İran’da petrol rafinerilerinin hedef alınmasının ardından ortaya çıkan yoğun duman ve kimyasal kirleticiler bölgede ciddi bir çevre felaketi endişesine yol açtı. Başkent Tahran’da sabah saatlerinde başlayan yağışla birlikte havaya karışan petrol ve kimyasal partiküllerin yağmurla yere indiği bildirildi.
Uluslararası basına konuşan CNN International muhabiri Frederik Pleitgen, Tahran’daki durumu “Bu sabah adeta petrol yağıyor” sözleriyle anlattı. Patlamaların ardından gökyüzünü kaplayan yoğun siyah duman bulutları, yağışla birleşerek kentte yaşayan milyonlarca kişi için sağlık riskini artırdı.
İran Kızılayı’ndan Acil Uyarı
İran Kızılayı, petrol tesislerindeki patlamaların ardından atmosfere yayılan toksik maddeler nedeniyle acil durum uyarısı yaptı. Yetkililer, yağışın asidik ve zararlı kimyasallar içerebileceğini belirterek vatandaşlara şu uyarılarda bulundu:
“Yağmur cilde ve solunum yollarına zarar verebilecek kimyasallar içeriyor. Zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmamalı.”
Yetkililer ayrıca yağmura maruz kalan kişilerin ciltlerini ovmadan bol suyla yıkaması, ıslanan kıyafetlerin hemen çıkarılması ve izole edilmesi gerektiğini vurguladı. Havada dolaşan yağlı kurum parçacıklarının solunum yoluyla vücuda girebileceği belirtilerek maske kullanımı tavsiye edildi.
Türkiye’de Endişe: Sınır İllerini Etkiler mi?
İran’da yaşanan gelişmeler Türkiye’de özellikle Van, Hakkari, Ağrı, Iğdır ve Kars gibi sınır illerinde “asit yağmuru” ve zehirli bulut ihtimali konusunda endişe yarattı.
Meteoroloji uzmanı Prof. Dr. Orhan Şen, petrol yangınlarından çıkan kirleticilerin atmosferde yükselerek geniş alanlara taşınabileceğini belirtti. Kimyasal yangınlar sonucu oluşan partiküllerin sadece yer seviyesinde kalmadığını söyleyen Şen, bu maddelerin binlerce metre yüksekliğe ulaşabileceğine dikkat çekti.
Şen’e göre bu kirleticiler:
-
1.000 ila 1.500 metre yüksekliğe çıkabiliyor
-
Bazı durumlarda 3.000 metre seviyesine kadar ulaşabiliyor
-
Atmosferde rüzgar akımlarıyla farklı bölgelere taşınabiliyor
Asit Yağmuru Nasıl Oluşuyor?
Uzmanlara göre petrol yangınlarından çıkan azot oksit ve diğer kimyasal gazlar bulut seviyesine ulaştığında yağışla birleşerek asidik özellikli yağmurlara dönüşebiliyor.
Prof. Dr. Orhan Şen bu süreci şöyle açıklıyor:
“Bulutların oluştuğu seviye yaklaşık 1.5–2 kilometredir. Eğer kimyasal kirleticiler bu seviyeye ulaşırsa su damlacıklarıyla birleşerek asit içerikli yağışlar oluşturabilir.”
Bu nedenle özellikle yoğun endüstriyel yangınların ardından oluşan duman bulutları çevre ülkelerde de dikkatle takip ediliyor.
Şimdilik Türkiye İçin Risk Yok
Mevcut meteorolojik veriler Türkiye açısından kısa vadede risk olmadığını gösteriyor. Prof. Dr. Orhan Şen, rüzgarların genel olarak batıdan doğuya doğru hareket ettiğini ve Türkiye’nin kirletici kaynağın batısında kaldığını ifade etti.
Bu nedenle mevcut hava akımlarına göre zehirli bulutların Türkiye’den uzaklaşarak doğuya doğru ilerlediği belirtiliyor.
Ancak uzmanlar atmosfer koşullarının hızla değişebileceğine dikkat çekiyor. Bölgede oluşabilecek bir alçak basınç sistemi, rüzgar yönünü değiştirirse özellikle Doğu Anadolu’daki sınır illerinin etkilenme ihtimali doğabilir.
Yetkililer, şu an için Türkiye’de herhangi bir tehlike bulunmadığını ancak resmi meteoroloji uyarılarının takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
