Hayvanlarda görülen Shamonda virüsü, Fransa'da ilk kez bir insanda tespit edildi. Ağır bağışıklık yetmezliği bulunan ve kök hücre nakli geçiren hastada beyin iltihabı gelişti. Yapılan incelemelerde Shamonda virüsü saptanan hasta hayatını kaybetti.
Ekim 2026'da bildirilen vaka, virüsün insan sağlığı üzerindeki olası etkilerini gündeme taşıdı. Uzmanlar, bugüne kadar yalnızca bir insan enfeksiyonunun belgelendiğini, bu nedenle virüsün toplumdaki yaygınlığı ve sağlıklı kişiler üzerindeki etkileri hakkında yeterli veri bulunmadığını belirtiyor.
Shamonda Virüsü Nedir?
Shamonda virüsü, Orthobunyavirus cinsinde ve Simbu serogrubunda yer alan bir RNA virüsü olarak biliniyor. İlk kez 1965 yılında Nijerya'da sığırlardan izole edilen virüs, bugüne kadar ağırlıklı olarak hayvanlarda tespit edildi.
Özellikle sığır, koyun ve keçilerde görülen virüs; at ve alpakalarda da bulunabiliyor.
Hayvanlarda ateş, ishal, halsizlik ve süt veriminde azalma gibi belirtilere neden olabilen virüs, gebe hayvanlarda yavru kaybı ve doğumsal anomalilerle de ilişkilendiriliyor.
Fransa'daki İlk İnsan Vakası Ölümle Sonuçlandı
Fransa'da bildirilen ilk insan vakasında, ağır bağışıklık yetmezliği bulunan bir hastada Shamonda virüsü tespit edildi.
Allojenik kök hücre naklinden yaklaşık bir ay sonra ensefalit olarak bilinen beyin iltihabı gelişen hastanın beyin-omurilik sıvısında yapılan incelemelerde virüse rastlandı.
Metagenomik analiz ve RT-PCR yöntemleriyle tespit edilen virüsün, merkezi sinir sistemi dokularında da yüksek miktarda bulunduğu bildirildi.
Hasta yaşamını kaybederken vakaya ilişkin bilimsel çalışma 22 Ekim 2026'da Eurosurveillance dergisinde yayımlandı.
Ancak hastanın ağır bağışıklık yetmezliği bulunması nedeniyle bu tek vakadan hareketle virüsün sağlıklı kişilerdeki etkileri veya ölüm riski hakkında genel bir sonuca ulaşılamıyor.
Shamonda Virüsü Nasıl Bulaşıyor?
Shamonda virüsünün hayvanlar arasındaki başlıca bulaşma yolunun Culicoides cinsi küçük sokucu sinekler olduğu biliniyor.
Enfekte bir hayvandan virüsü alan bu canlılar, başka bir hayvanı sokarak enfeksiyonun yayılmasına neden olabiliyor.
Fransa'daki ilk insan vakasında da virüsün enfekte bir sokucu sinek aracılığıyla bulaşmış olabileceği değerlendiriliyor. Ancak bulaşmanın kesin olarak nasıl gerçekleştiğine ilişkin araştırmalar henüz tamamlanmadı.
İnsandan İnsana Bulaşır Mı?
Shamonda virüsünün insandan insana bulaştığına ilişkin şu ana kadar herhangi bir kanıt bulunmuyor.
Uzmanlara göre virüsün öksürük, hapşırık veya yakın temas yoluyla yayıldığı gösterilmiş değil. Bu nedenle COVID-19 ve grip gibi solunum yoluyla bulaşan enfeksiyonlarla aynı şekilde değerlendirilmemesi gerekiyor.
Fransa'daki hastanın solunum örneklerinde viral RNA tespit edilmiş olması da tek başına solunum yoluyla bulaşmayı kanıtlamıyor.
Kan nakli gibi alternatif bulaşma yollarına ilişkin araştırmalar ise devam ediyor.
Shamonda Virüsünün Tedavisi Var Mı?
Shamonda virüsüne karşı insanlarda etkinliği kanıtlanmış özel bir antiviral ilaç veya koruyucu aşı bulunmuyor.
Uzmanlar, olası insan enfeksiyonlarında tedavinin hastanın klinik durumuna göre destekleyici yöntemlerle yürütüldüğünü belirtiyor.
Ağır hastalarda hastanede yakın takip, nörolojik sorunların yönetimi, solunum ve dolaşım desteği ile sıvı-elektrolit dengesinin korunması önem taşıyor.
Özellikle bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda farklı uzmanlık alanlarının birlikte değerlendirme yapması gerektiği ifade ediliyor.
Shamonda Virüsü Pandemiye Yol Açar Mı?
Virüsün ilk kez bir insanda tespit edilmesi, yeni bir salgın ihtimaline ilişkin soruları da beraberinde getirdi.
Ancak mevcut bilimsel bulgular, Shamonda virüsünün insandan insana yayıldığını göstermiyor. Bu nedenle virüsün COVID-19 benzeri bir pandemiye neden olacağı yönünde bilimsel bir sonuca ulaşılmış değil.
Uzmanlar, değerlendirmelerde üç noktaya dikkat çekiyor: İnsandan insana bulaşmanın kanıtlanmamış olması, ilk hastanın ağır bağışıklık yetmezliği bulunması ve solunum yoluyla bulaşmanın gösterilmemesi.
Bugüne kadar belgelenen insan vakasının yalnızca bir kişiyle sınırlı olması nedeniyle sağlıklı bireylerde enfeksiyon oluşturup oluşturmadığı ve hastalığın ne sıklıkla görülebileceği henüz bilinmiyor.
