Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması Bölgesel Araştırması'nın sonuçlarını açıkladı. 2023, 2024 ve 2025 yıllarına ait Hanehalkı Bütçe Araştırması verilerinin birleştirilmesiyle hazırlanan sonuçlar, tüketim harcamalarının bölgeler arasındaki dağılımını ortaya koydu.
Araştırmaya göre Türkiye genelinde hanehalkı tüketim harcamalarının önemli bölümünü konut ve kira, gıda ve alkolsüz içecekler ile ulaştırma giderleri oluşturdu.
Türkiye'deki Harcamaların Dörtte Biri İstanbul'da
TÜİK verilerine göre toplam hanehalkı tüketim harcamalarından en yüksek payı yüzde 25,6 ile İstanbul aldı.
İstanbul'u yüzde 14,5 ile Ege Bölgesi ve yüzde 12,6 ile Akdeniz Bölgesi takip etti.
Toplam tüketim harcamalarından en düşük payı ise yüzde 1,4 ile Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi aldı. Bu bölgenin ardından yüzde 2,5 ile Ortadoğu Anadolu ve yüzde 2,8 ile Doğu Karadeniz geldi.
İstanbul'un ülke genelindeki eğitim hizmetleri harcamalarından aldığı pay yüzde 38,3 olurken lokanta ve konaklama hizmetlerinde bu oran yüzde 32,2 olarak hesaplandı.
Kent, Türkiye'deki toplam konut ve kira harcamalarının yüzde 28,4'ünü, eğlence, spor ve kültür harcamalarının ise yüzde 27,3'ünü gerçekleştirdi.
Gıdaya En Yüksek Payı Güneydoğu Anadolu Ayırdı
Bölgelerin kendi tüketim bütçeleri içindeki dağılımı incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına en yüksek payı yüzde 27,1 ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi ayırdı.
İstanbul'da ise gıda ve alkolsüz içeceklerin toplam hanehalkı harcamaları içindeki payı yüzde 14,2 olarak kaydedildi. Böylece İstanbul, gıdaya bütçesinden en düşük oranda pay ayıran bölge oldu.
Daha ayrıntılı bölgesel sınıflandırmada ise Şanlıurfa ve Diyarbakır, yüzde 29,6 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına en yüksek payı ayıran bölge olarak öne çıktı.
Bu oranlar, bölgelerde gıdaya harcanan toplam para miktarını değil, gıda giderlerinin hanehalkı tüketim bütçesindeki ağırlığını gösteriyor.
Konut Ve Kira Harcamalarında Bölgesel Farklar
Konut ve kira harcamalarının hanehalkı bütçesindeki payı İstanbul'da yüzde 29,6 olurken Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nde yüzde 22,1 olarak hesaplandı.
Daha ayrıntılı bölgesel verilerde konut ve kiraya en yüksek payı yüzde 30,2 ile İzmir ayırdı.
Van, Muş, Bitlis ve Hakkari bölgesi ise yüzde 19,6 ile konut ve kira harcamalarının bütçede en düşük paya sahip olduğu bölge olarak kayıtlara geçti.
Ulaşım Giderlerinde Kocaeli Bölgesi Öne Çıktı
Araştırmada ulaştırma harcamalarının hanehalkı bütçesindeki payı da incelendi.
Geniş bölgesel sınıflandırmada ulaştırmaya en yüksek payı yüzde 23,3 ile Batı Marmara Bölgesi ayırırken Güneydoğu Anadolu Bölgesi yüzde 16,5 ile en düşük paya sahip oldu.
Daha ayrıntılı sınıflandırmada ise Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu ve Yalova bölgesi yüzde 25 ile ulaştırma harcamalarına en yüksek payı ayırdı.
Şanlıurfa ve Diyarbakır bölgesinde ulaştırma giderlerinin hanehalkı bütçesindeki payı yüzde 12,9 olarak belirlendi.
Tüketim Harcamalarında Bölgesel Dağılım Ortaya Çıktı
TÜİK'in açıkladığı sonuçlar, Türkiye'de tüketim harcamalarının hem toplam büyüklük hem de harcama türleri bakımından bölgelere göre farklılaştığını gösterdi.
İstanbul ülke genelindeki toplam tüketim harcamalarının dörtte birinden fazlasını gerçekleştirirken Güneydoğu Anadolu'da gıda harcamalarının hanehalkı bütçesindeki ağırlığı öne çıktı.
Konut, kira ve ulaşım giderlerinin bütçelerdeki payının da bölgelere göre değişmesi, Türkiye'deki hanehalklarının tüketim yapısındaki farklılıkları ortaya koydu.
