Hataylılar Deprem Konutu Borcunu Nasıl Ödeyecek? İşte Yapmanız Gerekenler!

6 Şubat 2023 depremlerinin ağır yıkıma yol açtığı Hatay’da, kalıcı konut ve iş yerlerine kavuşan hak sahiplerinin gündeminde bu kez borçlandırma işlemleri bulunuyor. Vatandaşlar, kendilerine ne kadar borç çıkarılacağını, peşin ödeme indiriminin nasıl uygulanacağını ve taksitlerin hangi tarihte başlayacağını merak ediyor.

AFAD’ın 5 Kasım 2026 tarihli “Kesin Borçlandırma İşlemlerine Dair Soru-Cevaplar” başlıklı bilgilendirmesinde, konut bedellerindeki farklılıklardan müşterek hak sahipliğine kadar birçok soruya açıklık getirildi. Hataylı hak sahipleri açısından öne çıkan nokta, her konut için aynı peşin ödeme bedelinin geçerli olmaması.

Her konutun peşin bedeli 484 bin lira olmayacak

AFAD’ın açıklamasına göre, indirimli ödeme tutarları konutun maliyetine ve özelliklerine göre değişiyor. Dairenin 2+1 veya 3+1 olması, bulunduğu kat ve cephe gibi unsurlar, şerefiye hesabı üzerinden borçlandırma bedelini etkiliyor.

Bu nedenle kamuoyunda konuşulan 484 bin liralık tutarın bütün konutlar için sabit bir ödeme bedeli olarak değerlendirilmemesi gerekiyor. Yüzde 74’lük indirim, her konutun kendi borçlandırma bedeli üzerinden uygulanıyor. Başka bir ifadeyle indirim oranı aynı olsa da ödenecek nihai tutar farklılaşabiliyor.

Hatay’daki hak sahiplerinin, kendi konutlarına ait kesin tutarı borçlandırma kayıtları ve banka üzerinden öğrenmesi önem taşıyor.

Peşin ödeme indirimi için son tarih 31 Aralık 2026

Paylaşılan bilgilendirmeye göre, kapsam içindeki hak sahiplerinden borcunu 31 Aralık 2026’ya kadar tamamen ve tek seferde ödeyenler, konut için yüzde 74, iş yeri için yüzde 48 indirimden yararlanabilecek. Düzenleme, en fazla bir konut ve en fazla bir iş yeri için uygulanacak.

İndirimlerin hesaplama mantığı şöyle:

Örneğin, yalnızca hesaplamayı göstermek amacıyla borçlandırma bedeli 1 milyon lira kabul edildiğinde, konut için indirimli ödeme 260 bin lira, iş yeri için ise 520 bin lira olur. Bu rakamlar Hatay’daki herhangi bir konutun veya iş yerinin açıklanmış satış ya da borç bedeli değildir.

İndirim için borcun tamamı kapatılmalı

AFAD’ın soru-cevap metninde, yüzde 74’lük konut indiriminden yararlanılabilmesi için borcun “defaten”, yani tek seferde kapatılması gerektiği belirtiliyor.

Bu koşul, borcun yalnızca bir bölümünü peşin yatırmakla aynı anlama gelmiyor. Hak sahiplerinin ödeme yapmadan önce indirimli kapama tutarını ve işlemin borcun tamamını kapatıp kapatmadığını bankadan kontrol etmesi gerekiyor.

Bilgilendirmede ayrıca peşin ödeme işlemi ile yıllık ödeme planını aylığa çevirme işleminin banka şubesinden yapılması gerektiği ifade ediliyor.

Taksitle ödemede 18 yıl faizsiz vade

Peşin ödeme yerine taksitli ödeme seçeneğini tercih eden konut hak sahipleri için 18 yıl boyunca faizsiz ve eşit taksitlerle ödeme imkânı bulunuyor.

Paylaşılan ödeme rehberinde konutlar için “2 yıl ödemesiz dönem + 18 yıl vade” bilgisi yer alıyor. İlk iki yıllık sürenin konutun teslim tarihinden itibaren hesaplandığı belirtiliyor.

Bu nedenle Hatay’daki bütün hak sahipleri için tek bir taksit başlangıç tarihi varsayılmamalı. Konutun teslim tarihi, ilk taksit tarihi ve ödeme tutarı kişiye ait banka ödeme planından kontrol edilmeli.

Ayrıca 31 Aralık 2026 tarihi, açıklanan özel peşin ödeme indiriminden yararlanmak açısından önem taşıyor. Bu tarih, her hak sahibinin ilk taksitini aynı gün ödeyeceği anlamına gelmiyor.

Borçlandırma işlemi e-Devlet’ten başlıyor

Paylaşılan rehberde, işlemlerin e-Devlet üzerinden başlatılacağı belirtiliyor. Hatay’daki hak sahiplerinin izleyeceği adımlar şöyle sıralanıyor:

1. e-Devlet hesabına giriş yapılması.

2. Arama bölümünden “Hak Sahipliği Kura Sonucu Sorgulama” hizmetinin bulunması.

3. İlgili afet kaydının ve ardından konutun ya da iş yerinin bulunduğu ilin seçilmesi.

4. Aydınlatma metninin okunması, kura ve kimlik bilgilerinin kontrol edilmesi, bankaya yönlendirme adımının onaylanması.

5. Ziraat Bankası üzerinden afet konutu hesabı ve ödeme seçeneğine ilişkin işlemlerin tamamlanması.

Rehberde örnek afet kaydı “Kahramanmaraş/Pazarcık” olarak gösteriliyor. Hatay’daki hak sahiplerinin, ekrandaki kendi hak sahipliği ve kura kayıtlarını esas alarak ilerlemesi gerekiyor.

Burada kullanılan “borçlandırma” ifadesi, hak sahibine tahsis edilen konut veya iş yeri için geri ödenecek bedelin belirlenmesi anlamına geliyor.

Müşterek hak sahiplerinin tamamı bankaya gitmek zorunda mı?

Birden fazla kişinin ortak hak sahibi olduğu konutlarda işlemlerin nasıl yürütüleceği de açıklığa kavuşturuldu.

Hataylı Depremzedeye 18 Bin TL’lik Çevre Düzenlemesi Ücreti Şoku!

İçeriği Görüntüle

AFAD’ın bilgilendirmesine göre, müşterek hak sahiplerinin borçlandırma işlemlerinde borç hesabı bir hak sahibi adına tanımlanıyor. Bu nedenle bütün müşterek hak sahiplerinin ayrı ayrı bankaya gitmesi gerekmiyor.

Ortak hak sahipliği bulunan Hataylı vatandaşlar açısından, hesabın hangi kişi adına tanımlandığının kontrol edilmesi işlemlerin takibini kolaylaştıracak.

e-Devlet işlemi tamamlandı, borç bankada görünmüyor: Nedeni ne?

Hak sahiplerinin karşılaştığı bir diğer durum, e-Devlet’te gerekli adımlar tamamlandığı hâlde bankada borçlandırma bilgisinin hemen görünmemesi.

AFAD’ın açıklamasında, e-Devlet üzerinden vadesiz hesap açılış işlemi tamamlandıktan sonra borcun hesaba tanımlanabilmesi için AFAD’ın AYDES sistemi üzerinden bankaya ertesi gün veri iletildiği belirtiliyor.

İşlem yoğunluğu nedeniyle bilgilerin hesaba yansıması zaman alabiliyor. Bu nedenle bankada borç bilgisinin ilk anda görünmemesi, tek başına işlemin başarısız olduğu anlamına gelmiyor. Hak sahiplerinin internet bankacılığından hesabı takip etmesi; sorun sürerse banka ve Hatay İl AFAD Müdürlüğü üzerinden durumunu sorgulaması gerekiyor.

Yüzde 74 ve yüzde 48 indirim hangi afetzedeleri kapsıyor?

AFAD’ın paylaşılan soru-cevap metnine göre, söz konusu indirimler 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler nedeniyle hak sahibi kabul edilen afetzedeler için geçerli.

Başka tarihlerde meydana gelen afetler nedeniyle hak sahibi olan vatandaşlar için aynı özel indirim oranları uygulanmıyor. Açıklamada, bu kişiler için belirlenen borçlandırma bedelleri üzerinden yapılacak peşin ödemelerde mevzuattaki yüzde 20’lik indirimin geçerli olduğu belirtiliyor.

Dolayısıyla Hatay’da ikamet etmek tek başına bu özel indirimden yararlanmak için yeterli değil; hak sahipliğinin hangi afet kapsamında tanındığı da belirleyici.

Hataylı hak sahipleri hangi bilgileri kontrol etmeli?

Ödeme sürecinde her hak sahibinin kendi kaydına ilişkin şu bilgileri netleştirmesi gerekiyor:

• Konut veya iş yerine ait kesin borçlandırma bedeli.

• Peşin ödeme tercih ediliyorsa indirimli borç kapama tutarı.

• Taksitli ödeme tercih ediliyorsa ilk ödeme tarihi ve taksit tutarı.

• Müşterek hak sahipliği varsa borç hesabının kimin adına açıldığı.

• e-Devlet’te tamamlanan işlemlerin banka kayıtlarına yansıyıp yansımadığı.

Hatay’daki hak sahipleri için ödeme kararının temelini, kendilerine ait kesin borçlandırma kaydı oluşturuyor. Paylaşılan genel tutarlar ve örnek hesaplamalar yerine kişiye özel banka ödeme planının esas alınması; açıklığa kavuşmayan konularda Hatay İl AFAD Müdürlüğü ile ilgili banka şubesinden bilgi alınması gerekiyor.