesi (AYM), Türkiye'de genelevlerin hukuki statüsünü ilgilendiren önemli bir karara imza attı. Mahkeme, 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesinin birinci fıkrasını Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.

16 Temmuz 2026 tarihinde oybirliğiyle alınan karar, 17 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İptal kararında, devletin gözetimi ve denetimi altında fuhuş yapılmasına ilişkin yasal düzenleme ile insan onurunun korunması arasındaki ilişki ele alındı.

AYM Genelevlerle İlgili Hangi Maddeyi İptal Etti?

Anayasa Mahkemesi, Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 128'inci maddesinin birinci fıkrasını iptal etti.

Söz konusu düzenleme, Sağlık Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının ortaklaşa çıkaracağı yönetmelikle genelevlerin ve bu kapsamda faaliyet gösteren kişilerin tabi olacağı kuralların belirlenmesini öngörüyordu.

Aynı zamanda cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesine yönelik tedbirlerin düzenlenmesi de bu hükme dayanıyordu.

Mahkeme, fıkranın ilk cümlesini Anayasa'nın 5'inci ve 17'nci maddelerine aykırı buldu. İkinci cümle ise uygulanma imkânı kalmadığı gerekçesiyle iptal edildi.

Genelevlerin Yasal Dayanağına İlişkin Dikkat Çeken Tespit

AYM, devletin gözetimi ve denetimi altında fuhuş yapılabilmesinin tek yasal dayanağının iptal edilen düzenleme olduğunu belirtti.

Mahkeme, fuhşun yasal bir çerçeve içerisinde düzenlenmesinin kamu sağlığını ve güvenliğini koruma amacı taşıyabileceğini ancak bunun insan onuruna ilişkin sorunları ortadan kaldırmadığını değerlendirdi.

Kararda, bireylerin ekonomik güçlükler veya çaresizlik nedeniyle bedensel bütünlüklerinin sömürüye açık hâle gelmesinin insan onuruyla bağdaşmadığı vurgulandı.

AYM Kararında İnsan Onuru Vurgusu

Anayasa Mahkemesi, kararında fuhşa zorlamanın insanlık dışı veya onur kırıcı muamele niteliğinde olduğunu belirtti.

Yetişkin bireylerin kendi rızalarıyla fuhuş yapmasının hukuken korunabilecek bir değer olup olmadığı konusu da kararda ele alındı.

Mahkeme, sosyal ve ekonomik koşulların, istismarın ve insan ticareti riskinin bireylerin özgür iradesini etkileyebileceğine dikkat çekti.

Devletin temel sorumluluğunun, kişileri fuhşa yönelten yapısal nedenleri ortadan kaldıracak sosyal politikalar geliştirmek ve sömürüye aracılık eden kişi ve örgütlerle mücadele etmek olduğu ifade edildi.

CIMPOR ve OYAK Çimento, COP31’de “Kalsine Kil Geçiş İttifakı” deklarasyonunu yayımladı
CIMPOR ve OYAK Çimento, COP31’de “Kalsine Kil Geçiş İttifakı” deklarasyonunu yayımladı
İçeriği Görüntüle

İptal Başvuruları Üç Ayrı Yargı Merciinden Geldi

İptal süreci, konut ve iş yerlerinin belirli sürelerle kapatılarak mühürlenmesine ilişkin işlemlere karşı açılan davalarla başladı.

Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 3'üncü İdari Dava Dairesi, Mardin 3'üncü İdare Mahkemesi ve Danıştay Dördüncü Dairesi, ilgili düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle başvuruda bulundu.

Anayasa Mahkemesi, üç ayrı başvuruyu birleştirerek karara bağladı.

Genelevler Kapatılacak Mı?

AYM'nin iptal kararının ardından en çok merak edilen konulardan biri, hâlihazırda faaliyet gösteren genelevlerin durumunun ne olacağı oldu.

Ancak Mahkemenin kararında mevcut genelevlerin doğrudan kapatılmasına ilişkin bir hüküm bulunmuyor.

Karar, genelevlerin düzenlenmesine dayanak oluşturan kanun hükmünü ortadan kaldırıyor. Mevcut işletmelerin hukuki ve idari durumunun nasıl şekilleneceği ise ayrıca değerlendirilmesi gereken bir konu olarak öne çıkıyor.

Bu nedenle iptal kararını Türkiye'deki bütün genelevlerin kapatıldığı şeklinde yorumlamak doğru değil.

AYM Kararı 17 Kasım'da Yürürlüğe Girdi

Anayasa Mahkemesi, iptal hükmünün yürürlüğe girmesi için ileri bir tarih belirlemedi.

Anayasa'nın 153'üncü maddesi uyarınca iptal edilen kanun hükümleri, aksi yönde bir erteleme kararı bulunmadığında Resmî Gazete'de yayımlandıkları tarihte yürürlükten kalkıyor.

Bu kapsamda 128'inci maddenin birinci fıkrasına ilişkin iptal kararı 17 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.

Mahkeme, Türkiye Büyük Millet Meclisine yeni bir düzenleme yapılması için ayrıca süre tanımadı. Kararın ardından ortaya çıkan hukuki durumun nasıl düzenleneceği ise henüz netleşmedi.

Muhabir: Haber Merkezi