Hatay Küllerinden Doğuyor: Üç Buçuk Yılda Neler Değişti?
Nefes gazetesi yazarı Deniz Zeyrek, 6 Şubat depremlerinden yaklaşık üç buçuk yıl sonra yeniden ziyaret ettiği Hatay’daki çalışmaları ve vatandaşların beklentilerini kaleme aldı. Kentte 196 bin bağımsız bölümden 293 okul ve 12 hastanelik sağlık yatırımına kadar büyük bir yeniden inşa süreci yürütülürken elektrik, su, ulaşım ve altyapı sorunları gündemdeki yerini koruyor.
Nefes gazetesi yazarı Deniz Zeyrek, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından yeniden ziyaret ettiği Hatay’ın ayağa kalkma mücadelesini yazdı.
Kültürel mirası, gastronomisi, tarihi ve coğrafyası nedeniyle Hatay’ı sık sık ziyaret ettiğini belirten Zeyrek, depremin hemen ardından geldiği kentte gazetecilik yaşamının en zor günlerini geçirdiğini ifade etti.
Daha önce savaş bölgelerinde ve 1999 Marmara Depremi’nin yaşandığı illerde görev yaptığını hatırlatan Zeyrek, Hatay’daki yıkımın kendisini çok daha derinden sarstığını aktardı.
“Enkazların Yerinde Binalar Yükseliyor”
Depremden sonra farklı tarihlerde Hatay’a geldiğini belirten Zeyrek, her ziyaretinde kentin yaralarını sarma ve yeniden ayağa kalkma çabasına tanıklık ettiğini söyledi.
3 Eylül 2026 tarihinde Hatay Valisi Mustafa Masatlı ile kent merkezinde incelemelerde bulunan Zeyrek, depremin ilk günlerindeki karanlık, toz, çığlıklar ve arama kurtarma çalışmalarının yerini büyük bir inşa hareketliliğine bıraktığını kaydetti.
Depremde Hatay’daki her 10 binadan yaklaşık dördünün yıkıldığına ve kentte 25 bin kişinin yaşamını yitirdiğine dikkat çeken Zeyrek, “Bu enkaz nasıl kalkacak?” denilen bölgelerde bugün yeni binaların yükseldiğini vurguladı.
Masatlı: Hataylılar Topraklarını Terk Etmedi
Depremden yaklaşık 12 saat sonra Amasya’dan Hatay’a gelen Vali Mustafa Masatlı’nın ilk günlerden itibaren sahada olduğunu hatırlatan Zeyrek, yeniden inşa çalışmalarına ilişkin bilgileri Masatlı’dan aldı.
Vali Masatlı, Hatay halkının kentine olan bağlılığına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bütün Hatay halkını takdir etmek lazım. 33 yıllık mülki idare amiriyim. Çok yerde çalıştım. Az insan bu kadar toprağına bağlıdır. Hatay insanı toprağını terk etmedi.”
41,3 Milyon Ton Enkaz Kaldırıldı
Vali Masatlı’nın verdiği bilgilere göre Hatay’da toplam 350 bin bağımsız bölümü kapsayan bir enkaz ortaya çıktı. Kent genelinden 41,3 milyon ton enkaz kaldırılırken 196 bin bağımsız konut inşa edildi.
Yeni binaların, Hatay’daki üç fay hattı ve zemin sıvılaşması riski dikkate alınarak yapıldığı belirtildi. İnşaatlarda zemin güçlendirme çalışmaları ve fore kazık uygulamaları gerçekleştirildi.
Hatay’a 293 Yeni Okul
Eğitim alanında 251 okulun yapımı tamamlandı, 42 okulun inşaatı ise devam ediyor. Böylece Hatay genelinde toplam 293 okulu kapsayan bir yatırım programı yürütülüyor.
Okulların yaklaşık yüzde 30’unun bağışçıların katkılarıyla yapıldığı açıklandı. Deprem öncesinde 14 bin 700 olan derslik sayısının çalışmalar tamamlandığında 18 binin üzerine çıkması bekleniyor.
Kentte ayrıca dört öğretmenevi ile dört bilim ve sanat merkezi inşa edildi. Hatay’daki iki üniversitede de yüz yüze eğitime yeniden geçildi.
Yıkılan 5 Hastanenin Yerine 9 Hastane Yapıldı
Depremde kentteki beş hastane yıkılırken 3 Eylül 2026 itibarıyla dokuz yeni hastane tamamlandı.
Dörtyol Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi, Reyhanlı Ağız ve Diş Sağlığı Hastanesi ile İskenderun’da yapılacak 600 yataklı devlet hastanesindeki çalışmalar devam ediyor.
Bin yataklı Hatay Şehir Hastanesi’nin ihalesi gerçekleştirilirken daha önce hastanesi bulunmayan Erzin, Payas ve Altınözü gibi ilçelere 144 yataklı yeni hastaneler kazandırıldı. Kent genelinde yaklaşık 60 aile sağlığı merkezi de hizmete alındı.
9 Bin 500 Öksüz ve Yetim Takip Ediliyor
Hatay’da deprem sonrasında yaklaşık 9 bin 500 çocuğun öksüz veya yetim kaldığı belirtildi. Devlet himayesine alınan çocukların eğitim, sağlık, psikososyal destek ve diğer ihtiyaçlarının yakından takip edildiği kaydedildi.
Çocuklar; vali yardımcıları, kaymakamlar, kurum müdürleri ve bu görevlilerin eşlerinin yer aldığı özel bir takip sistemine dâhil edildi. Görevlilerin aileleri evlerinde ziyaret ettiği, destek olmak isteyen kişi ve kuruluşların da sisteme katkı sunduğu ifade edildi.
Uzuv Kaybı Yaşayan Depremzedeler İçin Özel Merkez
Deprem nedeniyle Hatay’da yaklaşık bin 500 kişinin uzuv kaybı yaşadığı açıklandı.
Hatay Valiliği bünyesinde, ortez ve protez hizmetlerini de kapsayan Engelli Sosyal Girişimcilik Merkezi kuruldu. Sekiz kurumun birlikte görev yaptığı merkezde protez bölümünü Yaşar Tatar’ın başkanlığını yaptığı Engelliler Vakfı işletiyor. Diğer birimler ise valiliğe bağlı müdürlüklerin sorumluluğunda çalışmalarını sürdürüyor.
Samandağ’a Dalga Sörfü Merkezi ve Dalış Köyü
Kentte çok sayıda spor kompleksinin tamamlandığı belirtilirken Samandağ’da Türkiye’nin ilk ve tek dalga sörfü merkezinin kurulduğu bildirildi.
Samandağ sahilindeki valiliğe ait kamp alanı dalış sporlarına tahsis edildi. Türkiye’nin ilk dalış köyü de bu bölgede hayata geçirildi.
Coğrafi İşaret Sayısı 25’ten 75’e Çıktı
Deprem öncesinde 25 coğrafi işaretli ürünü bulunan ve Türkiye sıralamasında 25’inci sırada yer alan Hatay’ın coğrafi işaret sayısı 75’e yükseldi.
Hatay bu sonuçla Türkiye genelinde üçüncü sıraya çıktı. Yaklaşık 40 ürün için daha tescil sürecinin devam ettiğini belirten Vali Masatlı, coğrafi işaretli ürün sayısında Türkiye birinciliğini hedeflediklerini söyledi.
Kadın Kooperatiflerinin Sayısı Arttı
Deprem öncesinde Hatay’da 35 kadın kooperatifi faaliyet gösterirken süreç içerisinde 18 yeni kadın kooperatifi daha kuruldu.
Kooperatifler aracılığıyla 600’den fazla üretici kadın bir araya getirilerek üretime ve ekonomik hayata katılımlarının desteklenmesi amaçlandı.
Telef Olan Hayvanların Tamamı Karşılandı
Depremde yaklaşık bin 800 büyükbaş ve 10 bin küçükbaş hayvanın telef olduğu, kayıpların tamamının bire bir karşılandığı belirtildi.
Hatay’da tarımsal rekoltenin deprem öncesindeki seviyelere döndüğü ancak üreticilerin gübre fiyatları nedeniyle zorlandığı ifade edildi. Narenciye üreticilerinin de dönem dönem ürünlerini satmakta güçlük çektiği aktarıldı.
Sanayide Toparlanma Yüzde 50 Seviyesinde
Hatay sanayisinin yeniden toparlanmaya başladığı, İskenderun bölgesindeki demir çelik ve filtre sektörlerinin tam kapasiteyle çalıştığı bildirildi.
Depremde ağır hasar alan KOBİ’lerin ayağa kaldırılması için özel programlar uygulanırken kentin önemli üretim alanları arasında bulunan mobilya ve ayakkabı sektörlerinin eski gücüne kavuşması hedefleniyor.
Bu sektörlerdeki genel toparlanmanın şu anda yüzde 50 civarında olduğu kaydedildi.
Asi Nehri’nde 17,3 Kilometrelik Islah
Asi Nehri’nin Antakya kent merkezinden geçen bölümünde 17,3 kilometrelik ıslah çalışması gerçekleştirildi.
Nehir yatağı ve çevresindeki zeminin sağlamlaştırılması amacıyla iki tarafta, çift yönlü ve üç sıra kazık uygulaması yapıldığı belirtildi.
Deprem Bölgesine 104 Milyar Dolarlık Doğrudan Kaynak
Vali Masatlı’nın aktardığı bilgilere göre deprem bölgesine doğrudan 104 milyar dolar, dolaylı olarak ise 150 milyar dolar kaynak aktarıldı.
Bütçe dışında kalan bağışlar ile bazı kurumların doğrudan gerçekleştirdiği yatırımlar dikkate alındığında toplam kaynağın daha yüksek olduğu değerlendiriliyor.
Hataylıların Çözüm Beklediği Sorunlar
Deniz Zeyrek, kentte yürütülen çalışmaları Vali Masatlı’dan dinledikten sonra Hataylıların talep ve şikâyetlerini de sokakta vatandaşlara sordu.
Vatandaşların dile getirdiği sorunların büyük bölümünü altyapı ve belediyecilik hizmetleri oluşturdu. Hataylıların öne çıkan şikâyet ve talepleri şöyle sıralandı:
- Kent genelinde sık sık yaşanan elektrik kesintilerinin sona erdirilmesi,
- Su ve kanalizasyon sorunlarının tamamen çözülmesi,
- Kırsal ve merkezden uzak mahallelere doğalgaz ulaştırılması,
- Hatay çevre yolunun bir an önce tamamlanması,
- Bozulan yolların onarılması,
- Kent dışındaki yeni yerleşim alanlarında toplu taşıma imkânlarının artırılması.
Deniz Zeyrek, Hatay halkının kentine sahip çıkmasını ve Vali Mustafa Masatlı’nın çalışmalarını takdir ettiğini belirterek mevcut kararlılığın sürdürülmesi durumunda kentin yakın gelecekte yeniden eski güzel günlerine kavuşabileceğini ifade etti.
