Hatay’da kahve artık sadece bir içecek değil, giderek ağırlaşan hayat şartlarının en görünür sembollerinden biri haline geliyor. Antakya sokaklarında, Uzun Çarşı’nın dar aralarında ya da mahalle arası kahvehanelerde yıllardır süren o tanıdık kahve kokusu hâlâ var; ancak o kokunun ardındaki maliyet artık herkesi düşündürüyor.
Fiyatlar Katlandı, Alışkanlıklar Değişti
2019 yılında birkaç liraya alınabilen Türk kahvesi, bugün neredeyse yüz liraya dayandı. Aynı süreçte kafelerde içilen bir fincan kahvenin fiyatı da katlanarak arttı. Eskiden sohbetin bahanesi olan kahve, şimdi hesap kitap yapılmadan sipariş verilemeyen bir alışkanlığa dönüştü. Hataylılar için kahve, misafirin baş tacıydı; bugün ise birçok evde yerini yavaş yavaş çaya bırakıyor.
Deprem Sonrası Maliyet Baskısı
Bu değişimin arkasında yalnızca küresel kahve piyasalarındaki dalgalanma yok. 2023 Kahramanmaraş Depremleri sonrası Hatay’da artan kira bedelleri, yükselen işletme giderleri ve bozulan tedarik zinciri, kahve fiyatlarını doğrudan etkiledi. Esnaf, artan maliyetler karşısında ayakta kalmaya çalışırken zam yapmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Dünya Düşüyor, Hatay Yükseliyor
Dünya genelinde kahve fiyatlarında son dönemde bir miktar gerileme görülse de Hatay’da bu düşüşün karşılığı yok. Döviz kuru, enflasyon ve yerel maliyet baskısı, fiyatların geri gelmesini engelliyor. Bu durum, kahvenin Hatay’da küresel piyasalardan koparak kendi ekonomik gerçekliği içinde şekillendiğini ortaya koyuyor.
Vatandaşın Kahveyle İmtihanı
Sokakta konuştuğumuz vatandaşlar, değişimi net şekilde dile getiriyor. Bir zamanlar her gün içilen kahve artık haftada bire düşmüş durumda. Kafeye gitmek sıradan bir alışkanlık olmaktan çıkıp özel günlere sıkışıyor. Misafir ağırlarken kahve ikram etmek bile bazı evlerde yeniden düşünülüyor.
Bir Fincanın Hatırı, Bedeliyle Yarışıyor
Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardı; Hatay’da o hatır hâlâ yaşıyor. Ancak artık o hatırın bir de ağır bir bedeli var. Kahve, kentte yalnızca bir içecek değil, ekonomik krizin gündelik hayata nasıl yansıdığını gösteren en sade ama en çarpıcı örneklerden biri haline geliyor.
