Türkiye’de dört yıllık üniversite eğitiminin üç yılda tamamlanabilmesine yönelik hazırlıklar sürüyor. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, üniversitelerin yaklaşık bir yıldır yeni lisans modeline hazırlandığını belirterek planlanan değişikliklerin ayrıntılarını paylaştı.
CNN Türk’te Hakan Çelik ile Hafta Sonu programına katılan Özvar’ın açıklamalarına göre çalışmalar; eğitim süresinin yeniden düzenlenmesi, ders yükünün azaltılması ve programların güncel ihtiyaçlara uyarlanması üzerinde yoğunlaşıyor. Ancak açıklamalarda modelin uygulamaya geçeceği kesin bir tarih yer almadı.
ÜÇ YILLIK ÜNİVERSİTE EĞİTİMİ NASIL OLACAK?
Özvar, Avrupa’daki yükseköğretim uygulamalarına işaret ederek Türkiye’de lisans programlarının 180 kredi çerçevesinde yeniden yapılandırılmasının değerlendirildiğini söyledi.
Üzerinde çalışılan düzenlemeyle öğrencilerin lisans eğitimini üç yılda tamamlayabilmesi hedefleniyor. Üniversitelerde bu doğrultuda hazırlık yürütüldüğünü belirten Özvar, programların içerik ve ders yükü bakımından yeniden ele alındığını ifade etti.
MÜHENDİSLİK VE MİMARLIKTA FARKLI MODEL GÜNDEMDE
Yeni eğitim yapısının bütün bölümlerde aynı şekilde uygulanması öngörülmüyor. Mesleki yetkinliklerin öne çıktığı bazı alanlarda farklı eğitim süreleri değerlendiriliyor.
Özvar’ın örnek verdiği mühendislik ve mimarlık bölümlerinde, üç yıllık lisansın ardından iki yıllık ek eğitim alınabilecek bir yapı gündemde. Bu seçenek, söz konusu alanlarda toplam beş yıllık bir eğitim sürecini kapsayabilecek. Modelin kapsamı ve uygulama ayrıntıları ise henüz netleşmiş değil.
ÜNİVERSİTELERDE DERS SAYILARI AZALTILACAK MI?
YÖK’ün hazırlıkları eğitim süresinin yanı sıra ders sayıları ve müfredatı da kapsıyor. Özvar, Türkiye’de lisans programlarında yaklaşık 60 ders bulunduğunu, Avrupa’da ise bu sayının 20-25 düzeyinde olduğunu belirtti.
Programların yeniden yapılandırılması gerektiğini vurgulayan Özvar, derslerin azaltılmasıyla birlikte içeriklerin de bilimsel ve teknolojik gelişmelere uygun biçimde yenilenmesi gerektiğine dikkat çekti.
Yapay zekâ ve dijital beceriler müfredata girecek
Planlanan değişikliklerin önemli başlıkları arasında yapay zekâ okuryazarlığı ve dijital yetkinlikler bulunuyor.
Özvar, öğrencilerin hangi bölümde okuduklarından bağımsız olarak bu becerileri kazanmasının önemini vurguladı. Üniversite programlarında dijital yetkinliklere daha fazla yer verilmesi ve eğitim ile istihdam arasındaki bağın güçlendirilmesi hedefleniyor.
EĞİTİM SÜRESİNİN KISALTILMASI NEDEN GÜNDEMDE?
Özvar, eğitim süresine ilişkin değerlendirmelerinde gençlerin çalışma hayatına katılma yaşına ve Türkiye’deki demografik değişime de değindi.
Zorunlu eğitim ve dört yıllık üniversiteyle birlikte öğrencilerin 16 yılını resmî eğitim kurumlarında geçirdiğini belirten Özvar; askerlik, staj ve iş arama süreçleri eklendiğinde erkeklerin hayata atılma yaşının 26-27’ye ulaşabildiğini söyledi.
Doğurganlık oranlarındaki düşüş ve evlilik yaşının yükselmesinin de yükseköğretim politikaları değerlendirilirken dikkate alındığını ifade etti.
İSTİHDAM OLANAKLARINA GÖRE BÖLÜMLER YENİDEN DEĞERLENDİRİLİYOR
Üniversite programlarının iş gücü piyasasıyla ilişkisi de YÖK’ün gündeminde. Özvar, mezunlarına istihdam imkânı sunmayan bazı bölümlerin kapatıldığını, yeni ihtiyaçlara yönelik açılan programların sayısının ise 80’e yaklaştığını açıkladı.
Bilimsel yayın performansına da değinen Özvar, Türkiye’nin yayın sıralamasında 2000’li yıllardaki 35’inci basamaktan 13’üncü sıraya yükseldiğini belirtti.
Paylaşılan açıklamalarda üç yıllık lisans modelinin başlangıç tarihi, hangi programları kapsayacağı ve mevcut öğrencilere nasıl uygulanacağı konusunda kesin bir takvim bulunmuyor.
Bu nedenle dört yıllık lisans eğitiminin tüm bölümlerde üç yıla indirildiğini söylemek için henüz erken. YÖK’ün üzerinde çalıştığı modelin uygulama koşullarının, hazırlıkların tamamlanmasının ardından netleşmesi bekleniyor.
