Türkiye'nin önemli demir çelik üretim merkezlerinden biri olan Hatay'da, 1970 yılında kurulan İsdemir'in yanı sıra başka büyük tesisler de faaliyet gösteriyor. İskenderun'da 2023 yılında yaşanan iki ayrı patlamada ise iki işçi hayatını kaybetmişti.
İzmir'in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda 9 Kasım 2026 tarihinde meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangın, Türkiye'deki demir çelik tesislerinde yaşanan iş kazalarını yeniden gündeme getirdi. Patlamada yaralanan işçiler hastanelere kaldırılırken ekiplerin olay yerindeki müdahalesi sürdü.
İzmir'deki olayın ardından gözler, Türkiye'nin önemli demir çelik üretim merkezlerinden biri olan Hatay'a çevrildi. İskenderun ve Payas ilçelerinde uzun yıllardır faaliyet gösteren büyük demir çelik tesislerinin bulunduğu kentte, geçmişte ölümle sonuçlanan patlamalar da yaşandı.
Özellikle 2023 yılında İskenderun'da meydana gelen iki ayrı fabrika patlamasında iki işçi hayatını kaybetti, çok sayıda işçi yaralandı. Hatay'ın sanayi geçmişinde önemli bir yere sahip olan bu olaylar, demir çelik sektöründe iş sağlığı ve güvenliği konusunu yeniden gündeme taşıdı.
Hatay'da Demir Çelik Fabrikası Var Mı?
Hatay, Türkiye'nin demir çelik üretiminde önemli merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor. İskenderun ve Payas çevresinde entegre demir çelik tesisleri, haddehaneler ve çeşitli metal üretim işletmeleri faaliyet gösteriyor.
Kentin en köklü sanayi kuruluşlarından biri İskenderun Demir ve Çelik A.Ş. (İsdemir). Hatay'ın Payas ilçesinde bulunan tesis, Türkiye'nin büyük entegre demir çelik üreticileri arasında yer alıyor.
Bölgede İsdemir'in yanı sıra Tosyalı Holding bünyesindeki Tosçelik ve Tosyalı Demir Çelik tesisleri de bulunuyor. Bu işletmelerde boru, profil, sıcak haddelenmiş çelik ve çeşitli demir çelik ürünleri üretiliyor.
İsdemir Ne Zaman Kuruldu?
Hatay'ın demir çelik sanayisindeki gelişiminin önemli dönüm noktalarından biri İsdemir'in kurulması oldu.
Hatay Valiliğinin yayımladığı bilgilere göre tesisin temelleri, 1967 yılında Sovyetler Birliği ile yapılan teknik ve ekonomik iş birliği anlaşması çerçevesinde atılan sanayi yatırımına dayanıyor.
İsdemir'in temeli 3 Ekim 1970 tarihinde atıldı. Payas bölgesindeki tesis, 1975 yılında yıllık 1,1 milyon ton çelik blum üretim kapasitesiyle işletmeye alındı.
İlerleyen yıllarda üretim kapasitesini artıran İsdemir, 2002 yılında Erdemir'e devredildi. Erdemir'in 2006 yılında OYAK bünyesine katılmasıyla İsdemir de OYAK çatısı altında faaliyet göstermeye başladı.
2008 yılında sıcak haddeleme tesisinin devreye alınmasıyla uzun ürünlerin yanı sıra yassı çelik üretimine de geçildi. Şirketin yayımladığı bilgilere göre İsdemir'in yıllık sıvı çelik üretim kapasitesi 5,8 milyon ton seviyesinde bulunuyor.
Hatay'da İsdemir'de Daha Önce Patlama Yaşandı Mı?
Hatay'ın en büyük sanayi kuruluşlarından İsdemir'de geçmişte patlama meydana geldi.
14 Aralık 2019 tarihinde tesisin yüksek fırınında sıcak metalin suyla temas etmesi sonucu patlama yaşandı.
Hatay Valiliğinin olayın ardından yaptığı resmî açıklamada, patlamayla birlikte yangın söndürme sistemlerinin otomatik olarak devreye girdiği, bu nedenle yoğun buhar ve duman oluştuğu bildirildi.
Valilik, olayda herhangi bir can kaybı veya yaralanma yaşanmadığını, yangının söndürüldüğünü ve soğutma çalışmalarının devam ettiğini açıkladı.
2023 Yılında İskenderun'da İşçi Hayatını Kaybetti
Hatay'daki demir çelik tesislerinde yaşanan kazalardan biri 14 Eylül 2023 tarihinde İskenderun Organize Sanayi Bölgesi'nde meydana geldi.
Bir demir çelik fabrikasında demir kesme işlemi sırasında yaşanan patlamada dört işçi yaralandı.
Yaralılar hastanelere kaldırılırken ağır yaralanan işçi Ömer Faruk Güleç, yapılan müdahalelere rağmen hayatını kaybetti.
Diğer üç işçinin tedavileri devam ederken olayla ilgili soruşturma başlatıldı.
Patlamanın meydana geldiği fabrikanın adı, incelenen ilk haberlerde belirtilmedi. Bu nedenle söz konusu olayın İsdemir'de veya başka bir işletmede gerçekleştiğine ilişkin kesin bir değerlendirme yapılamıyor.
Tosçelik Fabrikasında 13 İşçi Yaralandı
İskenderun'daki bir diğer büyük patlama ise 8 Kasım 2023 tarihinde Tosçelik Demir Çelik Fabrikası'nda meydana geldi.
Hatay Valiliğinin açıklamasına göre Azganlık Mahallesi'ndeki fabrikanın slab bölümünde bulunan eritme kazanında saat 13.20 sıralarında patlama yaşandı.
Patlamada beşi ağır olmak üzere toplam 13 işçi yaralandı. Yaralılardan dokuzu İskenderun Devlet Hastanesine, dördü ise Dörtyol Devlet Hastanesine kaldırıldı.
İskenderun Devlet Hastanesinde tedavi altına alınan işçi Oğuz Çetin, 9 Kasım 2023 tarihinde hayatını kaybetti.
Hatay Valiliği, olayın ardından inceleme ve soruşturma başlatıldığını duyurdu.
Böylece İskenderun'da 2023 yılının eylül ve kasım aylarında meydana gelen iki ayrı demir çelik fabrikası patlamasında toplam iki işçi yaşamını yitirmiş oldu.
Tosçelik Ve Tosyalı Tesisleri Ne Zaman Kuruldu?
Hatay'daki demir çelik yatırımlarının geçmişi İsdemir ile sınırlı değil. Bölgede faaliyet gösteren Tosyalı Grubu'nun sanayi yatırımları da uzun yıllara dayanıyor.
Tosyalı Demir Çelik'in İskenderun'daki haddehane tesisleri 1994 yılında üretime başladı. Şirket, 1995 yılında köşebent üretimini ürün grubuna ekledi ve 2001 yılında ikinci haddehane yatırımını gerçekleştirdi.
Tosçelik Profil ve Sac Endüstrisi A.Ş. ise 1997 yılında İskenderun'da sanayi borusu ve kutu profil üretimi amacıyla kuruldu.
Tosyalı Grubu, sonraki yıllarda Osmaniye'de de büyük sanayi yatırımlarına yöneldi. Osmaniye Yassı ve Yapısal Çelik Üretim Tesislerinde 2009 yılında üretime başlandı.
İskenderun'da 2023 yılında devreye alınan Tosyalı Demir Çelik Yassı Çelik Üretim Tesisi ise yıllık 4 milyon ton üretim kapasitesiyle bölgedeki yeni büyük yatırımlar arasında yer aldı.
İzmir'deki Patlama İş Güvenliğini Yeniden Gündeme Getirdi
İzmir'in Aliağa ilçesinde 9 Kasım 2026 tarihinde yaşanan patlamanın ardından demir çelik fabrikalarındaki çalışma koşulları ve iş güvenliği önlemleri yeniden tartışılmaya başlandı.
Hatay'da geçmiş yıllarda meydana gelen olaylar da sektörün taşıdığı riskleri ortaya koyuyor. İsdemir'de 2019 yılında yaşanan patlamada can kaybı meydana gelmezken İskenderun'da 2023 yılında iki ayrı patlama işçilerin ölümüyle sonuçlandı.
