Hatay’ın Erzin ilçesindeki Burnaz Kumsalı, nesli tehlike altında bulunan İskenderun kertenkelesinin yaşam alanı olması nedeniyle yeniden gündemde. Uzmanlar ve doğa koruma çevreleri, sanayi baskısı altındaki bölge için “yerinde koruma” çağrısını yineliyor.
Sınırlı Yaşam Alanı Alarm Veriyor
Hatay Erzin’de yer alan Burnaz Kumsalı, Türkiye’de yalnızca belirli kıyı şeritlerinde görülen İskenderun kertenkelesine ev sahipliği yapıyor. Bilimsel adıyla Acanthodactylus schreiberi, dar bir habitatta yaşamını sürdürüyor ve kıyı ekosistemine bağımlı yapısıyla dikkat çekiyor.
Önemli Doğa Alanı (ÖDA) niteliğindeki bu kıyı ekosistemi; kumul yapısı, endemik bitki örtüsü ve hassas fauna dengesiyle bölgesel biyolojik çeşitlilik açısından stratejik önem taşıyor.
Sanayi Projeleri Baskısı
Bölge, Yumurtalık Serbest Bölgesi kapsamındaki sanayi projelerinin genişleme planları nedeniyle baskı altında. 2020 yılında türün bir bölümünün sanayi yatırımlarına alan açmak amacıyla başka bölgelere taşındığı açıklanmıştı.
Ancak, söz konusu taşıma (translokasyon) sürecine ilişkin bilimsel izleme sonuçları ve başarı oranları kamuoyuyla detaylı biçimde paylaşılmadı.
Uzmanlar, nadir ve tehdit altındaki türlerde en etkili yöntemin “yerinde koruma” (in-situ conservation) olduğunu vurguluyor. Habitatın bütünlüğünün bozulmasının, türün uzun vadeli yaşam şansını ciddi şekilde zayıflatabileceği belirtiliyor.
Uluslararası Sözleşmelere Vurgu
Doğa koruma çevreleri, Burnaz Kumsalı’nın serbest bölge sınırları dışına çıkarılmasını ve yaşam alanındaki sanayi faaliyetlerinin durdurulmasını talep ediyor.
Türkiye’nin taraf olduğu Bern Sözleşmesi ve Ramsar Sözleşmesi kapsamında biyolojik çeşitliliğin ve hassas sulak alanların korunmasına yönelik yükümlülüklerin hatırlatıldığı açıklamalarda, kıyı ekosisteminin geri dönüşü olmayan zararlarla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
“Yerinde Koruma” Öne Çıkıyor
Uzmanlara göre, nadir türlerin başka alanlara taşınması kısa vadeli bir çözüm gibi görünse de, yeni habitatın uygunluğu ve ekolojik dengenin sağlanması garanti edilemiyor.
