Enerji ticaretinin kalbi olarak görülen bu stratejik geçiş noktasıyla ilgili gelişmeler, petrol ve altın fiyatlarını doğrudan etkiledi.
Ekonomist Doğa Şanlıoğlu, yaptığı değerlendirmede Hürmüz Boğazı’nın dünya enerji arzı açısından kritik bir rol üstlendiğini belirterek, olası bir kapanmanın “küresel ölçekte ekonomik deprem” etkisi yaratacağını söyledi. Dünya petrol, LNG ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin bu boğazdan geçtiğini hatırlatan Şanlıoğlu, günlük yaklaşık 19 milyon varillik akışın kesintiye uğramasının enerji fiyatlarında sert sıçramaya neden olacağını ifade etti.
Şanlıoğlu’na göre boğazın tamamen kapanması halinde Brent petrolün varil fiyatı bir gecede 120 ila 150 dolar bandına yükselebilir. Böyle bir artışın yalnızca akaryakıt fiyatlarını değil, üretim maliyetlerini ve küresel enflasyonu da tetikleyeceği belirtiliyor.
Piyasalardaki son hareketlilik de risk algısının yükseldiğine işaret ediyor. Hafta sonu açık olan kripto para piyasasında yüzde 3’lük değer kaybı yaşanırken, Amerikan borsaları haftayı yaklaşık yüzde 1 düşüşle kapattı. Borsa İstanbul’da da benzer bir gerileme görülürken Türkiye’nin risk priminde (CDS) artış kaydedildi. Uzmanlara göre bu tablo, önümüzdeki günlerin oldukça kritik geçeceğini gösteriyor.
Jeopolitik gerilimlerin güvenli liman arayışını güçlendirdiğini belirten Şanlıoğlu, altın fiyatlarında sert yükseliş beklendiğini vurguladı. Ons altının 5400 dolar bandında dalgalandığını ifade eden ekonomist, asıl etkinin hafta içi daha net görülebileceğini söyledi. Riskin arttığı dönemlerde altının güçlü yükseldiğini kaydeden Şanlıoğlu, gümüş ve bakırın da altını takip edebileceğini ancak petrol fiyatlarındaki artışın sanayi üretimini baskılayabileceğini dile getirdi.
Türkiye açısından en büyük riskin enerji faturası olduğuna dikkat çekiliyor. Net enerji ithalatçısı olan Türkiye’de petrol fiyatındaki her 10 dolarlık artışın cari açığı büyüteceği, akaryakıt fiyatlarını yukarı çekeceği ve enflasyonu tetikleyeceği belirtiliyor. Bu gelişmelerin para politikasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın atacağı adımları da doğrudan etkileyebileceği ifade ediliyor
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanacak olası bir krizin yalnızca ABD ile İran arasında sınırlı kalmayabileceği, Çin başta olmak üzere büyük ithalatçı ülkeleri de içine alarak küresel ticarette yeni bir kırılma yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
