İSTANBUL (AA) - Küresel piyasalarda geçen hafta ABD Merkez Bankasının (Fed) bağımsızlığına ilişkin endişeler, jeopolitik gerilimlerin seyri, ABD'de açıklanan enflasyon verileri ve şirket bilançolarından alınan sinyallerle karışık bir seyir öne çıktı. Gelecek hafta gözler ABD'de açıklanacak büyüme verileri ile Davos'ta düzenlenecek zirveye çevrildi.
ABD ekonomisine ilişkin açıklanan veriler ve ülkedeki gelişmeler, dünya genelinde pay piyasaları üzerinde etkili olmayı sürdürdü.
Geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell'ın, ABD Adalet Bakanlığının Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurması, bankanın özerkliğine yönelik endişelerin artmasına neden oldu.
Bu duyurunun ardından eski Fed yöneticileri ve dünya genelinde birçok merkez bankası Powell'a destek verici açıklamalar yaptı.
Analistler, Powell'ın görev süresi mayısta sona erecek olsa da bu yıl Fed'e yönelik gelişmelerin piyasalarda ana temayı oluşturabileceğini kaydetti.
Öte yandan Fed'in politika adımlarında güçlü etkisi bulunan enflasyon verileri beklentilere paralel geldi.
Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2,7 ile beklentiler dahilinde arttı. ABD'de çekirdek enflasyonun ise tahminlerin altında gerçekleşerek yıllık bazda yüzde 2,6'lık sonuç vermesi, yatırımcıları fiyat istikrarının henüz tam anlamıyla sağlanamadığı düşüncesine yönlendirdi.
Ülkede enflasyonun yüzde 2'lik hedefin halen üzerinde olmasının yanı sıra istihdam piyasasındaki bozulmanın derinleşmediği yönündeki sinyallerin de etkisiyle piyasalarda, Powell'ın görev süresi sona erene kadar Fed'den herhangi bir faiz indirimi beklemezken, yıl genelinde ise ilki haziranda olmak üzere bankanın toplam iki faiz indirimi yapacağı öngörülüyor.
Analistler, gelecek hafta ABD'de açıklanacak büyüme verisinden alınacak sinyallerin ülke ekonomisine dair daha fazla bilgi sunacağını kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump ise enflasyon verilerinin 'düşük' olduğuna işaret ederek, Fed Başkanı Powell'ın faiz oranlarını 'anlamlı ölçüde' düşürmesi gerektiğini ifade etti.
Yeni Fed Başkanı'nın kim olacağı da merak konusu olmaya devam ediyor. Cuma günü Trump, Fed Başkanlığı adayları arasında ismi geçen Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett'i mevcut görevinde tutmak istediğini söyledi.
Fed yetkililerinin açıklamaları da takip edilirken, Fed Yönetim Kurulu Üyesi Michelle Bowman, 'İş gücü piyasası koşullarında açık ve sürekli bir iyileşme olmadığı sürece, politikayı ayarlamaya hazır olmalıyız.' dedi. Bowman, koşullar değişmeden, duraklama yapacaklarına dair sinyal vermekten kaçınmaları gerektiğini anlattı.
Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson da 'Mevcut politika duruşu, politika faiz oranımıza ilişkin ek ayarlamaların kapsamını ve zamanlamasını belirlemek için bizi iyi bir konumda bırakıyor.' değerlendirmesinde bulundu.
Diğer yandan geçen hafta jeopolitik gelişmeler yatırımcıların odağında kalmayı sürdürdü. Jeopolitik tarafta ABD yönetiminin İran'daki olaylara karşı sergilediği tutum öne çıkarken, Başkan Trump, İran'daki gösterilerde hayatını kaybeden kişilerin sayısına ilişkin bir değerlendirme toplantısı yapıp sonra 'bir karar vereceklerini' söyledi.
Geçen hafta Trump, İran ile iş yapan ülkelerin ABD ile ticaretlerinde yüzde 25 oranında gümrük vergisi ödeyeceğini açıkladı. Trump ayrıca, bazı gelişmiş çiplere yüzde 25 tarife getirilmesine yönelik kararnameye imza attı.
Trump'ın imzaladığı kararnameyle Nvidia H200 ve AMD MI325X gibi bazı gelişmiş çiplere yüzde 25 tarife uygulanacağı ancak ABD'nin teknoloji tedarik zincirinin kurulmasını ve yarı iletken türevlerinin yerli üretim kapasitesinin güçlendirilmesini desteklemek için ithal edilen çiplere uygulanmayacağı belirtildi.
Gelecek hafta küresel tarafta Dünya Ekonomik Forumu'nun (WEF) her yıl Davos'ta düzenlediği yıllık toplantıları da yakından takip edilecek. 19-23 Ocak'ta gerçekleştirilecek toplantılarda ABD Başkanı Trump'ın 21 Ocak'ta konuşması bekleniyor.
Davos'taki zirvede jeopolitik gelişmelerin de masaya yatırılması beklenirken, liderlerden gelecek açıklamaların yatırımcıların gelecek döneme ilişkin pozisyonlanmalarında etkili olması öngörülüyor.
Bu gelişmelerin ışığında ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, enflasyonist baskıların sürebileceği endişeleri ile faiz indirimlerinin bir miktar ötelenebileceği beklentisiyle geçen hafta yaklaşık 6 baz puan arttı ve yüzde 4,23'e çıkarak 3 Eylül 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Altının ons fiyatı haftayı yüzde 1,9 değer kazancıyla 4 bin 595 dolarda kapatırken, gümüşün ons fiyatı geçen hafta rekorunu 93,6 dolara çıkarırken, haftalık bazda yüzde 12,8 artışla 90,1 dolarda işlem gördü.
Dolar endeksi yüzde 0,3 yükselişle 99,4 seviyesinde haftayı tamamlarken, Brent petrolün varili de yüzde 1,3 artışla 63,6 dolarda seyretti.
New York borsası negatif seyrettiNew York borsasında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 0,38, Nasdaq endeksi yüzde 0,92 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,29 düştü.
Makroekonomik veri tarafında ABD'de tüketici fiyatlarındaki enflasyon verilerinin yanı sıra ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), geçen yıl kasımda aylık bazda yüzde 0,2 artarak beklentilere paralel seyrederken, yıllık bazda yüzde 3 yükselerek beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Ülkede perakende satışların tutarı, geçen yıl kasımda bir önceki aya kıyasla yüzde 0,6 artarak 735,9 milyar dolar oldu ve beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
ABD'de sanayi üretimi, geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,4 ile beklentilerin üzerinde arttı. Ülkede kapasite kullanım oranı da aynı dönemde 0,2 puan artışla yüzde 76,3'e çıktı.
Kurumsal tarafta ABD'nin büyük bankalarından gelen bilançolar da hisse hareketlerinde etkili oldu.
19 Ocak ile başlayacak haftada çarşamba konut başlangıçları, bekleyen konut satışları, New York Fed öncü göstergeler endeksi, inşaat izinleri, inşaat harcamaları, perşembe büyüme, kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, cuma S&P Global imalat sanayi ve hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ve Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.
ABD'de piyasalar pazartesi 'Martin Luther King Jr. Günü' dolayısıyla işleme kapalı olacak.
Avrupa borsaları Fransa hariç alıcılı seyrettiAvrupa borsaları geçen hafta Fransa hariç alış ağırlıklı seyrederken, Rusya-Ukrayna savaşı ve İran başta olmak üzere jeopolitik gelişmeler ile bölgede açıklanan makroekonomik veriler hafta boyunca yatırımcıların odağında kaldı.
Gözler yeni haftada Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın yapacağı konuşmalara ve açıklanacak önemli ekonomik verilere çevrildi.
Bölgede ABD'nin Grönland'ı istemesine yönelik haber akışı yatırımcıların odağında yer alıyor. ABD'li ve Danimarkalı yetkililer tarafından geçen hafta yapılan Grönland toplantısına yönelik karışık söylemler dikkati çekiyor.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD ile Grönland konusunda temel bir anlaşmazlık olduğunu ve ABD'nin Ada'yı ele geçirme hırsının devam ettiğini belirtti.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise Başkan Yardımcısı JD Vance ile Danimarkalı yetkililer arasında yapılan Grönland toplantısının verimli geçtiğini belirterek, iki ülke arasında Grönland'ın satın alınması konusunda teknik görüşmelere başlanacağını açıkladı.
Makroekonomik veri tarafında Almanya'da enflasyonla mücadeleye yönelik iyimserlikler devam ederken, yıl sonuna ilişkin nihai enflasyon verileri reel sektörde ücret ve getiri hesaplamaları için önemli olması nedeniyle yakından takip ediliyor.
Bu arada Dünya Bankası, yayımladığı yeni raporunda, küresel ekonomik büyüme tahminlerini bu yıl için yüzde 2,4'ten yüzde 2,6'ya ve gelecek yıl için yüzde 2,6'dan yüzde 2,7'ye yükseltti. Avro Bölgesi ekonomisinin büyüme beklentisinin ise bu yıl için yüzde 0,8'den yüzde 0,9'a ve gelecek yıl için yüzde 1'den yüzde 1,2'ye yükseltildiği kaydedildi.
Avrupa Birliği (AB) ile Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) arasında ticaret anlaşması imzalanması bekleniyor.
Bu arada AB, Çin'den ithal edilen elektrikli otomobillere uyguladığı yüksek vergiler yerine, bu araçlara yönelik asgari satış fiyatı getirilmesine imkan sağlayacak bir kılavuz hazırladı.
AB Komisyonu, Çin'den ithal edilen elektrikli otomobiller için fiyat taahhüdü tekliflerinin sunulmasına ilişkin hazırlanan kılavuz belgeye dair açıklama yayımladı.
Bu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,04, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,18 ve Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,15 yükselirken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,23 düştü.
Gelecek hafta pazartesi Avro Bölgesinde enflasyon, salı Almanya'da ÜFE, Zew beklenti endeksi, İngiltere'de ILO işsizlik oranı, çarşamba Avro Bölgesinde ECB Başkanı Christine Lagarde'ın konuşması, İngiltere'de enflasyon, perşembe Avro Bölgesinde ECB toplantı tutanakları, tüketici güven endeksi, cuma Avro Bölgesinde ECB Başkanı Lagarde'ın konuşması ile Avro Bölgesi, Almanya ve İngiltere'de imalat sanayi ve hizmet sektörü PMI verileri takip edilecek.
Asya borsaları Çin hariç pozitif seyrettiAsya tarafında Çin hariç alıcılı bir seyir öne çıkarken, bölgede gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının (BoJ) alacağı para politikası kararları yatırımcılar tarafından yakından izlenecek.
Geçen hafta Japonya'da erken seçim olasılıkları değerlendirilirken, Güney Kore Merkez Bankası politika faizini beklentilere paralel yüzde 2,5 seviyesinde sabit bıraktı. Bankadan yapılan açıklamada, enflasyonun kademeli olarak istikrar kazanmasının beklendiği ifade edilirken, finansal istikrara yönelik risklerin sürdüğü bildirildi.
Tayvanlı çip şirketi TSMC'nin geçen hafta açıkladığı bilançosunda net karı yüzde 35 arttı. Bilanço sonrası yarı iletken hisselerinde toparlanmalar görüldü.
Makroekonomik veri tarafında ise Japonya'da aralık ÜFE aylık 0,1 artışla beklentilerin altında gelirken, yıllık yüzde 2,4 yükselişle tahminlere paralel gerçekleşti. Çin'de dış ticaret dengesi aralıkta 808,8 milyar yuan (yaklaşık 114 milyar dolar) fazla verdi.
Geçen hafta dolar/yen paritesi 159,5 ile Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti.
Analistler, dolar/yen paritesinin 160 seviyesini aşması durumunda kura müdahale olabileceğini söyledi. Bu durumda Japonya Merkez Bankasının (BoJ) faiz artırımına ilişkin beklentilerin nisan ayına kayabileceği öngörülüyor.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,45 düşerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,34, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 5,55 ve Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,84 yükseldi.
Gelecek hafta pazartesi Çin'de büyüme, perakende satışlar, sanayi üretimi, Japonya'da sanayi üretimi, perşembe Japonya'da dış ticaret dengesi, cuma Japonya'da enflasyon ve BoJ'un faiz kararı takip edilecek.
Yurt içinde TCMB'nin para politikası kararları takip edilecekYurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 3,83 yükselişle 12.668,52 puandan kapandı. Gelecek hafta yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) faiz kararı yatırımcıların odağına yerleşti.
Geçen hafta TCMB Başkanı Fatih Karahan, Londra ve New York'ta uluslararası yatırım bankaları ve finansal kuruluşlarla gerçekleştirilen toplantılarda yatırımcılara Türkiye ekonomisine ilişkin sunum yaptı.
Karahan, 2025'teki dezenflasyon sürecine hizmet sektörü öncülük ederken gıda ve temel tüketim mallarındaki ılımlı seyrin bu görünümü desteklediğini belirtti.
Enflasyonun ana eğiliminin son aylarda gerilediğini ifade eden Karahan, enflasyon beklentilerindeki düşüşte hane halkı ve firmaların beklentilerindeki iyileşmenin öne çıktığını bildirdi.
Karahan, enflasyondaki düşüşün genele yayıldığına işaret ederek, ana eğilimdeki gerilemenin güçlendiğini söyledi.
TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi'ne göre, Tüketici Fiyat Endeksi'nde (TÜFE) yıl sonu artış beklentisi yüzde 23,35'ten yüzde 23,23'e geriledi. Merkez Bankası toplam rezervleri, 9 Ocak haftasında bir önceki haftaya göre 6 milyar 985 milyon dolar artarak 196 milyar 75 milyon dolara çıktı.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 43,2750'den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi konut fiyat endeksi, salı konut satışları, perşembe TCMB faiz kararı, tüketici güven endeksi, reel kesim güven endeksi, kapasite kullanım oranı, cuma Fitch ve Moody's'in Türkiye için beklenen kredi notu değerlendirme raporları takip edilecek.
Muhabir: Ali Canberk Özbuğutu
