Türkiye’de bankalar, suç gelirlerinin aklanması ve terörizmin finansmanıyla mücadele kapsamında müşteri işlemlerini izlemekle yükümlü. MASAK mevzuatı doğrultusunda yapılan değerlendirmelerde müşterinin mesleği, mali durumu, ticari faaliyetleri ve fon kaynakları dikkate alınıyor. Finansal profille örtüşmeyen hesap hareketleri, ek bilgi ve belge talebine neden olabiliyor.
PARANIN KAYNAĞI SORGULANABİLİYOR
Olağan dışı para girişleri, tekrarlanan nakit yatırma işlemleri veya ekonomik amacı açık olmayan transferler bankaların incelemesine konu olabiliyor. Değerlendirmede yalnızca işlem tutarı değil, paranın kaynağı ve işlemin müşterinin bilinen faaliyetleriyle uyumu da önem taşıyor.
İşlemin niteliğine göre maaş bordrosu, vergi beyannamesi, fatura, satış sözleşmesi veya ödeme dekontu gibi belgeler açıklamayı desteklemek amacıyla sunulabiliyor. Konut ve araç satışları, ticari kazançlar ya da miras kaynaklı para girişlerinde de ilgili kayıtların saklanması, belge taleplerinin karşılanmasını kolaylaştırıyor.
BELGE EKSİKLİĞİ İŞLEMLERİ ETKİLEYEBİLİR
Mevzuata göre bankalar, kimlik tespiti yapamadıkları veya iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinemedikleri durumlarda iş ilişkisi kuramıyor ve talep edilen işlemi gerçekleştiremiyor. Daha önce alınan kimlik bilgilerinin doğruluğuna ilişkin şüphelerin gerekli tespit ve teyit işlemleriyle giderilememesi halinde ise mevcut iş ilişkisinin sona erdirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle her gelir belgesi talebinin karşılanmaması, hesapların veya kredi kartlarının otomatik olarak kapatılacağı anlamına gelmiyor. Uygulanacak işlem, eksik bilginin niteliğine ve mevzuattaki koşullara göre belirleniyor.
ŞÜPHELİ İŞLEMLER MASAK’A BİLDİRİLEBİLİYOR
Bankalar, inceleme sırasında işlemin yasa dışı kaynaklarla veya amaçlarla bağlantılı olabileceğine ilişkin şüphe oluşması halinde MASAK’a bildirimde bulunmakla yükümlü. Bir işlemin incelemeye alınması ise tek başına müşterinin suç işlediği anlamına gelmiyor.
Bankacılık işlemlerinde aksama yaşanmaması için müşterilerin para hareketlerini açıklayan kayıtları saklaması, bankanın bilgi ve belge taleplerine belirtilen süre içinde yanıt vermesi önem taşıyor. Belgelerin temininde güçlük yaşanması halinde ise ilgili banka birimiyle iletişime geçilmesi gerekiyor.
