İnternet üzerinden alışveriş yapan milyonlarca tüketiciyi ilgilendiren önemli bir karar alındı. Tüketiciler Birliği tarafından Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği’nin bazı hükümlerine karşı açılan davada Danıştay, tüketicilerin cayma hakkını daraltan düzenlemelerin iptaline karar verdi.
Kararla birlikte internetten satın alınan cep telefonu, bilgisayar, tablet, akıllı saat ve motosikletlerde cayma hakkının kullanılabileceği açıklandı. İade sırasında oluşan kargo masrafının da belirlenen şartlarda tüketiciye yüklenemeyeceği bildirildi.
Beş ürün cayma hakkı kapsamında
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin tarafından yapılan açıklamaya göre kararın kapsadığı ürünler şöyle:
- Cep telefonu
- Bilgisayar
- Tablet
- Akıllı saat
- Motosiklet
Böylece bu ürünleri internet sitesi, mobil uygulama veya diğer uzaktan satış yöntemleriyle satın alan tüketiciler, cayma hakkının genel hükümlerinden yararlanabilecek.
İade süresi 14 gün
Ticaret Bakanlığının güncel bilgilendirmesine göre tüketici, mesafeli satış kapsamında aldığı ürünü teslim aldığı tarihten itibaren 14 gün içerisinde, herhangi bir gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden iade edebilir.
Ürün henüz teslim edilmemişse tüketici, siparişin verilmesi ile ürünün teslim edilmesi arasındaki dönemde de cayma hakkını kullanabilir. Bildirimin yazılı olarak veya e-posta, platformdaki iade bölümü ve benzeri kalıcı veri saklayıcıları üzerinden satıcıya ya da aracı hizmet sağlayıcıya iletilmesi yeterli kabul ediliyor.
Ürünün kutusunun açılması iadeyi engeller mi?
Ticaret Bakanlığı, internetten alınan cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarların cayma hakkı istisnaları arasında bulunmadığını belirtiyor. Bu ürünlerin 14 günlük süre içerisinde olağan şekilde incelenmesi veya denenmesi, tek başına cayma hakkını ortadan kaldırmıyor.
Ancak tüketicinin, ürünü yalnızca incelemek için gerekli ölçünün dışında kullanması nedeniyle meydana gelen değer kaybından sorumlu tutulması gündeme gelebilir. Bu nedenle ürünün zarar görmemesi; aksesuarları, faturası ve varsa promosyonlarıyla birlikte korunması önem taşıyor.
Cayma hakkı ile ayıplı mal hakkının da birbirinden farklı olduğu unutulmamalı. Cayma hakkı için ürünün arızalı olması gerekmez. Ürünün bozuk, hasarlı veya vaat edilen özelliklerden farklı çıkması durumunda ise tüketicinin ayıplı mala ilişkin ayrıca seçimlik hakları bulunuyor.
İade kargo ücretini kim ödeyecek?
Tüketici ürünü, satıcının ön bilgilendirme formunda belirttiği kargo şirketiyle gönderirse iade masrafından sorumlu tutulamayacak. Satıcı herhangi bir kargo şirketi belirtmemişse tüketiciden yine iade ücreti talep edilemeyecek.
Belirtilen kargo firmasının tüketicinin bulunduğu yerde şubesi yoksa satıcı, ürünü tüketiciden ek ücret istemeden almakla yükümlü olacak. Platformdan kaynaklanan bir eksiklik bulunması hâlinde masraf ve yükümlülük aracı hizmet sağlayıcıya ait olabilecek. Bu hükümler, 24 Mayıs 2025 tarihli yönetmelik değişikliğiyle düzenlenerek 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi.
Tüketici, satıcının belirlediğinden farklı bir kargo şirketini kendi tercihiyle kullanırsa ortaya çıkabilecek masraf konusunda ön bilgilendirme ve sözleşme şartlarının ayrıca incelenmesi gerekiyor.
Para ne zaman iade edilecek?
Cayma bildiriminin ardından tüketicinin ürünü 14 gün içinde geri göndermesi gerekiyor. Satıcı ise teslimat masrafları dâhil tahsil ettiği ödemeleri mevzuatta belirtilen süre içerisinde iade etmekle yükümlü.
Geri ödeme, tüketicinin alışverişte kullandığı ödeme aracına uygun şekilde, tüketiciye ek masraf veya yükümlülük getirilmeden yapılmalı. Ürün kredi kartıyla taksitli alınmış olsa bile satıcının geri ödeme yükümlülüğü tek seferde yerine getiriliyor; tutarın karta yansıma biçimi ise banka işlemlerine göre değişebiliyor.
Karar yalnızca internet alışverişlerini kapsıyor
Cayma hakkına ilişkin bu düzenleme, tarafların fiziksel olarak bir araya gelmediği internet, mobil uygulama veya telefon üzerinden yapılan mesafeli satışlar için geçerli.
Mağazadan görülerek satın alınan kusursuz bir ürünün “fikrimi değiştirdim” gerekçesiyle iadesi konusunda genel bir yasal zorunluluk bulunmuyor. Mağaza alışverişlerinde değişim veya iade, satıcının kendi taahhüdüne bağlı olabiliyor. Ürünün ayıplı çıkması hâlindeki yasal haklar ise saklı bulunuyor.
Hataylılar kabul edilmeyen iadelerde ne yapacak?
Antakya, Defne, İskenderun, Arsuz, Samandağ, Kırıkhan ve Hatay’ın diğer ilçelerinde yaşayan tüketiciler, satıcının iadeyi kabul etmemesi durumunda şu yolu izleyebilir:
- Cayma bildirimini 14 günlük süre dolmadan yazılı olarak satıcıya veya alışveriş platformuna iletin.
- Fatura, sipariş belgesi, teslimat kaydı, iade kodu ve yazışmaların ekran görüntülerini saklayın.
- Ürünü, ön bilgilendirmede belirtilen kargo firmasıyla gönderin ve teslim belgesini koruyun.
- Sorun çözülmezse e-Devlet’teki Tüketici Hakem Heyetlerine Başvuru İşlemi hizmetini kullanın.
- Bilgi almak için Ticaret Bakanlığının Alo 175 Tüketici Danışma Hattı ile iletişime geçin.
2026 yılında değeri 186 bin TL’nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıkları için il veya ilçe tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabiliyor. Başvurular e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak gerçekleştirilebiliyor.
