Türk mutfağının zenginliğini belgeleyen coğrafi işaret tescillerinde 2025 yılına damga vuran il Hatay oldu. Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) verilerine göre geçen yıl Türkiye genelinde 125 yeni coğrafi işaret tescili yapılırken, en fazla tescil alan şehir Hatay olarak kayıtlara geçti.
125 Yeni Tescil, Zirvede Hatay
TÜRKPATENT’in açıkladığı verilere göre 2025’te toplam 125 ürün coğrafi işaretle koruma altına alındı. Başvuru sayısında Antalya öne çıkarken, tescil sayısında Hatay ilk sırada yer aldı.
Hatay, 17 ürününe aldığı coğrafi işaretle listenin zirvesine yerleşti. Tescillenen ürünler arasında; bahtenis dolması, halavet kebabı, sakal kaldıran tatlısı, mahluta çorbası ve barburi üzümü gibi kentin gastronomi mirasını yansıtan lezzetler bulunuyor.
Konya ve Çorum Takipte
Hatay’ı 11 ürünle Konya izledi. Konya’nın tescil alan ürünleri arasında Nuzumla kilimi, balık çokratması, kuru kayısı yahnisi, Nuzumla yatak halısı ve mıhlası yer aldı.
Çorum ise 6 ürünle üçüncü sırada konumlandı. Çorum’un coğrafi işaret kazanan lezzetleri arasında şekerleme, malak tatlısı, ayvalı yahni, kaypak yemeği, yaprak içi yemeği ve İskilip baklavası dikkat çekti.
Kaytaz Böreği AB’de Tescillendi
Hatay’ın gastronomideki başarısı Avrupa Birliği nezdinde de karşılık buldu. Kentin meşhur kaytaz böreği, 2025 yılında AB’de tescil edilen ürünler arasında yer aldı.
Türkiye, 2013-2023 döneminde Avrupa Birliği’nde toplam 8 ürün tescili alırken, 2023’te bu sayı 10’a, 2024’te 11’e yükseldi. 2025 yılında ise 15 ürünle yıllık bazda rekor kırıldı. Böylece Türkiye’nin AB’deki coğrafi işaretli ürün sayısında önemli bir ivme yakalandı.
Coğrafi İşaret Nedir?
TÜRKPATENT verilerine göre, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında koruma altına alınan coğrafi işaretler; belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökeninin bulunduğu yöre, alan ya da ülkeyle özdeşleşmiş ürünleri ifade ediyor.
Bu ürünler “menşe adı” veya “mahreç işareti” olarak tescillenerek hem üreticiyi hem de tüketiciyi koruma altına alıyor. Aynı zamanda yerel ekonomiye katkı sağlayarak kültürel mirasın sürdürülebilirliğini destekliyor.
