Hatay’da şehir siluetini perdeleyen puslu görüntüler, hava kalitesini yeniden gündeme taşıdı. ASİ Gazetesi’ne iletilen fotoğraflarda uzaktaki yapıların belirginliğini kaybettiği görülüyor. Görüntülerdeki pusun kaynağını ve o andaki kirlilik seviyesini belirlemek için aynı yer ve zamana ait ölçüm gerekirken, yayımlanan araştırmalar Hatay’ın hava kirliliği sorununun ciddiyetini gösteriyor.
2026 DEĞERLENDİRMESİ: YILLIK SINIRIN 2,5 KATI
Temiz Hava Hakkı Platformu, 5 Şubat 2026 tarihli açıklamasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın resmî verilerini kullanarak 2025 yılını değerlendirdi. Platforma göre Hatay’daki PM10 düzeyi, ulusal yıllık ortalama sınır değeri olan 40 mikrogram/metreküpün 2,5 katı olarak ölçüldü. Açıklamada Antakya gibi kent merkezlerinde ölçüm ve verilerin kamuoyuyla paylaşılması konusunda eksiklikler bulunduğu da belirtildi.
ANTAKYA’DA 19 GÜN BOYUNCA ÖLÇÜM YAPILDI
Temiz Hava Hakkı Platformu ve Türk Tabipleri Birliği’nin ortak çalışmasında, Antakya’da bir beton santralinin etki alanındaki yerleşim bölgesinde 7–25 Ocak 2025 tarihleri arasında hava kalitesi izlendi. Çalışmada 19 günlük PM10 ortalaması 60,1 µg/m³, PM2,5 ortalaması ise 41,5 µg/m³ olarak bildirildi. Bu sonuçlar ölçüm yapılan noktayı ve dönemi temsil ediyor; Hatay’ın bütün ilçelerinin bugünkü değeri anlamına gelmiyor.
Dünya Sağlık Örgütü’nün günlük ve yıllık kılavuz değerleri farklı sürelerdeki maruziyeti değerlendirmek için kullanılıyor. Bu nedenle 19 günlük çalışma ortalaması, yıllık ortalama yerine kullanılamıyor. Tablodaki DSÖ değerleri sağlık temelli öneriler olup ulusal yasal sınırlarla aynı anlamı taşımıyor.
TOZUN KAYNAĞINA MÜDAHALE ÇAĞRISI
Platformun 2026 açıklamasında yıkım ve inşaat faaliyetleri, beton santralleri, taş ocakları ve altyapısı tamamlanmamış yollardaki araç trafiği, bölgedeki partikül yükünü artıran etkenler arasında gösterildi. Düzenli ölçüm yapılması, sonuçların eksiksiz açıklanması ve yeniden inşa sürecinde etkin toz yönetimi uygulanması istendi.
SOLUNAN PARÇACIKLAR NEDEN ÖNEMLİ?
PM10 ve PM2,5, havada bulunan ve solunum yoluyla vücuda girebilen küçük parçacıkları ifade ediyor. DSÖ’ye göre partikül maddeye maruz kalmak solunum ve kalp-damar sağlığı açısından risk oluşturuyor. Hatay’da Mayıs 2025’te düzenlenen TTB çalıştayında da afet sonrası toz maruziyetinin kısa ve uzun dönem sağlık etkileri ele alındı.
Hatay’dan gelen puslu görüntüler, düzenli ve erişilebilir hava kalitesi verisinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Geçmiş ölçümler ciddi bir soruna işaret ederken, görüntülerin çekildiği andaki durumun belirlenmesi için istasyon adı, ölçüm saati ve kirletici değerlerinin birlikte açıklanması gerekiyor.
