Savaşın gölgesinde gelişmeye devam eden stratejik ortaklık: Moskova-Yeni Delhi

ANKARA (AA) - Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna savaşının devam ettiği ve Batı-Moskova geriliminin gittikçe arttığı bir dönemde, BRICS zirvesi vesilesiyle Hindistan'ı ziyaret ediyor.

Putin ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi, son olarak 31 Ağustos'ta Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi kapsamında bir araya gelirken, Rus lider 2021'den sonra ilk kez Aralık 2025'te Hindistan'ı ziyaret etti.

Rusya'nın siyasi olarak izole edildiği bir dönemde Putin'in, son 12 ay içinde ikinci kez Hindistan'ı ziyaret etmesi iki ülke ilişkilerindeki ivmeyi gözler önüne seriyor.

Yeni Delhi ise Rusya ile stratejik ilişkilerini sürdürürken Batılı ülkelerle de siyasi, ekonomik ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerini geliştirmeye devam ediyor.

Putin'in son Hindistan ziyaretinde ortak bildiri imzalandı

Putin'in 2025 ziyaretinde iki ülke, ekonomi başta olmak üzere birçok alanda ilişkilerini güçlendirmeye yönelik ortak bildiri yayımladı.

70 madde içeren ortak bildiride, Birleşmiş Milletler'de (BM) reform ve iki ülke arasında BRICS, G20 ve ŞİÖ nezdinde işbirliğini güçlendirme kararı öne çıktı.

Moskova-Yeni Delhi arasında savunma sanayisi işbirliğine de yer verilen bildiride, taraflar Hindistan'da yedek parça ve diğer ürünlerin ortak üretimini teşvik etme tutumunu yeniledi.

Bildiride ayrıca bu ürünlerin Hindistan ordusunun ihtiyaçlarını karşılamak ve dost üçüncü ülkelere ihraç etmek amacıyla üretileceği de kaydedildi.

Enerji alanındaki işbirliğinin genişletilmesine yönelik 'potansiyel işbirliğinin' vurgulandığı bildiride, tarafların, enerji alanındaki projelerde yaşanan sorunların hızla çözülmesi konusunda mutabık kaldığı kaydedildi.

İmzalanan anlaşma ve mutabakat belgeleri arasında, yasa dışı göçe karşı mücadele, sağlık hizmetleri, bilim, lojistik ve Arktik bölgesinde işbirliği de yer aldı.

İkili ticaret hacminde hedef 100 milyar dolar

Moskova ile Yeni Delhi 2010'da ilişkilerini, 'Özel ve İmtiyazlı Stratejik Ortaklık' seviyesine çıkardı. Bu anlaşma iki ülke ilişkilerinin birçok alanda daha da genişletilmesinin önünü açtı.

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Batı tarafından ağır yaptırımlara maruz kalan Moskova, bunların ülke ekonomisindeki etkisini Küresel Güney'deki ortaklarıyla ticaret hacmini artırarak kırmaya çalışıyor.

Bu bağlamda Hindistan, Rusya için önemli bir ortak konumunda.

Rusya ile Hindistan arasındaki ticaret hacmi 65 milyar doların üzerine çıkarken, iki ülke 2030'a kadar 100 milyar dolarlık hedef ortaya koydu.

Rusya ile Hindistan, bu hedefe ulaşmak amacıyla 2030'a kadar ekonomik işbirliğine yönelik programı kabul etti.

Hindistan Ticaret Bakanlığı verilerine göre, Rusya, Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin ardından Hindistan'ın en büyük üçüncü ithalat kaynağı konumunda. Hindistan'ın ihracat ortakları arasında ise Rusya 29. sırada yer alıyor.

Hindistan'ın Rusya'ya ihracatı yaklaşık 5 milyar dolar seviyesindeyken, Rusya'dan ithalatının 60 milyar dolar bandında olması ekonomik dengelerin Moskova lehine olduğunu ortaya koyuyor.

Açık kaynaklardan edinilen bilgilere göre, Rusya, Hindistan'ın başlıca petrol tedarikçisi konumunda. Temmuz ayında Rus petrolü, Hindistan'ın toplam ham petrol ithalatının yarısını oluşturdu.

Hindistan'ın, ham petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 85'ini ithal etmek zorunda olması Yeni Delhi'nin Moskova'ya bağımlılığını artırıyor.

Gübre, kömür ve değerli madenler de Rusya'nın Hindistan'a ihraç ettiği ürünler arasında yer alıyor.

İki ülke arasındaki askeri işbirliği

Rusya, tarihsel olarak Hindistan'ın en önemli savunma ortaklarından biri.

Moskova, Hindistan ordusunun 'modernizasyonu' konusunda önemli bir ortak olarak öne çıkıyor.

Yeni Delhi hükümeti, askeri alandaki ortaklarını çeşitlendirmeye çalışsa da Hindistan ordusunun askeri teçhizatının büyük kısmı hala Rus menşeli.

Rusya ile Hindistan, 2021'de '2021-2031 Dönemi Askeri-Teknik İşbirliği Anlaşması'na imza attı.

Bu anlaşmayla askeri ortaklık, ileri savunma teknolojileri ve sistemlerinin ortak araştırılmasını, geliştirilmesi ve üretilmesini içeren bir modele dönüştürüldü.

Rus yapımı T-90 tankları ve Su-30MKI savaş uçakları gibi çeşitli askeri ekipmanların montajı ve üretimi Hindistan'da yapılıyor.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov da Putin'in ziyaretinde iki ülke liderinin bir araya gelerek Hindistan ile 'Su-57' tipi savaş uçağının ortak üretimini ele almayı planladıklarını söyledi.

Hindistan'a askeri teçhizat sevkiyatını sürdürmeye hazır olduklarını dile getiren Peskov, S-400 hava savunma sistemlerinin tedarikine ilişkin yükümlülükleri yerine getireceklerini vurguladı.

Rusya ve Hindistan orduları birçok ortak askeri tatbikat da düzenliyor. İki ülke Ekim 2025'te 'Indra-2025' ortak askeri tatbikatını düzenledi.

Hindistan'ın savaştaki pozisyonu

Hindistan, Ukrayna'daki savaşa yönelik ılımlı mesajlarla Rusya'yı doğrudan eleştirmekten kaçınırken, savaşın sona ermesi için sık sık diplomasi ve diyalog çağrıları yapıyor.

Yeni Delhi, Rusya ile ilişkisini uluslararası ilişkilerde 'istikrar unsuru' olarak nitelendiriyor.

Hindistan BM'de Ukrayna'daki duruma ilişkin yapılan oylamalarda 'çekimser' kalıyor ve bunun nedenini 'diyalog ve diplomasiye öncelik' olarak açıklıyor.

Modi, Ukrayna'da çatışmaların durdurulması gerektiğini belirterek ülkesinin çözüme yönelik tüm barışçıl girişimleri desteklediği mesajını veriyor.

Muhabir: Gökhan Çeliker