Eski HASİAD Başkanı Murat Hayzaran, Hatay’da art arda yaşanan sel felaketlerine ilişkin dikkat çeken bir açıklama yaptı. Sellerin artık yalnızca “şiddetli yağış” ile açıklanamayacağını vurgulayan Hayzaran, meselenin siyaset üstü ele alınması gerektiğini belirtti.
Deprem sonrası altyapısı zayıflayan kentte her kuvvetli yağışta benzer manzaraların yaşandığını ifade eden Hayzaran, çözümün bilimsel, planlı ve bütüncül bir yaklaşımla mümkün olacağını söyledi.
“Amaç suçlu aramak değil, çözüm üretmektir. Hatay hepimizin olup siyaset üstüdür.”
Ortak Master Plan Çağrısı
Yağmur suyunun ilçe sınırlarını tanımadığını belirten Hayzaran, Antakya, Defne, Samandağ ve İskenderun’un aynı havza ve iklim risklerini paylaştığını hatırlattı. Parça parça uygulamalar yerine tüm bölgeyi kapsayan tek bir Yağmur Suyu Drenaj Master Planı hazırlanması gerektiğini vurguladı.
Bu planın; Büyükşehir Belediyesi, ilçe belediyeleri, HATSU, DSİ, meslek odaları ve üniversitelerin katılımıyla, takvimi ve bütçesi net şekilde kamuoyuna açık olarak hazırlanması gerektiğinin altını çizdi.
“Sorun Sadece Yağmur Değil”
Hayzaran’a göre yaşanan sel felaketlerinin temelinde üç ana unsur bulunuyor:
-
Depremle zayıflayan altyapı
-
Plansız kentleşme
-
İklim risklerinin yeterince yönetilememesi
Bu çerçevede kısa, orta ve uzun vadeli adımların gecikmeden hayata geçirilmesi gerektiğini ifade etti.
Kısa Vadeli Acil Adımlar
Riskli mahalle haritaları hazırlanmalı
Her ilçe için geçmiş taşkın kayıtları ve arazi kotlarına göre yüksek riskli sokakların belirlenmesi, yağmur öncesi ve sonrası için net acil eylem planları oluşturulması gerektiği belirtildi.
Şantiyelerde yağmur standartları
TOKİ, yol ve altyapı şantiyelerinde geçici drenaj sistemleri ile moloz kontrolünün yazılı standartlara bağlanması çağrısı yapıldı.
Tek ihbar hattı sistemi
Sel anında vatandaşların ulaşabileceği tek numara ve mobil ekip sistemi kurulması, ihbarların dijital harita üzerinden gerçek zamanlı takip edilmesi önerildi.
Meteorolojik uyarıların yerelleştirilmesi
Kuvvetli yağış uyarılarının mahalle ve sokak bazında somutlaştırılarak duyurulması gerektiği ifade edildi.
Orta Vadeli Plan (1–3 Yıl)
Ayrık yağmur suyu sistemi
Kanalizasyon ve yağmur suyu hatlarının ayrılması, özellikle Antakya ve İskenderun merkezde kapasite artışına gidilmesi gerektiği kaydedildi.
Taşkın bantları oluşturulmalı
Samandağ sahili, Asi Nehri koridoru ve İskenderun kıyı hattında bilimsel verilere dayalı taşkın bantları belirlenmeli, riskli alanlarda yeni yapılaşmaya izin verilmemeli.
Deprem hasarlı altyapı yenilenmeli
Deprem sonrası zarar gören tüm yağmur suyu ve kanalizasyon ağlarının etap etap yenilenmesi ve takvimin kamuoyuna açıklanması gerektiği belirtildi.
Ruhsatlarda “yağmur suyu uygunluğu” şartı
Yeni yapı ruhsatlarında taşkın riski ve altyapı bağlantısının teknik raporla değerlendirilmesi önerildi.
Uzun Vadeli Vizyon: İklim Uyumlu Hatay
Hayzaran, 10–20 yıllık yağış ve deniz seviyesi projeksiyonlarına dayanan bir İklim Uyum Stratejisi hazırlanması gerektiğini ifade etti. Altyapı yatırımlarının geçmiş verilerle değil, önümüzdeki 20–30 yılın koşullarına göre tasarlanması gerektiğini vurguladı.
Yeşil altyapı uygulamaları
Geçirimli zeminler, yağmur bahçeleri ve biyolojik hendekler gibi uygulamalarla suyun emilmesi ve geciktirilmesi gerektiği belirtildi.
Şeffaf raporlama sistemi
Her yıl Antakya, Defne, Samandağ ve İskenderun’u kapsayan “Yağmur Suyu ve Taşkın Yönetimi Raporu” yayımlanması önerildi.
Katılımcı yönetim modeli
Muhtarlar, sivil toplum kuruluşları, meslek odaları ve üniversitelerin yer aldığı sürekli bir “Su ve Altyapı İzleme Kurulu” kurulması çağrısı yapıldı.
“Ortak Akılla Başarabiliriz”
Açıklamasında merkezi yönetimden yerel yönetimlere, uzmanlardan yurttaşlara kadar herkesin sorumluluk taşıdığını belirten Hayzaran, şu mesajı verdi:
“Deprem sonrası yeniden ayağa kalkmaya çalışan Hatay’da, su çekildiğinde geriye yalnızca çamur değil; daha dayanıklı, daha hazırlıklı ve daha adil bir şehir bırakmak mümkün. Bunu ancak birlikte başarabiliriz.”
