Sosyal Güvenlik Baş Uzmanı İsa Karakaş, hangi durumlarda emekliliğin iptal edildiğini tek tek açıkladı.
Çalışmadan Sigortalı Gösterilenler
Bir kişi gerçekte çalışmadığı halde bir arkadaşının, akrabasının ya da tanıdığının iş yerinden sigortalı gösteriliyorsa bu durum “sahte sigortalılık” sayılıyor.
SGK’nın temel kriteri fiili ve gerçek çalışmadır. Eğer ortada gerçek bir çalışma yoksa:
-
Sigortalılık iptal ediliyor
-
Emekli olmuşsa emeklilik iptal ediliyor
-
Ödenen maaşlar faiziyle geri alınıyor
Sahte İş Yerleri
Kağıt üzerinde kurulmuş, gerçek faaliyeti olmayan paravan şirketler üzerinden sigortalı gösterilen kişiler de risk altında.
SGK denetimleri sonucunda bu iş yerleri “sahte” olarak tespit edilirse:
-
Tüm sigortalılıklar iptal ediliyor
-
Emeklilikler düşüyor
-
Yatırılan primler iade edilmiyor
-
Sağlık ve maaş ödemeleri faiziyle geri alınıyor
Ayrıca bu durum Türk Ceza Kanunu kapsamında suç sayılıyor.
Hizmet Dökümünde ‘Ş, K, S’ Uyarısı
SGK’nın İş Yeri Karnesi Sistemi kapsamında bazı iş yerleri riskli olarak işaretleniyor.
Hizmet dökümünde görülen harfler şu anlama geliyor:
-
“Ş” → Şüpheli iş yeri
-
“K” → Kontrollü iş yeri
-
“S” → Sahte iş yeri
İş yeri “S” olarak kesinleşirse, o iş yerinden bildirilen tüm sigortalılıklar iptal ediliyor.
Şirket Sahipleri İçin Önemli Uyarı
Bir şirket sahibi ya da ortağı, kendi iş yerinde kendini SSK’lı (4/A) olarak gösterirse bu durum geçersiz sayılıyor.
SGK bu kişileri Bağ-Kur (4/B) kapsamına alıyor. Bu da emeklilik şartlarının değişmesine neden oluyor. Emekli olunmuşsa bile iptal söz konusu olabiliyor.
Eşinin İş Yerinde Çalışanlar
Eş, eşinin iş yerinde sigortalı olabilir. Ancak bunun için:
-
Gerçek bir işçi gibi çalışması
-
Ücret alması
gerekiyor.
Sadece yardım amaçlı çalışıyorsa sigortalılık geçersiz sayılabiliyor.
Sahte Boşanma Yapanlar
Evli olduğu halde babasından yetim maaşı almak için boşanmış gibi gösterilen kişiler tespit edilirse:
-
Yetim maaşı iptal ediliyor
-
Alınan ödemeler faiziyle geri alınıyor
Doğum Parası, İşsizlik Maaşı ve Sağlık Ödemeleri
Gerçek çalışma olmadan:
-
Doğum yardımı
-
İş göremezlik ödeneği
-
Süt parası
-
İşsizlik maaşı
-
Sağlık hizmeti
alındığı tespit edilirse, tüm ödemeler faiziyle geri alınıyor.
Primler Geri Verilmiyor
En kritik nokta ise şu: Sahte sigortalılık tespit edilirse yatırılan primler iade edilmiyor. Ayrıca alınan maaşlar, sağlık giderleri ve ödenekler gecikme zammı ve faizle birlikte tahsil ediliyor.
Uzmanlara göre, gerçek bir iş yerinde fiilen çalışan sigortalıların endişe etmesine gerek yok. Ancak çalışmadan sigortalı gösterilenler için ciddi yaptırımlar söz konusu.
