Türkiye’de milyonlarca emekliyi ilgilendiren bayram ikramiyesi sistemi için yeni bir model gündemde. Kulislerde konuşulan bilgilere göre, bayram ikramiyelerinin tüm emeklilere eşit şekilde ödenmesi yerine yalnızca dar gelirli emeklilere sosyal destek kapsamında verilmesi planlanıyor. Böylece ikramiyelerin daha hedefli bir şekilde dağıtılması amaçlanıyor.
Yeni modelin hayata geçirilmesi halinde mevcut sistemde önemli bir değişiklik yaşanabilir. Uzmanlara göre düzenleme, hem bütçe dengesi hem de sosyal yardım politikaları açısından yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.
İhtiyaç Sahibi Emekliler Öncelikli Olacak
2018 yılından bu yana uygulanan sistemde bayram ikramiyeleri tüm emeklilere eşit miktarda ödeniyordu. Ancak hazırlanan yeni modelde, ekonomik olarak ihtiyaç sahibi emeklilerin öncelikli olması planlanıyor.
Bu kapsamda belirli gelir seviyesinin altında kalan emeklilere daha yüksek tutarlarda ödeme yapılması gündemde. Böylece sosyal desteklerin doğrudan dar gelirli kesimlere yönlendirilmesi hedefleniyor.
Yeni modelde ikramiyeler tüm emeklilere değil, gelir durumu düşük olan emeklilere yönelik sosyal destek şeklinde verilebilir.
Bütçe Maliyeti Tartışma Yarattı
Mevcut uygulamada emeklilere bayram başına yaklaşık 4 bin lira ikramiye ödeniyor. Türkiye’de 17 milyonu aşkın emeklinin bulunması, ikramiye sisteminin bütçe üzerindeki etkisini de artırıyor.
Yapılan hesaplamalara göre ikramiyelere sadece bin liralık bir artış yapılması bile yıllık yaklaşık 44 milyar liralık ek bütçe yükü oluşturabiliyor. Ekonomi yönetiminin bu nedenle mevcut sistemin sürdürülebilirliği konusunda alternatif modeller üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
“Vatandaşlık Maaşı” Programına Dahil Edilebilir
Uzmanlar, yalnızca bazı emeklilere doğrudan ikramiye verilmesinin anayasal eşitlik tartışmalarına yol açabileceğini ifade ediyor. Bu nedenle hükümetin, ikramiye ödemelerini “Gelir Tamamlayıcı Aile Desteği Programı” kapsamına dahil etmeyi değerlendirdiği konuşuluyor.
Söz konusu programın kamuoyunda “vatandaşlık maaşı” olarak bilinen sosyal destek sistemiyle bağlantılı şekilde 2027 yılında uygulanması hedefleniyor.
Yeni Sistem Nasıl İşleyecek?
Planlanan modele göre emeklilerin yalnızca maaşı değil, aynı zamanda hane halkı geliri ve mal varlığı gibi kriterler de dikkate alınacak.
Bu kriterler doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucunda:
-
Gerçek ihtiyaç sahibi emeklilere bayram dönemlerinde daha yüksek tutarlarda ödeme yapılacak.
-
Gelir seviyesi yüksek olan emekliler ise sistemin dışında kalabilecek.
Yeni sistemin hayata geçip geçmeyeceği ve detaylarının nasıl şekilleneceği ise önümüzdeki süreçte netleşecek.
