Şirket adına kayıtlı araçların kullanımına ilişkin trafik denetimlerinde Sosyal Güvenlik Kurumunu (SGK) ilgilendiren yeni bir düzenleme gündeme geldi. Ticari amaçla kullanılan şirket araçlarını süren kişilerin sigortalılık durumları kontrol edilirken, sigorta kaydı bulunmayan sürücüler nedeniyle işverenlere uygulanan cezalarda inceleme süreci değiştirildi. Yeni genelgeye göre SGK, yalnızca trafik tutanağına dayanarak doğrudan ceza kesmek yerine sürücü ile araç sahibi işyeri arasındaki ilişkiyi araştıracak.
Şirket Aracını Kullanan Sürücünün Sigortası Kontrol Edilecek
Trafik ekiplerinin ticari amaçla kullanılan şirket araçlarına yönelik denetimlerinde, sürücünün kimlik bilgileri ile aracın plaka bilgileri kayıt altına alınıyor.
Düzenlenen trafik ceza tutanağında yer alan sürücü bilgileri, cezanın düzenlendiği yer ve tarih gibi ayrıntılar Sosyal Güvenlik Kurumuna iletiliyor.
SGK ise söz konusu sürücünün araç sahibi işyerinde sigortalı olarak çalışıp çalışmadığını kontrol ediyor.
Sürücünün ilgili işyerinde sigorta kaydının bulunmaması durumunda, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında inceleme başlatılabiliyor.
Sigortasız Sürücü İçin Ceza 200 Bin TL'ye Yaklaşabiliyor
Şirket aracını kullanan kişinin sigortasız işçi olduğunun belirlenmesi halinde işveren hakkında birden fazla idari para cezası uygulanabiliyor.
Haberde yer alan 2026 yılı tutarlarına göre uygulanabilecek cezalar şöyle:
-
İşe giriş bildirgesinin verilmemesi: 66 bin 60 TL
-
Aylık prim belgesinde bildirilmemesi: Her ay için 66 bin 60 TL
-
Ücret bordrosunda gösterilmemesi: Her ay için 16 bin 515 TL
-
İlgili kayıtların geçersiz sayılması: Her ay için 16 bin 515 TL
Bu tutarların birlikte uygulanması halinde toplam ceza 165 bin 150 TL'ye ulaşabiliyor.
Aynı fiilin bir yıl içerisinde tekrarlanması durumunda ise işe giriş bildirgesine ilişkin cezanın 198 bin 180 TL'ye kadar yükselebildiği belirtiliyor.
Ancak uygulanacak toplam ceza, tespit edilen ihlallere, çalışma süresine ve ilgili mevzuat hükümlerine göre değişebiliyor.
SGK Artık Doğrudan Ceza Kesmeyecek
Yeni düzenlemenin en önemli noktalarından biri, sigorta kaydı bulunmayan sürücüler hakkında uygulanacak inceleme süreci oldu.
Önceki uygulamada trafik tutanağının SGK'ya ulaşmasının ardından doğrudan idari para cezası uygulanabildiği belirtilirken yeni genelgeyle birlikte öncelikle araştırma yapılması öngörülüyor.
Buna göre trafik tutanağı SGK'ya ulaştığında dosya denetmene gönderilecek. Denetmen, sürücünün araç sahibi işyerinde gerçekten çalışıp çalışmadığını inceleyecek.
Böylece yalnızca şirket aracını kullanmış olmak, tek başına sigortasız işçi çalıştırıldığı sonucuna varılması için yeterli olmayacak.
Araç Sahibi Ve Sürücü İfadeye Çağrılabilecek
SGK denetmeni, inceleme kapsamında araç sahibi işveren ile sürücüyü ifadeye çağırabilecek.
Yapılacak araştırmada taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunup bulunmadığı, akrabalık ilişkisi olup olmadığı ve aracın emanet olarak kullanılıp kullanılmadığı değerlendirilecek.
Sürücünün şirket bünyesinde çalışan bir işçi olmadığı tespit edilirse yalnızca araç kullanımı nedeniyle sigortasız işçi çalıştırma cezası uygulanmayacak.
Buna karşılık sürücünün sigortasız çalışan bir işçi olduğu belirlenirse işveren hakkında idari işlem yapılacak ve sigortalılık kaydı geriye dönük olarak oluşturulabilecek.
Aracını Emanet Verenlere Ceza Kesilecek Mi?
Yeni genelgeyle birlikte şirket aracını bir yakınına veya başka bir kişiye emanet veren işverenlerin durumu da açıklığa kavuşturuluyor.
Araç sahibinin şirket olması ve aracı kullanan kişinin o işyerinde sigortalı görünmemesi, tek başına ceza uygulanması anlamına gelmeyecek.
Öncelikle taraflar arasında gerçek bir çalışma ilişkisi bulunup bulunmadığı araştırılacak.
Bu nedenle yeni uygulama, şirket aracını başkasına vermeyi yasaklayan bir düzenleme niteliği taşımıyor. Düzenlemenin amacı, sigortasız çalışmanın tespit edilmesiyle birlikte işçi olmadığı halde şirket aracını kullanan kişilerin neden olduğu hatalı cezaların önüne geçilmesi olarak öne çıkıyor.
