Hatay 4. İdare Mahkemesi, Samandağ’da kurulması planlanan hazır beton üretim santrali için verilen “ÇED kapsam dışı” kararını iptal etti. Mahkeme, projeye ilişkin daha önce hazırlanan bilirkişi raporları ve önceki yargı kararlarında ortaya konulan çevresel risklerin dikkate alınmadığına hükmetti.
Mahkemeden dikkat çeken iptal
Samandağ’ın Atatürk Mahallesi’nde Gürkal İnşaat tarafından hayata geçirilmesi planlanan hazır beton üretim santrali, bölge halkının açtığı dava sonrası yeniden yargıya taşındı. Hatay Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından verilen “ÇED kapsam dışı” kararını inceleyen Hatay 4. İdare Mahkemesi, işlemin iptaline karar verdi.
Mahkeme kararında, aynı projeyle ilgili daha önce verilen “ÇED gerekli değildir” kararının da Hatay 3. İdare Mahkemesi tarafından iptal edildiği hatırlatıldı. Şirketin bu kararın ardından üretim kapasitesini düşürerek yeniden başvuru yaptığı, il müdürlüğünün de bu başvuru üzerine “ÇED kapsam dışı” kararı verdiği belirtildi.
Bilirkişi raporları yeniden gündemde
Dosyada yer alan değerlendirmelerde, daha önceki yargı kararına dayanak oluşturan bilirkişi raporlarının çevre, tarım alanları ve yerleşim yerleri üzerindeki olası etkileri açık biçimde ortaya koyduğu vurgulandı.
Buna göre tesis çevresinde tarım arazileri ve seraların bulunduğu, üretim sırasında oluşabilecek toz, atık ve diğer çevresel etkilerin tarımsal üretime zarar verebileceği kaydedildi. Ayrıca tesis alanına yakın konumdaki Asi Nehri’nin flora ve faunası açısından da risk oluşabileceğine dikkat çekildi.
Mahkeme, çevresel etkiler ve yer seçimine ilişkin tespitler yeterince değerlendirilmeden işlem tesis edildiği için “ÇED kapsam dışı” kararında hukuka ve kamu yararına uygunluk bulunmadığı sonucuna vardı.
Çevre ve tarım vurgusu öne çıktı
Kararda en dikkat çeken başlıklardan biri, santralin yalnızca teknik bir yatırım olarak değil, bölgenin doğal ve tarımsal yapısını etkileyebilecek bir proje olarak değerlendirilmesi oldu. Özellikle tarım alanlarına, seralara ve su ekosistemine yönelik risklerin göz ardı edilmemesi gerektiği mesajı verildi.
Bu yönüyle karar, Samandağ’da çevre mücadelesi veren yurttaşlar açısından önemli bir hukuki kazanım olarak öne çıktı. Aynı zamanda çevresel etki değerlendirme süreçlerinde, kapasite değişikliği yapılsa bile projenin bütüncül etkisinin incelenmesi gerektiğine işaret etti.
Bölge halkının itirazı sonuç verdi
Bölge sakinlerinin açtığı dava sonucunda gelen iptal kararı, yerel halkın çevre ve yaşam alanları konusunda yürüttüğü hukuki mücadelenin etkisini bir kez daha ortaya koydu. Mahkeme, önceki bilirkişi bulgularını ve mevcut riskleri birlikte değerlendirerek idarenin verdiği kararın yeterli hukuki zemine dayanmadığını ortaya koydu.
Samandağ’daki beton santrali projesine ilişkin süreçte bundan sonraki adımların, çevresel etkiler ve kamu yararı ekseninde yeniden şekillenmesi bekleniyor.
