Yayladağı ilçesi Bozlu Mahallesi’nde ipek böcekçiliğini sürdüren 59 yaşındaki Emel Duman, ninesinden öğrendiği mesleği yıllarca büyük bir sabır ve inatla yaşattı. Deprem öncesinde Defne ilçesi Harbiye Mahallesi’ndeki evinde üretim yapan Duman, asrın felaketinde ipek böceği yumurtalarının yüzde 95’ini kaybetmesine rağmen, kalanları koruyarak üretimi yeniden ayağa kaldırmayı başardı.
Türkiye’de tamamen yok olduğu sanılan “Hatay Sarısı”nı bulmak için tam 7 yıl arayışını sürdüren Duman, umudunu yitirdiği bir anda yaşlı bir üreticide kalan son yumurtalara ulaştı. Bilimsel çalışmalar ve Hatay Valiliği’nin desteğiyle yeniden çoğaltılan Hatay Sarısı için coğrafi işaret alınarak tescil süreci tamamlandı.
Dünyada ipek kozası üretiminin yüzde 97’sinin beyaz, yalnızca yüzde 3’ünün sarı koza olduğunu vurgulayan Emel Duman, Hatay Sarısı’nın bu nadir endemik türler arasında yer aldığını belirterek, “Bu ırk hem genetik mirasımız hem de kültürel hafızamızdır. Kayboldu sanılan bir değeri yeniden hayata döndürmek tarif edilemez bir mutluluk” dedi.
Hatay Sarısı’ndan elde edilen ipliklerle şal, fular, atkı gibi aksesuarların yanı sıra özel kumaşlar da dokuduklarını anlatan Duman, tüm üretimin el emeğiyle yapıldığını ve bu nedenle ürünlerin yüksek kaliteye sahip olduğunu ifade etti. Ürünlerin fiyatlarının 1.500 TL’den 10 bin TL’ye kadar değiştiğini belirten Duman, coğrafi işaret sayesinde sahte ürünlerin önüne geçileceğini ve gerçek Hatay Sarısı’nın hak ettiği değeri bulacağını söyledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından verilen “Yaşayan İnsan Hazinesi” ödülü, yalnızca bir kişiye değil, Hatay’ın ipekten örülmüş kültürel mirasına da verilen bir vefa nişanı olarak değerlendiriliyor. Mazman Medya olarak, Hatay’ın değerlerini yaşatan bu emek ve inanç hikâyesini saygıyla selamlıyoruz.
